मुख्यं गम्यताम्

Try searching

Quick links

Crawlable search page

Aṣṭāvakragītā — Adhyāya 1

3
Aṣṭāvakragītā · Adhyāyas · 1

Traditionally attributed to Aṣṭāvakra; dialogue with Janaka

janaka uvāca..

kathaṃ jñānamavāpnoti kathaṃ muktirbhaviṣyati.

vairāgyaṃ ca kathaṃ prāptaṃ etad brūhi mama prabho

||1||

aṣṭāvakra uvāca..

muktiṃ icchasi cettāta viṣayān viṣavattyaja.

kṣamārjavadayātoṣasatyaṃ pīyūṣavad bhaja

||2||

na pṛthvī na jalaṃ nāgnirna vāyurdyaurna vā bhavān.

eṣāṃ sākṣiṇamātmānaṃ cidrūpaṃ viddhi muktaye

||3||

yadi dehaṃ pṛthak kṛtya citi viśrāmya tiṣṭhasi.

adhunaiva sukhī śānto bandhamukto bhaviṣyasi

||4||

na tvaṃ viprādiko varṇo nāśramī nākṣagocaraḥ.

asaṅgo'si nirākāro viśvasākṣī sukhī bhava

||5||

dharmādharmau sukhaṃ duḥkhaṃ mānasāni na te vibho.

na kartāsi na bhoktāsi mukta evāsi sarvadā

||6||

eko draṣṭāsi sarvasya muktaprāyo'si sarvadā.

ayameva hi te bandho draṣṭāraṃ paśyasītaram

||7||

ahaṃ kartetyahaṃmānamahākṛṣṇāhidaṃśitaḥ.

nāhaṃ karteti viśvāsāmṛtaṃ pītvā sukhī bhava

||8||

eko viśuddhabodho'haṃ iti niścayavahninā.

prajvālyājñānagahanaṃ vītaśokaḥ sukhī bhava

||9||

yatra viśvamidaṃ bhāti kalpitaṃ rajjusarpavat.

ānandaparamānandaḥ sa bodhastvaṃ sukhaṃ bhava

||10||

muktābhimānī mukto hi baddho baddhābhimānyapi.

kiṃvadantīha satyeyaṃ yā matiḥ sā gatirbhavet

||11||

ātmā sākṣī vibhuḥ pūrṇa eko muktaścidakriyaḥ.

asaṃgo niḥspṛhaḥ śānto bhramātsaṃsāravāniva

||12||

kūṭasthaṃ bodhamadvaitamātmānaṃ paribhāvaya.

ābhāso'haṃ bhramaṃ muktvā bhāvaṃ bāhyamathāntaram

||13||

dehābhimānapāśena ciraṃ baddho'si putraka.

bodho'haṃ jñānakhaḍgena taḥnikṛtya sukhī bhava

||14||

niḥsaṃgo niṣkriyo'si tvaṃ svaprakāśo niraṃjanaḥ.

ayameva hi te bandhaḥ samādhimanutiṣṭhati

||15||

tvayā vyāptamidaṃ viśvaṃ tvayi protaṃ yathārthataḥ.

śuddhabuddhasvarūpastvaṃ mā gamaḥ kṣudracittatām

||16||

nirapekṣo nirvikāro nirbharaḥ śītalāśayaḥ.

agādhabuddhirakṣubdho bhava cinmātravāsanaḥ

||17||

sākāramanṛtaṃ viddhi nirākāraṃ tu niścalaṃ.

etattattvopadeśena na punarbhavasaṃbhavaḥ

||18||

yathaivādarśamadhyasthe rūpe'ntaḥ paritastu saḥ.

tathaivā'smin śarīre'ntaḥ paritaḥ parameśvaraḥ

||19||

ekaṃ sarvagataṃ vyoma bahirantaryathā ghaṭe.

nityaṃ nirantaraṃ brahma sarvabhūtagaṇe tathā

||20||