Apastamba — Prataḥ sandhyā
Ācamanaṃ
Take water thrice with Uttarani in the right hand and consume it with the following mantra.
| Oṃ acyutāya nama: | Oṃ anantāya nama: | Oṃ govindāya nama: |
Touch the respective limbs with the fingers of the right hand as per the Nāmas below.
| Nāma | Finger | Touch |
|---|---|---|
| Keśava | Thumb | Right cheek |
| Nārāyaṇa | Thumb | Left cheek |
| Mādhava | Ring | Right eye |
| Govinda | Ring | Left eye |
| Viṣṇu | Index | Right nostril |
| Madhusūdana | Index | Left nostril |
| Trivikrama | Little | Right ear |
| Vāmana | Little | Left ear |
| Śrīdhara | Middle | Right shoulder |
| Hṛṣīkeśa | Middle | Left shoulder |
| Padmanābha | Four fingers | Chest |
| Dāmodarā | All five fingers | Head |
Śrī gaṇapati dhyānaṃ
Śuklāṃ baradharaṃ viṣṇuṃ śaśivarṇaṃ caturbhujam .
Prasanna vadanaṃ dhyāyet sarva vighnopa śāntaye ..
Pinch both sides of the forehead three times with both hands.
Prāṇāyāma:
Ŏṃ bhū: ŏṃ bhuva: ogͫmsuva: ŏṃ maha: ŏṃ jana: ŏṃ tapa: ŏṃ gͫmsatyaṃ . Ŏṃ tatsa̍vi̱turvare̎ṇya̱ṃ bhargo̍ de̱vasya̍ dhīmahi . Dhiyo̱ yona̍: praco̱dayā̎t ..
Ŏṃ āpo̱ jyotī̱raso̱mruta̱ṃ brahma̱ bhūrbhuva̱suva̱rom .
Cover the right side of the nose with the thumb and inhale through the left nostril. Then, cover the left side of the nose with the ring finger and exhale through the right nostril.
Saṅkalpam
Mamopātta samasta durita kṣayadvārā śrī parameśvara prītyarthaṃ prāta: sandhyāṃ upāsiṣye .
Perform saṅkalpa with the right and left palms cupped on the right thigh.
Mārjanam
With an uttaraṇī, take water and sprinkle it on the head with the ring finger of the right hand.
Āpo̱hiṣṭhā ma̍yo̱bhuva̍: . Tā na̍ ū̱rje da̍dhāta na . Ma̱heraṇā̍ya̱ cakṣa̍se .. Yova̍śśi̱vata̍mo̱ rasa̍: . Tasya̍ bhājaya te̱ha na̍: . U̱śa̱tīri̍va mā̱tara̍: .. Tasmā̱ ara̍ṅgamāmava: . Yasya̱kṣayā̍ya̱ jinva̍tha . Āpo̍ ja̱naya̍thā ca na: ..
Oṃ bhūrbhuva̱:suva̍: .
(Swirl the water around the head thoroughly.)
Prāśanam
Take one uttaraṇī of water and hold it in the right hand.
Sūryaśca mā maṉyuśca manyupatayaśca manyu̍kṛte̱bhya: . Pāpebhyo̍ rakṣa̱ntām . Yadrātryā pāpa̍makā̱rṣam . Manasāvācā̍ hastā̱bhyāṃ . Padbhyāmudare̍ṇaśi̱ṣna . Rātri̱stada̍va lu̱mpatu . Yatkiñca̍ duri̱tam mayi̍ . Idamahaṃ māmamṛ̍ta yo̱nau . Sūrye jyotiṣi juho̍mi svā̱hā.
Chant this and drink the tīrtha.
Ācamanaṃ — repeat
ācamanaṃ
| Oṃ acyutāya nama: | Oṃ anantāya nama: | Oṃ govindāya nama: |
| keśava | nārāyaṇa |
| mādhava | govinda |
| viṣṇu | madhusūdana |
| trivikrama | vāmana |
| śrīdhara | hṛṣīkeśa |
| padmanābha | dāmodarā |
Punarmājanam
With an uttaraṇī, take water and sprinkle it on the head with the ring finger of the right hand.
Da̱dhikrāvṇo̍ akārṣam . Ji̱ṣṇo raśva̍sya vā̱ji na̍: . Su̱ra̱bhino̱ mukā̍karat . Praṇa̱ āyūgͫ̍mṣi tāriṣat ..
Āpo̱hiṣṭhā ma̍yo̱bhuva̍: . Tā na̍ ū̱rje da̍dhāta na . Ma̱heraṇā̍ya̱ cakṣa̍se .. Yova̍śśi̱vata̍mo̱ rasa̍: . Tasya̍ bhājaya te̱ha na̍: . U̱śa̱tīri̍va mā̱tara̍: .. Tasmā̱ ara̍ṅgamāmava: . Yasya̱kṣayā̍ya̱ jinva̍tha . Āpo̍ ja̱naya̍thā ca na: ..
Oṃ bhūrbhuva̱:suva̍: .
Swirl the water around the head thoroughly.
Arghya pradānaṃ
Stand with water in both hands, raise them to the eyebrows, and offer the arghya tīrtha on clean ground or into water while completing the mantra. In the morning and evening, offer three arghyas. During madhyāhnika, offer two. In all three periods, offer arghya while standing.
Oṃ bhūrbhuva̱:suva̍: tatsa̍vi̱turvare̎ṇya̱ṃ bhargo̍ de̱vasya̍ dhīmahi . Dhiyo̱ yona̍: praco̱dayā̎t ..
Prāṇāyāma:
Ŏṃ bhū: ŏṃ bhuva: ogͫmsuva: ŏṃ maha: ŏṃ jana: ŏṃ tapa: ŏṃ gͫmsatyaṃ . Ŏṃ tatsa̍vi̱turvare̎ṇya̱ṃ bhargo̍ de̱vasya̍ dhīmahi . Dhiyo̱ yona̍: praco̱dayā̎t ..
Ŏṃ āpo̱ jyotī̱raso̱mruta̱ṃ brahma̱ bhūrbhuva̱suva̱rom .
Cover the right side of the nose with the thumb and inhale through the left nostril. Then, cover the left side of the nose with the ring finger and exhale through the right nostril.
Prāyaścitta arghyaṃ
Mamopātta samasta durita kṣayadvārā śrī parameśvara prītyarthaṃ prāta: sandhyā kālātīta prāyaścitta arghyapradānaṃ kariṣye ..
Oṃ bhūrbhuva̱:suva̍: tatsa̍vi̱turvare̎ṇya̱ṃ bhargo̍ de̱vasya̍ dhīmahi . Dhiyo̱ yona̍: praco̱dayā̎t .. Oṃ bhūrbhuva̱sva:̍ asāvādityo brahmā brahmaivāhamasmi .
Swirl the water around the head thoroughly.
Ācamanaṃ — repeat
ācamanaṃ
| Oṃ acyutāya nama: | Oṃ anantāya nama: | Oṃ govindāya nama: |
| keśava | nārāyaṇa |
| mādhava | govinda |
| viṣṇu | madhusūdana |
| trivikrama | vāmana |
| śrīdhara | hṛṣīkeśa |
| padmanābha | dāmodarā |
Keśavādi tarpaṇaṃ
Recite the following mantras and drop the water in the tīrtha vessel with the tips of your fingers at each tarpayami.
| 1.Ādityaṃ tarpayāmi | 2.Somam tarpayāmi | 3.Aṅgārakam tarpayāmi |
| 4.Budhaṃ tarpayāmi | 5.Bṛhaspatiṃ tarpayāmi | 6.Śukraṃ tarpayāmi |
| 7.Śanaiścaraṃ tarpayāmi | 8.Rāhuṃ tarpayāmi | 9.Ketuṃ tarpayāmi |
| 10.Keśavaṃ tarpayāmi | 11.Nārāyaṇaṃ tarpayāmi | 12.Mādhavaṃ tarpayāmi |
| 13.Govindaṃ tarpayāmi | 14.Viṣṇuṃ tarpayāmi | 15.Madhusūdanaṃ tarpayāmi |
| 16.Trivikramaṃ tarpayāmi | 17.Vāmanaṃ tarpayāmi | 18.Śrīdharaṃ tarpayāmi |
| 19.Hṛṣīkeśaṃ tarpayāmi | 20.Padmanābhaṃ tarpayāmi | 21.Dāmodaraṃ tarpayāmi |
Ācamanaṃ — repeat
ācamanaṃ
| Oṃ acyutāya nama: | Oṃ anantāya nama: | Oṃ govindāya nama: |
| keśava | nārāyaṇa |
| mādhava | govinda |
| viṣṇu | madhusūdana |
| trivikrama | vāmana |
| śrīdhara | hṛṣīkeśa |
| padmanābha | dāmodarā |
Śrī gaṇapati dhyānaṃ
Śuklāṃ baradharaṃ viṣṇuṃ śaśivarṇaṃ caturbhujam .
Prasanna vadanaṃ dhyāyet sarva vighnopa śāntaye ..
Pinch both sides of the forehead three times with both hands.
Prāṇāyāma:
Ŏṃ bhū: ŏṃ bhuva: ogͫmsuva: ŏṃ maha: ŏṃ jana: ŏṃ tapa: ŏṃ gͫmsatyaṃ . Ŏṃ tatsa̍vi̱turvare̎ṇya̱ṃ bhargo̍ de̱vasya̍ dhīmahi . Dhiyo̱ yona̍: praco̱dayā̎t ..
Ŏṃ āpo̱ jyotī̱raso̱mruta̱ṃ brahma̱ bhūrbhuva̱suva̱rom .
Cover the right side of the nose with the thumb and inhale through the left nostril. Then, cover the left side of the nose with the ring finger and exhale through the right nostril.
Saṅkalpam
Mamopātta samasta durita kṣayadvārā śrī parameśvara prītyarthaṃ prāta: sandhyāṅga yathā śakti gāyatri mahāmantra japaṃ kariṣye ..
Perform saṅkalpa with the right and left palms cupped on the right thigh.
Prāṇāyāma nyāsaṃ
While reciting the following mantras, touch the aṅga (parts) indicated for each mantra.
- Praṇavasya ṛṣi: brahmā (Head), devī gāyatrī chanda: (Nose tip), paramātmā devatā (Chest)
- Bhūrādi sapta vyāhrutīnām atri - bhrugu - kutsa - vasiṣṭha - gautama - kāṣyapa - āṅgīrasa ṛṣaya: (Head)
- Gāyatri - uṣṇik - anuṣṭup - bruhatī - paṅtī - triṣṭup - jagatyaśchndāṃsi (Nose tip)
- Agni - vāyu - arka - vāgīśa - varuṇa - indra - viśvedevā devatā: (Chest) prāṇāyāme viniyoga:
Prāṇāyāma:
Ŏṃ bhū: ŏṃ bhuva: ogͫmsuva: ŏṃ maha: ŏṃ jana: ŏṃ tapa: ŏṃ gͫmsatyaṃ . Ŏṃ tatsa̍vi̱turvare̎ṇya̱ṃ bhargo̍ de̱vasya̍ dhīmahi . Dhiyo̱ yona̍: praco̱dayā̎t ..
Ŏṃ āpo̱ jyotī̱raso̱mruta̱ṃ brahma̱ bhūrbhuva̱suva̱rom .
Cover the right side of the nose with the thumb and inhale through the left nostril. Then, cover the left side of the nose with the ring finger and exhale through the right nostril.
Gāyatrī āvāhanam
While reciting the following mantras, touch the aṅga (parts) indicated for each mantra.
Āyātviti anuvākasya vāmadeva ṛṣi: (Head), anuṣṭup chanda: (Nose tip), gāyatrī devatā (Chest) āvāhane viniyoga:
Āyā̍tu̱ vara̍dā de̱vi̱ a̱kṣara̍ṃ brahma̱ sammi̍tam . Gā̱ya̱trī̍m chanda̍sāṃmā̱tetam bra̍hma ju̱ṣasva̍me ..
Ojo̍si̱ - saho̍si̱ - bala̍masi̱ - bhrājo̍si - de̱vānā̱m dhāma̱nāmā̍si̱ - viśva̍masi vi̱śvāyu̱: sarva̍masi sa̱rvāyurabhibhūrom
Bring both palms together as if inviting, while saying "avahayami."
- Gāyatrīṃ āvāhayāmi
- sāvitrīṃ āvāhayāmi
- sarasvatīṃ āvāhayāmi
Gāyatri nyāsam
While reciting the following mantras, touch the aṅga (parts) indicated for each mantra.
- Viṣvāmitra ṛṣi: (Head),
- savitā devatā (Chest),
- nicrut gāyatrī chanda: (Nose tip)
Dhyānam
Muktā - vidruma - hema - nīla - dhavalacchāyairmukhaistrīkṣaṇai: yuktāmindukalā-nibaddharatṉamakuṭām tattvārtha - varṇātmikām .
Gāyatrīṃ varadābhayāṅkuśa - kaśā:śubhramgapālaṃ gadāṃ
śaṅkhaṃ - cakra - mathāravindayugalaṃ hastairvahantīṃ bhaje ..
Gāyatrī japam
Ŏṃ tatsa̍vi̱turvare̍ṇya̱ṃ bhargo̍ de̱vasya̍ dhīmahi . Dhiyo̱ yona̍: praco̱dayā̍̍t ..
Chant 108, 64, or 32 times—or at least 16 times—and then perform prāṇāyāma.
Prāṇāyāma:
Ŏṃ bhū: ŏṃ bhuva: ogͫmsuva: ŏṃ maha: ŏṃ jana: ŏṃ tapa: ŏṃ gͫmsatyaṃ . Ŏṃ tatsa̍vi̱turvare̎ṇya̱ṃ bhargo̍ de̱vasya̍ dhīmahi . Dhiyo̱ yona̍: praco̱dayā̎t ..
Ŏṃ āpo̱ jyotī̱raso̱mruta̱ṃ brahma̱ bhūrbhuva̱suva̱rom .
Cover the right side of the nose with the thumb and inhale through the left nostril. Then, cover the left side of the nose with the ring finger and exhale through the right nostril.
Saṅkalpam - upasthānaṃ
Mamopātta samasta durita kṣayadvārā śrī parameśvara prītyarthaṃ prāta: sandhyā gāyatrī upasthānaṃ kariṣye ..
Perform saṅkalpa with the right and left palms cupped on the right thigh.
Abhivāda namaskāra:
Perform abhivādana and namaskāra.
abhivādaye ___ trayārṣeya/pañcārṣeya pravarānvita ___ gotra: ___ āpastamba sūtra: ___ yajuśśākhādhyāyī ___ śarmā nāma ahaṃ asmi bho:.
Starting from the east, recite the mantras below and pray to the deities of each direction.
| 1.Prācyai nama: (East) | 2.Dakṣiṇāyai nama: (South) |
| 3.Pratīcyai nama: (West) | 4.Udīcyai nama: (North) |
| 5.Ūrdhvāya nama: (Sky) | 6.Adharāya nama: (Earth) |
| 7.Antarikṣāya nama: (Sky) | 8.Bhūmyai nama: (Earth) |
| 9.Brahmaṇe nama: (Sky) | 10.Viṣṇave nama: (Earth) |
| 11.Mṛtyave nama: (South) | 12.Yamāya nama: (South) |
Face south and recite the following śloka.
Yamāya dharmarājāya mṛtyave cāntakāya ca . Vaivasvatāya kālāya sarvabhūtakṣayāya ca .Audumbarāya tadhnāya nīlāya parameṣṭhine . Vrukodharāya citrāya citraguptāya vai nama: .. Citraguptāya vai namo nama iti .
Face north and recite the following śloka.
Ṛtaṃ satyaṃ paraṃ brahma puruṣaṃ kruṣṇa piṅgalam . Ūrdhvaretaṃ virūpākṣaṃ viśvarūpāyavai nama: .. Viśvarūpāyavai namo nama iti .
Face west and recite the following śloka.
Narmadāyai nama: prātarnarmadāyai namo niśi . Namostu narmade tubhyaṃ pāhimāṃ viṣasarpata: .. Apasarpa sarpa bhatraṃ te dūraṃ gaccha mahāyaśa: . Janamejayasya yañānte āstīka vacanaṃ smaran .. Jaratkāro jaratkārvāṃ samutpanno mahāyaśā: . Āstīka: satya sandhomāṃ pannagebhyobhirakṣatu ..
Face east and recite the following śloka.
Namassavitre jagadeka cakṣuṣe jagatprasūti-sthiti nāśahetave . Trayīmayāya triguṇātma dhāriṇe viriñci nārāyaṇa śaṅkarātmane ..Dhyeyassdā savitrumaṇḍala madhyavartī nārāyaṇa: sarasijāsana sanniviṣṭa: .Keyūravān makarakuṇḍalavān kirīṭihāri hirāṇmaya vapurdhruta śaṅkha cakra: .. Śaṅkhacakra gadāpāṇe dvārakā nilayācyuta . Govinda puṇḍarīkākṣa rakṣamāṃ śaraṇāgatam ..
Ākaśātpatitamtoyaṃ yathā gacchati sāgaram . Sarva deva namaskāra: keśavaṃ pratigacchati ..
Keśavaṃ pratigacchatyom nama iti .
Abhivāda namaskāra:
Say Perform abhivādana and namaskāra.
abhivādaye ___ trayārṣeya/pañcārṣeya pravarānvita ___ gotra: ___ āpastamba sūtra: ___ yajuśśākhādhyāyī ___ śarmā nāma ahaṃ asmi bho:.
Ācamanaṃ — repeat
ācamanaṃ
| Oṃ acyutāya nama: | Oṃ anantāya nama: | Oṃ govindāya nama: |
| keśava | nārāyaṇa |
| mādhava | govinda |
| viṣṇu | madhusūdana |
| trivikrama | vāmana |
| śrīdhara | hṛṣīkeśa |
| padmanābha | dāmodarā |
Recite the following śloka, take a spoonful of uttaraṇī water in your right hand, and pour it on the ground.
Kāyena vācā manasendriyairvā budhyātmanāvā prakrute svabhāvāt . Karomi yadyatsakalaṃ parasmai nārāyāṇāyeti samarpayāmi .
Sprinkle the place of japa with water, chant the following mantra using that water, and apply tilaka on the forehead with the ring finger.
A̱dyāno̍ deva savita: . Pra̱jāva̍tsavī̱: saubha̍gam . Parā̍ du̱ṣvapni̍yam suva .
Viśvā̍ni deva savita: . Duri̱tāni̱ parā̍suva . Yad bha̱draṃ tanma̱ āsu̍va .