Study
- Anukramaṇī
- tai.brā. 2.8.8 · tai.aā. 6.5
- Also in this book
- Source
- Taittirīya / Ṛgveda corpus, as compiled in Yājuṣa Mantra Ratnākaram. Learn svara from a guru.
tai.brā. 2.8.8
a̱hama̍smi prathama̱jā ṛ̱tasya̍.
pūrva̍ṃ de̱vebhyo̍ a̱mṛta̍sya̱ nābhi̍ḥ.
yo mā̱ dadā̍ti̱ sa ide̱va mā''vā̎ḥ.
a̱hamanna̱manna̍ma̱danta̍madmi.
pūrva̍ma̱gnerapi̍ daha̱tyannam̎.
ya̱ttau hā̍sāte ahamutta̱reṣu̍.
vyātta̍masya pa̱śava̍ḥ su̱jambham̎.
paśya̍nti̱ dhīrā̱ḥ praca̍ranti̱ pākā̎ḥ.
jahā̎mya̱nyanna ja̍hāmya̱nyam.
a̱hamanna̱ṃ vaśa̱micca̍rāmi..59..
sa̱mā̱namartha̱ṃ parye̍mi bhu̱ñjat.
ko māmanna̍ṃ manu̱ṣyo̍ dayeta.
parā̍ke̱ anna̱ṃ nihi̍taṃ lo̱ka e̱tat.
viśvai̎rde̱vaiḥ pi̱tṛbhi̍rgu̱ptamannam̎.
yada̱dyate̍ lu̱pyate̱ yatpa̍ro̱pyate̎.
śa̱ta̱ta̱mī sā ta̱nūrme̍ babhūva.
ma̱hāntau̍ ca̱rū sa̍kṛddu̱gdhena̍ paprau.
diva̍ṃ ca̱ pṛśñi̍ pṛthi̱vīṃ ca̍ sā̱kam.
tathsa̱mpiba̍nto̱ na mi̍nanti ve̱dhasa̍ḥ.
naitadbhūyo̱ bhava̍ti̱ no kanī̍yaḥ..60..
anna̍ṃ prā̱ṇamanna̍mapā̱namā̍huḥ.
anna̍ṃ mṛ̱tyuṃ tamu̍ jī̱vātu̍māhuḥ.
anna̍ṃ bra̱hmāṇo̍ ja̱rasa̍ṃ vadanti.
anna̍māhuḥ pra̱jana̍naṃ pra̱jānā̎m.
mogha̱manna̍ṃ vindate̱ apra̍cetāḥ.
sa̱tyaṃ bra̍vīmi va̱dha ithsa tasya̍.
nārya̱maṇa̱ṃ puṣya̍ti̱ no sakhā̍yam.
keva̍lāgho bhavati kevalā̱dī.
a̱haṃ me̱ghaḥ sta̱naya̱nvarṣa̍nnasmi.
māma̍dantya̱hama̍dmya̱nyān..61..
a̱hagͫ sada̱mṛto̍ bhavāmi.
madā̍di̱tyā adhi̱ sarve̍ tapanti.
de̱vīṃ vāca̍majanayanta̱ yadvāgvada̍ntī.
a̱na̱ntāmantā̱dadhi̱ nirmi̍tāṃ ma̱hīm.
yasyā̎ṃ de̱vā a̍dadhu̱rbhoja̍nāni.
ekā̎kṣarāṃ dvi̱padā̱g̱ͫ ṣaṭpa̍dāṃ ca.
vāca̍ṃ de̱vā upa̍ jīvanti̱ viśve̎.
vāca̍ṃ de̱vā upa̍ jīvanti̱ viśve̎.
vāca̍ṃ gandha̱rvāḥ pa̱śavo̍ manu̱ṣyā̎ḥ.
vā̱cīmā viśvā̱ bhuva̍nā̱nyarpi̍tā..62..
sā no̱ hava̍ṃ juṣatā̱mindra̍patnī.
vāga̱kṣara̍ṃ prathama̱jā ṛ̱tasya̍.
vedā̍nāṃ mā̱tā'mṛta̍sya̱ nābhi̍ḥ.
sā no̍ juṣā̱ṇopa̍ ya̱jñamāgā̎t.
ava̍ntī de̱vī su̱havā̍ me astu.
yāmṛṣa̍yo mantra̱kṛto̍ manī̱ṣiṇa̍ḥ.
a̱nvaiccha̍ṃ de̱vāstapa̍sā̱ śrame̍ṇa.
tānde̱vīṃ vācagͫ̍ ha̱viṣā̍ yajāmahe.
sā no̍ dadhātu sukṛ̱tasya̍ lo̱ke.
ca̱tvāri̱ vākpari̍mitā pa̱dāni̍..63..
tāni̍ vidurbrāhma̱ṇā ye ma̍nī̱ṣiṇa̍ḥ.
guhā̱ trīṇi̱ nihi̍tā̱ neṅga̍yanti.
tu̱rīya̍ṃ vā̱co ma̍nu̱ṣyā̍ vadanti.
śra̱ddhayā̱'gniḥ sami̍dhyate.
śra̱ddhayā̍ vindate ha̱viḥ.
śra̱ddhāṃ bhaga̍sya mū̱rdhani̍.
vaca̱sā ve̍dayāmasi.
pri̱yagͫ̄ śra̍ddhe̱ dada̍taḥ.
pri̱yagͫ̄ śra̍ddhe̱ didā̍sataḥ.
pri̱yaṃ bho̱jeṣu̱ yajva̍su..64..
i̱daṃ ma̍ udi̱taṃ kṛ̍dhi.
yathā̍ de̱vā asu̍reṣu.
śra̱ddhāmu̱greṣu̍ cakri̱re.
e̱vaṃ bho̱jeṣu̱ yajva̍su.
a̱smāka̍mudi̱taṃ kṛ̍dhi.
śra̱ddhāṃ de̍vā̱ yaja̍mānāḥ.
vā̱yugo̍pā̱ upā̍sate.
śra̱ddhāgͫ hṛ̍da̱yya̍yā''kū̎tyā.
śra̱ddhayā̍ hūyate ha̱viḥ.
śra̱ddhāṃ prā̱tarha̍vāmahe..65..
śra̱ddhāṃ ma̱dhyandi̍na̱ṃ pari̍.
śra̱ddhāgͫ sūrya̍sya ni̱mruci̍.
śraddhe̱ śraddhā̍paye̱ha mā̎.
śra̱ddhā de̱vānadhi̍ vaste.
śra̱ddhā viśva̍mi̱daṃ jaga̍t.
śra̱ddhāṃ kāma̍sya mā̱taram̎.
ha̱viṣā̍ vardhayāmasi.
brahma̍ jajñā̱naṃ pra̍tha̱maṃ pu̱rastā̎t.
vi sī̍ma̱taḥ su̱ruco̍ ve̱na ā̍vaḥ.
sa bu̱dhniyā̍ upa̱ mā a̍sya vi̱ṣṭhāḥ..66..
sa̱taśca̱ yoni̱masa̍taśca̱ viva̍ḥ.
pi̱tā vi̱rājā̍mṛṣa̱bho ra̍yī̱ṇām.
a̱ntari̍kṣaṃ vi̱śvarū̍pa̱ āvi̍veśa.
tama̱rkaira̱bhya̍rcanti va̱thsam.
brahma̱ santa̱ṃ brahma̍ṇā va̱rdhaya̍ntaḥ.
brahma̍ de̱vāna̍janayat.
brahma̱ viśva̍mi̱daṃ jaga̍t.
brahma̍ṇaḥ kṣa̱traṃ nirmi̍tam.
brahma̍ brāhma̱ṇa ā̱tmanā̎.
a̱ntara̍sminni̱me lo̱kāḥ..67..
a̱ntarviśva̍mi̱daṃ jaga̍t.
brahmai̱va bhū̱tānā̱ṃ jyeṣṭham̎.
tena̱ ko̍'rhati̱ spardhi̍tum.
brahma̍nde̱vāstraya̍strigͫśat.
brahma̍nnindraprajāpa̱tī.
brahma̍n ha̱ viśvā̍ bhū̱tāni̍.
nā̱vīvā̱ntaḥ sa̱māhi̍tā.
cata̍sra̱ āśā̱ḥ praca̍rantva̱gnaya̍ḥ.
i̱maṃ no̍ ya̱jñaṃ na̍yatu prajā̱nan.
ghṛ̱taṃ pinva̍nna̱jaragͫ̍ su̱vīram̎..68..
brahma̍ sa̱midbha̍va̱tyāhu̍tīnām.
ā gāvo̍ agmannu̱ta bha̱drama̍kran.
sīda̍ntu go̱ṣṭhe ra̱ṇaya̍ntva̱sme.
pra̱jāva̍tīḥ puru̱rūpā̍ i̱ha syuḥ.
indrā̍ya pū̱rvīru̱ṣaso̱ duhā̍nāḥ.
indro̱ yajva̍ne pṛṇa̱te ca̍ śikṣati.
upedda̍dāti̱ na svaṃ mu̍ṣāyati.
bhūyo̍bhūyo ra̱yimida̍sya va̱rdhayan̍.
abhi̍nne khi̱lle ni da̍dhāti deva̱yum.
na tā na̍śanti̱ na tā arvā̎..69..
gāvo̱ bhago̱ gāva̱ indro̍ me acchāt.
gāva̱ḥ soma̍sya pratha̱masya̍ bha̱kṣaḥ.
i̱mā yā gāva̱ḥ saja̍nāsa̱ indra̍ḥ.
i̱cchāmīddhṛ̱dā mana̍sā ci̱dindram̎.
yū̱yaṃ gā̍vo medayathā kṛ̱śaṃ ci̍t.
a̱ślī̱laṃ ci̍tkṛṇuthā su̱pratī̍kam.
bha̱draṃ gṛ̱haṃ kṛ̍ṇutha bhadravācaḥ.
bṛ̱hadvo̱ vaya̍ ucyate sa̱bhāsu̍.
pra̱jāva̍tīḥ sū̱yava̍sagͫ ri̱śantī̎ḥ.
śu̱ddhā a̱paḥ su̍prapā̱ṇe piba̍ntīḥ.
mā va̍ḥ ste̱na ī̍śata̱ mā'ghaśagͫ̍saḥ.
pari̍ vo he̱tī ru̱drasya̍ vṛñjyāt.
upe̱damu̍pa̱parca̍nam.
ā̱su goṣūpa̍pṛcyatām.
upa̍rṣa̱bhasya̱ reta̍si.
upe̎ndra̱ tava̍ vī̱rye̎..70.. ॥TB 2.8.8॥
||1||tai.aā. 6.5
āyā̍tu de̱vaḥ su̱manā̍bhirū̱tibhi̍rya̱mo ha̍ve̱ha praya̍tābhira̱ktā.
āsī̍datāgͫ supra̱yate̍ha ba̱rhiṣyūrjā̍ya jā̱tyai mama̍ śatru̱hatyai̎.
ya̱me i̍va̱ yata̍māne̱ yadaita̱ṃ pravā̎mbhara̱nmānu̍ṣā deva̱yanta̍ḥ.
āsī̍data̱g̱ͫ̄ svamu̍ lo̱kaṃ vidā̍ne svāsa̱sthe bha̍vata̱minda̍ve naḥ.
ya̱māya̱ somagͫ̍ sunuta ya̱māya̍ juhutā ha̱viḥ.
ya̱magͫ ha̍ ya̱jño ga̍cchatya̱gnidū̍to̱ ara̍ṅkṛtaḥ.
ya̱māya̍ ghṛ̱tava̍ddha̱virju̱hota̱ pra ca̍ tiṣṭhata.
sa no̍ de̱veṣvāya̍maddī̱rghamāyu̱ḥ pra jī̱vase̎.
ya̱māya̱ madhu̍mattama̱g̱ͫ rājñe̍ ha̱vyaṃ ju̍hotana.
i̱daṃ nama̱ ṛṣi̍bhyaḥ pūrva̱jebhya̱ḥ pūrve̎bhyaḥ pathi̱kṛdbhya̍ḥ..11..
yo'sya̱ kauṣṭhya̱ jaga̍ta̱ḥ pārthi̍va̱syaika̍ idva̱śī.
ya̱maṃ bha̍ṅgyaśra̱vo gā̍ya̱ yo rājā̍napa̱rodhya̍ḥ.
ya̱maṅgāya̍ bhaṅgya̱śravo̱ yo rājā̍napa̱rodhya̍ḥ.
yenā̱''po na̱dyo̍ dhanvā̍ni̱ yena̱ dyauḥ pṛ̍thi̱vī dṛ̱ḍhā.
hi̱ra̱ṇya̱ka̱kṣyān su̱dhurān̍ hiraṇyā̱kṣāna̍yaḥ śa̱phān.
aśvā̍na̱naśya̍to dā̱na̱ṃ ya̱mo rā̍jā'bhi̱ tiṣṭha̍ti.
ya̱mo dā̍dhāra pṛthi̱vīṃ ya̱mo viśva̍mi̱daṃ jaga̍t.
ya̱māya̱ sarva̱mitra̍sthe̱ yatprā̱ṇadvā̱yura̍kṣi̱tam.
yathā̱ pañca̱ yathā̱ ṣaḍya̱thā pañca̍ da̱śarṣa̍yaḥ.
ya̱maṃ yo vi̍dyā̱thsa brū̍yādya̱thaika ṛṣi̍rvijāna̱te..12..
trika̍drukebhi̱ḥ pata̍ti̱ ṣaḍu̱rvīreka̱midbṛ̱hat.
gā̱ya̱trī tri̱ṣṭupchandāgͫ̍si̱ sarvā̱ tā ya̱ma āhi̍tā.
aha̍raha̱rnaya̍māno̱ gāmaśva̱ṃ puru̍ṣa̱ṃ jaga̍t.
vaiva̍svato̱ na tṛ̍pyati̱ pañca̍bhi̱rmāna̍vairya̱maḥ.
vaiva̍svate̱ vivi̍cyante̱ yame̱ rāja̍ni te ja̱nāḥ.
ye ce̱ha sa̱tyeneccha̍nte̱ ya u̱ cānṛ̍tavādi̱naḥ.
te rā̍janni̱ha vivi̍cyante̱'thā ya̍nti tvā̱mupa̍.
de̱vāgͫ̄śca̱ ye na̍ma̱syanti̱ brāhma̍ṇāgͫ̄ścāpa̱citya̍ti.
yasmi̍nvṛ̱kṣe su̍palā̱śe de̱vaiḥ sa̱mpiba̍te ya̱maḥ.
atrā̍ no vi̱śpati̍ḥ pi̱tā pu̍rā̱ṇā anu̍venati..13.. ॥TA 6.5॥
||2||