atha catvāriṃśo'dhyāyaḥ|
ī̱śā vā̱sya̍mi̱daṃ sarva̱ṃ yatkiṃ ca̱ jaga̍tyā̱ṃ jaga̍t |
tena̍ tya̱ktena̍ bhuñjīthā̱ mā gṛ̍dha̱ḥ kasya̍ svi̱ddhana̍m
||40.1||ई॒शा वा॒स्य॑मि॒दं सर्वं॒ यत्किं च॒ जग॑त्यां॒ जग॑त् ।
तेन॑ त्य॒क्तेन॑ भुञ्जीथा॒ मा गृ॑धः॒ कस्य॑ स्वि॒द्धन॑म्
ku̱rvanne̱veha karmā̍ṇi jijīvi̱ṣeccha̱ta samā̍ḥ |
e̱vaṃ tvayi̱ nānyathe̱to̍'sti̱ na karma̍ lipyate̱ nare̍
||40.2||कु॒र्वन्ने॒वेह कर्मा॑णि जिजीवि॒षेच्छ॒त समाः॑ ।
ए॒वं त्वयि॒ नान्यथे॒तो॑ऽस्ति॒ न कर्म॑ लिप्यते॒ नरे॑
a̱su̱ryā̱ nāma̍ te lo̱kā a̱ndhena̱ tama̱sāvṛ̍tāḥ |
tāste pretyā̱bhiga̍cchanti̱ ye ke cā̍tma̱hano̱ janā̍ḥ
||40.3||अ॒सु॒र्या॒ नाम॑ ते लो॒का अ॒न्धेन॒ तम॒सावृ॑ताः ।
तास्ते प्रेत्या॒भिग॑च्छन्ति॒ ये के चा॑त्म॒हनो॒ जनाः॑
ane̍ja̱deka̱ṃ mana̍so̱ javī̍yo̱ naina̍dde̱vā ā̍pnuva̱npūrva̱marśa̍t |
taddhāva̍to̱'nyānatye̍ti̱ tiṣṭha̱ttasmi̍nna̱po mā̍ta̱riśvā̍ dadhāti
||40.4||अने॑ज॒देकं॒ मन॑सो॒ जवी॑यो॒ नैन॑द्दे॒वा आ॑प्नुव॒न्पूर्व॒मर्श॑त् ।
तद्धाव॑तो॒ऽन्यानत्ये॑ति॒ तिष्ठ॒त्तस्मि॑न्न॒पो मा॑त॒रिश्वा॑ दधाति
tade̍jati̱ tannai̍jati̱ taddū̱re tadva̍nti̱ke |
tada̱ntara̍sya̱ sarva̍sya̱ tadu̱ sarva̍syāsya bāhya̱taḥ
||40.5||तदे॑जति॒ तन्नै॑जति॒ तद्दू॒रे तद्व॑न्ति॒के ।
तद॒न्तर॑स्य॒ सर्व॑स्य॒ तदु॒ सर्व॑स्यास्य बाह्य॒तः
yastu sarvā̍ṇi bhū̱tānyā̱tmanne̱vānu̱paśya̍ti |
sa̱rva̱bhū̱teṣu̍ cā̱tmāna̱ṃ tato̱ na vi ju̍gupsate
||40.6||यस्तु सर्वा॑णि भू॒तान्या॒त्मन्ने॒वानु॒पश्य॑ति ।
स॒र्व॒भू॒तेषु॑ चा॒त्मानं॒ ततो॒ न वि जु॑गुप्सते
yasmi̱ntsarvā̍ṇi bhū̱tānyā̱tmaivābhū̍dvijāna̱taḥ |
tatra̱ ko moha̱ḥ kaḥ śoka̍ eka̱tvama̍nu̱paśya̍taḥ
||40.7||यस्मि॒न्त्सर्वा॑णि भू॒तान्या॒त्मैवाभू॑द्विजान॒तः ।
तत्र॒ को मोहः॒ कः शोक॑ एक॒त्वम॑नु॒पश्य॑तः
sa parya̍gācchu̱krama̍kā̱yama̍vra̱ṇama̍snāvi̱ra śu̱ddhamapā̍paviddham |
ka̱virma̍nī̱ṣī pa̍ri̱bhūḥ sva̍ya̱ṃbhūryā̍thātathya̱to'rthā̱nvya̍da dhācchāśva̱tī bhya̱ḥ samā̍bhyaḥ
||40.8||स पर्य॑गाच्छु॒क्रम॑का॒यम॑व्र॒णम॑स्नावि॒र शु॒द्धमपा॑पविद्धम् ।
क॒विर्म॑नी॒षी प॑रि॒भूः स्व॑यं॒भूर्या॑थातथ्य॒तोऽर्था॒न्व्य॑द धाच्छाश्व॒ती भ्यः॒ समा॑भ्यः
a̱ndhaṃ tama̱ḥ pra vi̍śanti̱ ye'vi̍dyāmu̱pāsa̍te |
tato̱ bhūya̍ iva̱ te tamo̱ ya u̍ vi̱dyāyā̍ ra̱tāḥ
||40.9||अ॒न्धं तमः॒ प्र वि॑शन्ति॒ येऽवि॑द्यामु॒पास॑ते ।
ततो॒ भूय॑ इव॒ ते तमो॒ य उ॑ वि॒द्याया॑ र॒ताः
a̱nyade̱vāhurvi̱dyayā̱nyadā̍hu̱ravi̍dyāyā |
iti̍ śuśruma̱ dhīrā̍ṇā̱ṃ ye na̱stadvi̍cacakṣi̱re
||40.10||अ॒न्यदे॒वाहुर्वि॒द्यया॒न्यदा॑हु॒रवि॑द्याया ।
इति॑ शुश्रुम॒ धीरा॑णां॒ ये न॒स्तद्वि॑चचक्षि॒रे
vi̱dyāṃ cāvi̍dyāṃ ca̱ yastadvedo̱bhaya̍ sa̱ha |
avi̍dyayā mṛ̱tyuṃ tī̱rtvā vi̱dyayā̱mṛta̍maśnute
||40.11||वि॒द्यां चावि॑द्यां च॒ यस्तद्वेदो॒भय॑ स॒ह ।
अवि॑द्यया मृ॒त्युं ती॒र्त्वा वि॒द्यया॒मृत॑मश्नुते
a̱ndhaṃ tama̱ḥ pravi̍śanti̱ ye'sa̍ṃbhūtimu̱pāsa̍te |
tato̱ bhūya̍ iva̱ te tamo̱ ya u̱ saṃbhū̍tyā ra̱tāḥ
||40.12||अ॒न्धं तमः॒ प्रवि॑शन्ति॒ येऽसं॑भूतिमु॒पास॑ते ।
ततो॒ भूय॑ इव॒ ते तमो॒ य उ॒ संभू॑त्या र॒ताः
a̱nyade̱vāhuḥ sa̍ṃbha̱vāda̱nyadā̍hu̱rasa̍ṃbhavāt |
iti̍ śuśruma̱ dhīrā̍ṇā̱ṃ ye na̱stadvi̍cacakṣi̱re
||40.13||अ॒न्यदे॒वाहुः सं॑भ॒वाद॒न्यदा॑हु॒रसं॑भवात् ।
इति॑ शुश्रुम॒ धीरा॑णां॒ ये न॒स्तद्वि॑चचक्षि॒रे
saṃbhū̍tiṃ ca vinā̱śaṃ ca̱ yastadvedo̱bhaya̍ sa̱ha |
vi̱nā̱śena̍ mṛ̱tyuṃ tī̱rtvā saṃbhū̍tyā̱mṛta̍maśnute
||40.14||संभू॑तिं च विना॒शं च॒ यस्तद्वेदो॒भय॑ स॒ह ।
वि॒ना॒शेन॑ मृ॒त्युं ती॒र्त्वा संभू॑त्या॒मृत॑मश्नुते
hi̱ra̱ṇmaye̍na̱ pātre̍ṇa sa̱tyasyāpi̍hita̱ṃ mukha̍m |
tattvaṃ pū̍ṣa̱nnapāvṛ̍ṇu sa̱tyadha̍rmāya dṛ̱ṣṭaye̍
||40.15||हि॒र॒ण्मये॑न॒ पात्रे॑ण स॒त्यस्यापि॑हितं॒ मुख॑म् ।
तत्त्वं पू॑ष॒न्नपावृ॑णु स॒त्यध॑र्माय दृ॒ष्टये॑
tejo̱ yatte̍ rū̱pe kalyā̍ṇatama̱ṃ tatte̍ paśyāmi |
yo̱'sāva̱sau puru̍ṣa̱ḥ so̱'hama̍smi
||40.16||तेजो॒ यत्ते॑ रू॒पे कल्या॑णतमं॒ तत्ते॑ पश्यामि ।
यो॒ऽसाव॒सौ पुरु॑षः॒ सो॒ऽहम॑स्मि
vā̱yurani̍lama̱mṛta̱mathe̱daṃ bhasmā̍nta̱ śarī̍ram |
om3 krato̱ smara̍ kṛ̱ta sma̍ra̱ krato̱ smara̍ kṛ̱ta sma̍ra
||40.17||वा॒युरनि॑लम॒मृत॒मथे॒दं भस्मा॑न्त॒ शरी॑रम् ।
ओम्३ क्रतो॒ स्मर॑ कृ॒त स्म॑र॒ क्रतो॒ स्मर॑ कृ॒त स्म॑र
agne̱ naya̍ su̱pathā̍ rā̱ye a̱smānviśvā̍ni deva va̱yunā̍ni vi̱dvān |
yu̱yo̱dhya̱smajju̍hurā̱ṇameno̱ bhūyi̍ṣṭhāṃ te̱ nama̍ u̱ktiṃ vidhema
||40.18||अग्ने॒ नय॑ सु॒पथा॑ रा॒ये अ॒स्मान्विश्वा॑नि देव व॒युना॑नि वि॒द्वान् ।
यु॒यो॒ध्य॒स्मज्जु॑हुरा॒णमेनो॒ भूयि॑ष्ठां ते॒ नम॑ उ॒क्तिं विधेम