Skip to content

Dvitīyāṣṭakam, Aṣṭamaḥ prapāṭhakaḥ

Dvitīyāṣṭakam, Aṣṭamaḥ prapāṭhakaḥ

Anuvāka 1

pīvo̎nnāṃ rayi̱vṛdha̍ḥ sume̱dhāḥ.
śve̱taḥ si̍ṣakti ni̱yutā̍mabhi̱śrīḥ.
te vā̱yave̱ sama̍naso̱ vita̍sthuḥ.
viśvennara̍ḥ svapa̱tyāni̍ cakruḥ.
rā̱ye'nu yañja̱jñatū̱ roda̍sī u̱bhe.
rā̱ye de̱vī dhi̱ṣaṇā̍ dhāti de̱vam.
adhā̍ vā̱yuṃ ni̱yuta̍ḥ saścata̱ svāḥ.
u̱ta śve̱taṃ vasu̍dhitinnire̱ke.
ā vā̍yo̱ pra yābhi̍ḥ.
pra vā̱yumacchā̍ bṛha̱tī ma̍nī̱ṣā..1..

bṛ̱hadra̍yiṃ vi̱śvavā̍rāṃ ratha̱prām.
dyu̱tadyā̍mā ni̱yuta̱ḥ patya̍mānaḥ.
ka̱viḥ ka̱vimi̍yakṣasi prayajyo.
ā no̍ ni̱yudbhi̍ḥ śa̱tinī̍bhiradhva̱ram.
sa̱ha̱sriṇī̍bhi̱rupa̍ yāhi ya̱jñam.
vāyo̍ a̱smin ha̱viṣi̍ mādayasva.
yū̱yaṃ pā̍ta sva̱stibhi̱ḥ sadā̍ naḥ.
prajā̍pate̱ na tvade̱tānya̱nyaḥ.
viśvā̍ jā̱tāni̱ pari̱ tā ba̍bhūva.
yatkā̍māste juhu̱mastaṃ no̍ astu..2..

va̱yaṃ syā̍ma̱ pata̍yo rayī̱ṇām.
ra̱yī̱ṇāṃ pati̍ṃ yaja̱taṃ bṛ̱hantam̎.
a̱sminbhare̱ nṛta̍ma̱ṃ vāja̍sātau.
pra̱jāpa̍tiṃ prathama̱jāmṛ̱tasya̍.
yajā̍ma de̱vamadhi̍ no bravītu.
prajā̍pate̱ tvanni̍dhi̱pāḥ pu̍rā̱ṇaḥ.
de̱vānā̎ṃ pi̱tā ja̍ni̱tā pra̱jānā̎m.
pati̱rviśva̍sya̱ jaga̍taḥ para̱spāḥ.
ha̱virno̍ deva viha̱ve ju̍ṣasva.
tave̱me lo̱kāḥ pra̱diśo̱ diśa̍śca..3..

pa̱rā̱vato̍ ni̱vata̍ u̱dvata̍śca.
prajā̍pate viśva̱sṛjjī̱vadha̍nya i̱daṃ no̍ deva.
prati̍harya ha̱vyam.
pra̱jāpa̍tiṃ pratha̱maṃ ya̱jñiyā̍nām.
de̱vānā̱magre̍ yaja̱taṃ ya̍jadhvam.
sa no̍ dadātu̱ dravi̍ṇaṃ su̱vīryam̎.
rā̱yaspoṣa̱ṃ vi ṣya̍tu̱ nābhi̍ma̱sme.
yo rā̱ya īśe̍ śatadā̱ya u̱kthya̍ḥ.
yaḥ pa̍śū̱nāṃ ra̍kṣi̱tā viṣṭhi̍tānām.
pra̱jāpa̍tiḥ prathama̱jā ṛ̱tasya̍..4..

sa̱hasra̍dhāmā juṣatāṃ ha̱virna̍ḥ.
somā̍pūṣaṇe̱mau de̱vau.
somā̍pūṣaṇā̱ raja̍so vi̱mānam̎.
sa̱ptaca̍kra̱ṃ ratha̱mavi̍śvaminvam.
vi̱ṣū̱vṛta̱ṃ mana̍sā yu̱jyamā̍nam.
taṃ ji̍nvatho vṛṣaṇā̱ pañca̍raśmim.
di̱vya̍nyaḥ sada̍naṃ ca̱kra u̱ccā.
pṛ̱thi̱vyāma̱nyo adhya̱ntari̍kṣe.
tāva̱smabhya̍ṃ puru̱vāra̍ṃ puru̱kṣum.
rā̱yaspoṣa̱ṃ viṣya̍tā̱nnābhi̍ma̱sme..5..

dhiya̍ṃ pū̱ṣā ji̍nvatu viśvami̱nvaḥ.
ra̱yiṃ somo̍ rayi̱pati̍rdadhātu.
ava̍tu de̱vyadi̍tirana̱rvā.
bṛ̱hadva̍dema vi̱dathe̍ su̱vīrā̎ḥ.
viśvā̎nya̱nyo bhuva̍nā ja̱jāna̍.
viśva̍ma̱nyo a̍bhi̱cakṣā̍ṇa eti.
somā̍pūṣaṇā̱vava̍ta̱ṃ dhiya̍ṃ me.
yu̱vabhyā̱ṃ viśvā̱ḥ pṛta̍nā jayema.
udu̍tta̱maṃ va̍ru̱ṇāsta̍bhnā̱ddyām.
yatkiṃ ce̱daṃ ki̍ta̱vāsa̍ḥ.
ava̍ te̱ heḍa̱stattvā̍ yāmi.
ā̱di̱tyānā̱mava̍sā̱ na da̍kṣi̱ṇā.
dhā̱raya̍nta ādi̱tyāsa̍sti̱sro bhūmī̎rdhārayan.
ya̱jño de̱vānā̱ṃ śuci̍ra̱paḥ..6..

Anuvāka 2

te śu̱krāsa̱ḥ śuca̍yo raśmi̱vanta̍ḥ.
sīda̍nnādi̱tyā adhi̍ ba̱ṟhiṣi̍ pri̱ye.
kāme̍na de̱vāḥ sa̱ratha̍ṃ di̱vo na̍ḥ.
ā yā̎ntu ya̱jñamupa̍ no juṣā̱ṇāḥ.
te sū̱navo̱ adi̍teḥ pīva̱sāmiṣam̎.
ghṛ̱taṃ pinva̱tprati̍haryannṛte̱jāḥ.
pra ya̱jñiyā̱ yaja̍mānāya yemure.
ā̱di̱tyāḥ kāma̍ṃ pitu̱manta̍ma̱sme.
ā na̍ḥ pu̱trā adi̍teryāntu ya̱jñam.
ā̱di̱tyāsa̍ḥ pa̱thibhi̍rdeva̱yānai̎ḥ..7..

a̱sme kāma̍ṃ dā̱śuṣe̍ sa̱nnama̍ntaḥ.
puro̱ḍāśa̍ṃ ghṛ̱tava̍ntaṃ juṣantām.
ska̱bhā̱yata̱ nirṛ̍ti̱ṃ sedha̱tāma̍tim.
pra ra̱śmibhi̱ryata̍mānā amṛdhrāḥ.
ādi̍tyā̱ḥ kāma̱ praya̍tā̱ṃ vaṣa̍ṭkṛtim.
ju̱ṣadhva̍ṃ no ha̱vyadā̍tiṃ yajatrāḥ.
ā̱di̱tyānkāma̱mava̍se huvema.
ye bhū̱tāni̍ ja̱naya̍nto vici̱khyuḥ.
sīda̍ntu pu̱trā adi̍teru̱pastham̎.
stī̱rṇaṃ ba̱ṟhirha̍vi̱radyā̍ya de̱vāḥ..8..

stī̱rṇaṃ ba̱ṟhiḥ sī̍datā ya̱jñe a̱smin.
dhrā̱jāḥ sedha̍nto̱ ama̍tiṃ du̱revā̎m.
a̱smabhya̍ṃ putrā adite̱ḥ pra ya̍ṃsata.
ādi̍tyā̱ḥ kāma̍ ha̱viṣo̍ juṣā̱ṇāḥ.
agne̱ naya̍ su̱pathā̍ rā̱ye a̱smān.
viśvā̍ni deva va̱yunā̍ni vi̱dvān.
yu̱yo̱dhya̍smajju̍hurā̱ṇamena̍ḥ.
bhūyi̍ṣṭhānte̱ nama̍ uktiṃ vidhema.
pra va̍ḥ śu̱krāya̍ bhā̱nave̍ bharadhvam.
ha̱vyaṃ ma̱tiṃ cā̱gnaye̱ supū̍tam..9..

yo daivyā̍ni̱ mānu̍ṣā ja̱nūṃṣi̍.
a̱ntarviśvā̍ni vi̱dmanā̱ jigā̍ti.
acchā̱ giro̍ ma̱tayo̍ deva̱yantī̎ḥ.
a̱gniṃ ya̍nti̱ dravi̍ṇa̱ṃ bhikṣa̍māṇāḥ.
su̱sa̱ndṛśa̍ṃ su̱pratī̍ka̱ṃ svañcam̎.
ha̱vya̱vāha̍mara̱tiṃ mānu̍ṣāṇām.
agne̱ tvama̱smadyu̍yo̱dhyamī̍vāḥ.
ana̍gnitrā a̱bhya̍manta kṛ̱ṣṭīḥ.
puna̍ra̱smabhya̍ṃ suvi̱tāya̍ deva.
kṣāṃ viśve̍bhira̱jare̍bhiryajatra..10..

agne̱ tvaṃ pā̍rayā̱ navyo̍ a̱smān.
sva̱stibhi̱rati̍ du̱rgāṇi̱ viśvā̎.
pūśca̍ pṛ̱thvī ba̍hu̱lā na̍ u̱rvī.
bhavā̍ to̱kāya̱ tana̍yāya̱ śaṃ yoḥ.
prakā̍ravo mana̱nā va̱cyamā̍nāḥ.
de̱va̱drīcī̎ṃ nayatha deva̱yanta̍ḥ.
da̱kṣi̱ṇā̱vāḍvā̱jinī̱ prācye̍ti.
ha̱virbhara̍ntya̱gnaye̍ ghṛ̱tācī̎.
indra̱ṃ naro̍ yu̱je ratham̎.
ja̱gṛ̱bhṇāte̱ dakṣi̍ṇamindra̱ hastam̎..11..

va̱sū̱yavo̍ vasupate̱ vasū̍nām.
vi̱dmā hi tvā̱ gopa̍tiṃ śūra̱ gonā̎m.
a̱smabhya̍ṃ ci̱traṃ vṛṣa̍ṇaṃ ra̱yindā̎ḥ.
tave̱daṃ viśva̍ma̱bhita̍ḥ paśa̱vyam̎.
yatpaśya̍si̱ cakṣa̍sā̱ sūrya̍sya.
gavā̍masi̱ gopa̍ti̱reka̍ indra.
bha̱kṣī̱mahi̍ te̱ praya̍tasya̱ vasva̍ḥ.
sami̍ndra ṇo̱ mana̍sā neṣi̱ gobhi̍ḥ.
saṃ sū̱ribhi̍rmaghava̱nthsaṃ sva̱styā.
saṃ brahma̍ṇā de̱vakṛ̍ta̱ṃ yadasti̍..12..

saṃ de̱vānā̍ṃ suma̱tyā ya̱jñiyā̍nām.
ā̱rācchatru̱mapa̍ bādhasva dū̱ram.
u̱gro yaḥ śamba̍ḥ puruhūta̱ tena̍.
a̱sme dhe̍hi̱ yava̍ma̱dgoma̍dindra.
kṛ̱dhīdhiya̍ṃ jari̱tre vāja̍ratnām.
ā ve̱dhasa̱ṃ sa hi śuci̍ḥ.
bṛha̱spati̍ḥ pratha̱maṃ jāya̍mānaḥ.
ma̱ho jyoti̍ṣaḥ para̱me vyo̍man.
sa̱ptāsya̍stuvijā̱to rave̍ṇa.
vi sa̱ptara̍śmiradhama̱ttamā̍ṃsi..13..

bṛha̱spati̱ḥ sama̍jaya̱dvasū̍ni.
ma̱ho vra̱jāngoma̍to de̱va e̱ṣaḥ.
a̱paḥ siṣā̍sa̱nthsuva̱rapra̍tīttaḥ.
bṛha̱spati̱ṟhantya̱mitra̍ma̱rkaiḥ.
bṛha̍spate̱ parye̱vā pi̱tre.
ā no̍ di̱vaḥ pāvī̍ravī.
i̱mā juhvā̍nā̱ yaste̱ stana̍ḥ.
sara̍svatya̱bhi no̍ neṣi.
i̱yaṃ śuṣme̍bhirbisa̱khā i̍vārujat.
sānu̍ girī̱ṇāṃ ta̍vi̱ṣebhi̍rū̱rmibhi̍ḥ.
pā̱rā̱va̱da̱ghnīmava̍se suvṛ̱ktibhi̍ḥ.
sara̍svatī̱mā vi̍vāsema dhī̱tibhi̍ḥ..14..

Anuvāka 3

somo̍ dhe̱nuṃ somo̱ arva̍ntamā̱śum.
somo̍ vī̱raṃ ka̍rma̱ṇya̍ṃ dadātu.
sā̱da̱nya̍ṃ vida̱thya̍ṃ sa̱bheyam̎.
pi̱tu̱ḥ śrava̍ṇa̱ṃ yo dadā̍śadasmai.
aṣā̍ḍhaṃ yu̱thsu tvaṃ so̍ma̱ kratu̍bhiḥ.
yā te̱ dhāmā̍ni ha̱viṣā̱ yaja̍nti.
tvami̱mā oṣa̍dhīḥ soma̱ viśvā̎ḥ.
tvama̱po a̍janaya̱stvaṅgāḥ.
tvamāta̍tantho̱rva̍ntari̍kṣam.
tvaṃ jyoti̍ṣā̱ vi tamo̍ vavartha..15..

yā te̱ dhāmā̍ni di̱vi yā pṛ̍thi̱vyām.
yā parva̍te̱ṣvoṣa̍dhīṣva̱phsu.
tebhi̍rno̱ viśvai̎ḥ su̱manā̱ ahe̍ḍan.
rāja̎nthsoma̱ prati̍ ha̱vyā gṛ̍bhāya.
viṣṇo̱rnuka̱ṃ tada̍sya pri̱yam.
pra tadviṣṇu̍ḥ.
pa̱ro mātra̍yā ta̱nuvā̍ vṛdhāna.
na te̍ mahi̱tvamanva̍śñuvanti.
u̱bhe te̍ vidma̱ raja̍sī pṛthi̱vyā viṣṇo̍ deva̱ tvam.
pa̱ra̱masya̍ vithse..16..

vica̍krame̱ trirde̱vaḥ.
ā te̍ ma̱ho yo jā̱ta e̱va.
a̱bhi go̱trāṇi̍.
ābhi̱ḥ spṛdho̍ mitha̱tīrari̍ṣaṇyan.
a̱mitra̍sya vyathayā ma̱nyumi̍ndra.
ābhi̱rviśvā̍ abhi̱yujo̱ viṣū̍cīḥ.
āryā̍ya̱ viśova̍tārī̱rdāsī̎ḥ.
a̱yaṃ śṛ̍ṇve̱ adha̱ jaya̍nnu̱ta ghnan.
a̱yamu̱ta pra kṛ̍ṇute yu̱dhā gāḥ.
ya̱dā sa̱tyaṃ kṛ̍ṇu̱te ma̱nyumindra̍ḥ..17..

viśva̍ṃ dṛ̱ḍhaṃ bha̍yata̱ eja̍dasmāt.
anu̍ sva̱dhāma̍kṣara̱nnāpo̍ asya.
ava̍rdhata̱ madhya̱ ā nā̱vyā̍nām.
sa̱dhrī̱cīne̍na̱ mana̍sā̱ tami̍ndra̱ oji̍ṣṭhena.
hanma̍nāhanna̱bhidyūn.
ma̱rutva̍ntaṃ vṛṣa̱bhaṃ vā̍vṛdhā̱nam.
aka̍vāriṃ di̱vyaṃ śā̱samindram̎.
vi̱śvā̱sāha̱mava̍se̱ nūta̍nāya.
u̱graṃ sa̍ho̱dāmi̱ha taṃ hu̍vema.
jani̍ṣṭhā u̱graḥ saha̍se tu̱rāya̍..18..

ma̱ndra oji̍ṣṭho bahu̱lābhi̍mānaḥ.
ava̍rdha̱nnindra̍ṃ ma̱ruta̍ści̱datra̍.
mā̱tā yadvī̱raṃ da̱dhana̱ddhani̍ṣṭhā.
kva̍syāvo̍ marutaḥ sva̱dhā''sī̎t.
yanmāmeka̍ṃ sa̱madha̍ttāhi̱hatye̎.
a̱haṃ hyu̍grasta̍vi̱ṣastuvi̍ṣmān.
viśva̍sya̱ śatro̱rana̍maṃ vadha̱snaiḥ.
vṛ̱trasya̍ tvā śva̱sathā̱ dīṣa̍māṇāḥ.
viśve̍ de̱vā a̍jahu̱rye sakhā̍yaḥ.
ma̱rudbhi̍rindra sa̱khyaṃ te̍ astu..19..

athe̱mā viśvā̱ḥ pṛta̍nā jayāsi.
vadhī̎ṃ vṛ̱traṃ ma̍ruta indri̱yeṇa̍.
svena̱ bhāme̍na tavi̱ṣo ba̍bhū̱vān.
a̱hame̱tā mana̍ve vi̱śvaśca̍ndrāḥ.
su̱gā a̱paśca̍kara̱ vajra̍bāhuḥ.
sa yo vṛṣā̱ vṛṣṇi̍yebhi̱ḥ samo̍kāḥ.
ma̱ho di̱vaḥ pṛ̍thi̱vyāśca̍ sa̱mrāṭ.
sa̱tī̱nasa̍tvā̱ havyo̱ bhare̍ṣu.
ma̱rutvā̎ṃ no bhava̱tvindra̍ ū̱tī.
indro̍ vṛ̱trama̍taradvṛtra̱tūrye̎..20..

a̱nā̱dhṛ̱ṣyo ma̱ghavā̱ śūra̱ indra̍ḥ.
anve̍na̱ṃ viśo̍ amadanta pū̱rvīḥ.
a̱yaṃ rājā̱ jaga̍taścarṣaṇī̱nām.
sa e̱va vī̱raḥ sa u̍ vī̱ryā̍vān.
sa e̍karā̱jo jaga̍taḥ para̱spāḥ.
ya̱dā vṛ̱tramata̍ra̱cchūra̱ indra̍ḥ.
athā̍bhavaddami̱tābhikra̍tūnām.
indro̍ ya̱jñaṃ va̱rdhaya̍nvi̱śvave̍dāḥ.
pu̱ro̱ḍāśa̍sya juṣatāṃ ha̱virna̍ḥ.
vṛ̱traṃ tī̱rtvā dā̍na̱vaṃ vajra̍bāhuḥ..21..

diśo̍'dṛṃhaddṛṃhi̱tā dṛṃha̍ṇena.
i̱maṃ ya̱jñaṃ va̱rdhaya̍nvi̱śvave̍dāḥ.
pu̱ro̱ḍāśa̱ṃ prati̍ gṛbhṇā̱tvindra̍ḥ.
ya̱dā vṛ̱tramata̍ra̱cchūra̱ indra̍ḥ.
athai̍karā̱jo a̍bhava̱jjanā̍nām.
indro̍ de̱vāñcha̍mbara̱hatya̍ āvat.
indro̍ de̱vānā̍mabhavatpuro̱gāḥ.
indro̍ ya̱jñe ha̱viṣā̍ vāvṛdhā̱naḥ.
vṛ̱tra̱tūrno̱ abha̍ya̱ṃ śarma̍ yaṃsat.
yaḥ sa̱pta sindhū̱ṃ rada̍dhātpṛthi̱vyām.
yaḥ sa̱pta lo̱kānakṛ̍ṇo̱ddiśa̍śca.
indro̍ ha̱viṣmā̱nthsaga̍ṇo ma̱rudbhi̍ḥ.
vṛ̱tra̱tūrno̍ ya̱jñami̱hopa̍ yāsat..22..

Anuvāka 4

indra̱stara̍svānabhimāti̱hograḥ.
hira̍ṇyavāśīriṣi̱raḥ su̍va̱ṟṣāḥ.
tasya̍ va̱yaṃ su̍ma̱tau ya̱jñiya̍sya.
api̍ bha̱dre sau̍mana̱se syā̍ma.
hira̍ṇyavarṇo̱ abha̍yaṃ kṛṇotu.
a̱bhi̱mā̱ti̱hendra̱ḥ pṛta̍nāsu ji̱ṣṇuḥ.
sa na̱ḥ śarma̍ tri̱varū̍tha̱ṃ vi ya̍ṃsat.
yū̱yaṃ pā̍ta sva̱stibhi̱ḥ sadā̍ naḥ.
indra̍ṃ stuhi va̱jriṇa̱ṃ stoma̍pṛṣṭham.
pu̱ro̱ḍāśa̍sya juṣatāṃ ha̱virna̍ḥ..23..

ha̱tvā'bhimā̍tī̱ḥ pṛta̍nā̱ḥ saha̍svān.
athābha̍yaṃ kṛṇuhi vi̱śvato̍ naḥ.
stu̱hi śūra̍ṃ va̱jriṇa̱mapra̍tīttam.
a̱bhi̱mā̱ti̱hana̍ṃ puruhū̱tamindram̎.
ya eka̱ iccha̱tapa̍ti̱rjane̍ṣu.
tasmā̱ indrā̍ya ha̱virā ju̍hota.
indro̍ de̱vānā̍madhi̱pāḥ pu̱rohi̍taḥ.
di̱śāṃ pati̍rabhavadvā̱jinī̍vān.
a̱bhi̱mā̱ti̱hā ta̍vi̱ṣastuvi̍ṣmān.
a̱smabhya̍ṃ ci̱traṃ vṛṣa̍ṇaṃ ra̱yindā̎t..24..

ya i̱me dyāvā̍pṛthi̱vī ma̍hi̱tvā.
bale̱nādṛ̍ṃhadabhimāti̱hendra̍ḥ.
sa no̍ ha̱viḥ prati̍ gṛbhṇātu rā̱taye̎.
de̱vānā̎ṃ de̱vo ni̍dhi̱pā no̍ avyāt.
ana̍vaste̱ ratha̱ṃ vṛṣṇe̱ yatte̎.
indra̍sya̱ nu vī̱ryā̎ṇyaha̱nnahim̎.
indro̍ yā̱to'va̍sitasya̱ rājā̎.
śama̍sya ca śṛ̱ṅgiṇo̱ vajra̍bāhuḥ.
sedu̱ rājā̎ kṣeti carṣaṇī̱nām.
a̱rānna ne̱miḥ pari̱ tā ba̍bhūva..25..

a̱bhi si̱dhmo a̍jigādasya̱ śatrūn̍.
viti̱gmena̍ vṛṣa̱bheṇā̱ puro̍bhet.
saṃ vajre̍ṇāsṛjadvṛ̱tramindra̍ḥ.
pra svāṃ ma̱tima̍tira̱cchāśa̍dānaḥ.
viṣṇu̍ṃ de̱vaṃ varu̍ṇamū̱taye̱ bhagam̎.
meda̍sā de̱vā va̱payā̍ yajadhvam.
tā no̍ ya̱jñamāga̍taṃ vi̱śvadhe̍nā.
pra̱jāva̍da̱sme dravi̍ṇe̱ha dha̍ttam.
meda̍sā de̱vā va̱payā̍ yajadhvam.
viṣṇu̍ṃ ca de̱vaṃ varu̍ṇaṃ ca rā̱tim..26..

tā no̱ amī̍vā apa̱ bādha̍mānau.
i̱maṃ ya̱jñaṃ ju̱ṣamā̍ṇā̱vupetam̎.
viṣṇū̍varuṇā yu̱vama̍dhva̱rāya̍ naḥ.
vi̱śe janā̍ya̱ mahi̱ śarma̍ yacchatam.
dī̱rghapra̍yajjyū ha̱viṣā̍ vṛdhā̱nā.
jyoti̱ṣā'rā̍tīrdahata̱ntamā̍ṃsi.
yayo̱roja̍sā skabhi̱tā rajā̍ṃsi.
vī̱rye̍bhirvī̱rata̍mā̱ śavi̍ṣṭhā.
yā'patye̍ te̱ apra̍tīttā̱ saho̍bhiḥ.
viṣṇū̍ aga̱nvaru̍ṇā pū̱rvahū̍tau..27..

viṣṇū̍varuṇāvabhiśasti̱pāvā̎m.
de̱vā ya̍janta ha̱viṣā̍ ghṛ̱tena̍.
apāmī̍vāṃ sedhataṃ ra̱kṣasa̍śca.
athā̍dhatta̱ṃ yaja̍mānāya̱ śaṃ yoḥ.
a̱ṃho̱mucā̍ vṛṣa̱bhā su̱pratū̎rtī.
de̱vānā̎ṃ de̱vata̍mā̱ śaci̍ṣṭhā.
viṣṇū̍varuṇā̱ prati̍haryatannaḥ.
i̱daṃ narā̱ praya̍tamū̱taye̍ ha̱viḥ.
ma̱hī nu dyāvā̍pṛthi̱vī i̱ha jyeṣṭhe̎.
ru̱cā bha̍vatāṃ śu̱caya̍dbhira̱rkaiḥ..28..

yathsī̱ṃ vari̍ṣṭhe bṛha̱tī vi̍mi̱nvan.
nṛ̱vadbhyo̱kṣā pa̍prathā̱nebhi̱revai̎ḥ.
prapū̎rva̱je pi̱tarā̱ navya̍sībhiḥ.
gī̱rbhiḥ kṛ̍ṇudhva̱ṃ sada̍ne ṛ̱tasya̍.
ā no̎ dyāvāpṛthivī̱ daivye̍na.
jane̍na yāta̱ṃ mahi̍ vā̱ṃ varū̍tham.
sa ithsvapā̱ bhuva̍neṣvāsa.
ya i̱me dyāvā̍pṛthi̱vī ja̱jāna̍.
u̱rvī ga̍bhī̱re raja̍sī su̱meke̎.
a̱va̱ṃśe dhīra̱ḥ śacyā̱ samai̍rat..29..

bhūri̱ṃ dve aca̍rantī̱ cara̍ntam.
pa̱dvanta̱ṃ garbha̍ma̱padī̍dadhāte.
nitya̱ṃ na sū̱nuṃ pi̱troru̱pasthe̎.
taṃ pi̍pṛtaṃ rodasī satya̱vācam̎.
i̱daṃ dyā̍vāpṛthivī sa̱tyama̍stu.
pita̱rmāta̱ryadi̱hopa̍ bru̱ve vā̎m.
bhū̱taṃ de̱vānā̍mava̱me avo̍bhiḥ.
vidyāme̱ṣaṃ vṛ̱jana̍ṃ jī̱radā̍num.
u̱rvī pṛ̱thvī ba̍hu̱le dū̱re a̍nte.
upa̍ bruve̱ nama̍sā ya̱jñe a̱smin.
dadhā̍te̱ ye su̱bhage̍ su̱pratū̎rtī.
dyāvā̱ rakṣa̍taṃ pṛthi̱vī no̱ abhvā̎t.
yā jā̱tā oṣa̍dha̱yo'ti̱ viśvā̎ḥ pari̱ṣṭhāḥ.
yā oṣa̍dhaya̱ḥ soma̍rājñīraśvāva̱tīṃ so̍mava̱tīm.
oṣa̍dhī̱riti̍ mātaro̱'nyā vo̍ a̱nyāma̍vatu..30..

Anuvāka 5

śuci̱ṃ nu stoma̱ṃ śñatha̍dvṛ̱tram.
u̱bhā vā̍mindrāgnī̱ pra ca̍rṣa̱ṇibhya̍ḥ.
ā vṛ̍trahaṇā gī̱rbhirvipra̍ḥ.
brahma̍ṇaspate̱ tvama̱sya ya̱ntā.
sū̱ktasya̍ bodhi̱ tana̍yaṃ ca jinva.
viśva̱ṃ tadbha̱draṃ yada̱vanti̍ de̱vāḥ.
bṛ̱hadva̍dema vi̱dathe̍ su̱vīrā̎ḥ.
sa ī̍ṃ sa̱tyebhi̱ḥ sakhi̍bhiḥ śu̱cadbhi̍ḥ.
godhā̍yasa̱ṃ vidha̍na̱saira̍tardat.
brahma̍ṇa̱spati̱rvṛṣa̍bhirva̱rāhai̎ḥ..31..

gha̱rmasve̍debhi̱rdravi̍ṇa̱ṃ vyā̍naṭ.
brahma̍ṇa̱spate̍rabhavadyathāva̱śam.
sa̱tyo ma̱nyurmahi̱ karmā̍ kariṣya̱taḥ.
yo gā u̱dāja̱thsa di̱ve vi cā̍bhajat.
ma̱hīva̍ rī̱tiḥ śava̍sā sara̱tpṛtha̍k.
indhā̍no a̱gniṃ va̍navadvanuṣya̱taḥ.
kṛ̱tabra̍hmā śūśuvadrā̱taha̍vya̱ it.
jā̱tena̍ jā̱tamati̱sṛtpra sṛ̍ṃsate.
yaṃ ya̱ṃ yuja̍ṃ kṛṇu̱te brahma̍ṇa̱spati̍ḥ.
brahma̍ṇaspate su̱yama̍sya vi̱śvahā̎..32..

rā̱yaḥ syā̍ma ra̱thyo̍ viva̍svataḥ.
vī̱reṣu̍ vī̱rāṃ upa̍pṛṅgdhi na̱stvam.
yadīśā̍no̱ brahma̍ṇā̱ veṣi̍ me̱ havam̎.
sa ijjane̍na̱ sa vi̱śā sa janma̍nā.
sa pu̱trairvāja̍ṃ bharate̱ dhanā̱ nṛbhi̍ḥ.
de̱vānā̱ṃ yaḥ pi̱tara̍mā̱ vivā̍sati.
śra̱ddhāma̍nā ha̱viṣā̱ brahma̍ṇa̱spatim̎.
yāste̍ pūṣa̱nnāvo̍ a̱ntaḥ.
śu̱kraṃ te̍ a̱nyatpū̱ṣemā āśā̎ḥ.
prapa̍the pa̱thāma̍janiṣṭa pū̱ṣā..33..

prapa̍the di̱vaḥ prapa̍the pṛthi̱vyāḥ.
u̱bhe a̱bhi pri̱yata̍me sa̱dhasthe̎.
ā ca̱ parā̍ ca carati prajā̱nan.
pū̱ṣā su̱bandhu̍rdi̱va ā pṛ̍thi̱vyāḥ.
i̱ḍaspati̍rma̱ghavā̍ da̱smava̍rcāḥ.
taṃ de̱vāso̱ ada̍duḥ sū̱ryāyai̎.
kāme̍na kṛ̱taṃ ta̱vasa̱ṃ svañcam̎.
a̱jā'śva̍ḥ paśu̱pā vāja̍bastyaḥ.
dhi̱ya̱ṃ ji̱nvo viśve̱ bhuva̍ne̱ arpi̍taḥ.
aṣṭrā̎ṃ pū̱ṣā śi̍thi̱rāmu̱dvarī̍vṛjat..34..

sa̱ñcakṣā̍ṇo̱ bhuva̍nā de̱va ī̍yate.
śucī̍ vo ha̱vyā ma̍ruta̱ḥ śucī̍nām.
śuci̍ṃ hinomyadhva̱raṃ śuci̍bhyaḥ.
ṛ̱tena̍ sa̱tyamṛta̱sāpa̍ āyan.
śuci̍janmāna̱ḥ śuca̍yaḥ pāva̱kāḥ.
pra ci̱trama̱rkaṃ gṛ̍ṇa̱te tu̱rāya̍.
māru̍tāya̱ svata̍vase bharadhvam.
ye sahā̍ṃsi̱ saha̍sā̱ saha̍nte.
reja̍te agne pṛthi̱vī ma̱khebhya̍ḥ.
aṃse̱ṣvā ma̍rutaḥ khā̱dayo̍ vaḥ..35..

vakṣa̍ḥ suru̱kmā upa̍ śiśriyā̱ṇāḥ.
vi vi̱dyuto̱ na vṛ̱ṣṭibhī̍ rucā̱nāḥ.
anu̍ sva̱dhāmāyu̍dhai̱ryaccha̍mānāḥ.
yā va̱ḥ śarma̍ śaśamā̱nāya̱ santi̍.
tri̱dhātū̍ni dā̱śuṣe̍ yaccha̱tādhi̍.
a̱smabhya̱ṃ tāni̍ maruto̱ viya̍nta.
ra̱yiṃ no̍ dhatta vṛṣaṇaḥ su̱vīram̎.
i̱me tu̱raṃ ma̱ruto̍ rāmayanti.
i̱me saha̱ḥ saha̍sa̱ ā na̍manti.
i̱me śaṃsa̍ṃvanuṣya̱to ni pā̎nti..36..

gu̱rudveṣo̱ ara̍ruṣe dadhanti.
a̱rā i̱vedaca̍ramā̱ ahe̍va.
prapra̍ jāyante̱ aka̍vā̱ maho̍bhiḥ.
pṛśñe̎ḥ pu̱trā u̍pa̱māso̱ rabhi̍ṣṭhāḥ.
svayā̍ ma̱tyā ma̱ruta̱ḥ saṃ mi̍mikṣuḥ.
anu̍ te dāyi ma̱ha i̍ndri̱yāya̍.
sa̱trā te̱ viśva̱manu̍ vṛtra̱hatye̎.
anu̍ kṣa̱tramanu̱ saho̍ yajatra.
indra̍ de̱vebhi̱ranu̍ te nṛ̱ṣahye̎.
ya indra̱ śuṣmo̍ maghavante̱ asti̍..37..

śikṣā̱ sakhi̍bhyaḥ puruhūta̱ nṛbhya̍ḥ.
tvaṃ hi dṛ̱ḍhā ma̍ghava̱nvice̍tāḥ.
apā̍vṛdhi̱ pari̍vṛti̱ṃ na rādha̍ḥ.
indro̱ rājā̱ jaga̍taścarṣaṇī̱nām.
a̱dhi̱kṣami̱ viṣu̍rūpa̱ṃ yadasti̍.
tato̍ dadātu dā̱śuṣe̱ vasū̍ni.
coda̱drādha̱ upa̍stutaścida̱rvāk.
tamu̍ṣṭuhi̱ yo a̱bhibhū̎tyojāḥ.
va̱nvannavā̍taḥ puruhū̱ta indra̍ḥ.
aṣā̍ḍhamu̱graṃ saha̍mānamā̱bhiḥ..38..

gī̱rbhirva̍rdha vṛṣa̱bhaṃ ca̍rṣaṇī̱nām.
sthū̱rasya̍ rā̱yo bṛ̍ha̱to ya īśe̎.
tamu̍ ṣṭavāma vi̱dathe̱ṣvindram̎.
yo vā̱yunā̱ jaya̍ti̱ goma̍tīṣu.
pra dhṛ̍ṣṇu̱yā na̍yati̱ vasyo̱ accha̍.
ā te̱ śuṣmo̍ vṛṣa̱bha e̍tu pa̱ścāt.
otta̱rāda̍dha̱rāgā pu̱rastā̎t.
ā vi̱śvato̍ a̱bhisame̎tva̱rvāṅ.
indra̍ dyu̱mnaṃ suva̍rvaddhehya̱sme..39..

Anuvāka 6

ā de̱vo yā̍tu savi̱tā su̱ratna̍ḥ.
a̱nta̱ri̱kṣa̱prā vaha̍māno̱ aśvai̎ḥ.
haste̱ dadhā̍no̱ naryā̍ pu̱rūṇi̍.
ni̱ve̱śaya̍ṃ ca prasu̱vaṃ ca̱ bhūma̍.
a̱bhīvṛ̍ta̱ṃ kṛśa̍nairvi̱śvarū̍pam.
hira̍ṇyaśamyaṃ yaja̱to bṛ̱hantam̎.
āsthā̱dratha̍ṃ savi̱tā ci̱trabhā̍nuḥ.
kṛ̱ṣṇā rajā̍ṃsi̱ tavi̍ṣī̱ṃ dadhā̍naḥ.
saghā̍ no de̱vaḥ sa̍vi̱tā sa̱vāya̍.
ā sā̍viṣa̱dvasu̍pati̱rvasū̍ni..40..

vi̱śraya̍māṇo̱ ama̍timurū̱cīm.
ma̱rta̱bhoja̍na̱madha̍rāsatena.
vijanā̎ñchyā̱vāḥ śi̍ti̱pādo̍ akhyan.
ratha̱ṃ hira̍ṇyaprauga̱ṃ vaha̍ntaḥ.
śaśva̱ddiśa̍ḥ savi̱turdaivya̍sya.
u̱pasthe̱ viśvā̱ bhuva̍nāni tasthuḥ.
vi su̍pa̱rṇo a̱ntari̍kṣāṇyakhyat.
ga̱bhī̱rave̍pā̱ asu̍raḥ sunī̱thaḥ.
kve̍dānī̱ṃ sūrya̱ḥ kaści̍keta.
ka̱ta̱māndyāṃ ra̱śmira̱syā ta̍tāna..41..

bhaga̱ṃ dhiya̍ṃ vā̱jaya̍nta̱ḥ pura̍ndhim.
narā̱śaṃso̱ gnāspati̍rno avyāt.
ā ye vā̱masya̍ saṅga̱the ra̍yī̱ṇām.
pri̱yā de̱vasya̍ savi̱tuḥ syā̍ma.
ā no̱ viśve̱ askrā̍gamantu de̱vāḥ.
mi̱tro a̍rya̱mā varu̍ṇaḥ sa̱joṣā̎ḥ.
bhuva̱ṉ yathā̍ no̱ viśve̍ vṛ̱dhāsa̍ḥ.
kara̎nthsu̱ṣāhā̍ vithu̱raṃ na śava̍ḥ.
śaṃ no̍ de̱vā vi̱śvade̍vā bhavantu.
śaṃ sara̍svatī sa̱ha dhī̱bhira̍stu..42..

śama̍bhi̱ṣāca̱ḥ śamu̍ rāti̱ṣāca̍ḥ.
śaṃ no̍ di̱vyāḥ pārthi̍vā̱ḥ śaṃ no̱ apyā̎ḥ.
ye sa̍vi̱tuḥ sa̱tyasa̍vasya̱ viśve̎.
mi̱trasya̍ vra̱te varu̍ṇasya de̱vāḥ.
te saubha̍gaṃ vī̱rava̱dgoma̱dapna̍ḥ.
dadhā̍tana̱ dravi̍ṇaṃ ci̱trama̱sme.
agne̍ yā̱hi dū̱tya̍ṃ vāri̍ṣeṇyaḥ.
de̱vāṃ acchā̎ brahma̱kṛtā̍ ga̱ṇena̍.
sara̍svatīṃ ma̱ruto̍ a̱śvinā̱'paḥ.
ya̱kṣi̱ de̱vānra̍tna̱dheyā̍ya̱ viśvān̍..43..

dyauḥ pi̍ta̱ḥ pṛthi̍vi̱ māta̱radhru̍k.
agne̎ bhrātarvasavo mṛ̱ḍatā̍ naḥ.
viśva̍ ādityā adite sa̱joṣā̎ḥ.
a̱smabhya̱ṃ śarma̍ bahu̱laṃ vi ya̍nta.
viśve̍ devāḥ śṛṇu̱temaṃ hava̍ṃ me.
ye a̱ntari̍kṣe̱ ya upa̱ dyavi̱ ṣṭha.
ye a̍gniji̱hvā u̱ta vā̱ yaja̍trāḥ.
ā̱sadyā̱sminba̱ṟhiṣi̍ mādayadhvam.
ā vā̎ṃ mitrāvaruṇā ha̱vyaju̍ṣṭim.
nama̍sā devā̱vava̍sā''vavṛtyām..44..

a̱smāka̱ṃ brahma̱ pṛta̍nāsu sahyā a̱smākam̎.
vṛ̱ṣṭirdi̱vyā su̍pā̱rā.
yu̱vaṃ vastrā̍ṇi pīva̱sā va̍sāthe.
yu̱voracchi̍drā̱ manta̍vo ha̱ sargā̎ḥ.
avā̍tirata̱manṛ̍tāni̱ viśvā̎.
ṛ̱tena̍ mitrāvaruṇā sacethe.
tathsu vā̎ṃ mitrāvaruṇā mahi̱tvam.
ī̱rmā ta̱sthuṣī̱raha̍bhirduduhre.
viśvā̎ḥ pinvatha̱ svasa̍rasya̱ dhenā̎ḥ.
anu̍ vā̱meka̍ḥ pa̱virā va̍varti..45..

yadbaṃhi̍ṣṭha̱nnāti̱ vide̍ sudānū.
acchi̍dra̱ṃ śarma̱ bhuva̍nasya gopā.
tato̍ no mitrāvaruṇāvavīṣṭam.
siṣā̍santo jīgi̱vāṃsa̍ḥ syāma.
ā no̍ mitrāvaruṇā ha̱vyadā̍tim.
ghṛ̱tairgavyū̍timukṣata̱miḍā̍bhiḥ.
prati̍ vā̱matra̱ vara̱mā janā̍ya.
pṛ̱ṇī̱tamu̱dno di̱vyasya̱ cāro̎ḥ.
pra bā̱havā̍ sisṛtaṃ jī̱vase̍ naḥ.
ā no̱ gavyū̍timukṣataṃ ghṛ̱tena̍..46..

ā no̱ jane̎ śravayataṃ yuvānā.
śru̱taṃ me̍ mitrāvaruṇā̱ have̱mā.
i̱mā ru̱drāya̍ sthi̱radha̍nvane̱ gira̍ḥ.
kṣi̱preṣa̍ve de̱vāya̍ sva̱dhāmne̎.
aṣā̍ḍhāya̱ saha̍mānāya mī̱ḍhuṣe̎.
ti̱gmāyu̍dhāya bharatā śṛ̱ṇota̍na.
tvāda̍ttebhī rudra̱ śanta̍mebhiḥ.
śa̱taṃ himā̍ aśīya bheṣa̱jebhi̍ḥ.
vya̍smaddveṣo̍ vita̱raṃ vyaṃha̍ḥ.
vyamī̍vāṃścātayasvā̱ viṣū̍cīḥ..47..

arha̍nbibharṣi̱ mā na̍sto̱ke.
ā te̍ pitarmarutāṃ su̱mname̍tu.
mā na̱ḥ sūrya̍sya sa̱ndṛśo̍ yuyothāḥ.
a̱bhi no̍ vī̱ro arva̍ti kṣameta.
pra jā̍yemahi rudra pra̱jābhi̍ḥ.
e̱vā ba̍bhro vṛṣabha cekitāna.
yathā̍ deva̱ na hṛ̍ṇī̱ṣe na haṃsi̍.
hā̱va̱na̱śrūrno̍ rudre̱ha bo̍dhi.
bṛ̱hadva̍dema vi̱dathe̍ su̱vīrā̎ḥ.
pari̍ ṇo ru̱drasya̍ he̱tiḥ stu̱hi śru̱tam.
mīḍhu̍ṣṭa̱mārha̍nbibharṣi.
tvama̍gne ru̱dra ā vo̱ rājā̍nam..48..

Anuvāka 7

sūryo̍ de̱vīmu̱ṣasa̱ṃ roca̍mānā̱marya̍ḥ.
na yoṣā̍ma̱bhye̍ti pa̱ścāt.
yatrā̱ naro̍ deva̱yanto̍ yu̱gāni̍.
vi̱ta̱nvate̱ prati̍ bha̱drāya̍ bha̱dram.
bha̱drā aśvā̍ ha̱rita̱ḥ sūrya̍sya.
ci̱trā eda̍gvā anu̱mādyā̍saḥ.
na̱ma̱syanto̍ di̱va ā pṛ̱ṣṭhama̍sthuḥ.
pari̱ dyāvā̍pṛthi̱vī ya̍nti sa̱dyaḥ.
tathsūrya̍sya deva̱tvaṃ tanma̍hi̱tvam.
ma̱dhyā karto̱rvita̍ta̱ṃ sañja̍bhāra..49..

ya̱dedayu̍kta ha̱rita̍ḥ sa̱dhasthā̎t.
ādrātrī̱ vāsa̍stanute si̱masmai̎.
tanmi̱trasya̱ varu̍ṇasyābhi̱cakṣe̎.
sūryo̍ rū̱paṃ kṛ̍ṇute̱ dyoru̱pasthe̎.
a̱na̱ntama̱nyadruśa̍dasya̱ pāja̍ḥ.
kṛ̱ṣṇama̱nyaddha̱rita̱ḥ saṃ bha̍ranti.
a̱dyā de̍vā̱ udi̍tā̱ sūrya̍sya.
niraṃha̍saḥ pipṛ̱tānnira̍va̱dyāt.
tanno̍ mi̱tro varu̍ṇo māmahantām.
adi̍ti̱ḥ sindhu̍ḥ pṛthi̱vī u̱ta dyauḥ..50..

di̱vo ru̱kma u̍ru̱cakṣā̱ ude̍ti.
dū̱re a̍rthasta̱raṇi̱rbhrāja̍mānaḥ.
nū̱naṃ janā̱ḥ sūrye̍ṇa̱ prasū̍tāḥ.
āyannarthā̍ni kṛ̱ṇava̱nnapā̍ṃsi.
śaṃ no̍ bhava̱ cakṣa̍sā̱ śaṃ no̱ ahnā̎.
śaṃ bhā̱nunā̱ śaṃ hi̱mā śaṃ ghṛ̱ṇena̍.
yathā̱ śama̱smai śamasa̍dduro̱ṇe.
tathsū̎rya̱ dravi̍ṇaṃ dhe̱hi ci̱tram.
ci̱traṃ de̱vānā̱muda̍gā̱danī̍kam.
cakṣu̍rmi̱trasya̱ varu̍ṇasyā̱gneḥ..51..

āprā̱ dyāvā̍pṛthi̱vī a̱ntari̍kṣam.
sūrya̍ ā̱tmā jaga̍tasta̱sthuṣa̍śca.
tvaṣṭā̱ dadha̱ttanna̍stu̱rīpam̎.
tvaṣṭā̍ vī̱raṃ pi̱śaṅga̍rūpaḥ.
daśe̱mantvaṣṭu̍rjanayanta̱ garbham̎.
ata̍ndrāso yuva̱tayo̱ bibha̍rtram.
ti̱gmānī̍ka̱ṃ svaya̍śasa̱ṃ jane̍ṣu.
vi̱roca̍māna̱ṃ pari̍ṣīnnayanti.
āviṣṭyo̍ vardhate̱ cāru̍rāsu.
ji̱hmānā̍mū̱rdhvasvaya̍śā u̱pasthe̎..52..

u̱bhe tvaṣṭu̍rbibhyatu̱rjāya̍mānāt.
pra̱tīcī̍ si̱ṃhaṃ prati̍joṣayete.
mi̱tro janā̱npra sa mi̍tra.
a̱yaṃ mi̱tro na̍ma̱sya̍ḥ su̱śeva̍ḥ.
rājā̍ sukṣa̱tro a̍janiṣṭa ve̱dhāḥ.
tasya̍ va̱yaṃ su̍ma̱tau ya̱jñiya̍sya.
api̍ bha̱dre sau̍mana̱se syā̍ma.
a̱na̱mī̱vāsa̱ iḍa̍yā̱ mada̍ntaḥ.
mi̱tajma̍vo̱ vari̍ma̱nnā pṛ̍thi̱vyāḥ.
ā̱di̱tyasya̍ vra̱tamu̍pa̱kṣyanta̍ḥ..53..

va̱yaṃ mi̱trasya̍ suma̱tau syā̍ma.
mi̱traṃ na īṃ śimyā̱ goṣu̍ ga̱vyava̍t.
svā̱dhiyo̍ vi̱dathe̍ a̱phsvajī̍janan.
are̍jayatā̱ṃ roda̍sī̱ pāja̍sā gi̱rā.
prati̍ pri̱yaṃ ya̍ja̱taṃ ja̱nuṣā̱mava̍ḥ.
ma̱hāṃ ā̍di̱tyo nama̍sopa̱sadya̍ḥ.
yā̱ta̱yajja̍no gṛṇa̱te su̱śeva̍ḥ.
tasmā̍ e̱tatpanya̍tamāya̱ juṣṭam̎.
a̱gnau mi̱trāya̍ ha̱virā ju̍hota.
ā vā̱ṃ ratho̱ roda̍sī badbadhā̱naḥ..54..

hi̱ra̱ṇyayo̱ vṛṣa̍bhiryā̱tvaśvai̎ḥ.
ghṛ̱tava̍rtaniḥ pa̱vibhī̍rucā̱naḥ.
i̱ṣāṃ vo̱ḍhā nṛ̱pati̍rvā̱jinī̍vān.
sa pa̍prathā̱no a̱bhi pañca̱ bhūma̍.
tri̱va̱ndhu̱ro mana̱sā''yā̍tu yu̱ktaḥ.
viśo̱ yena̱ gaccha̍tho deva̱yantī̎ḥ.
kutrā̍ ci̱dyāma̍maśvinā̱ dadhā̍nā.
svaśvā̍ ya̱śasā''yā̍tama̱rvāk.
dasrā̍ ni̱dhiṃ madhu̍mantaṃ pibāthaḥ.
vi vā̱ṃ ratho̍ va̱dhvā̍ yāda̍mānaḥ..55..

antā̎ndi̱vo bā̍dhate varta̱nibhyā̎m.
yu̱voḥ śriya̱ṃ pari̱ yoṣā̍vṛṇīta.
sūro̍ duhi̱tā pari̍takmiyāyām.
yadde̍va̱yanta̱mava̍tha̱ḥ śacī̍bhiḥ.
pari̍ghra̱ṃ savā̱ṃ manā̍vā̱ṃ vayo̍gām.
yo ha̱syavā̍ṃ rathirā̱vasta̍ u̱srāḥ.
ratho̍ yujā̱naḥ pa̍ri̱yāti̍ va̱rtiḥ.
tena̍ na̱ḥ śaṃ yoru̱ṣaso̱ vyu̍ṣṭau.
nya̍śvinā vahataṃ ya̱jñe a̱smin.
yu̱vaṃ bhu̱jyumava̍viddhaṃ samu̱dre..56..

udū̍hathu̱rarṇa̍so̱ asri̍dhānaiḥ.
pa̱ta̱tribhi̍raśra̱maira̍vya̱thibhi̍ḥ.
da̱ṃsanā̍bhiraśvinā pā̱raya̍ntā.
agnī̍ṣomā̱ yo a̱dya vā̎m.
i̱daṃ vaca̍ḥ sapa̱ryati̍.
tasmai̍ dhattaṃ su̱vīryam̎.
gavā̱ṃ poṣa̱ṃ svaśvi̍yam.
yo a̱gnīṣomā̍ ha̱viṣā̍ sapa̱ryāt.
de̱va̱drīcā̱ mana̍sā̱ yo ghṛ̱tena̍.
tasya̍ vra̱taṃ ra̍kṣataṃ pā̱tamaṃha̍saḥ..57..

vi̱śe janā̍ya̱ mahi̱ śarma̍ yacchatam.
agnī̍ṣomā̱ ya āhu̍tim.
yo vā̱ṃ dāśā̎ddha̱viṣkṛ̍tim.
sa pra̱jayā̍ su̱vīryam̎.
viśva̱māyu̱rvya̍śñavat.
agnī̍ṣomā̱ ceti̱ tadvī̱rya̍ṃ vām.
yadamu̍ṣṇītamava̱saṃ pa̱ṇiṅgoḥ.
avā̍tirata̱ṃ pratha̍yasya̱ śeṣa̍ḥ.
avi̍ndata̱ṃ jyoti̱reka̍ṃ ba̱hubhya̍ḥ.
agnī̍ṣomāvi̱maṃ su me'gnī̍ṣomā ha̱viṣa̱ḥ prasthi̍tasya..58..

Anuvāka 8

a̱hama̍smi prathama̱jā ṛ̱tasya̍.
pūrva̍ṃ de̱vebhyo̍ a̱mṛta̍sya̱ nābhi̍ḥ.
yo mā̱ dadā̍ti̱ sa ide̱va mā''vā̎ḥ.
a̱hamanna̱manna̍ma̱danta̍madmi.
pūrva̍ma̱gnerapi̍ daha̱tyannam̎.
ya̱ttau hā̍sāte ahamutta̱reṣu̍.
vyātta̍masya pa̱śava̍ḥ su̱jambham̎.
paśya̍nti̱ dhīrā̱ḥ praca̍ranti̱ pākā̎ḥ.
jahā̎mya̱nyanna ja̍hāmya̱nyam.
a̱hamanna̱ṃ vaśa̱micca̍rāmi..59..

sa̱mā̱namartha̱ṃ parye̍mi bhu̱ñjat.
ko māmanna̍ṃ manu̱ṣyo̍ dayeta.
parā̍ke̱ anna̱ṃ nihi̍taṃ lo̱ka e̱tat.
viśvai̎rde̱vaiḥ pi̱tṛbhi̍rgu̱ptamannam̎.
yada̱dyate̍ lu̱pyate̱ yatpa̍ro̱pyate̎.
śa̱ta̱ta̱mī sā ta̱nūrme̍ babhūva.
ma̱hāntau̍ ca̱rū sa̍kṛddu̱gdhena̍ paprau.
diva̍ṃ ca̱ pṛśñi̍ pṛthi̱vīṃ ca̍ sā̱kam.
tathsa̱mpiba̍nto̱ na mi̍nanti ve̱dhasa̍ḥ.
naitadbhūyo̱ bhava̍ti̱ no kanī̍yaḥ..60..

anna̍ṃ prā̱ṇamanna̍mapā̱namā̍huḥ.
anna̍ṃ mṛ̱tyuṃ tamu̍ jī̱vātu̍māhuḥ.
anna̍ṃ bra̱hmāṇo̍ ja̱rasa̍ṃ vadanti.
anna̍māhuḥ pra̱jana̍naṃ pra̱jānā̎m.
mogha̱manna̍ṃ vindate̱ apra̍cetāḥ.
sa̱tyaṃ bra̍vīmi va̱dha ithsa tasya̍.
nārya̱maṇa̱ṃ puṣya̍ti̱ no sakhā̍yam.
keva̍lāgho bhavati kevalā̱dī.
a̱haṃ me̱ghaḥ sta̱naya̱nvarṣa̍nnasmi.
māma̍dantya̱hama̍dmya̱nyān..61..

a̱haṃ sada̱mṛto̍ bhavāmi.
madā̍di̱tyā adhi̱ sarve̍ tapanti.
de̱vīṃ vāca̍majanayanta̱ yadvāgvada̍ntī.
a̱na̱ntāmantā̱dadhi̱ nirmi̍tāṃ ma̱hīm.
yasyā̎ṃ de̱vā a̍dadhu̱rbhoja̍nāni.
ekā̎kṣarāṃ dvi̱padā̱ṃ ṣaṭpa̍dāṃ ca.
vāca̍ṃ de̱vā upa̍ jīvanti̱ viśve̎.
vāca̍ṃ de̱vā upa̍ jīvanti̱ viśve̎.
vāca̍ṃ gandha̱rvāḥ pa̱śavo̍ manu̱ṣyā̎ḥ.
vā̱cīmā viśvā̱ bhuva̍nā̱nyarpi̍tā..62..

sā no̱ hava̍ṃ juṣatā̱mindra̍patnī.
vāga̱kṣara̍ṃ prathama̱jā ṛ̱tasya̍.
vedā̍nāṃ mā̱tā'mṛta̍sya̱ nābhi̍ḥ.
sā no̍ juṣā̱ṇopa̍ ya̱jñamāgā̎t.
ava̍ntī de̱vī su̱havā̍ me astu.
yāmṛṣa̍yo mantra̱kṛto̍ manī̱ṣiṇa̍ḥ.
a̱nvaiccha̍ṃ de̱vāstapa̍sā̱ śrame̍ṇa.
tānde̱vīṃ vāca̍ṃ ha̱viṣā̍ yajāmahe.
sā no̍ dadhātu sukṛ̱tasya̍ lo̱ke.
ca̱tvāri̱ vākpari̍mitā pa̱dāni̍..63..

tāni̍ vidurbrāhma̱ṇā ye ma̍nī̱ṣiṇa̍ḥ.
guhā̱ trīṇi̱ nihi̍tā̱ neṅga̍yanti.
tu̱rīya̍ṃ vā̱co ma̍nu̱ṣyā̍ vadanti.
śra̱ddhayā̱'gniḥ sami̍dhyate.
śra̱ddhayā̍ vindate ha̱viḥ.
śra̱ddhāṃ bhaga̍sya mū̱rdhani̍.
vaca̱sā ve̍dayāmasi.
pri̱yaṃ śra̍ddhe̱ dada̍taḥ.
pri̱yaṃ śra̍ddhe̱ didā̍sataḥ.
pri̱yaṃ bho̱jeṣu̱ yajva̍su..64..

i̱daṃ ma̍ udi̱taṃ kṛ̍dhi.
yathā̍ de̱vā asu̍reṣu.
śra̱ddhāmu̱greṣu̍ cakri̱re.
e̱vaṃ bho̱jeṣu̱ yajva̍su.
a̱smāka̍mudi̱taṃ kṛ̍dhi.
śra̱ddhāṃ de̍vā̱ yaja̍mānāḥ.
vā̱yugo̍pā̱ upā̍sate.
śra̱ddhāṃ hṛ̍da̱yya̍yā''kū̎tyā.
śra̱ddhayā̍ hūyate ha̱viḥ.
śra̱ddhāṃ prā̱tarha̍vāmahe..65..

śra̱ddhāṃ ma̱dhyandi̍na̱ṃ pari̍.
śra̱ddhāṃ sūrya̍sya ni̱mruci̍.
śraddhe̱ śraddhā̍paye̱ha mā̎.
śra̱ddhā de̱vānadhi̍ vaste.
śra̱ddhā viśva̍mi̱daṃ jaga̍t.
śra̱ddhāṃ kāma̍sya mā̱taram̎.
ha̱viṣā̍ vardhayāmasi.
brahma̍ jajñā̱naṃ pra̍tha̱maṃ pu̱rastā̎t.
vi sī̍ma̱taḥ su̱ruco̍ ve̱na ā̍vaḥ.
sa bu̱dhniyā̍ upa̱ mā a̍sya vi̱ṣṭhāḥ..66..

sa̱taśca̱ yoni̱masa̍taśca̱ viva̍ḥ.
pi̱tā vi̱rājā̍mṛṣa̱bho ra̍yī̱ṇām.
a̱ntari̍kṣaṃ vi̱śvarū̍pa̱ āvi̍veśa.
tama̱rkaira̱bhya̍rcanti va̱thsam.
brahma̱ santa̱ṃ brahma̍ṇā va̱rdhaya̍ntaḥ.
brahma̍ de̱vāna̍janayat.
brahma̱ viśva̍mi̱daṃ jaga̍t.
brahma̍ṇaḥ kṣa̱traṃ nirmi̍tam.
brahma̍ brāhma̱ṇa ā̱tmanā̎.
a̱ntara̍sminni̱me lo̱kāḥ..67..

a̱ntarviśva̍mi̱daṃ jaga̍t.
brahmai̱va bhū̱tānā̱ṃ jyeṣṭham̎.
tena̱ ko̍'rhati̱ spardhi̍tum.
brahma̍nde̱vāstraya̍striṃśat.
brahma̍nnindraprajāpa̱tī.
brahma̍n ha̱ viśvā̍ bhū̱tāni̍.
nā̱vīvā̱ntaḥ sa̱māhi̍tā.
cata̍sra̱ āśā̱ḥ praca̍rantva̱gnaya̍ḥ.
i̱maṃ no̍ ya̱jñaṃ na̍yatu prajā̱nan.
ghṛ̱taṃ pinva̍nna̱jara̍ṃ su̱vīram̎..68..

brahma̍ sa̱midbha̍va̱tyāhu̍tīnām.
ā gāvo̍ agmannu̱ta bha̱drama̍kran.
sīda̍ntu go̱ṣṭhe ra̱ṇaya̍ntva̱sme.
pra̱jāva̍tīḥ puru̱rūpā̍ i̱ha syuḥ.
indrā̍ya pū̱rvīru̱ṣaso̱ duhā̍nāḥ.
indro̱ yajva̍ne pṛṇa̱te ca̍ śikṣati.
upedda̍dāti̱ na svaṃ mu̍ṣāyati.
bhūyo̍bhūyo ra̱yimida̍sya va̱rdhayan̍.
abhi̍nne khi̱lle ni da̍dhāti deva̱yum.
na tā na̍śanti̱ na tā arvā̎..69..

gāvo̱ bhago̱ gāva̱ indro̍ me acchāt.
gāva̱ḥ soma̍sya pratha̱masya̍ bha̱kṣaḥ.
i̱mā yā gāva̱ḥ saja̍nāsa̱ indra̍ḥ.
i̱cchāmīddhṛ̱dā mana̍sā ci̱dindram̎.
yū̱yaṃ gā̍vo medayathā kṛ̱śaṃ ci̍t.
a̱ślī̱laṃ ci̍tkṛṇuthā su̱pratī̍kam.
bha̱draṃ gṛ̱haṃ kṛ̍ṇutha bhadravācaḥ.
bṛ̱hadvo̱ vaya̍ ucyate sa̱bhāsu̍.
pra̱jāva̍tīḥ sū̱yava̍saṃ ri̱śantī̎ḥ.
śu̱ddhā a̱paḥ su̍prapā̱ṇe piba̍ntīḥ.
mā va̍ḥ ste̱na ī̍śata̱ mā'ghaśa̍ṃsaḥ.
pari̍ vo he̱tī ru̱drasya̍ vṛñjyāt.
upe̱damu̍pa̱parca̍nam.
ā̱su goṣūpa̍pṛcyatām.
upa̍rṣa̱bhasya̱ reta̍si.
upe̎ndra̱ tava̍ vī̱rye̎..70..

Anuvāka 9

tā sū̎ryācandra̱masā̍ viśva̱bhṛtta̍mā ma̱hat.
tejo̱ vasu̍madrājato di̱vi.
sāmā̎tmānā carataḥ sāmacā̱riṇā̎.
yayo̎rvra̱taṃ na ma̱me jātu̍ de̱vayo̎ḥ.
u̱bhāvantau̱ pari̍ yāta̱ armyā̎.
di̱vo na ra̱śmīṃsta̍nu̱to vya̍rṇa̱ve.
u̱bhā bhu̍va̱ntī bhuva̍nā ka̱vikra̍tū.
sūryā̱ na ca̱ndrā ca̍rato ha̱tāma̍tī.
patī̎ dyu̱madvi̍śva̱vidā̍ u̱bhā di̱vaḥ.
sūryā̍ u̱bhā ca̱ndrama̍sā vicakṣa̱ṇā..71..

vi̱śvavā̍rā varivo̱bhā vare̎ṇyā.
tā no̍'vataṃ mati̱mantā̱ mahi̍vratā.
vi̱śva̱vapa̍rī pra̱tara̍ṇā tara̱ntā.
su̱va̱rvidā̍ dṛ̱śaye̱ bhūri̍raśmī.
sūryā̱ hi ca̱ndrā vasu̍ tve̱ṣada̍rśatā.
ma̱na̱svino̱bhānu̍cara̱tonu̱ sandivam̎.
a̱sya śravo̍ na̱dya̍ḥ sa̱pta bi̍bhrati.
dyāvā̱ kṣāmā̍ pṛthi̱vī da̍rśa̱taṃ vapu̍ḥ.
a̱sme sū̎ryācandra̱masā̍'bhi̱cakṣe̎.
śra̱ddhekami̍ndra carato vicartu̱ram..72..

pū̱rvā̱pa̱raṃ ca̍rato mā̱yayai̱tau.
śiśū̱ krīḍa̍ntau̱ pari̍ yāto adhva̱ram.
viśvā̎nya̱nyo bhuva̍nā'bhi̱ caṣṭe̎.
ṛ̱tūna̱nyo vi̱dadha̍jjāyate̱ puna̍ḥ.
hira̍ṇyavarṇā̱ḥ śuca̍yaḥ pāva̱kā yāsā̱ṃ rājā̎.
yāsā̎ṃ de̱vāḥ śi̱vena̍ mā̱ cakṣu̍ṣā paśyata.
āpo̍ bha̱drā āditpa̍śyāmi.
nāsa̍dāsī̱nno sadā̍sītta̱dānī̎m.
nāsī̱drajo̱ no vyo̍mā pa̱ro yat.
kimāva̍rīva̱ḥ kuha̱ kasya̱ śarman̍..73..

ambha̱ḥ kimā̍sī̱dgaha̍naṃ gabhī̱ram.
na mṛ̱tyura̱mṛta̱ṃ tarhi̱ na.
rātri̍yā̱ ahna̍ āsītprake̱taḥ.
ānī̍davā̱taṃ sva̱dhayā̱ tadekam̎.
tasmā̎ddhā̱nyaṃ na pa̱raḥ kiṃ ca̱ nā''sa̍.
tama̍ āsī̱ttama̍sā gū̱ḍhamagre̎ prake̱tam.
sa̱li̱laṃ sarva̍mā i̱dam.
tu̱cchenā̱bhvapi̍hita̱ṃ yadāsī̎t.
tama̍sa̱stanma̍hi̱nā jā̍ya̱taikam̎.
kāma̱stadagre̱ sama̍varta̱tādhi̍..74..

mana̍so̱ reta̍ḥ pratha̱maṃ yadāsī̎t.
sa̱to bandhu̱masa̍ti̱ nira̍vindan.
hṛ̱di pra̱tīṣyā̍ ka̱vayo̍ manī̱ṣā.
ti̱ra̱ścīno̱ vita̍to ra̱śmire̍ṣām.
a̱dhaḥ svi̍dā̱sī(3)du̱pari̍ svidāsī(3)t.
re̱to̱dhā ā̍sanmahi̱māna̍ āsan.
sva̱dhā a̱vastā̱tpraya̍tiḥ pa̱rastā̎t.
ko a̱ddhā ve̍da̱ ka i̱ha pra vo̍cat.
kuta̱ ājā̍tā̱ kuta̍ i̱yaṃ visṛ̍ṣṭiḥ.
a̱rvāgde̱vā a̱sya vi̱sarja̍nāya..75..

athā̱ ko ve̍da̱ yata̍ āba̱bhūva̍.
i̱yaṃ visṛ̍ṣṭi̱ryata̍ āba̱bhūva̍.
yadi̍ vā da̱dhe yadi̍ vā̱ na.
yo a̱syādhya̍kṣaḥ para̱me vyo̍man.
so a̱ṅga ve̍da̱ yadi̍ vā̱ na veda̍.
kiṃsvi̱dvana̱ṅka u̱ sa vṛ̱kṣa ā̍sīt.
yato̱ dyāvā̍pṛthi̱vī ni̍ṣṭata̱kṣuḥ.
manī̍ṣiṇo̱ mana̍sā pṛ̱cchatedu̱tat.
yada̱dhyati̍ṣṭha̱dbhuva̍nāni dhā̱rayan̍.
brahma̱ vana̱ṃ brahma̱ sa vṛ̱kṣa ā̍sīt..76..

yato̱ dyāvā̍pṛthi̱vī ni̍ṣṭata̱kṣuḥ.
manī̍ṣiṇo̱ mana̍sā̱ vibra̍vīmi vaḥ.
brahmā̱dhyati̍ṣṭha̱dbhuva̍nāni dhā̱rayan̍.
prā̱tara̱gniṃ prā̱tarindra̍ṃ havāmahe.
prā̱tarmi̱trāvaru̍ṇā prā̱tara̱śvinā̎.
prā̱tarbhaga̍ṃ pū̱ṣaṇa̱ṃ brahma̍ṇa̱spatim̎.
prā̱taḥ soma̍mu̱ta ru̱draṃ hu̍vema.
prā̱ta̱rjita̱ṃ bhaga̍mu̱graṃ hu̍vema.
va̱yaṃ pu̱tramadi̍te̱ryo vi̍dha̱rtā.
ā̱dhraści̱dyaṃ manya̍mānastu̱raści̍t..77..

rājā̍ ci̱dyaṃ bhaga̍ṃ bha̱kṣītyāha̍.
bhaga̱ praṇe̍ta̱rbhaga̱ satya̍rādhaḥ.
bhage̱māṃ dhiya̱muda̍va̱ dada̍nnaḥ.
bhaga̱ pra ṇo̍ janaya̱ gobhi̱raśvai̎ḥ.
bhaga̱ pra nṛbhi̍rnṛ̱vanta̍ḥ syāma.
u̱tedānī̱ṃ bhaga̍vantaḥ syāma.
u̱ta prapi̱tva u̱ta madhye̱ ahnā̎m.
u̱todi̍tā maghava̱nthsūrya̍sya.
va̱yaṃ de̱vānā̍ṃ suma̱tau syā̍ma.
bhaga̍ e̱va bhaga̍vāṃ astu devāḥ..78..

tena̍ va̱yaṃ bhaga̍vantaḥ syāma.
taṃ tvā̍ bhaga̱ sarva̱ ijjo̍havīmi.
sa no̍ bhaga pura e̱tā bha̍ve̱ha.
sama̍dhva̱rāyo̱ṣaso̍ namanta.
da̱dhi̱krāve̍va̱ śuca̍ye pa̱dāya̍.
a̱rvā̱cī̱naṃ va̍su̱vida̱ṃ bhaga̍ṃ naḥ.
ratha̍mi̱vāśvā̍ vā̱jina̱ āva̍hantu.
aśvā̍vatī̱rgoma̍tīrna u̱ṣāsa̍ḥ.
vī̱rava̍tī̱ḥ sada̍mucchantu bha̱drāḥ.
ghṛ̱taṃ duhā̍nā vi̱śvata̱ḥ prapī̍nāḥ.
yū̱yaṃ pā̍ta sva̱stibhi̱ḥ sadā̍ naḥ..79..