śīkṣāvallī
oṃ| śaṃ no̍ mi̱traḥ śaṃ varu̍ṇaḥ|
śaṃ no̍ bhavatvarya̱mā|
śaṃ na̱ indro̱ bṛha̱spati̍ḥ|
śaṃ no̱ viṣṇu̍rurukra̱maḥ|
namo̱ brahma̍ṇe|
nama̍ste vāyo|
tvame̱va pra̱tyakṣa̱ṃ brahmā̍si|
tvame̱va pra̱tyakṣa̱ṃ brahma̍ vadiṣyāmi|
ṛ̱taṃ va̍diṣyāmi|
sa̱tyaṃ va̍diṣyāmi|
tanmāma̍vatu|
tadva̱ktāra̍mavatu|
ava̍tu̱ mām|
ava̍tu va̱ktāram̎|
oṃ śānti̱ḥ śānti̱ḥ śānti̍ḥ||1||%
||1||śīkṣāṃ vyā̎khyāsyā̱maḥ|
varṇa̱ḥ svaraḥ|
mātrā̱ balam|
sāma̍ santā̱naḥ|
ityuktaḥ śī̎kṣādhyā̱yaḥ||2||
||2||sa̱ha nau̱ yaśaḥ|
sa̱ha nau bra̍hmava̱rcasam|
athātaḥ sagͫhitāyā upaniṣadaṃ vyā̎khyāsyā̱maḥ|
pañcasvadhika̍raṇe̱ṣu|
adhilokamadhijyautiṣamadhividyamadhipraja̍madhyā̱tmam|
tā mahāsagͫhitā i̍tyāca̱kṣate|
athā̍dhilo̱kam|
pṛthivī pū̎rvarū̱pam|
dyaurutta̍rarū̱pam|
ākā̍śaḥ sa̱ndhiḥ||3||
vāyu̍ḥ sandhā̱nam|
itya̍dhilo̱kam|
athā̍dhijyau̱tiṣam|
agniḥ pū̎rvarū̱pam|
āditya utta̍rarū̱pam|
ā̍paḥ sa̱ndhiḥ|
vaidyuta̍ḥ sandhā̱nam|
itya̍dhijyau̱tiṣam|
athā̍dhivi̱dyam|
ācāryaḥ pū̎rvarū̱pam||4||
antevāsyutta̍rarū̱pam|
vi̍dyā sa̱ndhiḥ|
pravacanagͫ̍ sandhā̱nam|
itya̍dhivi̱dyam|
athādhi̱prajam|
mātā pū̎rvarū̱pam|
pitotta̍rarū̱pam|
pra̍jā sa̱ndhiḥ|
prajananagͫ̍ sandhā̱nam|
ityadhi̱prajam||5||
athādhyā̱tmam|
adharāhanuḥ pū̎rvarū̱pam|
uttarāhanurutta̍rarū̱pam|
vākhsa̱ndhiḥ|
jihvā̍ sandhā̱nam|
ityadhyā̱tmam|
itīmā ma̍hāsa̱g̱ͫhitāḥ|
ya evametā mahāsagͫhitā vyākhyā̍tā ve̱da|
sandhīyate praja̍yā pa̱śubhiḥ|
brahmavarcasenānnādyena suvargyeṇa̍ loke̱na||6||
||3||yaśchanda̍sāmṛṣa̱bho vi̱śvarū̍paḥ|
chando̱bhyo'dhya̱mṛtā̎thsamba̱bhūva̍|
sa mendro̍ me̱dhayā̎ spṛṇotu|
a̱mṛta̍sya deva̱ dhāra̍ṇo bhūyāsam|
śarī̍raṃ me̱ vica̍rṣaṇam|
ji̱hvā me̱ madhu̍mattamā|
karṇā̎bhyā̱ṃ bhūri̱ viśru̍vam|
brahma̍ṇaḥ ko̱śo̍'si me̱dhayā'pi̍hitaḥ|
śru̱taṃ me̍ gopāya|
ā̱vaha̍ntī vitanvā̱nā||7||
ku̱rvā̱ṇā cīra̍mā̱tmana̍ḥ|
vāsāgͫ̍si̱ mama̱ gāva̍śca|
a̱nna̱pā̱ne ca̍ sarva̱dā|
tato̍ me̱ śriya̱māva̍ha|
lo̱ma̱śāṃ pa̱śubhi̍ḥ sa̱ha svāhā̎|
ā mā̍ yantu brahmacā̱riṇa̱ḥ svāhā̎|
vi mā̍''yantu brahmacā̱riṇa̱ḥ svāhā̎|
pra mā̍''yantu brahmacā̱riṇa̱ḥ svāhā̎|
damā̍''yantu brahmacā̱riṇa̱ḥ svāhā̎|
śamā̍''yantu brahmacā̱riṇa̱ḥ svāhā̎||8||
yaśo̱ jane̍'sāni̱ svāhā̎|
śreyā̱ṉ vasya̍so'sāni̱ svāhā̎|
taṃ tvā̍ bhaga̱ pravi̍śāni̱ svāhā̎|
sa mā̍ bhaga̱ pravi̍śa̱ svāhā̎|
tasmi̎nthsa̱hasra̍śākhe|
nibha̍gā̱haṃ tvayi̍ mṛje̱ svāhā̎|
yathā''pa̱ḥ prava̍tā̱ yanti̍|
yathā̱ māsā̍ aharja̱ram|
e̱vaṃ māṃ bra̍hmacā̱riṇa̍ḥ|
dhāta̱rāya̍ntu sa̱rvata̱ḥ svāhā̎|
pra̱ti̱ve̱śo̍'si̱ pra mā̍ bhāhi̱ pra mā̍ padyasva||9||
||4||bhūrbhuva̱ḥ suva̱riti̱ vā e̱tāsti̱sro vyāhṛ̍tayaḥ|
tāsā̍muhasmai̱ tāṃ ca̍tu̱rthīm|
māhā̍camasya̱ḥ prave̍dayate|
maha̱ iti̍|
tadbrahma̍|
sa ā̱tmā|
aṅgā̎nya̱nyā de̱vatā̎ḥ|
bhūriti̱ vā a̱yaṃ lo̱kaḥ|
bhuva̱ itya̱ntari̍kṣam|
suva̱ritya̱sau lo̱kaḥ||10||
maha̱ ityā̍di̱tyaḥ|
ā̱di̱tyena̱ vāva sarve̍ lo̱kā mahī̍yante|
bhūriti̱ vā a̱gniḥ|
bhuva̱ iti̍ vā̱yuḥ|
suva̱rityā̍di̱tyaḥ|
maha̱ iti̍ ca̱ndramā̎ḥ|
ca̱ndrama̍sā̱ vāva sarvā̍ṇi̱ jyotīgͫ̍ṣi̱ mahī̍yante|
bhūriti̱ vā ṛca̍ḥ|
bhuva̱ iti̱ sāmā̍ni|
suva̱riti̱ yajūgͫ̍ṣi||11||
maha̱ iti̱ brahma̍|
brahma̍ṇā̱ vāva sarve̍ ve̱dā mahī̍yante|
bhūriti̱ vai prā̱ṇaḥ|
bhuva̱ itya̍pā̱naḥ|
suva̱riti̍ vyā̱naḥ|
maha̱ ityannam̎|
anne̍na̱ vāva sarve̎ prā̱ṇā mahī̍yante|
tā vā e̱tāścata̍sraścatu̱rdhā|
cata̍sraścatasro̱ vyāhṛ̍tayaḥ|
tā yo veda̍|
sa ve̍da̱ brahma̍|
sarve̎'smai de̱vā ba̱limāva̍hanti||12||
||5||sa ya e̱ṣo̎'ntarhṛ̍daya ākā̱śaḥ|
tasmi̍nna̱yaṃ puru̍ṣo mano̱maya̍ḥ|
amṛ̍to hira̱ṇmaya̍ḥ|
anta̍reṇa̱ tālu̍ke|
ya e̱ṣa stana̍ ivāva̱lamba̍te|
se̎ndrayo̱niḥ|
yatrā̱sau ke̍śā̱nto vi̱varta̍te|
vya̱pohya̍ śīrṣakapā̱le|
bhūritya̱gnau prati̍tiṣṭhati|
bhuva̱ iti̍ vā̱yau||13||
suva̱rityā̍di̱tye|
maha̱ iti̱ brahma̍ṇi|
ā̱pnoti̱ svārā̎jyam|
ā̱pnoti̱ mana̍sa̱spatim̎|
vākpa̍ti̱ścakṣu̍ṣpatiḥ|
śrotra̍patirvi̱jñāna̍patiḥ|
e̱tattato̍ bhavati|
ā̱kā̱śaśa̍rīra̱ṃ brahma̍|
sa̱tyātma̍prā̱ṇārā̍ma̱ṃ mana̍ ānandam|
śānti̍samṛddhama̱mṛtam̎|
iti̍ prācīnayo̱gyopā̎sva||14||
||6||pṛ̱thi̱vya̍ntari̍kṣa̱ṃ dyaurdiśo̍'vāntaradi̱śāḥ|
a̱gnirvā̱yurā̍di̱tyaśca̱ndramā̱ nakṣa̍trāṇi|
āpa̱ oṣa̍dhayo̱ vana̱spata̍ya ākā̱śa ā̱tmā|
itya̍dhibhū̱tam|
athādhyā̱tmam|
prā̱ṇo vyā̱no̍'pā̱na u̍dā̱naḥ sa̍mā̱naḥ|
cakṣu̱ḥ śrotra̱ṃ mano̱ vāktvak|
carma̍ mā̱g̱ͫsagͫ̄ snāvāsthi̍ ma̱jjā|
e̱tada̍dhi vi̱dhāya̱rṣi̱ravo̍cat|
pāṅkta̱ṃ vā i̱dagͫ sarvam̎|
pāṅkte̍nai̱va pāṅktagͫ̄̍ spṛṇo̱tīti̍||15||
||7||omiti̱ brahma̍|
omitī̱dagͫ sarvam̎|
omitye̱tada̍nukṛti ha sma̱ vā a̱pyośrā̍va̱yetyāśrā̍vayanti|
omiti̱ sāmā̍ni gāyanti|
ogͫśomiti̍ śa̱strāṇi̍ śagͫsanti|
omitya̍dhva̱ryuḥ pra̍tiga̱raṃ prati̍gṛṇāti|
omiti̱ brahmā̱ prasau̍ti|
omitya̍gniho̱tramanu̍jānāti|
omiti̍ brāhma̱ṇaḥ pra̍va̱kṣyannā̍ha̱ brahmopā̎pnavā̱nīti̍|
brahmai̱vopā̎pnoti||16||%
||8||ṛtaṃ ca svādhyāyaprava̍cane̱ ca|
satyaṃ ca svādhyāyaprava̍cane̱ ca|
tapaśca svādhyāyaprava̍cane̱ ca|
damaśca svādhyāyaprava̍cane̱ ca|
śamaśca svādhyāyaprava̍cane̱ ca|
agnayaśca svādhyāyaprava̍cane̱ ca|
agnihotraṃ ca svādhyāyaprava̍cane̱ ca|
atithayaśca svādhyāyaprava̍cane̱ ca|
mānuṣaṃ ca svādhyāyaprava̍cane̱ ca|
prajā ca svādhyāyaprava̍cane̱ ca|
prajanaśca svādhyāyaprava̍cane̱ ca|
prajātiśca svādhyāyaprava̍cane̱ ca|
satyamiti satyavacā̍ rāthī̱taraḥ|
tapa iti taponityaḥ pau̍ruśi̱ṣṭiḥ|
svādhyāyapravacane eveti nāko̍ maudga̱lyaḥ|
taddhi tapa̍staddhi̱ tapaḥ||17||
||9||a̱haṃ vṛ̱kṣasya̱ reri̍vā|
kī̱rtiḥ pṛ̱ṣṭhaṃ gi̱reri̍va|
ū̱rdhvapa̍vitro vā̱jinī̍va sva̱mṛta̍masmi|
dravi̍ṇa̱g̱ͫ sava̍rcasam|
sumedhā a̍mṛto̱kṣitaḥ|
iti triśaṅkorvedā̍nuva̱canam||18||
||10||vedamanūcyā''cāryo'ntevāsinama̍nuśā̱sti|
satya̱ṃ vada|
dharma̱ṃ cara|
svādhyāyā̎nmā pra̱madaḥ|
ācāryāya priyaṃ dhanamāhṛtya prajātantuṃ mā vya̍vacche̱thsīḥ|
satyānna prama̍dita̱vyam|
dharmānna prama̍dita̱vyam|
kuśalānna prama̍dita̱vyam|
bhūtyai na prama̍dita̱vyam|
svādhyāyapravacanābhyāṃ na prama̍dita̱vyam||19||
devapitṛkāryābhyāṃ na prama̍dita̱vyam|
mātṛ̍devo̱ bhava|
pitṛ̍devo̱ bhava|
ācārya̍devo̱ bhava|
atithi̍devo̱ bhava|
yānyanavadyāni̍ karmā̱ṇi|
tāni sevi̍tavyā̱ni|
no i̍tarā̱ṇi|
yānyasmākagͫ suca̍ritā̱ni|
tāni tvayo̍pāsyā̱ni||20||
no i̍tarā̱ṇi|
ye ke cāsmacchreyāgͫ̍so brā̱hmaṇāḥ|
teṣāṃ tvayā''sanena praśva̍sita̱vyam|
śraddha̍yā de̱yam|
aśraddha̍yā'de̱yam|
śri̍yā de̱yam|
hri̍yā de̱yam|
bhi̍yā de̱yam|
saṃvi̍dā de̱yam|
atha yadi te karmavicikithsā vā vṛttaviciki̍thsā vā̱ syāt||21||
ye tatra brāhmaṇā̎ḥ samma̱ṟśinaḥ|
yuktā̍ āyu̱ktāḥ|
alūkṣā̍ dharma̍kāmā̱ḥ syuḥ|
yathā te̍ tatra̍ varte̱ran|
tathā tatra̍ varte̱thāḥ|
athābhyā̎khyāte̱ṣu|
ye tatra brāhmaṇā̎ḥ samma̱ṟśinaḥ|
yuktā̍ āyu̱ktāḥ|
alūkṣā̍ dharma̍kāmā̱ḥ syuḥ|
yathā te̍ teṣu̍ varte̱ran|
tathā teṣu̍ varte̱thāḥ|
eṣa̍ āde̱śaḥ|
eṣa u̍pade̱śaḥ|
eṣā ve̍dopa̱niṣat|
etada̍nuśā̱sanam|
evamupā̍sita̱vyam|
evamu caita̍dupā̱syam||22||
||11||oṃ| śaṃ no̍ mi̱traḥ śaṃ varu̍ṇaḥ|
śaṃ no̍ bhavatvarya̱mā|
śaṃ na̱ indro̱ bṛha̱spati̍ḥ|
śaṃ no̱ viṣṇu̍rurukra̱maḥ|
namo̱ brahma̍ṇe|
nama̍ste vāyo|
tvame̱va pra̱tyakṣa̱ṃ brahmā̍si|
tvāme̱va pra̱tyakṣa̱ṃ brahmāvā̍diṣam|
ṛ̱tama̍vādiṣam|
sa̱tyama̍vādiṣam|
tanmāmā̍vīt|
tadva̱ktāra̍māvīt|
āvī̱nmām|
āvī̎dva̱ktāram̎|
oṃ śānti̱ḥ śānti̱ḥ śānti̍ḥ||23||
||12||brahmānandavallī
oṃ| sa̱ha nā̍vavatu|
sa̱ha nau̍ bhunaktu|
sa̱ha vī̱rya̍ṃ karavāvahai|
te̱ja̱svi nā̱vadhī̍tamastu̱ mā vi̍dviṣā̱vahai̎|
oṃ śānti̱ḥ śānti̱ḥ śānti̍ḥ||%23||
bra̱hma̱vidā̎pnoti̱ param̎|
tade̱ṣābhyu̍ktā|
sa̱tyaṃ jñā̱nama̍na̱ntaṃ brahma̍|
yo veda̱ nihi̍ta̱ṃ guhā̍yāṃ para̱me vyo̍man|
so̎'śñute̱ sarvā̱nkāmā̎nthsa̱ha|
brahma̍ṇā vipa̱ściteti̍|
tasmā̱dvā e̱tasmā̍dā̱tmana̍ ākā̱śaḥ sambhū̍taḥ|
ā̱kā̱śādvā̱yuḥ|
vā̱yora̱gniḥ|
a̱gnerāpa̍ḥ|
a̱dbhyaḥ pṛ̍thi̱vī|
pṛ̱thi̱vyā oṣa̍dhayaḥ|
oṣa̍dhī̱bhyo'nnam̎|
annā̱tpuru̍ṣaḥ|
sa vā eṣa puruṣo'nna̍rasa̱mayaḥ|
tasyeda̍meva̱ śiraḥ|
ayaṃ dakṣi̍ṇaḥ pa̱kṣaḥ|
ayamutta̍raḥ pa̱kṣaḥ|
ayamātmā̎|
idaṃ puccha̍ṃ prati̱ṣṭhā|
tadapyeṣa ślo̍ko bha̱vati||1||
||1||annā̱dvai pra̱jāḥ pra̱jāya̍nte|
yāḥ kāśca̍ pṛthi̱vīgͫ̄ śri̱tāḥ|
atho̱ anne̍nai̱va jī̍vanti|
athai̍na̱dapi̍ yantyanta̱taḥ|
anna̱g̱ͫ hi bhū̱tānā̱ṃ jyeṣṭham̎|
tasmā̎thsarvauṣa̱dhamu̍cyate|
sarva̱ṃ vai te'nna̍māpnuvanti|
ye'nna̱ṃ brahmo̱pāsa̍te|
anna̱g̱ͫ hi bhū̱tānā̱ṃ jyeṣṭham̎|
tasmā̎thsarvauṣa̱dhamu̍cyate|
annā̎dbhū̱tāni̱ jāya̍nte|
jātā̱nyanne̍na vardhante|
adyate'tti ca̍ bhūtā̱ni|
tasmādannaṃ taducya̍ta i̱ti|
tasmādvā etasmādanna̍rasa̱mayāt|
anyo'ntara ātmā̎ prāṇa̱mayaḥ|
tenai̍ṣa pū̱rṇaḥ|
sa vā eṣa puruṣavi̍dha e̱va|
tasya puru̍ṣavi̱dhatām|
anvaya̍ṃ puruṣa̱vidhaḥ|
tasya prāṇa̍ eva̱ śiraḥ|
vyāno dakṣi̍ṇaḥ pa̱kṣaḥ|
apāna utta̍raḥ pa̱kṣaḥ|
ākā̍śa ā̱tmā|
pṛthivī puccha̍ṃ prati̱ṣṭhā|
tadapyeṣa ślo̍ko bha̱vati||2||
||2||prā̱ṇaṃ de̱vā anu̱ prāṇa̍nti|
ma̱nu̱ṣyā̎ḥ pa̱śava̍śca̱ ye|
prā̱ṇo hi bhū̱tānā̱māyu̍ḥ|
tasmā̎thsarvāyu̱ṣamu̍cyate|
sarva̍me̱va ta̱ āyu̍ryanti|
ye prā̱ṇaṃ brahmo̱pāsa̍te|
prāṇo hi bhūtā̍nāmā̱yuḥ|
tasmāthsarvāyuṣamucya̍ta i̱ti|
tasyaiṣa eva śārī̍ra ā̱tmā|
ya̍ḥ pūrva̱sya|
tasmādvā etasmā̎t prāṇa̱mayāt|
anyo'ntara ātmā̍ mano̱mayaḥ|
tenai̍ṣa pū̱rṇaḥ|
sa vā eṣa puruṣavi̍dha e̱va|
tasya puru̍ṣavi̱dhatām|
anvaya̍ṃ puruṣa̱vidhaḥ|
tasya yaju̍reva̱ śiraḥ|
ṛgdakṣi̍ṇaḥ pa̱kṣaḥ|
sāmotta̍raḥ pa̱kṣaḥ|
āde̍śa ā̱tmā|
atharvāṅgirasaḥ puccha̍ṃ prati̱ṣṭhā|
tadapyeṣa ślo̍ko bha̱vati||3||
||3||yato̱ vāco̱ niva̍rtante|
aprā̎pya̱ mana̍sā sa̱ha|
ānandaṃ brahma̍ṇo vi̱dvān|
na bibheti kadā̍cane̱ti|
tasyaiṣa eva śārī̍ra ā̱tmā|
ya̍ḥ pūrva̱sya|
tasmādvā etasmā̎nmano̱mayāt|
anyo'ntara ātmā vi̍jñāna̱mayaḥ|
tenai̍ṣa pū̱rṇaḥ|
sa vā eṣa puruṣavi̍dha e̱va|
tasya puru̍ṣavi̱dhatām|
anvaya̍ṃ puruṣa̱vidhaḥ|
tasya śra̍ddhaiva̱ śiraḥ|
ṛtaṃ dakṣi̍ṇaḥ pa̱kṣaḥ|
satyamutta̍raḥ pa̱kṣaḥ|
yo̍ga ā̱tmā|
mahaḥ puccha̍ṃ prati̱ṣṭhā|
tadapyeṣa ślo̍ko bha̱vati||4||
||4||vi̱jñāna̍ṃ ya̱jñaṃ ta̍nute|
karmā̍ṇi tanu̱te'pi̍ ca|
vi̱jñāna̍ṃ de̱vāḥ sarve̎|
brahma̱ jyeṣṭha̱mupā̍sate|
vi̱jñāna̱ṃ brahma̱ cedveda̍|
tasmā̱ccenna pra̱mādya̍ti|
śarīre̍ pāpma̍no hi̱tvā|
sarvānkāmānthsamaśñu̍ta i̱ti|
tasyaiṣa eva śārī̍ra ā̱tmā|
ya̍ḥ pūrva̱sya|
tasmādvā etasmādvi̍jñāna̱mayāt|
anyo'ntara ātmā̍''nanda̱mayaḥ|
tenai̍ṣa pū̱rṇaḥ|
sa vā eṣa puruṣavi̍dha e̱va|
tasya puru̍ṣavi̱dhatām|
anvaya̍ṃ puruṣa̱vidhaḥ|
tasya priya̍meva̱ śiraḥ|
modo dakṣi̍ṇaḥ pa̱kṣaḥ|
pramoda utta̍raḥ pa̱kṣaḥ|
āna̍nda ā̱tmā|
brahma puccha̍ṃ prati̱ṣṭhā|
tadapyeṣa ślo̍ko bha̱vati||5||
||5||asa̍nne̱va sa̍ bhavati|
asa̱dbrahmeti̱ veda̱ cet|
asti brahmeti̍ cedve̱da|
santamenaṃ tato vi̍duri̱ti|
tasyaiṣa eva śārī̍ra ā̱tmā|
ya̍ḥ pūrva̱sya|
athāto̍'nupra̱śñāḥ|
u̱tā vi̱dvāna̱muṃ lo̱kaṃ pretya̍|
kaśca̱na ga̍ccha̱tī(3)|| āho̍ vi̱dvāna̱muṃ lo̱kaṃ pretya̍|
kaści̱thsama̍śñu̱tā(3) u̱|
so̍'kāmayata|
ba̱hu syā̱ṃ prajā̍ye̱yeti̍|
sa tapo̍'tapyata|
sa tapa̍sta̱ptvā|
i̱dagͫ sarva̍masṛjata|
yadi̱daṃ kiṃ ca̍|
tathsṛ̱ṣṭvā|
tade̱vānu̱ prāvi̍śat|
tada̍nupra̱viśya̍|
sacca̱ tyaccā̍bhavat|
ni̱rukta̱ṃ cāni̍ruktaṃ ca|
ni̱laya̍na̱ṃ cāni̍layanaṃ ca|
vi̱jñāna̱ṃ cāvi̍jñānaṃ ca|
satyaṃ cānṛtaṃ ca sa̍tyama̱bhavat|
yadi̍daṃ ki̱ṃ ca|
tathsatyami̍tyāca̱kṣate|
tadapyeṣa ślo̍ko bha̱vati||6||
||6||asa̱dvā i̱damagra̍ āsīt|
tato̱ vai sada̍jāyata|
tadātmānagͫ̄ svaya̍maku̱ruta|
tasmāttathsukṛtamucya̍ta i̱ti|
yadvai̍ tathsu̱kṛtam|
ra̍so vai̱ saḥ|
rasagͫ̄ hyevāyaṃ labdhvā''na̍ndī bha̱vati|
ko hyevānyā̎tkaḥ prā̱ṇyāt|
yadeṣa ākāśa āna̍ndo na̱ syāt|
eṣa hyevāna̍ndayā̱ti|
ya̱dā hye̍vaiṣa̱ etasminnadṛśye'nātmye'nirukte'nilayane'bhayaṃ prati̍ṣṭhāṃ vi̱ndate|
atha so'bhayaṃ ga̍to bha̱vati|
ya̱dā hye̍vaiṣa̱ etasminnudaramanta̍raṃ ku̱rute|
atha tasya bha̍yaṃ bha̱vati|
tattveva bhayaṃ viduṣo'ma̍nvāna̱sya|
tadapyeṣa ślo̍ko bha̱vati||7||
||7||bhī̱ṣā'smā̱dvāta̍ḥ pavate|
bhī̱ṣode̍ti̱ sūrya̍ḥ|
bhīṣā'smādagni̍ścendra̱śca|
mṛtyurdhāvati pañca̍ma i̱ti|
saiṣā''nandasya mīmāgͫ̍sā bha̱vati|
yuvā syāthsādhu yu̍vā'dhyā̱yakaḥ|
āśiṣṭho dṛḍhiṣṭho̍ bali̱ṣṭhaḥ|
tasyeyaṃ pṛthivī sarvā vittasya̍ pūrṇā̱ syāt|
sa eko mānuṣa̍ āna̱ndaḥ|
te ye śataṃ mānuṣā̍ āna̱ndāḥ|
sa eko manuṣyagandharvāṇā̍māna̱ndaḥ|
śrotriyasya cākāma̍hata̱sya|
te ye śataṃ manuṣyagandharvāṇā̍māna̱ndāḥ|
sa eko devagandharvāṇā̍māna̱ndaḥ|
śrotriyasya cākāma̍hata̱sya|
te ye śataṃ devagandharvāṇā̍māna̱ndāḥ|
sa ekaḥ pitṛṇāṃ ciralokalokānā̍māna̱ndaḥ|
śrotriyasya cākāma̍hata̱sya|
te ye śataṃ pitṛṇāṃ ciralokalokānā̍māna̱ndāḥ|
sa eka ājānajānāṃ devānā̍māna̱ndaḥ|
śrotriyasya cākāma̍hata̱sya|
te ye śatamājānajānāṃ devānā̍māna̱ndāḥ|
sa ekaḥ karmadevānāṃ devānā̍māna̱ndaḥ|
ye karmaṇā devāna̍piya̱nti|
śrotriyasya cākāma̍hata̱sya|
te ye śataṃ karmadevānāṃ devānā̍māna̱ndāḥ|
sa eko devānā̍māna̱ndaḥ|
śrotriyasya cākāma̍hata̱sya|
te ye śataṃ devānā̍māna̱ndāḥ|
sa eka indra̍syā''na̱ndaḥ|
śrotriyasya cākāma̍hata̱sya|
te ye śatamindra̍syā''na̱ndāḥ|
sa eko bṛhaspate̍rāna̱ndaḥ|
śrotriyasya cākāma̍hata̱sya|
te ye śataṃ bṛhaspate̍rāna̱ndāḥ|
sa ekaḥ prajāpate̍rāna̱ndaḥ|
śrotriyasya cākāma̍hata̱sya|
te ye śataṃ prajāpate̍rāna̱ndāḥ|
sa eko brahmaṇa̍ āna̱ndaḥ|
śrotriyasya cākāma̍hata̱sya|
sa yaścā̍yaṃ pu̱ruṣe|
yaścāsā̍vādi̱tye|
sa eka̍ḥ|
sa ya̍ eva̱ṃvit|
asmāllo̍kātpre̱tya|
etamannamayamātmānamupa̍saṅkrā̱mati|
etaṃ prāṇamayamātmānamupa̍saṅkrā̱mati|
etaṃ manomayamātmānamupa̍saṅkrā̱mati|
etaṃ vijñānamayamātmānamupa̍saṅkrā̱mati|
etamānandamayamātmānamupa̍saṅkrā̱mati|
tadapyeṣa ślo̍ko bha̱vati||8||
||8||yato̱ vāco̱ niva̍rtante|
aprā̎pya̱ mana̍sā sa̱ha|
ānandaṃ brahma̍ṇo vi̱dvān|
na bibheti kuta̍ścane̱ti|
etagͫ ha vāva̍ na ta̱pati|
kimahagͫ sādhu̍ nāka̱ravam|
kimahaṃ pāpamakara̍vami̱ti|
sa ya evaṃ vidvānete ātmā̍nagͫ̄ spṛ̱ṇute|
u̱bhe hye̍vaiṣa̱ ete ātmā̍nagͫ̄ spṛ̱ṇute|
ya e̱vaṃ veda̍|
ityu̍pa̱niṣa̍t||9||
||9||bhṛguvallī
oṃ| sa̱ha nā̍vavatu|
sa̱ha nau̍ bhunaktu|
sa̱ha vī̱rya̍ṃ karavāvahai|
te̱ja̱svi nā̱vadhī̍tamastu̱ mā vi̍dviṣā̱vahai̎|
oṃ śānti̱ḥ śānti̱ḥ śānti̍ḥ||
bhṛgu̱rvai vā̍ru̱ṇiḥ|
varu̍ṇa̱ṃ pita̍ra̱mupa̍sasāra|
adhī̍hi bhagavo̱ brahmeti̍|
tasmā̍ e̱tatpro̍vāca|
anna̍ṃ prā̱ṇaṃ cakṣu̱ḥ śrotra̱ṃ mano̱ vāca̱miti̍|
tagͫ ho̍vāca|
yato̱ vā i̱māni̱ bhūtā̍ni̱ jāya̍nte|
yena̱ jātā̍ni̱ jīva̍nti|
yatpraya̍ntya̱bhi saṃvi̍śanti|
tadviji̍jñāsasva|
tadbrahmeti̍|
sa tapo̍'tapyata|
sa tapa̍sta̱ptvā||1||
||1||anna̱ṃ brahmeti̱ vya̍jānāt|
a̱nnāddhye̍va khalvi̱māni̱ bhūtā̍ni̱ jāya̍nte|
anne̍na̱ jātā̍ni̱ jīva̍nti|
anna̱ṃ praya̍ntya̱bhi saṃvi̍śa̱ntīti̍|
tadvi̱jñāya̍|
puna̍re̱va varu̍ṇa̱ṃ pita̍ra̱mupa̍sasāra|
adhī̍hi bhagavo̱ brahmeti̍|
tagͫ ho̍vāca|
tapa̍sā̱ brahma̱ viji̍jñāsasva|
tapo̱ brahmeti̍|
sa tapo̍'tapyata|
sa tapa̍sta̱ptvā||2||
||2||prā̱ṇo bra̱hmeti̱ vya̍jānāt|
prā̱ṇāddhye̍va khalvi̱māni̱ bhūtā̍ni̱ jāya̍nte|
prā̱ṇena̱ jātā̍ni̱ jīva̍nti|
prā̱ṇaṃ praya̍ntya̱bhi saṃvi̍śa̱ntīti̍|
tadvi̱jñāya̍|
puna̍re̱va varu̍ṇa̱ṃ pita̍ra̱mupa̍sasāra|
adhī̍hi bhagavo̱ brahmeti̍|
tagͫ ho̍vāca|
tapa̍sā̱ brahma̱ viji̍jñāsasva|
tapo̱ brahmeti̍|
sa tapo̍'tapyata|
sa tapa̍sta̱ptvā||3||
||3||mano̱ brahmeti̱ vya̍jānāt|
mana̍so̱ hye̍va khalvi̱māni̱ bhūtā̍ni̱ jāya̍nte|
mana̍sā̱ jātā̍ni̱ jīva̍nti|
mana̱ḥ praya̍ntya̱bhi saṃvi̍śa̱ntīti̍|
tadvi̱jñāya̍|
puna̍re̱va varu̍ṇa̱ṃ pita̍ra̱mupa̍sasāra|
adhī̍hi bhagavo̱ brahmeti̍|
tagͫ ho̍vāca|
tapa̍sā̱ brahma̱ viji̍jñāsasva|
tapo̱ brahmeti̍|
sa tapo̍'tapyata|
sa tapa̍sta̱ptvā||4||
||4||vi̱jñāna̱ṃ brahmeti̱ vya̍jānāt|
vi̱jñānā̱ddhye̍va khalvi̱māni̱ bhūtā̍ni̱ jāya̍nte|
vi̱jñāne̍na̱ jātā̍ni̱ jīva̍nti|
vi̱jñāna̱ṃ praya̍ntya̱bhi saṃvi̍śa̱ntīti̍|
tadvi̱jñāya̍|
puna̍re̱va varu̍ṇa̱ṃ pita̍ra̱mupa̍sasāra|
adhī̍hi bhagavo̱ brahmeti̍|
tagͫ ho̍vāca|
tapa̍sā̱ brahma̱ viji̍jñāsasva|
tapo̱ brahmeti̍|
sa tapo̍'tapyata|
sa tapa̍sta̱ptvā||5||
||5||ā̱na̱ndo bra̱hmeti̱ vya̍jānāt|
ā̱nandā̱ddhye̍va khalvi̱māni̱ bhūtā̍ni̱ jāya̍nte|
ā̱na̱ndena̱ jātā̍ni̱ jīva̍nti|
ā̱na̱ndaṃ praya̍ntya̱bhi saṃvi̍śa̱ntīti̍|
saiṣā bhā̎rga̱vī vā̍ru̱ṇī vi̱dyā|
pa̱ra̱me vyo̍ma̱n prati̍ṣṭhitā|
ya e̱vaṃ veda̱ prati̍tiṣṭhati|
anna̍vānannā̱do bha̍vati|
ma̱hānbha̍vati pra̱jayā̍ pa̱śubhi̍rbrahmavarca̱sena̍|
ma̱hānkī̱rtyā||6||
||6||anna̱ṃ na ni̍ndyāt|
tadvra̱tam|
prā̱ṇo vā annam̎|
śarī̍ramannā̱dam|
prā̱ṇe śarī̍ra̱ṃ prati̍ṣṭhitam|
śarī̍re prā̱ṇaḥ prati̍ṣṭhitaḥ|
tade̱tadanna̱manne̱ prati̍ṣṭhitam|
sa ya e̱tadanna̱manne̱ prati̍ṣṭhita̱ṃ veda̱ prati̍tiṣṭhati|
anna̍vānannā̱do bha̍vati|
ma̱hānbha̍vati pra̱jayā̍ pa̱śubhi̍rbrahmavarca̱sena̍|
ma̱hānkī̱rtyā||7||
||7||anna̱ṃ na pari̍cakṣīta|
tadvra̱tam|
āpo̱ vā annam̎|
jyoti̍rannā̱dam|
a̱phsu jyoti̱ḥ prati̍ṣṭhitam|
jyoti̱ṣyāpa̱ḥ prati̍ṣṭhitāḥ|
tade̱tadanna̱manne̱ prati̍ṣṭhitam|
sa ya e̱tadanna̱manne̱ prati̍ṣṭhita̱ṃ veda̱ prati̍tiṣṭhati|
anna̍vānannā̱do bha̍vati|
ma̱hānbha̍vati pra̱jayā̍ pa̱śubhi̍rbrahmavarca̱sena̍|
ma̱hānkī̱rtyā||8||
||8||anna̍ṃ ba̱hu ku̍rvīta|
tadvra̱tam|
pṛ̱thi̱vī vā annam̎|
ā̱kā̱śo̎'nnā̱daḥ|
pṛ̱thi̱vyāmā̍kā̱śaḥ prati̍ṣṭhitaḥ|
ā̱kā̱śe pṛ̍thi̱vī prati̍ṣṭhitā|
tade̱tadanna̱manne̱ prati̍ṣṭhitam|
sa ya e̱tadanna̱manne̱ prati̍ṣṭhita̱ṃ veda̱ prati̍tiṣṭhati|
anna̍vānannā̱do bha̍vati|
ma̱hānbha̍vati pra̱jayā̍ pa̱śubhi̍rbrahmavarca̱sena̍|
ma̱hānkī̱rtyā||9||
||9||na kañcana vasatau pratyā̍cakṣī̱ta|
tadvra̱tam|
tasmādyayā kayā ca vidhayā bahva̍nnaṃ prā̱pnuyāt|
arādhyasmā annami̍tyāca̱kṣate|
etadvai mukhato̎'nnagͫ rā̱ddham|
mukhato'smā a̍nnagͫ rā̱dhyate|
etadvai madhyato̎'nnagͫ rā̱ddham|
madhyato'smā a̍nnagͫ rā̱dhyate|
etadvā antato̎'nnagͫ rā̱ddham|
antato'smā a̍nnagͫ rā̱dhyate|
ya e̍vaṃ ve̱da|
kṣema i̍ti vā̱ci|
yogakṣema iti prā̍ṇāpā̱nayoḥ|
karme̍ti ha̱stayoḥ|
gatiri̍ti pā̱dayoḥ|
vimuktiri̍ti pā̱yau|
iti mānuṣī̎ḥ samā̱jñāḥ|
atha dai̱vīḥ|
tṛptiri̍ti vṛ̱ṣṭau|
balami̍ti vi̱dyuti|
yaśa i̍ti pa̱śuṣu|
jyotiriti na̍kṣatre̱ṣu|
prajātiramṛtamānanda i̍tyupa̱sthe|
sarvami̍tyākā̱śe|
tatpratiṣṭhetyu̍pāsī̱ta|
pratiṣṭhā̍vānbha̱vati|
tanmaha ityu̍pāsī̱ta|
ma̍hānbha̱vati|
tanmana ityu̍pāsī̱ta|
māna̍vānbha̱vati|
tannama ityu̍pāsī̱ta|
namyante̎'smai kā̱māḥ|
tadbrahmetyu̍pāsī̱ta|
brahma̍vānbha̱vati|
tadbrahmaṇaḥ parimara ityu̍pāsī̱ta|
paryeṇaṃ mriyante dviṣanta̍ḥ sapa̱tnāḥ|
pari ye̎'priyā̎ bhrātṛ̱vyāḥ|
sa yaścā̍yaṃ pu̱ruṣe|
yaścāsā̍vādi̱tye|
sa eka̍ḥ|
sa ya̍ eva̱ṃvit|
asmāllo̍kātpre̱tya|
etamannamayamātmānamupa̍saṅkra̱mya|
etaṃ prāṇamayamātmānamupa̍saṅkra̱mya|
etaṃ manomayamātmānamupa̍saṅkra̱mya|
etaṃ vijñānamayamātmānamupa̍saṅkra̱mya|
etamānandamayamātmānamupa̍saṅkra̱mya|
imām̐llokānkāmānnī kāmarūpya̍nusa̱ñcaran|
etathsāma gā̍yannā̱ste|
hā(3) vu̱ hā(3) vu̱ hā(3) vu̍|
a̱hamannama̱hamannama̱hamannam|
a̱hamannā̱do(2)'̱hamannā̱do(2)'̱hamannā̱daḥ|
a̱hagͫ̄ śloka̱kṛda̱hagͫ̄ śloka̱kṛda̱hagͫ̄ śloka̱kṛt|
ahamasmi prathamajā ṛtā(3) sya̱|
pūrvaṃ devebhyo amṛtasya nā(3) bhā̱i̱|
yo mā dadāti sa ideva mā(3) vā̱ḥ|
a̱hamanna̱manna̍ma̱danta̱mā(3) dmi̱|
a̱haṃ viśva̱ṃ bhuva̍na̱mabhya̍bha̱vām|
suva̱rna jyotī̎ḥ|
ya e̱vaṃ veda̍|
ityu̍pa̱niṣa̍t||10||
||10||