Study
- Anukramaṇī
- tai.brā. 2.4.4 · tai.aā. 1.26
- Source
- Taittirīya / Ṛgveda corpus, as compiled in Yājuṣa Mantra Ratnākaram. Learn svara from a guru.
tai.brā. 2.4.4
na̱kta̱ṃ jā̱tā'syo̍ṣadhe.
rāme̱ kṛṣṇe̱ asi̍kni ca.
i̱dagͫ ra̍jani rajaya.
ki̱lāsa̍ṃ pali̱taṃ ca̱ yat.
ki̱lāsa̍ṃ ca pali̱taṃ ca̍.
niri̱to nā̍śayā̱ pṛṣa̍t.
ā na̱ḥ svo a̍śñutā̱ṃ varṇa̍ḥ.
parā̎ śve̱tāni̍ pātaya.
asi̍taṃ te ni̱laya̍nam.
ā̱sthāna̱masi̍ta̱ṃ tava̍..34..
asi̍kniyasyoṣadhe.
niri̱to nā̍śayā̱ pṛṣa̍t.
a̱sthi̱jasya̍ ki̱lāsa̍sya.
ta̱nū̱jasya̍ ca̱ yattva̱ci.
kṛ̱tyayā̍ kṛ̱tasya̱ brahma̍ṇā.
lakṣma̍ śve̱tama̍nīnaśam.
sarū̍pā̱ nāma̍ te mā̱tā.
sarū̍po̱ nāma̍ te pi̱tā.
sarū̍pā'syoṣadhe̱ sā.
sarū̍pami̱daṃ kṛ̍dhi..35..
śu̱nagͫ hu̍vema ma̱ghavā̍na̱mindram̎.
a̱sminbhare̱ nṛta̍ma̱ṃ vāja̍sātau.
śṛ̱ṇvanta̍mu̱gramū̱taye̍ sa̱mathsu̍.
ghnanta̍ṃ vṛ̱trāṇi̍ sa̱ñjita̱ṃ dhanā̍nām.
dhū̱nu̱tha dyāṃ parva̍tāndā̱śuṣe̱ vasu̍.
ni vo̱ vanā̍ jihate̱ yāma̍ no bhi̱yā.
ko̱paya̍tha pṛthi̱vīṃ pṛ̍śñimātaraḥ.
yu̱dhe yadu̍grā̱ḥ pṛṣa̍tī̱rayu̍gdhvam.
prave̍payanti̱ parva̍tān.
vivi̍ñcanti̱ vana̱spatīn̍..36..
provā̍rata maruto du̱rmadā̍ iva.
devā̍sa̱ḥ sarva̍yā vi̱śā.
pu̱ru̱trā hi sa̱dṛṅṅasi̍.
viśo̱ viśvā̱ anu̍ pra̱bhu.
sa̱mathsu̍ tvā havāmahe.
sa̱mathsva̱gnimava̍se.
vā̱ja̱yanto̍ havāmahe.
vāje̍ṣu ci̱trarā̍dhasam.
saṅga̍cchadhva̱g̱ͫ saṃva̍dadhvam.
saṃ vo̱ manāgͫ̍si jānatām..37..
de̱vā bhā̱gaṃ yathā̱ pūrve̎.
sa̱ñjā̱nā̱nā u̱pāsa̍ta.
sa̱mā̱no mantra̱ḥ sami̍tiḥ samā̱nī.
sa̱mā̱naṃ mana̍ḥ sa̱ha ci̱ttame̍ṣām.
sa̱mā̱naṃ keto̍ a̱bhi sagͫ ra̍bhadhvam.
sa̱ṃjñāne̍na vo ha̱viṣā̍ yajāmaḥ.
sa̱mā̱nī va̱ ākū̍tiḥ.
sa̱mā̱nā hṛda̍yāni vaḥ.
sa̱mā̱nama̍stu vo̱ mana̍ḥ.
yathā̍ va̱ḥ susa̱hāsa̍ti..38..
sa̱ṃjñāna̍ṃ na̱ḥ svaiḥ.
sa̱ṃjñāna̱mara̍ṇaiḥ.
sa̱ṃjñāna̍maśvinā yu̱vam.
i̱hāsmāsu̱ niya̍cchatam.
sa̱ṃjñāna̍ṃ me̱ bṛha̱spati̍ḥ.
sa̱ṃjñānagͫ̍ savi̱tā ka̍rat.
sa̱ṃjñāna̍maśvinā yu̱vam.
i̱ha mahya̱ṃ ni ya̍cchatam.
upa̍ cchā̱yāmi̍va̱ ghṛṇe̎ḥ.
aga̍nma̱ śarma̍ te va̱yam..39..
agne̱ hira̍ṇyasandṛśaḥ.
ada̍bdhebhiḥ savitaḥ pā̱yubhi̱ṣṭvam.
śi̱vebhi̍ra̱dya pari̍pāhi no̱ gayam̎.
hira̍ṇyajihvaḥ suvi̱tāya̱ navya̍se.
rakṣā̱ māki̍rno a̱ghaśagͫ̍sa īśata.
made̍made̱ hi no̍ da̱duḥ.
yū̱thā gavā̍mṛju̱kratu̍ḥ.
saṅgṛ̍bhāya pu̱rūśa̱tā.
u̱bha̱yā ha̱styā vasu̍.
śi̱śī̱hi rā̱ya ā bha̍ra..40..
śipri̍nvājānāṃ pate.
śacī̍va̱stava̍ da̱g̱ͫsanā̎.
ā tū na̍ indra bhājaya.
goṣvaśve̍ṣu śu̱bhruṣu̍.
sa̱hasre̍ṣu tuvīmagha.
yadde̍vā deva̱heḍa̍nam.
devā̍saścakṛ̱mā va̱yam.
ādi̍tyā̱stasmā̎nmā yū̱yam.
ṛ̱tasya̱rtena̍ muñcata.
ṛ̱tasya̱rtenā̍''dityāḥ..41..
yaja̍trā mu̱ñcate̱ha mā̎.
ya̱jñairvo̍ yajñavāhasaḥ.
ā̱śikṣa̍nto̱ na śe̍kima.
meda̍svatā̱ yaja̍mānāḥ.
sru̱cā''jye̍na̱ juhva̍taḥ.
a̱kā̱mā vo̍ viśvedevāḥ.
śikṣa̍nto̱ nopa̍ śekima.
yadi̱ divā̱ yadi̱ naktam̎.
ena̍ ena̱syoka̍rat.
bhū̱taṃ mā̱ tasmā̱dbhavya̍ṃ ca..42..
dru̱pa̱dādi̍va muñcatu.
dru̱pa̱dādi̱venmu̍mucā̱naḥ.
svi̱nnaḥ snā̱tvī malā̍diva.
pū̱taṃ pa̱vitre̍ṇe̱vā''jyam̎.
viśve̍ muñcantu̱ maina̍saḥ.
udva̱yaṃ tama̍sa̱spari̍.
paśya̍nto̱ jyoti̱rutta̍ram.
de̱vaṃ de̍va̱trā sūryam̎.
aga̍nma̱ jyoti̍rutta̱mam..43.. ॥TB 2.4.4॥
||1||tai.aā. 1.26
a̱gniṃ pra̱ṇīyo̍pasamā̱dhāya̍. tama̱bhita e̱tā a̱bīṣṭakā̱ upa̍dadhāti.
a̱gni̱ho̱tre da̍rśapūrṇamā̱sayo̎ḥ. pa̱śu̱ba̱ndhe cā̍turmā̱syeṣu̍.
atho̍ āhuḥ. sarve̍ṣu yajñakra̱tuṣviti̍.
atha̍ ha smāhāru̱ṇaḥ svā̍ya̱mbhuva̍ḥ. sā̱vi̱traḥ sarvo̱'gnirityana̍nuṣaṅgaṃ manyāmahe.
nānā̱ vā e̱teṣā̎ṃ vī̱ryā̍ṇi. kama̱gniṃ ci̍nute..107..
sa̱tri̱yama̱gniṃ ci̍nvā̱naḥ. kama̱gniṃ ci̍nute.
sā̱vi̱trama̱gniṃ ci̍nvā̱naḥ. kama̱gniṃ ci̍nute.
nā̱ci̱ke̱tama̱gniṃ ci̍nvā̱naḥ. kama̱gniṃ ci̍nute.
cā̱tu̱ṟho̱tri̱yama̱gniṃ ci̍nvā̱naḥ. kama̱gniṃ ci̍nute.
vai̱śva̱sṛ̱jama̱gniṃ ci̍nvā̱naḥ. kama̱gniṃ ci̍nute..108..
u̱pā̱nu̱vā̱kya̍mā̱śuma̱gniṃ ci̍nvā̱naḥ. kama̱gniṃ ci̍nute.
i̱mamā̍ruṇaketukama̱gniṃ ci̍nvā̱na iti̍. vṛṣā̱ vā a̱gniḥ.
vṛṣā̍ṇau̱ sagͫ̄sphā̍layet. ha̱nyetā̎sya ya̱jñaḥ.
tasmā̱nnānu̱ṣajya̍ḥ. sotta̍rave̱diṣu̍ kra̱tuṣu̍ cinvīta.
u̱tta̱ra̱ve̱dyāgͫ̄ hya̍gniścī̱yate̎. pra̱jākā̍maścinvīta..109..
prā̱jā̱pa̱tyo vā e̱ṣo̎'gniḥ. prā̱jā̱pa̱tyāḥ pra̱jāḥ.
pra̱jāvā̎n bhavati. ya e̱vaṃ veda̍.
pa̱śukā̍maścinvīta. sa̱ṃjñāna̱ṃ vā e̱tat pa̍śū̱nām.
yadāpa̍ḥ. pa̱śū̱nāme̱va sa̱ṃjñāne̱'gniṃ ci̍nute.
pa̱śu̱mān bha̍vati. ya e̱vaṃ veda̍..110..
vṛṣṭi̍kāmaścinvīta. āpo̱ vai vṛṣṭi̍ḥ.
pa̱rjanyo̱ varṣu̍ko bhavati. ya e̱vaṃ veda̍.
ā̱ma̱yā̱vī ci̍nvīta. āpo̱ vai bhe̍ṣa̱jam.
bhe̱ṣa̱jame̱vāsmai̍ karoti. sarva̱māyu̍reti.
a̱bhi̱caragͫ̄̍ścinvīta. vajro̱ vā āpa̍ḥ..111..
vajra̍me̱va bhrātṛ̍vyebhya̱ḥ praha̍rati. stṛ̱ṇu̱ta e̍nam.
teja̍skāmo̱ yaśa̍skāmaḥ. bra̱hma̱va̱rca̱sakā̍maḥ sva̱rgakā̍maścinvīta.
e̱tāva̱dvā vā̎'sti. yāva̍de̱tat.
yāva̍de̱vāsti̍. tadava̍rundhe.
tasyai̱tadvra̱tam. varṣa̍ti̱ na dhā̍vet..112..
a̱mṛta̱ṃ vā āpa̍ḥ. a̱mṛta̱syāna̍ntarityai.
nāphsu mūtra̍purī̱ṣaṃ ku̍ryāt. na niṣṭhī̍vet.
na vi̱vasa̍naḥ snāyāt. guhyo̱ vā e̱ṣo̎'gniḥ.
e̱tasyā̱gnerana̍tidāhāya. na pu̍ṣkarapa̱rṇāni̱ hira̍ṇya̱ṃ vā'dhi̱tiṣṭhe̎t.
e̱tasyā̱gnerana̍bhyārohāya. na kūrma̱syāśnī̍yāt.
noda̱kasyā̱ghātu̍kā̱nyena̍moda̱kāni̍ bhavanti. a̱ghātu̍kā̱ āpa̍ḥ.
ya e̱tama̱gniṃ ci̍nu̱te. ya u̍cainame̱vaṃ veda̍..113.. ॥TA 1.26॥
||2||