Sarpāhutayaḥ

Study

pañcamakāṇḍe pañcamaḥ praśnaḥ 5

1 yadeke̍na sa2gͫsthā̱paya̍ti ya̱jñasya̱ saṃta̍tyā̱ avi̍cchedāyai̱ndrāḥ pa̱śavo̱

ye mu̍ṣka̱rā yadai̱ndrāḥ santo̱'gnibhya̍ ā la̱bhyante̍ de̱vatā̎bhyaḥ sa̱mada̍ṃ

dadhātyāgne̱yīstri̱ṣṭubho̍ yājyānuvā̱kyā̎ḥ kuryā̱dyadā̎gne̱yīstenā̎gne̱yā

yattri̱ṣṭubha̱stenai̱ndrāḥ samṛ̍ddhyai̱ na de̱vatā̎bhyaḥ sa̱mada̍ṃ dadhāti

vā̱yave̍ ni̱yutva̍te tūpa̱ramā la̍bhate̱ tejo̱'gnervā̱yusteja̍sa e̱ṣa ā

la̍bhyate̱ tasmā̎dya̱driya̍ṅ vā̱yu

2 rvāti̍ ta̱driya̍ṅṅa̱gnirda̍hati̱ svame̱va tattejo'nve̍ti̱ yanna ni̱yutva̍te̱

syādunmā̎dye̱dyaja̍māno ni̱yutva̍te bhavati̱ yaja̍māna̱syānu̍nmādāya

vāyu̱matī̎ śve̱tava̍tī yājyānuvā̱kye̍ bhavataḥ sateja̱stvāya̍ hiraṇyaga̱rbhaḥ

sama̍varta̱tāgra̱ ityā̍ghā̱ramā ghā̍rayati pra̱jāpa̍ti̱rvai hi̍raṇyaga̱rbhaḥ

pra̱jāpa̍teranurūpa̱tvāya̱ sarvā̍ṇi̱ vā e̱ṣa rū̱pāṇi̍ paśū̱nāṃ pratyā la̍bhyate̱

yacchma̍śru̱ṇastat

3 puru̍ṣāṇāgͫ rū̱paṃ yattū̍pa̱rastadaśvā̍nā̱ṃ yada̱nyato̍da̱ntadgavā̱ṃ

yadavyā̍ iva śa̱phāstadavī̍nā̱ṃ yada̱jastada̱jānā̎ṃ vā̱yurvai pa̍śū̱nāṃ pri̱yaṃ

dhāma̱ yadvā̍ya̱vyo̍ bhava̍tye̱tame̱vaina̍ma̱bhi sa̍ṃjānā̱nāḥ pa̱śava̱

upa̍ tiṣṭhante vāya̱vya̍ḥ kā̱ryā(3)ḥ prā̍jāpa̱tyā(3) ityā̍hu̱ryadvā̍ya̱vya̍ṃ

ku̱ryātpra̱jāpa̍teriyā̱dyatprā̍jāpa̱tyaṃ ku̱ryādvā̱yo

4 ri̍yā̱dyadvā̍ya̱vya̍ḥ pa̱śurbhava̍ti̱ tena̍ vā̱yornaiti̱

yatprā̍jāpa̱tyaḥ pu̍ro̱ḍāśo̱ bhava̍ti̱ tena̍ pra̱jāpa̍te̱rnaiti̱

yaddvāda̍śakapāla̱stena̍ vaiśvāna̱rānnaityā̎gnāvaiṣṇa̱vamekā̍daśakapāla̱ṃ

nirva̍pati dīkṣi̱ṣyamā̍ṇo̱'gniḥ sarvā̍ de̱vatā̱ viṣṇu̍rya̱jño

de̱vatā̎ścai̱va ya̱jñaṃ cā'ra̍bhate̱'gnira̍va̱mo de̱vatā̍nā̱ṃ viṣṇu̍ḥ

para̱mo yadā̎gnāvaiṣṇa̱vamekā̍daśakapālaṃ ni̱rvapa̍ti de̱vatā̍

5 e̱vobha̱yata̍ḥ pari̱gṛhya̱ yaja̍mā̱no'va̍ ruṃdhe puro̱ḍāśe̍na̱ vai de̱vā

a̱muṣmi̍3gͫllo̱ka ā̎rdhnuvañca̱ruṇā̱smin, yaḥ kā̱maye̍tā̱muṣmi̍3gͫllo̱ka

ṛ̍dhnuyā̱miti̱ sa pu̍ro̱ḍāśa̍ṃ kurvītā̱muṣmi̍nne̱va lo̱ka ṛ̍dhnoti̱

yada̱ṣṭāka̍pāla̱stenā̎gne̱yo yattri̍kapā̱lastena̍ vaiṣṇa̱vaḥ samṛ̍ddhyai̱

yaḥ kā̱maye̍tā̱smi3gͫllo̱ka ṛ̍dhnuyā̱miti̱ sa ca̱ruṃ ku̍rvītā̱gnerghṛ̱taṃ

viṣṇo̎staṇḍu̱lāstasmā̎

6 cca̱ruḥ kā̱ṟyo̎sminne̱va lo̱ka ṛ̍dhnotyādi̱tyo bha̍vatī̱yaṃ vā adi̍tira̱syāme̱va

prati̍ tiṣṭha̱tyatho̍ a̱syāme̱vādhi̍ ya̱jñaṃ ta̍nute̱ yo vai sa̍ṃvathsa̱ra

mukhya̱mabhṛ̍tvā̱gniṃ ci̍nu̱te yathā̍ sā̱mi garbho̍'va̱ padya̍te tā̱dṛge̱va

tadārti̱mārcche̎dvaiśvāna̱raṃ dvāda̍śakapālaṃ pu̱rastā̱nnirva̍pethsaṃvathsa̱ro

vā a̱gnirvai̎śvāna̱ro yathā̍ saṃvathsa̱ramā̱ptvā

7 kā̱la āga̍te vi̱jāya̍ta e̱vame̱va sa̍ṃvathsa̱ramā̱ptvā kā̱la āga̍te̱'gniṃ

ci̍nute̱ nārti̱mārccha̍tye̱ṣā vā a̱gneḥ pri̱yā ta̱nūryadvai̎śvāna̱raḥ

pri̱yāme̱vāsya̍ ta̱nuva̱mava̍ ruṃdhe̱ trīṇye̱tāni̍ ha̱vīgͫṣi̍ bhavanti̱

traya̍ i̱me lo̱kā e̱ṣāṃ lo̱kānā̱g̱ͫ rohā̍ya || 5| 5| 1|| yadriya̍ṅ

vā̱yuryacchma̍śru̱ṇastadvā̱yorni̱rvapa̍ti de̱vatā̱stasmā̍dā̱ptvāṣṭā

trigͫ̍śacca ॥TS 5.5.1॥

||1||