Skip to content

Tṛtīya kāṇḍa, prapāṭhaka 3

Tṛtīya kāṇḍa, prapāṭhaka 3

tṛtīyakāṇḍe tṛtīyaḥ praśnaḥ 3

1 agne̍ tejasvinteja̱svī tvaṃ de̱veṣu̍ bhūyā̱steja̍svanta̱ṃ māmāyu̍ṣmanta̱ṃ

varca̍svantaṃ manu̱ṣye̍ṣu kuru dī̱kṣāyai̍ ca tvā̱ tapa̍saśca̱ teja̍se

juhomi tejo̱vida̍si̱ tejo̍ mā̱ mā hā̍sī̱nmāhaṃ tejo̍ hāsiṣa̱ṃ mā māṃ tejo̍

hāsī̱dindrau̍jasvinnoja̱svī tvaṃ de̱veṣu̍ bhūyā̱ oja̍svanta̱ṃ māmāyu̍ṣmanta̱ṃ

varca̍svantaṃ manu̱ṣye̍ṣu kuru̱ brahma̍ṇaśca tvā kṣa̱trasya̱ cau

2 ja̍se juhomyojo̱vida̱syojo̍ mā̱ mā hā̍sī̱nmāhamojo̍ hāsiṣa̱ṃ mā māmojo̍

hāsī̱thsūrya̍ bhrājasvinbhrāja̱svī tvaṃ de̱veṣu̍ bhūyā̱ bhrāja̍svanta̱ṃ

māmāyu̍ṣmanta̱ṃ varca̍svantaṃ manu̱ṣye̍ṣu kuru vā̱yośca̍ tvā̱pāṃ ca̱ bhrāja̍se

juhomi suva̱rvida̍si̱ suva̍rmā̱ mā hā̍sī̱nmāhagͫ suva̍rhāsiṣa̱ṃ mā māgͫ

suva̍rhāsī̱nmayi̍ me̱dhāṃ mayi̍ pra̱jāṃ mayya̱gnistejo̍ dadhātu̱ mayi̍ me̱dhāṃ mayi̍

pra̱jāṃ mayīndra̍ indri̱yaṃ da̍dhātu̱ mayi̍ me̱dhāṃ mayi̍ pra̱jāṃ mayi̱ sūṟyo̱

bhrājo̍ dadhātu

||3.3.1||

kṣa̱trasya̍ ca̱ mayi̱ trayo̍vigͫśatiśca

||3.3.1||

3 vā̱yurhi̍ṃka̱rtāgniḥ pra̍sto̱tā pra̱jāpa̍ti̱ḥ sāma̱ bṛha̱spati̍rudgā̱tā

viśve̍ de̱vā u̍pagā̱tāro̍ ma̱ruta̍ḥ pratiha̱rtāra̱ indro̍

ni̱dhana̱ṃ te de̱vāḥ prā̍ṇa̱bhṛta̍ḥ prā̱ṇaṃ mayi̍ dadhatve̱tadvai

sarva̍madhva̱ryuru̍pāku̱rvannu̍dgā̱tṛbhya̍ u̱pāka̍roti̱ te de̱vāḥ

prā̍ṇa̱bhṛta̍ḥ prā̱ṇaṃ mayi̍ dadha̱tvityā̍hai̱tade̱va sarva̍mā̱tmandha̍tta̱

iḍā̍ deva̱hūrmanu̍ryajña̱nīrbṛha̱spati̍rukthāma̱dāni̍ śagͫsiṣa̱dviśve̍ de̱vāḥ

4 sū̎kta̱vāca̱ḥ pṛthi̍vi māta̱rmā mā̍ higͫsī̱rmadhu̍ maniṣye̱ madhu̍ janiṣye̱

madhu̍ vakṣyāmi̱ madhu̍ vadiṣyāmi̱ madhu̍matīṃ de̱vebhyo̱ vāca̍mudyāsagͫ

śuśrū̱ṣeṇyā̎ṃ manu̱ṣye̎bhya̱staṃ mā̍ de̱vā a̍vantu śo̱bhāyai̍ pi̱taro'nu̍

madantu

||3.3.2||

śa̱g̱ͫsi̱ṣa̱dviśve̍ de̱vā a̱ṣṭāvigͫ̍śatiśca

||3.3.2||

5 vasa̍vastvā̱ pra vṛ̍hantu gāya̱treṇa̱ chaṃda̍sā̱gneḥ pri̱yaṃ pātha̱ upe̍hi

ru̱drāstvā̱ pra vṛ̍hantu̱ traiṣṭu̍bhena̱ chaṃda̱sendra̍sya pri̱yaṃ pātha̱

upe̎hyādi̱tyāstvā̱ pra vṛ̍hantu̱ jāga̍tena̱ chaṃda̍sā̱ viśve̍ṣāṃ de̱vānā̎ṃ

pri̱yaṃ pātha̱ upe̍hi̱ māndā̍ su te śukra śu̱kramā dhū̍nomi bha̱ndanā̍su̱ kota̍nāsu̱

nūta̍nāsu̱ reśī̍ṣu̱ meṣī̍ṣu̱ vāśī̍ṣu viśva̱bhṛthsu̱ mādhvī̍ṣu kaku̱hāsu̱

śakva̍rīṣu

6 śu̱krāsu̍ te śukra śu̱kramā dhū̍nomi śu̱kraṃ te̍ śu̱kreṇa̍ gṛhṇā̱myahno̍

rū̱peṇa̱ sūrya̍sya ra̱śmibhi̍ḥ | āsmi̍nnu̱grā a̍cucyavurdi̱vo dhārā̍ asaścata

|| ka̱ku̱hagͫ rū̱paṃ vṛ̍ṣa̱bhasya̍ rocate bṛ̱hathsoma̱ḥ soma̍sya puro̱gāḥ

śu̱kraḥ śu̱krasya̍ puro̱gāḥ | yatte̍ so̱mādā̎bhya̱ṃ nāma̱ jāgṛ̍vi̱ tasmai̍

te soma̱ somā̍ya̱ svāho̱śiktvaṃ de̍va soma gāya̱treṇa̱ chaṃda̍sā̱gneḥ

7 pri̱yaṃ pātho̱ apī̍hi va̱śī tvaṃ de̍va soma̱ traiṣṭu̍bhena̱ chaṃda̱sendra̍sya

pri̱yaṃ pātho̱ apī̎hya̱smathsa̍khā̱ tvaṃ de̍va soma̱ jāga̍tena̱ chaṃda̍sā̱

viśve̍ṣāṃ de̱vānā̎ṃ pri̱yaṃ pātho̱ apī̱hyā na̍ḥ prā̱ṇa e̍tu parā̱vata̱

āntari̍kṣāddi̱vaspari̍ | āyu̍ḥ pṛthi̱vyā adhya̱mṛta̍masi prā̱ṇāya̍

tvā | i̱ndrā̱gnī me̱ varca̍ḥ kṛṇutā̱ṃ varca̱ḥ somo̱ bṛha̱spati̍ḥ |

varco̍ me̱ viśve̍ de̱vā varco̍ me dhattamaśvinā || da̱dha̱nve vā̱ yadī̱manu̱

voca̱dbrahmā̍ṇi̱ veru̱ tat | pari̱ viśvā̍ni̱ kāvyā̍ ne̱miśca̱krami̍vābhavat

||3.3.3||

śakva̍rīṣva̱gnerbṛha̱spati̱ḥ paṃca̍vigͫśatiśca

||3.3.3||

8 e̱tadvā a̱pāṃ nā̍ma̱dheya̱ṃ guhya̱ṃ yadā̍dhā̱vā māndā̍su te śukra śu̱kramā

dhū̍no̱mītyā̍hā̱pāme̱va nā̍ma̱dheye̍na̱ guhye̍na di̱vo vṛṣṭi̱mava̍ ruṃdhe

śu̱kraṃ te̍ śu̱kreṇa̍ gṛhṇā̱mītyā̍hai̱tadvā ahno̍ rū̱paṃ yadrātri̱ḥ sūrya̍sya

ra̱śmayo̱ vṛṣṭyā̍ īśa̱te'hna̍ e̱va rū̱peṇa̱ sūrya̍sya ra̱śmibhi̍rdi̱vo

vṛṣṭi̍ṃ cyāvaya̱tyāsmi̍nnu̱grā

9 a̍cucyavu̱rityā̍ha yathāya̱jure̱vaitatka̍ku̱hagͫ rū̱paṃ vṛ̍ṣa̱bhasya̍

rocate bṛ̱hadityā̍hai̱tadvā a̍sya kaku̱hagͫ rū̱paṃ yadvṛṣṭī̍ rū̱peṇai̱va

vṛṣṭi̱mava̍ ruṃdhe̱ yatte̍ so̱mādā̎bhya̱ṃ nāma̱ jāgṛ̱vītyā̍hai̱ṣa ha̱

vai ha̱viṣā̍ ha̱virya̍jati̱ yo'dā̎bhyaṃ gṛhī̱tvā somā̍ya ju̱hoti̱ parā̱ vā

e̱tasyāyu̍ḥ prā̱ṇa e̍ti̱

10 yo'gͫ̍śuṃ gṛ̱hṇātyā na̍ḥ prā̱ṇa e̍tu parā̱vata̱ ityā̱hāyu̍re̱va

prā̱ṇamā̱tmandha̍tte̱'mṛta̍masi prā̱ṇāya̱ tveti̱ hira̍ṇyama̱bhi vya̍nitya̱mṛta̱ṃ

vai hira̍ṇya̱māyu̍ḥ prā̱ṇo̍'mṛte̍nai̱vāyu̍rā̱tmandha̍tte śa̱tamā̍naṃ bhavati

śa̱tāyu̱ḥ puru̍ṣaḥ śa̱teṃdri̍ya̱ āyu̍ṣye̱vendri̱ye prati̍ tiṣṭhatya̱pa upa̍

spṛśati bheṣa̱jaṃ vā āpo̍ bheṣa̱jame̱va ku̍rute

||3.3.4||

u̱grā e̱tyāpa̱strīṇi̍

ca

||3.3.4||

11 vā̱yura̍si prā̱ṇo nāma̍ savi̱turādhi̍patye'pā̱nam me̍ dā̱ścakṣu̍rasi̱ śrotra̱ṃ

nāma̍ dhā̱turādhi̍patya̱ āyu̍rmedā rū̱pama̍si̱ varṇo̱ nāma̱ bṛha̱spate̱rādhi̍patye

pra̱jāṃ me̍ dā ṛ̱tama̍si sa̱tyaṃ nāmendra̱syādhi̍patye kṣa̱tram me̍ dā bhū̱tama̍si̱

bhavya̱ṃ nāma̍ pitṛ̱ṇāmādhi̍patye̱'pāmoṣa̍dhīnā̱ṃ garbha̍ṃ dhā ṛ̱tasya̍ tvā̱

vyo̍mana ṛ̱tasya̍

12 tvā̱ vibhū̍mana ṛ̱tasya̍ tvā̱ vidha̍rmaṇa ṛ̱tasya̍ tvā sa̱tyāya̱rtasya̍ tvā̱

jyoti̍ṣe pra̱jāpa̍tirvi̱rāja̍mapaśya̱ttayā̍ bhū̱taṃ ca̱ bhavya̍ṃ cāsṛjata̱

tāmṛṣi̍bhyasti̱ro̍'dadhā̱ttāṃ ja̱mada̍gni̱stapa̍sāpaśya̱ttayā̱ vai sa

pṛśnī̱nkāmā̍nasṛjata̱ tatpṛśnī̍nāṃ pṛśni̱tvaṃ yatpṛśna̍yo gṛ̱hyante̱

pṛśnī̍ne̱va taiḥ kāmā̱ṉ yaja̍mā̱no'va̍ ruṃdhe vā̱yura̍si prā̱ṇo

13 nāmetyā̍ha prāṇāpā̱nāve̱vāva̍ ruṃdhe̱ cakṣu̍rasi̱ śrotra̱ṃ nāmetyā̱hāyu̍re̱vāva̍

ruṃdhe rū̱pama̍si̱ varṇo̱ nāmetyā̍ha pra̱jāme̱vāva̍ ruṃdha ṛ̱tama̍si sa̱tyaṃ

nāmetyā̍ha kṣa̱trame̱vāva̍ ruṃdhe bhū̱tama̍si̱ bhavya̱ṃ nāmetyā̍ha pa̱śavo̱

vā a̱pāmoṣa̍dhīnā̱ṃ garbha̍ḥ pa̱śūne̱vā

14 'va̍ ruṃdha e̱tāva̱dvai puru̍ṣaṃ pa̱rita̱stade̱vāva̍ ruṃdha ṛ̱tasya̍ tvā̱

vyo̍mana̱ ityā̍he̱yaṃ vā ṛ̱tasya̱ vyo̍me̱māme̱vābhi ja̍yatyṛ̱tasya̍ tvā̱

vibhū̍mana̱ ityā̍hā̱ntari̍kṣa̱ṃ vā ṛ̱tasya̱ vibhū̍mā̱ntari̍kṣame̱vābhi

ja̍yatyṛ̱tasya̍ tvā̱ vidha̍rmaṇa̱ ityā̍ha̱ dyaurvā ṛ̱tasya̱ vidha̍rma̱

diva̍me̱vābhi ja̍yatyṛ̱tasya̍

15 tvā sa̱tyāyetyā̍ha̱ diśo̱ vā ṛ̱tasya̍ sa̱tyaṃ diśa̍ e̱vābhi ja̍yatyṛ̱tasya̍

tvā̱ jyoti̍ṣa̱ ityā̍ha suva̱rgo vai lo̱ka ṛ̱tasya̱ jyoti̍ḥ suva̱rgame̱va

lo̱kama̱bhi ja̍yatye̱tāva̍nto̱ vai de̍valo̱kāstāne̱vābhi ja̍yati̱ daśa̱

saṃpa̍dyante̱ daśā̎kṣarā vi̱rāḍanna̍ṃ vi̱rāḍvi̱rājye̱vānnādye̱ prati̍ tiṣṭhati

||3.3.5||

vyo̍mana ṛ̱tasya̍ prā̱ṇaḥ pa̱śūne̱va vidha̍rma̱ diva̍me̱vābhi

ja̍yatyṛ̱tasya̱ ṣaṭca̍tvārigͫśacca

||3.3.5||

16 de̱vā vai yadya̱jñena̱ nāvāru̍ṃdhata̱ tatparai̱ravā̍ruṃdhata̱

tatparā̍ṇāṃ para̱tvaṃ yatpare̍ gṛ̱hyante̱ yade̱va ya̱jñena̱ nāva̍ru̱ṃdhe

tasyāva̍ruddhyai̱ yaṃ pra̍tha̱maṃ gṛ̱hṇātī̱mame̱va tena̍ lo̱kama̱bhi ja̍yati̱

yaṃ dvi̱tīya̍ma̱ntari̍kṣa̱ṃ tena̱ yaṃ tṛ̱tīya̍ma̱mume̱va tena̍ lo̱kama̱bhi

ja̍yati̱ yade̱ te gṛ̱hyanta̍ e̱ṣāṃ lo̱kānā̍ma̱bhiji̍tyā̱

17 utta̍re̱ṣvaha̍ḥ sva̱muto̱'rvāñco̍ gṛhyante'bhi̱jityai̱vemā3gͫ

llo̱kānpuna̍rimaṃ lo̱kaṃ pra̱tyava̍rohanti̱ yatpūrve̱ṣvaha̍ḥ

svi̱taḥ parā̎ñco gṛ̱hyante̱ tasmā̍di̱taḥ parā̎ñca i̱me lo̱kā

yadutta̍re̱ṣvaha̍ḥsva̱muto̱'rvāñco̍ gṛ̱hyante̱ tasmā̍da̱muto̱'rvāñca̍

i̱me lo̱kāstasmā̱dayā̍tayāmno lo̱kānma̍nu̱ṣyā̍ upa̍ jīvanti brahmavā̱dino̍ vadanti̱

kasmā̎thsa̱tyāda̱dbhya oṣa̍dhaya̱ḥ saṃbha̍va̱ntyoṣa̍dhayo

18 manu̱ṣyā̍ṇā̱manna̍ṃ pra̱jāpa̍tiṃ pra̱jā anu̱ pra jā̍yanta̱ iti̱ parā̱nanviti̍

brūyā̱dyadgṛ̱hṇātya̱dbhyastvauṣa̍dhībhyo gṛhṇā̱mīti̱ tasmā̍da̱dbhya oṣa̍dhaya̱ḥ

saṃbha̍vanti̱ yadgṛ̱hṇātyoṣa̍dhībhyastvā pra̱jābhyo̍ gṛhṇā̱mīti̱ tasmā̱doṣa̍dhayo

manu̱ṣyā̍ṇā̱manna̱ṃ yadgṛ̱hṇāti̍ pra̱jābhya̍stvā pra̱jāpa̍taye gṛhṇā̱mīti̱

tasmā̎tpra̱jāpa̍tiṃ pra̱jā anu̱ pra jā̍yante

||3.3.6||

a̱bhiji̍tyai̱

bhava̱ṃtyoṣa̍dhayo̱ṣṭā ca̍tvārigͫśacca

||3.3.6||

19 pra̱jāpa̍tirdevāsu̱rāna̍sṛjata̱ tadanu̍ ya̱jño̍'sṛjyata ya̱jñaṃ

chandāgͫ̍si̱ te viṣva̍ñco̱ vya̍krāma̱nthso'su̍rā̱nanu̍

ya̱jño'pā̎krāmadya̱jñaṃ chandāgͫ̍si̱ te de̱vā

a̍manyantā̱mī vā i̱dama̍bhūva̱ṉ, yadva̱ya2gͫ sma iti̱ te

pra̱jāpa̍ti̱mupā̍dhāva̱nthso̎'bravītpra̱jāpa̍ti̱śchaṃda̍sāṃ vī̱rya̍mā̱dāya̱

tadva̱ḥ pra dā̎syā̱mīti̱ sa chaṃda̍sāṃ vī̱rya̍

20 mā̱dāya̱ tade̎bhya̱ḥ prāya̍ccha̱ttadanu̱ cchaṃdā̱g̱syapā̎krāma̱ñchandāgͫ̍si

ya̱jñastato̍ de̱vā abha̍va̱nparāsu̍rā̱ ya e̱vaṃ chaṃda̍sāṃ vī̱rya̍ṃ vedā

śrā̍va̱yāstu̱ śrauṣa̱ḍyaja̱ ye yajā̍mahe vaṣaṭkā̱ro bhava̍tyā̱tmanā̱ parā̎sya̱

bhrātṛ̍vyo bhavati brahmavā̱dino̍ vadanti̱ kasmai̱ kama̍dhva̱ryurā śrā̍vaya̱tīti̱

chaṃda̍sāṃ vī̱ryā̍yeti̍ brūyāde̱tadvai

21 chaṃda̍sāṃ vī̱rya̍mā śrā̍va̱yāstu̱ śrauṣa̱ḍyaja̱ ye yajā̍mahe

vaṣaṭkā̱ro ya e̱vaṃ veda̱ savī̎ryaire̱va chando̍bhirarcati̱ yatkiṃ cārca̍ti̱

yadindro̍ vṛ̱tramaha̍nname̱dhyaṃ tadyadyatī̍na̱pāva̍padame̱dhyaṃ tadatha̱

kasmā̍dai̱ndro ya̱jña ā sa2gͫsthā̍to̱rityā̍hu̱rindra̍sya̱ vā e̱ṣā ya̱jñiyā̍

ta̱nūryadya̱jñastāme̱va tadya̍janti̱ ya e̱vaṃ vedopai̍naṃ ya̱jño na̍mati

||3.3.7||

chaṃda̍sāṃ vī̱rya̍ṃ vā e̱va tada̱ṣṭau ca̍

||3.3.7||

22 ā̱yu̱rdā a̍gne ha̱viṣo̍ juṣā̱ṇo ghṛ̱tapra̍tīko ghṛ̱tayo̍niredhi |

ghṛ̱taṃ pī̱tvā madhu̱ cāru̱ gavya̍ṃ pi̱teva̍ pu̱trama̱bhi ra̍kṣatādi̱mam

|| ā vṛ̍ścyate̱ vā e̱tadyaja̍māno̱'gnibhyā̱ṃ yade̍nayoḥ śa‍ṛta̱ṃ

kṛtyāthā̱nyatrā̍va bhṛ̱thama̱vaityā̍yu̱rdā a̍gne ha̱viṣo̍ juṣā̱ṇa

itya̍vabhṛ̱thama̍vai̱ṣyañju̍huyā̱dāhu̍tyai̱vainau̍ śamayati̱ nārti̱mārccha̍ti̱

yaja̍māno̱ yatkusī̍da̱

23 mapra̍tītta̱ṃ mayi̱ yena̍ ya̱masya̍ ba̱linā̱ carā̍mi | i̱haiva

sanni̱rava̍daye̱ tade̱tattada̍gne anṛ̱ṇo bha̍vāmi | viśva̍lopa viśvadā̱vasya̍ tvā̱

sañju̍homya̱gdhādeko̍'hu̱tādeka̍ḥ samasa̱nādeka̍ḥ | te na̍ḥ kṛṇvantu bheṣa̱jagͫ

sada̱ḥ saho̱ vare̎ṇyam || a̱yaṃ no̱ nabha̍sā pu̱raḥ sa̱gg̱sphāno̍ a̱bhi ra̍kṣatu |

gṛ̱hāṇā̱masa̍martyai ba̱havo̍ no gṛ̱hā a̍san || sa tvaṃ no̍

24 nabhasaspata̱ ūrja̍ṃ no dhehi bha̱drayā̎ | puna̍rno na̱ṣṭamā kṛ̍dhi̱

puna̍rno ra̱yimā kṛ̍dhi || deva̍ sa2gͫsphāna sahasrapo̱ṣasye̍śiṣe̱ sa no̍

rā̱svājyā̍nigͫ rā̱yaspoṣagͫ̍ su̱vīryagͫ̍ saṃvathsa̱rīṇāg̍ sva̱stim ||

a̱gnirvāva ya̱ma i̱yaṃ ya̱mī kusī̍da̱ṃ vā e̱tadya̱masya̱ yaja̍māna̱ ā da̍tte̱

yadoṣa̍dhībhi̱rvedigg̍ stṛ̱ṇāti̱ yadanu̍pauṣya prayā̱yād grī̍vaba̱ddhame̍na

25 ma̱muṣmi̍3gͫllo̱ke ne̍nīyera̱ṉ yatkusī̍da̱mapra̍tītta̱ṃ mayītyupau̍ṣatī̱haiva

san, ya̱maṃ kusī̍daṃ nirava̱dāyā̍nṛ̱ṇaḥ su̍va̱rgaṃ lo̱kame̍ti̱ yadi̍ mi̱śrami̍va̱

care̍dañja̱linā̱ saktū̎npradā̱vye̍ juhuyāde̱ṣa vā a̱gnirvai̎śvāna̱ro

yatpra̍dā̱vya̍ḥ sa e̱vainagg̍ svadaya̱tyahnā̎ṃ vi̱dhānyā̍mekāṣṭa̱kāyā̍mapū̱paṃ

catu̍ḥ śarāvaṃ pa̱ktvā prā̱tare̱tena̱ kakṣa̱mupau̍ṣe̱dyadi̱

26 daha̍ti puṇya̱sama̍ṃ bhavati̱ yadi̱ na daha̍ti pāpa̱sama̍me̱tena̍

ha sma̱ vā ṛṣa̍yaḥ pu̱rā vi̱jñāne̍na dīrghasa̱ttramupa̍ yanti̱

yo vā u̍padra̱ṣṭāra̍mupaśro̱tāra̍manukhyā̱tāra̍ṃ vi̱dvān, yaja̍te̱

sama̱muṣmi̍3gͫllo̱ka i̍ṣṭāpū̱rtena̍ gacchate̱'gnirvā u̍padra̱ṣṭā vā̱yuru̍pa

śro̱tādi̱tyo̍'nu khyā̱tā tān, ya e̱vaṃ vi̱dvān, yaja̍te̱ sama̱muṣmi̍3gͫllo̱ka

i̍ṣṭāpū̱rtena̍ gacchate̱'yaṃ no̱ nabha̍sā pu̱ra

27 ityā̍hā̱gnirvai nabha̍sā pu̱ro̎'gnime̱va tadā̍hai̱tanme̍ gopā̱yeti̱ sa tvaṃ no̍

nabhasaspata̱ ityā̍ha vā̱yurvai nabha̍sa̱spati̍rvā̱yume̱va tadā̍hai̱tanme̍ gopā̱yeti̱

deva̍ sa2gͫsphā̱netyā̍hā̱sau vā ā̍di̱tyo de̱vaḥ sa̱gg̱sphāna̍ ādi̱tyame̱va

tadā̍hai̱tanme̍ gopā̱yeti̍

||3.3.8||

kusī̍da̱ṃ tvaṃ na̍ enamoṣe̱dyadi̍ pu̱ra

ā̍di̱tyame̱va tadā̍hai̱tanme̍ gopā̱yeti̍

||3.3.8||

28 e̱taṃ yuvā̍na̱ṃ pari̍ vo dadāmi̱ tena̱ krīḍa̍ntīścarata pri̱yeṇa̍ | mā na̍ḥ

śāpta ja̱nuṣā̍ subhāgā rā̱yaspoṣe̍ṇa̱ sami̱ṣā ma̍dema || namo̍ mahi̱mna u̱ta

cakṣu̍ṣe te̱ maru̍tāṃ pita̱stada̱haṃ gṛ̍ṇāmi | anu̍ manyasva su̱yajā̍ yajāma̱

juṣṭa̍ṃ de̱vānā̍mi̱dama̍stu ha̱vyam || de̱vānā̍me̱ṣa u̍panā̱ha ā̍sīda̱pāṃ garbha̱

oṣa̍dhīṣu̱ nya̍ktaḥ | soma̍sya dra̱psama̍vṛṇīta pū̱ṣā

29 bṛ̱hannadri̍rabhava̱ttade̍ṣām || pi̱tā va̱thsānā̱ṃ pati̍raghni̱yānā̱matho̍

pi̱tā ma̍ha̱tāṃ garga̍rāṇām | va̱thso ja̱rāyu̍ prati̱dhukpī̱yūṣa̍ ā̱mikṣā̱mastu̍

ghṛ̱ta̍masya̱ reta̍ḥ || tvāṃ gāvo̍'vṛṇata rā̱jyāya̱ tvāgͫ ha̍vanta ma̱ruta̍ḥ

sva̱rkāḥ | varṣma̍n kṣa̱trasya̍ ka̱kubhi̍ śiśriyā̱ṇastato̍ na u̱gro vi bha̍jā̱

vasū̍ni || vyṛ̍ddhena̱ vā e̱ṣa pa̱śunā̍ yajate̱ yasyai̱tāni̱ na kri̱yanta̍ e̱ṣa

ha̱tvai samṛ̍ddhena yajate̱ yasyai̱tāni̍ kri̱yante̎

||3.3.9||

pū̱ṣā kri̱yaṃta̍

e̱ṣo̎'ṣṭau ca̍

||3.3.9||

30 sūṟyo̍ de̱vo di̍vi̱ṣadbhyo̍ dhā̱tā kṣa̱trāya̍ vā̱yuḥ pra̱jābhya̍ḥ |

bṛha̱spati̍stvā pra̱jāpa̍taye̱ jyoti̍ṣmatīṃ juhotu || yasyā̎ste̱ hari̍to̱

garbho'tho̱ yoni̍rhira̱ṇyayī̎ | aṅgā̱nyahru̍tā̱ yasyai̱ tāṃ de̱vaiḥ sama̍jīgamam

|| ā va̍rtana vartaya̱ ni ni̍vartana varta̱yendra̍ nardabuda | bhūmyā̱ścata̍sraḥ

pra̱diśa̱stābhi̱rā va̍rtayā̱ puna̍ḥ || vi te̍ bhinadmi tika̱rīṃ vi yoni̱ṃ vi

ga̍vī̱nyau̎ | vi

31 mā̱tara̍ṃ ca pu̱traṃ ca̱ vi garbha̍ṃ ca ja̱rāyu̍ ca | ba̱histe̍ astu̱

bāliti̍ | u̱ru̱dra̱pso vi̱śvarū̍pa̱ indu̱ḥ pava̍māno̱ dhīra̍ ānañja̱

garbha̎m || eka̍padī dvi̱padī̎ tri̱padī̱ catu̍ṣpadī̱ pañca̍padī̱ ṣaṭpa̍dī

sa̱ptapa̍dya̱ṣṭāpa̍dī̱ bhuva̱nānu̍ prathatā̱g̱ svāhā̎ | ma̱hī dyauḥ pṛ̍thi̱vī

ca̍ na i̱maṃ ya̱jñaṃ mi̍mikṣatām | pi̱pṛ̱tāṃ no̱ bharī̍mabhiḥ

||3.3.10||

ga̱vī̱nyau̍ vi catu̍ścatvārigͫśacca

||3.3.10||

32 i̱daṃ vā̍mā̱sye̍ ha̱viḥ pri̱yami̍ndrābṛhaspatī | u̱kthaṃ mada̍śca śasyate ||

a̱yaṃ vā̱ṃ pari̍ṣicyate̱ soma̍ indrābṛhaspatī | cāru̱rmadā̍ya pī̱taye̎ || a̱sme

i̍ndrābṛhaspatī ra̱yiṃ dha̍ttagͫ śata̱gvina̎m | aśvā̍vantagͫ saha̱sriṇa̎m ||

bṛha̱spati̍rna̱ḥ pari̍ pātu pa̱ścādu̱totta̍rasmā̱dadha̍rādaghā̱yoḥ | indra̍ḥ

pu̱rastā̍du̱ta ma̍dhya̱to na̱ḥ sakhā̱ sakhi̍bhyo̱ vari̍vaḥ kṛṇotu || vi te̱

viṣva̱gvāta̍jūtāso agne̱ bhāmā̍saḥ

33 śuce̱ śuca̍yaścaranti | tu̱vi̱mra̱kṣāso̍ di̱vyā nava̍gvā̱ vanā̍ vananti

dhṛṣa̱tā ru̱janta̍ḥ || tvāma̍gne̱ mānu̍ṣīrīḍate̱ viśo̍ hotrā̱vida̱ṃ vivi̍cigͫ

ratna̱dhāta̍mam | guhā̱ santagͫ̍ subhagavi̱śvada̍rśataṃ tuviṣma̱ṇasagͫ̍

su̱yaja̍ṃ ghṛta̱śriya̎m || dhā̱tā da̍dātu no ra̱yimīśā̍no̱ jaga̍ta̱spati̍ḥ |

sa na̍ḥ pū̱rṇe na̍ vāvanat || dhā̱tā pra̱jāyā̍ u̱ta rā̱ya ī̍śe dhā̱tedaṃ viśva̱ṃ

bhuva̍naṃ jajāna | dhā̱tā pu̱traṃ yaja̍mānāya̱ dātā̱

34 tasmā̍ u ha̱vyaṃ ghṛ̱tava̍dvidhema || dhā̱tā da̍dātu no ra̱yiṃ prācī̎ṃ

jī̱vātu̱makṣi̍tām | va̱yaṃ de̱vasya̍ dhīmahi suma̱tigͫ sa̱tyarā̍dhasaḥ ||

dhā̱tā da̍dātu dā̱śuṣe̱ vasū̍ni pra̱jākā̍māya mī̱ḍhuṣe̍ duro̱ṇe | tasmai̍

de̱vā a̱mṛtā̱ḥ saṃ vya̍yantā̱ṃ viśve̍ de̱vāso̱ adi̍tiḥ sa̱joṣā̎ḥ || anu̍

no̱'dyānu̍matirya̱jñaṃ de̱veṣu̍ manyatām | a̱gniśca̍ havya̱vāha̍no̱ bhava̍tāṃ

dā̱śuṣe̱ maya̍ḥ || anvida̍numate̱ tvaṃ

35 manyā̍sai̱ śaṃ ca̍ naḥ kṛdhi | kratve̱ dakṣā̍ya no hinu̱ praṇa̱ āyūgͫ̍ṣi

tāriṣaḥ || anu̍ manyatāmanu̱manya̍mānā pra̱jāva̍ntagͫ ra̱yimakṣī̍yamāṇam |

tasyai̍ va̱yagͫ heḍa̍si̱ māpi̍ bhūma̱ sā no̍ de̱vī su̱havā̱ śarma̍ yacchatu ||

yasyā̍mi̱daṃ pra̱diśi̱ yadvi̱roca̱te'nu̍mati̱ṃ prati̍ bhūṣantyā̱yava̍ḥ | yasyā̍

u̱pastha̍ u̱rva̍ntari̍kṣa̱g̱ͫ sā no̍ de̱vī su̱havā̱ śarma̍ yacchatu ||

36 rā̱kāma̱hagͫ su̱havāgͫ̍ suṣṭu̱tī hu̍ve śa‍ṛ̱ṇotu̍ naḥ su̱bhagā̱

bodha̍tu̱ tmanā̎ | sīvya̱tvapa̍ḥ sū̱cyācchi̍dyamānayā̱ dadā̍tu vī̱ragͫ

śa̱tadā̍yamu̱kthya̎m || yāste̍ rāke suma̱taya̍ḥ su̱peśa̍so̱ yābhi̱rdadā̍si

dā̱śuṣe̱ vasū̍ni | tābhi̍rno a̱dya su̱manā̍ u̱pāga̍hi sahasrapo̱ṣagͫ

su̍bhage̱ rarā̍ṇā || sinī̍vāli̱ yā su̍pā̱ṇiḥ || ku̱hūma̱hagͫ su̱bhagā̎ṃ

vidma̱nāpa̍sama̱smin, ya̱jñe su̱havā̎ṃ johavīmi | sā no̍ dadātu̱ śrava̍ṇaṃ pitṛ̱ṇāṃ

tasyā̎ste devi ha̱viṣā̍ vidhema || ku̱hūrde̱vānā̍ma̱mṛta̍sya̱ patnī̱ havyā̍ no

a̱sya ha̱viṣa̍ściketu | saṃ dā̱śuṣe̍ ki̱ratu̱ bhūri̍ vā̱magͫ rā̱yaspoṣa̍ṃ

ciki̱tuṣe̍ dadhātu

||3.3.11||

bhāmā̍so̱ dātā̱ tvama̱ṃtari̍kṣa̱g̱ͫ sā no̍

de̱vī su̱havā̱ śarma̍ yacchatu̱ śrava̍ṇa̱ṃ catu̍rvigͫśatiśca

||3.3.11||