paramātmadarśanam
śrīmadbhāgavata mahāpurāṇa ṣaṣṭhaḥ skandhaḥ - ṣoḍaśo'dhyāyaḥ rājaputradehaviyuktasya jīvātmana uktiḥ, citraketave nāradakartṛkaṃ saṃkarṣaṇa maṃtrapradānaṃ tajjapena vidyādharatva prāptirbhagavato anantasya darśanaṃ ca -śrīśuka uvāca - atha devaṛṣī rājan saṃparetaṃ nṛpātmajam .
darśayitveti hovāca jñātīnāṃ anuśocatām
||1||श्रीमद्भागवत महापुराण षष्ठः स्कन्धः - षोडशोऽध्यायः राजपुत्रदेहवियुक्तस्य जीवात्मन उक्तिः, चित्रकेतवे नारदकर्तृकं संकर्षण मंत्रप्रदानं तज्जपेन विद्याधरत्व प्राप्तिर्भगवतो अनन्तस्य दर्शनं च -श्रीशुक उवाच - अथ देवऋषी राजन् संपरेतं नृपात्मजम् ।
दर्शयित्वेति होवाच ज्ञातीनां अनुशोचताम्
śrīnārada uvāca
jīvātman paśya bhadraṃ te mātaraṃ pitaraṃ ca te .
suhṛdo bāndhavāstaptāḥ śucā tvatkṛtayā bhṛśam
||2||जीवात्मन् पश्य भद्रं ते मातरं पितरं च ते ।
सुहृदो बान्धवास्तप्ताः शुचा त्वत्कृतया भृशम्
kalevaraṃ svamāviśya śeṣamāyuḥ suhṛdvṛtaḥ .
bhuṅkṣva bhogān pitṛprattān adhitiṣṭha nṛpāsanam
||3||कलेवरं स्वमाविश्य शेषमायुः सुहृद्वृतः ।
भुङ्क्ष्व भोगान् पितृप्रत्तान् अधितिष्ठ नृपासनम्
jīva uvāca
kasmin janmanyamī mahyaṃ pitaro mātaro'bhavan .
karmabhirbhrāmyamāṇasya devatiryaṅnṛyoniṣu
||4||कस्मिन् जन्मन्यमी मह्यं पितरो मातरोऽभवन् ।
कर्मभिर्भ्राम्यमाणस्य देवतिर्यङ्नृयोनिषु
bandhujñātyarimadhyastha mitrodāsīnavidviṣaḥ .
sarva eva hi sarveṣāṃ bhavanti kramaśo mithaḥ
||5||बन्धुज्ञात्यरिमध्यस्थ मित्रोदासीनविद्विषः ।
सर्व एव हि सर्वेषां भवन्ति क्रमशो मिथः
yathā vastūni paṇyāni hemādīni tatastataḥ .
paryaṭanti nareṣvevaṃ jīvo yoniṣu kartṛṣu
||6||यथा वस्तूनि पण्यानि हेमादीनि ततस्ततः ।
पर्यटन्ति नरेष्वेवं जीवो योनिषु कर्तृषु
nityasyārthasya sambandho hyanityo dṛśyate nṛṣu .
yāvadyasya hi sambandho mamatvaṃ tāvadeva hi
||7||नित्यस्यार्थस्य सम्बन्धो ह्यनित्यो दृश्यते नृषु ।
यावद्यस्य हि सम्बन्धो ममत्वं तावदेव हि
evaṃ yonigato jīvaḥ sa nityo nirahaṅkṛtaḥ .
yāvad yatropalabhyeta tāvat svatvaṃ hi tasya tat
||8||एवं योनिगतो जीवः स नित्यो निरहङ्कृतः ।
यावद् यत्रोपलभ्येत तावत् स्वत्वं हि तस्य तत्
eṣa nityo'vyayaḥ sūkṣma eṣa sarvāśrayaḥ svadṛk .
ātmamāyāguṇairviśvaṃ ātmānaṃ sṛjate prabhuḥ
||9||एष नित्योऽव्ययः सूक्ष्म एष सर्वाश्रयः स्वदृक् ।
आत्ममायागुणैर्विश्वं आत्मानं सृजते प्रभुः
na hyasyāsti priyaḥ kaścit nāpriyaḥ svaḥ paro'pi vā .
ekaḥ sarvadhiyāṃ draṣṭā kartṝṇāṃ guṇadoṣayoḥ
||10||न ह्यस्यास्ति प्रियः कश्चित् नाप्रियः स्वः परोऽपि वा ।
एकः सर्वधियां द्रष्टा कर्तॄणां गुणदोषयोः
nādatta ātmā hi guṇaṃ na doṣaṃ na kriyāphalam .
udāsīnavadāsīnaḥ parāvaradṛgīśvaraḥ
||11||नादत्त आत्मा हि गुणं न दोषं न क्रियाफलम् ।
उदासीनवदासीनः परावरदृगीश्वरः
śrīśuka uvāca
ityudīrya gato jīvo jñātayastasya te tadā .
vismitā mumucuḥ śokaṃ chittvātma snehaśrṛṅkhalām
||12||इत्युदीर्य गतो जीवो ज्ञातयस्तस्य ते तदा ।
विस्मिता मुमुचुः शोकं छित्त्वात्म स्नेहश्रृङ्खलाम्
nirhṛtya jñātayo jñāteḥ dehaṃ kṛtvocitāḥ kriyāḥ .
tatyajurdustyajaṃ snehaṃ śokamohabhayārtidam
||13||निर्हृत्य ज्ञातयो ज्ञातेः देहं कृत्वोचिताः क्रियाः ।
तत्यजुर्दुस्त्यजं स्नेहं शोकमोहभयार्तिदम्
bālaghnyo vrīḍitāstatra bālahatyāhataprabhāḥ .
bālahatyāvrataṃ ceruḥ brāhmaṇaiḥ yannirūpitam .
yamunāyāṃ mahārāja smarantyo dvijabhāṣitam
||14||बालघ्न्यो व्रीडितास्तत्र बालहत्याहतप्रभाः ।
बालहत्याव्रतं चेरुः ब्राह्मणैः यन्निरूपितम् ।
यमुनायां महाराज स्मरन्त्यो द्विजभाषितम्
sa itthaṃ pratibuddhātmā citraketurdvijoktibhiḥ .
gṛhāndhakūpān niṣkrāntaḥ saraḥpaṅkādiva dvipaḥ
||15||स इत्थं प्रतिबुद्धात्मा चित्रकेतुर्द्विजोक्तिभिः ।
गृहान्धकूपान् निष्क्रान्तः सरःपङ्कादिव द्विपः
kālindyāṃ vidhivat snātvā kṛtapuṇyajalakriyaḥ .
maunena saṃyataprāṇo brahmaputrāvavandata
||16||कालिन्द्यां विधिवत् स्नात्वा कृतपुण्यजलक्रियः ।
मौनेन संयतप्राणो ब्रह्मपुत्राववन्दत
atha tasmai prapannāya bhaktāya prayatātmane .
bhagavān nāradaḥ prīto vidyāmetāmuvāca ha
||17||अथ तस्मै प्रपन्नाय भक्ताय प्रयतात्मने ।
भगवान् नारदः प्रीतो विद्यामेतामुवाच ह
oṃ namastubhyaṃ bhagavate vāsudevāya dhīmahi .
pradyumnāyāniruddhāya namaḥ saṅkarṣaṇāya ca
||18||ॐ नमस्तुभ्यं भगवते वासुदेवाय धीमहि ।
प्रद्युम्नायानिरुद्धाय नमः सङ्कर्षणाय च
namo vijñānamātrāya paramānandamūrtaye .
ātmārāmāya śāntāya nivṛttadvaitadṛṣṭaye
||19||नमो विज्ञानमात्राय परमानन्दमूर्तये ।
आत्मारामाय शान्ताय निवृत्तद्वैतदृष्टये
ātmānandānubhūtyaiva nyastaśaktyūrmaye namaḥ .
hṛṣīkeśāya mahate namaste viśvamūrtaye
||20||आत्मानन्दानुभूत्यैव न्यस्तशक्त्यूर्मये नमः ।
हृषीकेशाय महते नमस्ते विश्वमूर्तये
vacasyuparate'prāpya ya eko manasā saha .
anāmarūpaścinmātraḥ so'vyānnaḥ sadasatparaḥ
||21||वचस्युपरतेऽप्राप्य य एको मनसा सह ।
अनामरूपश्चिन्मात्रः सोऽव्यान्नः सदसत्परः
yasminnidaṃ yataścedaṃ tiṣṭhatyapyeti jāyate .
mṛṇmayeṣviva mṛjjātiḥ tasmai te brahmaṇe namaḥ
||22||यस्मिन्निदं यतश्चेदं तिष्ठत्यप्येति जायते ।
मृण्मयेष्विव मृज्जातिः तस्मै ते ब्रह्मणे नमः
yanna spṛśanti na viduḥ manobuddhīndriyāsavaḥ .
antarbahiśca vitataṃ vyomavat tannato'smyaham
||23||यन्न स्पृशन्ति न विदुः मनोबुद्धीन्द्रियासवः ।
अन्तर्बहिश्च विततं व्योमवत् तन्नतोऽस्म्यहम्
dehendriyaprāṇamanodhiyo'mī yadaṃśaviddhāḥ pracaranti karmasu .
naivānyadā lauhamivāprataptaṃ sthāneṣu taddraṣṭrapadeśameti
||24||देहेन्द्रियप्राणमनोधियोऽमी यदंशविद्धाः प्रचरन्ति कर्मसु ।
नैवान्यदा लौहमिवाप्रतप्तं स्थानेषु तद्द्रष्ट्रपदेशमेति
oṃ namo bhagavate mahāpuruṣāya mahānubhāvāya mahāvibhūtipataye sakalasātvata parivṛḍhanikara karakamala kuḍmalopalālita caraṇāravindayugala paramaparameṣṭhin namaste
||25||ॐ नमो भगवते महापुरुषाय महानुभावाय महाविभूतिपतये सकलसात्वत परिवृढनिकर करकमल कुड्मलोपलालित चरणारविन्दयुगल परमपरमेष्ठिन् नमस्ते
śrīśuka uvāca
bhaktāyaitāṃ prapannāya vidyāmādiśya nāradaḥ .
yayāvaṅgirasā sākaṃ dhāma svāyambhuvaṃ prabho
||26||भक्तायैतां प्रपन्नाय विद्यामादिश्य नारदः ।
ययावङ्गिरसा साकं धाम स्वायम्भुवं प्रभो
citraketustu vidyāṃ tāṃ yathā nāradabhāṣitām .
dhārayāmāsa saptāhaṃ abbhakṣaḥ susamāhitaḥ
||27||चित्रकेतुस्तु विद्यां तां यथा नारदभाषिताम् ।
धारयामास सप्ताहं अब्भक्षः सुसमाहितः
tataḥ sa saptarātrānte vidyayā dhāryamāṇayā .
vidyādharādhipatyaṃ ca lebhe'pratihataṃ nṛpa
||28||ततः स सप्तरात्रान्ते विद्यया धार्यमाणया ।
विद्याधराधिपत्यं च लेभेऽप्रतिहतं नृप
tataḥ katipayāhobhiḥ vidyayeddhamanogatiḥ .
jagāma devadevasya śeṣasya caraṇāntikam
||29||ततः कतिपयाहोभिः विद्ययेद्धमनोगतिः ।
जगाम देवदेवस्य शेषस्य चरणान्तिकम्
mṛṇālagauraṃ śitivāsasaṃ sphurat kirīṭakeyūrakaṭitrakaṅkaṇam .
prasannavaktrāruṇalocanaṃ vṛtaṃ dadarśa siddheśvaramaṇḍalaiḥ prabhum
||30||मृणालगौरं शितिवाससं स्फुरत् किरीटकेयूरकटित्रकङ्कणम् ।
प्रसन्नवक्त्रारुणलोचनं वृतं ददर्श सिद्धेश्वरमण्डलैः प्रभुम्
taddarśanadhvastasamastakilbiṣaḥ svasthāmalāntaḥkaraṇo'bhyayānmuniḥ .
pravṛddhabhaktyā praṇayāśrulocanaḥ prahṛṣṭaromānamadādipuruṣam
||31||तद्दर्शनध्वस्तसमस्तकिल्बिषः स्वस्थामलान्तःकरणोऽभ्ययान्मुनिः ।
प्रवृद्धभक्त्या प्रणयाश्रुलोचनः प्रहृष्टरोमानमदादिपुरुषम्
sa uttamaślokapadābjaviṣṭaraṃ premāśruleśairupamehayanmuhuḥ .
premoparuddhākhilavarṇanirgamo naivāśakattaṃ prasamīḍituṃ ciram
||32||स उत्तमश्लोकपदाब्जविष्टरं प्रेमाश्रुलेशैरुपमेहयन्मुहुः ।
प्रेमोपरुद्धाखिलवर्णनिर्गमो नैवाशकत्तं प्रसमीडितुं चिरम्
tataḥ samādhāya mano manīṣayā babhāṣa etatpratilabdhavāgasau .
niyamya sarvendriyabāhyavartanaṃ jagadguruṃ sātvataśāstravigraham
||33||ततः समाधाय मनो मनीषया बभाष एतत्प्रतिलब्धवागसौ ।
नियम्य सर्वेन्द्रियबाह्यवर्तनं जगद्गुरुं सात्वतशास्त्रविग्रहम्
citraketuruvāca
ajita jitaḥ samamatibhiḥ sādhubhirbhavān jitātmabhirbhavatā .
vijitāste'pi ca bhajatāṃ akāmātmanāṃ ya ātmado'tikaruṇaḥ
||34||अजित जितः सममतिभिः साधुभिर्भवान् जितात्मभिर्भवता ।
विजितास्तेऽपि च भजतां अकामात्मनां य आत्मदोऽतिकरुणः
tava vibhavaḥ khalu bhagavan jagadudayasthitilayādīni .
viśvasṛjasteṃ'śāṃśāstatra mṛṣā spardhanti pṛthagabhimatyā
||35||तव विभवः खलु भगवन् जगदुदयस्थितिलयादीनि ।
विश्वसृजस्तेंऽशांशास्तत्र मृषा स्पर्धन्ति पृथगभिमत्या
paramāṇuparamamahatoḥ tvamādyantāntaravartī trayavidhuraḥ .
ādāvante'pi ca sattvānāṃ yaddhruvaṃ tadevāntarāle'pi
||36||परमाणुपरममहतोः त्वमाद्यन्तान्तरवर्ती त्रयविधुरः ।
आदावन्तेऽपि च सत्त्वानां यद्ध्रुवं तदेवान्तरालेऽपि
kṣityādibhireṣa kilāvṛtaḥ saptabhirdaśaguṇottarairaṇḍakośaḥ .
yatra patatyaṇukalpaḥ sahāṇḍakoṭikoṭibhistadanantaḥ
||37||क्षित्यादिभिरेष किलावृतः सप्तभिर्दशगुणोत्तरैरण्डकोशः ।
यत्र पतत्यणुकल्पः सहाण्डकोटिकोटिभिस्तदनन्तः
viṣayatṛṣo narapaśavo ya upāsate vibhūtīrna paraṃ tvām .
teṣāmāśiṣa īśa tadanu vinaśyanti yathā rājakulam
||38||विषयतृषो नरपशवो य उपासते विभूतीर्न परं त्वाम् ।
तेषामाशिष ईश तदनु विनश्यन्ति यथा राजकुलम्
kāmadhiyastvayi racitā na parama rohanti yathā karambhabījāni .
jñānātmanyaguṇamaye guṇagaṇato'sya dvandvajālāni
||39||कामधियस्त्वयि रचिता न परम रोहन्ति यथा करम्भबीजानि ।
ज्ञानात्मन्यगुणमये गुणगणतोऽस्य द्वन्द्वजालानि
jitamajita tadā bhavatā yadāha bhāgavataṃ dharmamanavadyam .
niṣkiñcanā ye munaya ātmārāmā yamupāsate'pavargāya
||40||जितमजित तदा भवता यदाह भागवतं धर्ममनवद्यम् ।
निष्किञ्चना ये मुनय आत्मारामा यमुपासतेऽपवर्गाय
viṣamamatirna yatra nṛṇāṃ tvamahamiti mama taveti ca yadanyatra .
viṣamadhiyā racito yaḥ sa hyaviśuddhaḥ kṣayiṣṇuradharmabahulaḥ
||41||विषममतिर्न यत्र नृणां त्वमहमिति मम तवेति च यदन्यत्र ।
विषमधिया रचितो यः स ह्यविशुद्धः क्षयिष्णुरधर्मबहुलः
kaḥ kṣemo nijaparayoḥ kiyānvārthaḥ svaparadruhā dharmeṇa .
svadrohāttava kopaḥ parasampīḍayā ca tathādharmaḥ
||42||कः क्षेमो निजपरयोः कियान्वार्थः स्वपरद्रुहा धर्मेण ।
स्वद्रोहात्तव कोपः परसम्पीडया च तथाधर्मः
na vyabhicarati tavekṣā yayā hyabhihito bhāgavato dharmaḥ .
sthiracarasattvakadambeṣva pṛthagdhiyo yamupāsate tvāryāḥ
||43||न व्यभिचरति तवेक्षा यया ह्यभिहितो भागवतो धर्मः ।
स्थिरचरसत्त्वकदम्बेष्व पृथग्धियो यमुपासते त्वार्याः
na hi bhagavannaghaṭitamidaṃ tvaddarśanān nṛṇāmakhilapāpakṣayaḥ .
yannāma sakṛcchravaṇāt pulkasako'pi vimucyate saṃsārāt
||44||न हि भगवन्नघटितमिदं त्वद्दर्शनान् नृणामखिलपापक्षयः ।
यन्नाम सकृच्छ्रवणात् पुल्कसकोऽपि विमुच्यते संसारात्
atha bhagavan vayamadhunā tvadavalokaparimṛṣṭāśayamalāḥ .
suraṛṣiṇā yaduditaṃ tāvakena kathamanyathā bhavati
||45||अथ भगवन् वयमधुना त्वदवलोकपरिमृष्टाशयमलाः ।
सुरऋषिणा यदुदितं तावकेन कथमन्यथा भवति
viditamananta samastaṃ tava jagadātmano janairihācaritam .
vijñāpyaṃ paramaguroḥ kiyadiva savituriva khadyotaiḥ
||46||विदितमनन्त समस्तं तव जगदात्मनो जनैरिहाचरितम् ।
विज्ञाप्यं परमगुरोः कियदिव सवितुरिव खद्योतैः
namastubhyaṃ bhagavate sakalajagatsthitilayodayeśāya .
duravasitātmagataye kuyogināṃ bhidā paramahaṃsāya
||47||नमस्तुभ्यं भगवते सकलजगत्स्थितिलयोदयेशाय ।
दुरवसितात्मगतये कुयोगिनां भिदा परमहंसाय
yaṃ vai śvasantamanu viśvasṛjaḥ śvasanti yaṃ cekitānamanu cittaya uccakanti .
bhūmaṇḍalaṃ sarṣapāyati yasya mūrdhni tasmai namo bhagavate'stu sahasramūrdhne
||48||यं वै श्वसन्तमनु विश्वसृजः श्वसन्ति यं चेकितानमनु चित्तय उच्चकन्ति ।
भूमण्डलं सर्षपायति यस्य मूर्ध्नि तस्मै नमो भगवतेऽस्तु सहस्रमूर्ध्ने
śrīśuka uvāca
saṃstuto bhagavān evaṃ anantastamabhāṣata .
vidyādharapatiṃ prītaḥ citraketuṃ kurūdvaha
||49||संस्तुतो भगवान् एवं अनन्तस्तमभाषत ।
विद्याधरपतिं प्रीतः चित्रकेतुं कुरूद्वह
śrībhagavān uvāca
yannāradāṅgirobhyāṃ te vyāhṛtaṃ me'nuśāsanam .
saṃsiddho'si tayā rājan vidyayā darśanācca me
||50||यन्नारदाङ्गिरोभ्यां ते व्याहृतं मेऽनुशासनम् ।
संसिद्धोऽसि तया राजन् विद्यया दर्शनाच्च मे
ahaṃ vai sarvabhūtāni bhūtātmā bhūtabhāvanaḥ .
śabdabrahma paraṃ brahma mamobhe śāśvatī tanū
||51||अहं वै सर्वभूतानि भूतात्मा भूतभावनः ।
शब्दब्रह्म परं ब्रह्म ममोभे शाश्वती तनू
loke vitatamātmānaṃ lokaṃ cātmani santatam .
ubhayaṃ ca mayā vyāptaṃ mayi caivobhayaṃ kṛtam
||52||लोके विततमात्मानं लोकं चात्मनि सन्ततम् ।
उभयं च मया व्याप्तं मयि चैवोभयं कृतम्
yathā suṣuptaḥ puruṣo viśvaṃ paśyati cātmani .
ātmānamekadeśasthaṃ manyate svapna utthitaḥ
||53||यथा सुषुप्तः पुरुषो विश्वं पश्यति चात्मनि ।
आत्मानमेकदेशस्थं मन्यते स्वप्न उत्थितः
evaṃ jāgaraṇādīni jīvasthānāni cātmanaḥ .
māyāmātrāṇi vijñāya taddraṣṭāraṃ paraṃ smaret
||54||एवं जागरणादीनि जीवस्थानानि चात्मनः ।
मायामात्राणि विज्ञाय तद्द्रष्टारं परं स्मरेत्
yena prasuptaḥ puruṣaḥ svāpaṃ vedātmanastadā .
sukhaṃ ca nirguṇaṃ brahma tamātmānamavehi mām
||55||येन प्रसुप्तः पुरुषः स्वापं वेदात्मनस्तदा ।
सुखं च निर्गुणं ब्रह्म तमात्मानमवेहि माम्
ubhayaṃ smarataḥ puṃsaḥ prasvāpapratibodhayoḥ .
anveti vyatiricyeta tajjñānaṃ brahma tatparam
||56||उभयं स्मरतः पुंसः प्रस्वापप्रतिबोधयोः ।
अन्वेति व्यतिरिच्येत तज्ज्ञानं ब्रह्म तत्परम्
yadetad vismṛtaṃ puṃso madbhāvaṃ bhinnamātmanaḥ .
tataḥ saṃsāra etasya dehāddeho mṛtermṛtiḥ
||57||यदेतद् विस्मृतं पुंसो मद्भावं भिन्नमात्मनः ।
ततः संसार एतस्य देहाद्देहो मृतेर्मृतिः
labdhveha mānuṣīṃ yoniṃ jñānavijñānasambhavām .
ātmānaṃ yo na buddhyeta na kvacin śamamāpnuyāt
||58||लब्ध्वेह मानुषीं योनिं ज्ञानविज्ञानसम्भवाम् ।
आत्मानं यो न बुद्ध्येत न क्वचिन् शममाप्नुयात्
smṛtvehāyāṃ parikleśaṃ tataḥ phalaviparyayam .
abhayaṃ cāpyanīhāyāṃ saṅkalpād virametkaviḥ
||59||स्मृत्वेहायां परिक्लेशं ततः फलविपर्ययम् ।
अभयं चाप्यनीहायां सङ्कल्पाद् विरमेत्कविः
sukhāya duḥkhamokṣāya kurvāte dampatī kriyāḥ .
tato'nivṛttiḥ aprāptiḥ dukhasya ca sukhasya ca
||60||सुखाय दुःखमोक्षाय कुर्वाते दम्पती क्रियाः ।
ततोऽनिवृत्तिः अप्राप्तिः दुखस्य च सुखस्य च
evaṃ viparyayaṃ buddhvā nṛṇāṃ vijñābhimāninām .
ātmanaśca gatiṃ sūkṣmāṃ sthānatrayavilakṣaṇām
||61||एवं विपर्ययं बुद्ध्वा नृणां विज्ञाभिमानिनाम् ।
आत्मनश्च गतिं सूक्ष्मां स्थानत्रयविलक्षणाम्
dṛṣṭaśrutābhirmātrābhiḥ nirmuktaḥ svena tejasā .
jñānavijñānasantṛpto madbhaktaḥ puruṣo bhavet
||62||दृष्टश्रुताभिर्मात्राभिः निर्मुक्तः स्वेन तेजसा ।
ज्ञानविज्ञानसन्तृप्तो मद्भक्तः पुरुषो भवेत्
etāvāneva manujaiḥ yoganaipuṇyabuddhibhiḥ .
svārthaḥ sarvātmanā jñeyo yatparātmaikadarśanam
||63||एतावानेव मनुजैः योगनैपुण्यबुद्धिभिः ।
स्वार्थः सर्वात्मना ज्ञेयो यत्परात्मैकदर्शनम्
tvametacchraddhayā rājan apramatto vaco mama .
jñānavijñānasampanno dhārayannāśu sidhyasi
||64||त्वमेतच्छ्रद्धया राजन् अप्रमत्तो वचो मम ।
ज्ञानविज्ञानसम्पन्नो धारयन्नाशु सिध्यसि
śrīśuka uvāca
āśvāsya bhagavānitthaṃ citraketuṃ jagadguruḥ .
paśyatastasya viśvātmā tataścāntardadhe hariḥ
||65||आश्वास्य भगवानित्थं चित्रकेतुं जगद्गुरुः ।
पश्यतस्तस्य विश्वात्मा ततश्चान्तर्दधे हरिः
iti śrīmadbhāgavate mahāpurāṇe pāramahaṃsyāṃ saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhaskandhe citraketoḥ paramātmadarśanaṃ nāma ṣoḍaśo'dhyāyaḥ .. 16 ..
hariḥ oṃ tatsat śrīkṛṣṇārpaṇamastu