ayoddhavastu tān dṛṣṭvā kṛṣṇakīrtanatatparān
uddhavamukhena śrīmad bhāgavatamāhātmyavarṇanaṃ bhāgavatopadeśasya sampradāyakarmakathanaṃ parīkṣitaḥ kalinigrahāyodyogaḥ, bhāgavataśravaṇena vajādīnāṃ bhagavaddarśanaṃ ca - sūta uvāca .
ayoddhavastu tān dṛṣṭvā kṛṣṇakīrtanatatparān .
satkṛtyātha pariṣvajya parīkṣitamuvāca ha
||1||उद्धवमुखेन श्रीमद् भागवतमाहात्म्यवर्णनं भागवतोपदेशस्य सम्प्रदायकर्मकथनं परीक्षितः कलिनिग्रहायोद्योगः, भागवतश्रवणेन वजादीनां भगवद्दर्शनं च - सूत उवाच ।
अयोद्धवस्तु तान् दृष्ट्वा कृष्णकीर्तनतत्परान् ।
सत्कृत्याथ परिष्वज्य परीक्षितमुवाच ह
dhanyo'si rājan kṛṣṇaika bhaktyā pūrṇo'si nityadā .
yastvaṃ nimagnacitto'si kṛṣṇasaṃṅkīrtanotsave
||2||धन्योऽसि राजन् कृष्णैक भक्त्या पूर्णोऽसि नित्यदा ।
यस्त्वं निमग्नचित्तोऽसि कृष्णसंङ्कीर्तनोत्सवे
kṛṣṇapatnīṣu vajre ca diṣṭyā prītiḥ pravartitā .
tavocitamidaṃ tāta kṛṣṇadattāṅgavaibhava
||3||कृष्णपत्नीषु वज्रे च दिष्ट्या प्रीतिः प्रवर्तिता ।
तवोचितमिदं तात कृष्णदत्ताङ्गवैभव
dvārakāstheṣu sarveṣu dhanyā ete na saṃśayaḥ .
yeṣāṃ vrajanivāsāya pārthamādiṣṭavān prabhuḥ
||4||द्वारकास्थेषु सर्वेषु धन्या एते न संशयः ।
येषां व्रजनिवासाय पार्थमादिष्टवान् प्रभुः
śrīkṛṣṇasya manaścandro rādhāsyaprabhayānvitaḥ .
tad vihāravanaṃ gobhiḥ maṇḍayan rocate sadā
||5||श्रीकृष्णस्य मनश्चन्द्रो राधास्यप्रभयान्वितः ।
तद् विहारवनं गोभिः मण्डयन् रोचते सदा
kṛṣṇacandraḥ sadā pūrṇaḥ tasya ṣoḍaśa yā kalāḥ .
citsahasraprabhabhinnā atrāste tatsvarūpatā
||6||कृष्णचन्द्रः सदा पूर्णः तस्य षोडश या कलाः ।
चित्सहस्रप्रभभिन्ना अत्रास्ते तत्स्वरूपता
evaṃ vajrastu rājendra prapannabhayabhañjakaḥ .
śrīkṛṣṇadakṣiṇe pāde sthānametasya vartate
||7||एवं वज्रस्तु राजेन्द्र प्रपन्नभयभञ्जकः ।
श्रीकृष्णदक्षिणे पादे स्थानमेतस्य वर्तते
avatāre'tra kṛṣṇena yogamāyātibhāvitāḥ .
tadbalenātmavismṛtyā sīdantyete na saṃśayaḥ
||8||अवतारेऽत्र कृष्णेन योगमायातिभाविताः ।
तद्बलेनात्मविस्मृत्या सीदन्त्येते न संशयः
ṛte kṛṣṇaprakāśaṃ tu svātmubodho na kasyacit .
tatprakāśastu jīvānāṃ māyayā pihitaḥ sadā
||9||ऋते कृष्णप्रकाशं तु स्वात्मुबोधो न कस्यचित् ।
तत्प्रकाशस्तु जीवानां मायया पिहितः सदा
aṣṭāviṃśe dvāparānte svayameva yadā hariḥ .
utsārayennijāṃ māyāṃ tatprakāśo bhavettadā
||10||अष्टाविंशे द्वापरान्ते स्वयमेव यदा हरिः ।
उत्सारयेन्निजां मायां तत्प्रकाशो भवेत्तदा
sa tu kālo vyatikrāntaḥ tenedamaparaṃ śrṛṇu .
anyadā tatprakāśastu śrīmad bhāgavatād bhavet
||11||स तु कालो व्यतिक्रान्तः तेनेदमपरं श्रृणु ।
अन्यदा तत्प्रकाशस्तु श्रीमद् भागवताद् भवेत्
śrīmad bhāgavataṃ śāstraṃ yatra bhāgavatairyadā .
kīrtyate śrūyate cāpi śrīkṛṣṇastatra niścitam
||12||श्रीमद् भागवतं शास्त्रं यत्र भागवतैर्यदा ।
कीर्त्यते श्रूयते चापि श्रीकृष्णस्तत्र निश्चितम्
śrīmad bhāgavataṃ yatra ślokaṃ ślokārddhameva ca .
tatrāpi bhagavān kṛṣṇo vallavībhirvarājate
||13||श्रीमद् भागवतं यत्र श्लोकं श्लोकार्द्धमेव च ।
तत्रापि भगवान् कृष्णो वल्लवीभिर्वराजते
bhārate pānavaṃ janma prāpya bhāgavataṃ na yaiḥ .
śrutaṃ pāpaparādhīnaiḥ ātmaghātastu taiḥ kṛtaḥ
||14||भारते पानवं जन्म प्राप्य भागवतं न यैः ।
श्रुतं पापपराधीनैः आत्मघातस्तु तैः कृतः
śrīmad bhāgavataṃ śāstṟaṃ nityaṃ yaiḥ parisevitam .
pirmātuśca bhāryāyāḥ kulapaṅktiḥ sutāritā
||15||श्रीमद् भागवतं शास्त्र्॒अं नित्यं यैः परिसेवितम् ।
पिर्मातुश्च भार्यायाः कुलपङ्क्तिः सुतारिता
vidyāprakāśo viprāṇāṃ rājñāṃ śatrujayo viśām .
dhanaṃ svāsthyaṃ ca śūdrāṇāṃ śrīmad bhāgavatād bhavet
||16||विद्याप्रकाशो विप्राणां राज्ञां शत्रुजयो विशाम् ।
धनं स्वास्थ्यं च शूद्राणां श्रीमद् भागवताद् भवेत्
yoṣitāṃ apareṣāṃ ca sarvavāñchitapūraṇam .
ato bhāgavataṃ nityaṃ ko na seveta bhāgyavān
||17||योषितां अपरेषां च सर्ववाञ्छितपूरणम् ।
अतो भागवतं नित्यं को न सेवेत भाग्यवान्
anekajanmasaṃsiddhaḥ śrīma bhāgavataṃ labhet .
prakāśo bhagavadbhakteḥ udbhavastatra jāyate
||18||अनेकजन्मसंसिद्धः श्रीम भागवतं लभेत् ।
प्रकाशो भगवद्भक्तेः उद्भवस्तत्र जायते
sāṃkhyāyanaprasādāptaṃ śrīmadbhāgavataṃ purā .
bṛhaspatirdattavān me tenāhaṃ kṛṣṇavallabhaḥ
||19||सांख्यायनप्रसादाप्तं श्रीमद्भागवतं पुरा ।
बृहस्पतिर्दत्तवान् मे तेनाहं कृष्णवल्लभः
akhāyikāṃ ca tenoktāṃ viṣṇurāta nibodha tām .
jñāyate sampradāyo'pi yatra bhāgavataśruteḥ
||20||अखायिकां च तेनोक्तां विष्णुरात निबोध ताम् ।
ज्ञायते सम्प्रदायोऽपि यत्र भागवतश्रुतेः
bṛhaspatiruvāca
īkṣāñcakre yadā kṛṣṇo māyāpuruṣarūpadhṛk .
brahmā viṣṇuḥ śivaścāpi rajaḥ sattvatamoguṇaiḥ
||21||ईक्षाञ्चक्रे यदा कृष्णो मायापुरुषरूपधृक् ।
ब्रह्मा विष्णुः शिवश्चापि रजः सत्त्वतमोगुणैः
puruṣāstraya uttasthuḥ adhikārān tadādiśat .
utpattau pālane caiva saṃhāre prakrameṇa tān
||22||पुरुषास्त्रय उत्तस्थुः अधिकारान् तदादिशत् ।
उत्पत्तौ पालने चैव संहारे प्रक्रमेण तान्
brahmā tu nābhikamalāt utpannastaṃ vyajijñapat .
brahmovāca .
nārāyaṇādipuruṣa paramātman namo'stu te
||23||ब्रह्मा तु नाभिकमलात् उत्पन्नस्तं व्यजिज्ञपत् ।
ब्रह्मोवाच ।
नारायणादिपुरुष परमात्मन् नमोऽस्तु ते
tvayā sarge niyukto'smi papīyān māṃ rajoguṇaḥ .
tvatsmṛtau naiva bādheta tathaiva kṛpayā prabho
||24||त्वया सर्गे नियुक्तोऽस्मि पपीयान् मां रजोगुणः ।
त्वत्स्मृतौ नैव बाधेत तथैव कृपया प्रभो
bṛhaspatiruvāca
yadā tu bhagavān tasmai śrīmadbhāgavataṃ purā .
upadiśyābravīd brahman sevasvainat svasiddhaye
||25||यदा तु भगवान् तस्मै श्रीमद्भागवतं पुरा ।
उपदिश्याब्रवीद् ब्रह्मन् सेवस्वैनत् स्वसिद्धये
brahmā tu paramaprītaḥ tena kṛṣṇāptaye'niśam .
saptāvaraṇabhaṅgāya saptāhaṃ samavartayat
||26||ब्रह्मा तु परमप्रीतः तेन कृष्णाप्तयेऽनिशम् ।
सप्तावरणभङ्गाय सप्ताहं समवर्तयत्
śrībhāgavatasaptāha sevanāptamanorathaḥ .
sṛṣṭiṃ vitanute nityaṃ sasaptāhaḥ punaḥ punaḥ
||27||श्रीभागवतसप्ताह सेवनाप्तमनोरथः ।
सृष्टिं वितनुते नित्यं ससप्ताहः पुनः पुनः
viṣṇurapyarthayāmāsa pumāṃsaṃ svārthasiddhaye .
prajānāṃ pālane puṃsā yadanenāpi kalpitaḥ
||28||विष्णुरप्यर्थयामास पुमांसं स्वार्थसिद्धये ।
प्रजानां पालने पुंसा यदनेनापि कल्पितः
viṣṇuruvāca
prajānāṃ pālanaṃ deva kariṣyāmi yathocitam .
pravṛttyā ca nivṛttyā ca karmajñānaprayojanāt
||29||प्रजानां पालनं देव करिष्यामि यथोचितम् ।
प्रवृत्त्या च निवृत्त्या च कर्मज्ञानप्रयोजनात्
yadā yadaiva kālena dharmaglānirbhaviṣyati .
dharmaṃ saṃsthāpayiṣyāmi hyavatāraistadā tadā
||30||यदा यदैव कालेन धर्मग्लानिर्भविष्यति ।
धर्मं संस्थापयिष्यामि ह्यवतारैस्तदा तदा
bhogārthibhyastu yajñādi phalaṃ dāsyāmi niścitam .
bhogārthibhyo viraktebhyo muktiṃ pañcavidhāṃ tathā
||31||भोगार्थिभ्यस्तु यज्ञादि फलं दास्यामि निश्चितम् ।
भोगार्थिभ्यो विरक्तेभ्यो मुक्तिं पञ्चविधां तथा
ye'pi mokṣaṃ na vāñchanti tān kathaṃ pālayāmyaham .
ātmānaṃ ca śriyaṃ cāpi pālayāmi kathaṃ vada
||32||येऽपि मोक्षं न वाञ्छन्ति तान् कथं पालयाम्यहम् ।
आत्मानं च श्रियं चापि पालयामि कथं वद
tasmā api pumānādyaḥ śrībhāgavatamādiśat .
uvāca ca paṭhasvainat tava sarvārthasiddhaye
||33||तस्मा अपि पुमानाद्यः श्रीभागवतमादिशत् ।
उवाच च पठस्वैनत् तव सर्वार्थसिद्धये
tato viṣṇuḥ prasannātmā paramārthakapālane .
samartho'bhūcchriyā māsi māsi bhāgavataṃ smaran
||34||ततो विष्णुः प्रसन्नात्मा परमार्थकपालने ।
समर्थोऽभूच्छ्रिया मासि मासि भागवतं स्मरन्
yadā viṣṇuḥ svayaṃ vaktā lakṣmīśca śravaṇe rataḥ .
tadā bhāgavataśrāvo māsenaiva punaḥ punaḥ
||35||यदा विष्णुः स्वयं वक्ता लक्ष्मीश्च श्रवणे रतः ।
तदा भागवतश्रावो मासेनैव पुनः पुनः
yadā lakṣmīḥ svayaṃ vaktrī viṣṇuśca śravane rataḥ .
māsadvayaṃ rasāsvādaḥ tadātīva suśobhate
||36||यदा लक्ष्मीः स्वयं वक्त्री विष्णुश्च श्रवने रतः ।
मासद्वयं रसास्वादः तदातीव सुशोभते
adhikāre sthito viṣṇūh lakṣmīrniścintamānasā .
tena bhāgavatāsvādaḥ tasyā bhūri prakāśate
||37||अधिकारे स्थितो विष्णूह् लक्ष्मीर्निश्चिन्तमानसा ।
तेन भागवतास्वादः तस्या भूरि प्रकाशते
atha rudro'pi taṃ devaṃ saṃhārādhikṛtaḥ purā .
pumāṃsaṃ prārthayāmāsa svasāmarthyavivṛddhaye
||38||अथ रुद्रोऽपि तं देवं संहाराधिकृतः पुरा ।
पुमांसं प्रार्थयामास स्वसामर्थ्यविवृद्धये
rudra uvāca
nitye naimittike caiva saṃhāre prākṛte tathā .
śaktayo mama vidyante devadeva mama prabho
||39||नित्ये नैमित्तिके चैव संहारे प्राकृते तथा ।
शक्तयो मम विद्यन्ते देवदेव मम प्रभो
ātyantike tu saṃhāre mama śaktirna vidyate .
mahadduḥkhaṃ mametattu tena tvāṃ prārthayāmyaham
||40||आत्यन्तिके तु संहारे मम शक्तिर्न विद्यते ।
महद्दुःखं ममेतत्तु तेन त्वां प्रार्थयाम्यहम्
bṛhaspatiruvāca
śrīmad bhāgavataṃ tasmādapi nārāyaṇo dadau .
sa tu saṃsevanādasya jigye cāpi tamoguṇam
||41||श्रीमद् भागवतं तस्मादपि नारायणो ददौ ।
स तु संसेवनादस्य जिग्ये चापि तमोगुणम्
kathā bhāgavatī tene sevitā varṣamātrataḥ .
laye tvātyantike tenau āpa śaktiṃ sadāśivaḥ
||42||कथा भागवती तेने सेविता वर्षमात्रतः ।
लये त्वात्यन्तिके तेनौ आप शक्तिं सदाशिवः
uddhava uvāca
śrībhāgavatamāhātmya imāṃ ākhyāyikāṃ guroḥ .
śrutvā bhāgavataṃ labdhvā mumude'haṃ praṇamya tam
||43||श्रीभागवतमाहात्म्य इमां आख्यायिकां गुरोः ।
श्रुत्वा भागवतं लब्ध्वा मुमुदेऽहं प्रणम्य तम्
tatastu vaiṣṇavīṃ rītiṃ gṛhītvā māsamātrataḥ .
śrīmad bhāgavatāsvādo mayā samyaṅ6niṣevitaḥ
||44||ततस्तु वैष्णवीं रीतिं गृहीत्वा मासमात्रतः ।
श्रीमद् भागवतास्वादो मया सम्यङ्६निषेवितः
tāvataiva babhūvāhaṃ kṛṣṇasya dayitaḥ sakhā .
kṛṣṇenātha niyukto'haṃ vraje svapreyasīgaṇe
||45||तावतैव बभूवाहं कृष्णस्य दयितः सखा ।
कृष्णेनाथ नियुक्तोऽहं व्रजे स्वप्रेयसीगणे
virahārttāsu gopīṣu svayaṃ nityavihāriṇā .
śrīmāgavatasandeśo manmukhena prayojitaḥ
||46||विरहार्त्तासु गोपीषु स्वयं नित्यविहारिणा ।
श्रीमागवतसन्देशो मन्मुखेन प्रयोजितः
taṃ yathāmati labdhvā tā āsan virahavarjitāḥ .
nājñāsiṣaṃ rahasyaṃ tat camatkārastu lokitaḥ
||47||तं यथामति लब्ध्वा ता आसन् विरहवर्जिताः ।
नाज्ञासिषं रहस्यं तत् चमत्कारस्तु लोकितः
svarvāsaṃ prārthya kṛṣṇaṃ ca brahmādyeṣu gateṣu me .
śrīmadbhāgavate kṛṣṇaḥ tad rahasyaṃ svayaṃ dadau
||48||स्वर्वासं प्रार्थ्य कृष्णं च ब्रह्माद्येषु गतेषु मे ।
श्रीमद्भागवते कृष्णः तद् रहस्यं स्वयं ददौ
purato'śvatthamūlasya cakāra mayi tad dṛḍham .
tenātra vrajavallīṣu vasāmi badarīṃ gataḥ
||49||पुरतोऽश्वत्थमूलस्य चकार मयि तद् दृढम् ।
तेनात्र व्रजवल्लीषु वसामि बदरीं गतः
tasmāt nāradakuṇḍe'tra tiṣṭhāmi svecchayā sadā .
kṛṣṇaprakāśo bhaktānāṃ śrīmadbhāgavatād bhavet
||50||तस्मात् नारदकुण्डेऽत्र तिष्ठामि स्वेच्छया सदा ।
कृष्णप्रकाशो भक्तानां श्रीमद्भागवताद् भवेत्
tadeṣāmapi kāryārthaṃ śrīmadbhāgavataṃ tvaham .
pravakṣyāmi sahāyo'tra tvayaivānuṣṭhito bhavet
||51||तदेषामपि कार्यार्थं श्रीमद्भागवतं त्वहम् ।
प्रवक्ष्यामि सहायोऽत्र त्वयैवानुष्ठितो भवेत्
sūta uvāca
viṣṇurātastu śrutvā tad uddhavaṃ praṇato'bravīt .
parīkṣiduvāca .
haridāsa tvayā kārya śrībhāgavatakīrtanam
||52||विष्णुरातस्तु श्रुत्वा तद् उद्धवं प्रणतोऽब्रवीत् ।
परीक्षिदुवाच ।
हरिदास त्वया कार्य श्रीभागवतकीर्तनम्
ājñāpyo'haṃ yathā kāryaḥ sahāyo'tra mayā tathā .
sūta uvāca .
śrutvaitad uddhavo vākyaṃ uvāca prītamānasaḥ
||53||आज्ञाप्योऽहं यथा कार्यः सहायोऽत्र मया तथा ।
सूत उवाच ।
श्रुत्वैतद् उद्धवो वाक्यं उवाच प्रीतमानसः
uddhava uvāca
śrīkṛṣṇena parityakte bhūtale balavāna kaliḥ .
kariṣyati paraṃ vighnaṃ satkārye samupasthite
||54||श्रीकृष्णेन परित्यक्ते भूतले बलवान कलिः ।
करिष्यति परं विघ्नं सत्कार्ये समुपस्थिते
tasmād digvijayaṃ yāhi kalinigrahamācara .
ahaṃ tu māsamātreṇa vaiṣṇavīṃ rītimāsthitaḥ
||55||तस्माद् दिग्विजयं याहि कलिनिग्रहमाचर ।
अहं तु मासमात्रेण वैष्णवीं रीतिमास्थितः
śrīmadbhāgavatāsvādaṃ pracāryaṃ tvatsahāyataḥ .
etān samprāpayiṣyāmi nityadhāmni madhudviṣaḥ
||56||श्रीमद्भागवतास्वादं प्रचार्यं त्वत्सहायतः ।
एतान् सम्प्रापयिष्यामि नित्यधाम्नि मधुद्विषः
sūta uvāca
śrutvaivaṃ tadvaco rājā muditaścintayā''turaḥ .
tadā vijñāpayāmāsa svābhiprāyaṃ tamuddhavam
||57||श्रुत्वैवं तद्वचो राजा मुदितश्चिन्तयाऽऽतुरः ।
तदा विज्ञापयामास स्वाभिप्रायं तमुद्धवम्
parīkṣiduvāca
kaliṃ tu nigrahīṣyāmi tāta te vacasi sthitaḥ .
śrībhāgavatasamprāptiḥ kathaṃ mama bhaviṣyati
||58||कलिं तु निग्रहीष्यामि तात ते वचसि स्थितः ।
श्रीभागवतसम्प्राप्तिः कथं मम भविष्यति
ahaṃ tu samanugrāhyaḥ tava pādatale śritaḥ .
sūta uvāca .
śrutvaitad vacanaṃ bhūyo'pi uddhavastaṃ uvāca ha
||59||अहं तु समनुग्राह्यः तव पादतले श्रितः ।
सूत उवाच ।
श्रुत्वैतद् वचनं भूयोऽपि उद्धवस्तं उवाच ह
uddhava uvāca
rājan cintā tu te kāpi naiva kāryā kathañcana .
tavaiva bhagavat śāstre yato mukhyādhikāritā
||60||राजन् चिन्ता तु ते कापि नैव कार्या कथञ्चन ।
तवैव भगवत् शास्त्रे यतो मुख्याधिकारिता
etāvat kāla paryaṃtaṃ prāyo bhāgavataśruteḥ .
vārtāmapi na jānanti manuṣyāḥ karmatatparāḥ
||61||एतावत् काल पर्यंतं प्रायो भागवतश्रुतेः ।
वार्तामपि न जानन्ति मनुष्याः कर्मतत्पराः
tvatprasādena bahavo manuṣyā bhāratājire .
śrīmadbhāgavataprāptau sukhaṃ prāpsyanti śāśvatam
||62||त्वत्प्रसादेन बहवो मनुष्या भारताजिरे ।
श्रीमद्भागवतप्राप्तौ सुखं प्राप्स्यन्ति शाश्वतम्
nandanandanarūpastu śrīśuko bhagavān ṛṣiḥ .
śrīmad bhāgavataṃ tubhyaṃ śrāvayiṣyatyasaṃśayam
||63||नन्दनन्दनरूपस्तु श्रीशुको भगवान् ऋषिः ।
श्रीमद् भागवतं तुभ्यं श्रावयिष्यत्यसंशयम्
tena prāpsyasi rājan tvaṃ nityaṃ dhāma vrajeśituḥ .
śrībhāgavatasañcāraḥ tato bhuvi bhaviṣyati
||64||तेन प्राप्स्यसि राजन् त्वं नित्यं धाम व्रजेशितुः ।
श्रीभागवतसञ्चारः ततो भुवि भविष्यति
tasmāttvaṃ gaccha rājendra kalinigrahamācara .
sūta uvāca .
ityuktastaṃ parikramya gato rājā diśāṃ jaye
||65||तस्मात्त्वं गच्छ राजेन्द्र कलिनिग्रहमाचर ।
सूत उवाच ।
इत्युक्तस्तं परिक्रम्य गतो राजा दिशां जये
vajrastu nijarājyeśaṃ pratibāhuṃ vidhāya ca .
tatraiva mātṛbhiḥ sākaṃ tasthau bhāgavatāśayā
||66||वज्रस्तु निजराज्येशं प्रतिबाहुं विधाय च ।
तत्रैव मातृभिः साकं तस्थौ भागवताशया
atha vṛndāvane māsaṃ govardhanasamīpataḥ .
śrīmad bhāgavāsvādastu uddhavena pravartitaḥ
||67||अथ वृन्दावने मासं गोवर्धनसमीपतः ।
श्रीमद् भागवास्वादस्तु उद्धवेन प्रवर्तितः
tasmin āsvādyamāne tu saccidānandarūpiṇī .
pracakāśe harerlīlā sarvataḥ kṛṣṇa eva ca
||68||तस्मिन् आस्वाद्यमाने तु सच्चिदानन्दरूपिणी ।
प्रचकाशे हरेर्लीला सर्वतः कृष्ण एव च
ātmānaṃ ca tadantaḥsthaṃ sarve'pi dadṛśustadā .
vajrastu dakṣiṇe dṛṣṭvā kṛṣṇapādasaropruhe
||69||आत्मानं च तदन्तःस्थं सर्वेऽपि ददृशुस्तदा ।
वज्रस्तु दक्षिणे दृष्ट्वा कृष्णपादसरोप्रुहे
svātmānaṃ kṛṣṇavaidhuryān muktastadbhuvyaśobhata .
tāśca tanmātaraṃ kṛṣṇe rāsarātriprakāśini
||70||स्वात्मानं कृष्णवैधुर्यान् मुक्तस्तद्भुव्यशोभत ।
ताश्च तन्मातरं कृष्णे रासरात्रिप्रकाशिनि
candre kalāprabhārūpaṃ ātmānaṃ vīkṣya vismitāḥ .
svapreṣṭhavirahavyādhivimuktāḥ svapadaṃ yayuḥ
||71||चन्द्रे कलाप्रभारूपं आत्मानं वीक्ष्य विस्मिताः ।
स्वप्रेष्ठविरहव्याधिविमुक्ताः स्वपदं ययुः
ye'nye ca tatra te sarve nityalīlāntaraṃ gatāḥ .
vyāvahārikalokebhyaḥ sadyo'darśanamāgatāḥ
||72||येऽन्ये च तत्र ते सर्वे नित्यलीलान्तरं गताः ।
व्यावहारिकलोकेभ्यः सद्योऽदर्शनमागताः
govardhananikuñjeṣu goṣu vṛndāvanādiṣu .
nityaṃ kṛṣṇena modante dṛśyante prematatparaiḥ
||73||गोवर्धननिकुञ्जेषु गोषु वृन्दावनादिषु ।
नित्यं कृष्णेन मोदन्ते दृश्यन्ते प्रेमतत्परैः
sūta uvāca
ye etāṃ bhagavatprāptiṃ śruṇuyāccāpi kīrtayet .
tasya vai bhagavat prāptiḥ duḥkhahāniśca jāyate
||74||ये एतां भगवत्प्राप्तिं श्रुणुयाच्चापि कीर्तयेत् ।
तस्य वै भगवत् प्राप्तिः दुःखहानिश्च जायते
iti śrīskānde mahāpurāṇ ekaśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ dvitīye vaiṣṇavakhaṇḍe parīkṣid uddhavasaṃvāde śrīmad bhāgavatamāhātmye tṛtīyo'dhyāyaḥ .. 3 ..
hariḥ oṃ tatsat śrīkṛṣṇārpaṇamastu