evametannigaditaṃ pṛṣṭavān yad bhavān mama
śrīśuka uvāca
evametannigaditaṃ pṛṣṭavān yad bhavān mama .
nṛṇāṃ yanmriyamāṇānāṃ manuṣyeṣu manīṣiṇām
||1||एवमेतन्निगदितं पृष्टवान् यद् भवान् मम ।
नृणां यन्म्रियमाणानां मनुष्येषु मनीषिणाम्
brahmavarcasakāmastu yajeta brahmaṇaspatim .
indraṃ indriyakāmastu prajākāmaḥ prajāpatīn
||2||ब्रह्मवर्चसकामस्तु यजेत ब्रह्मणस्पतिम् ।
इन्द्रं इन्द्रियकामस्तु प्रजाकामः प्रजापतीन्
devīṃ māyāṃ tu śrīkāmaḥ tejaskāmo vibhāvasum .
vasukāmo vasūn rudrān vīryakāmo'tha vīryavān
||3||देवीं मायां तु श्रीकामः तेजस्कामो विभावसुम् ।
वसुकामो वसून् रुद्रान् वीर्यकामोऽथ वीर्यवान्
annādyakāmastu aditiṃ svargakāmo'diteḥ sutān .
viśvān devān rājyakāmaḥ sādhyān saṃsādhako viśām
||4||अन्नाद्यकामस्तु अदितिं स्वर्गकामोऽदितेः सुतान् ।
विश्वान् देवान् राज्यकामः साध्यान् संसाधको विशाम्
āyuṣkāmo'śvinau devau puṣṭikāma ilāṃ yajet .
pratiṣṭhākāmaḥ puruṣo rodasī lokamātarau
||5||आयुष्कामोऽश्विनौ देवौ पुष्टिकाम इलां यजेत् ।
प्रतिष्ठाकामः पुरुषो रोदसी लोकमातरौ
rūpābhikāmo gandharvān strīkāmo'psara urvaśīm .
ādhipatyakāmaḥ sarveṣāṃ yajeta parameṣṭhinam
||6||रूपाभिकामो गन्धर्वान् स्त्रीकामोऽप्सर उर्वशीम् ।
आधिपत्यकामः सर्वेषां यजेत परमेष्ठिनम्
yajñaṃ yajet yaśaskāmaḥ kośakāmaḥ pracetasam .
vidyākāmastu giriśaṃ dāmpatyārtha umāṃ satīm
||7||यज्ञं यजेत् यशस्कामः कोशकामः प्रचेतसम् ।
विद्याकामस्तु गिरिशं दाम्पत्यार्थ उमां सतीम्
dharmārtha uttamaślokaṃ tantuṃ tanvan pitṝn yajet .
rakṣākāmaḥ puṇyajanān ojaskāmo marudgaṇān
||8||धर्मार्थ उत्तमश्लोकं तन्तुं तन्वन् पितॄन् यजेत् ।
रक्षाकामः पुण्यजनान् ओजस्कामो मरुद्गणान्
rājyakāmo manūn devān nirṛtiṃ tvabhicaran yajet .
kāmakāmo yajetsomaṃ akāmaḥ puruṣaṃ param
||9||राज्यकामो मनून् देवान् निर्ऋतिं त्वभिचरन् यजेत् ।
कामकामो यजेत्सोमं अकामः पुरुषं परम्
akāmaḥ sarvakāmo vā mokṣakāma udāradhīḥ .
tīvreṇa bhaktiyogena yajeta puruṣaṃ param
||10||अकामः सर्वकामो वा मोक्षकाम उदारधीः ।
तीव्रेण भक्तियोगेन यजेत पुरुषं परम्
etāvāneva yajatāṃ iha niḥśreyasodayaḥ .
bhagavatyacalo bhāvo yadbhāgavatasaṅgataḥ
||11||एतावानेव यजतां इह निःश्रेयसोदयः ।
भगवत्यचलो भावो यद्भागवतसङ्गतः
jñānaṃ yadāpratinivṛttaguṇormicakram .
ātmaprasāda uta yatra guṇeṣvasaṅgaḥ .
kaivalyasammatapathastvatha bhaktiyogaḥ .
ko nirvṛto harikathāsu ratiṃ na kuryāt
||12||ज्ञानं यदाप्रतिनिवृत्तगुणोर्मिचक्रम् ।
आत्मप्रसाद उत यत्र गुणेष्वसङ्गः ।
कैवल्यसम्मतपथस्त्वथ भक्तियोगः ।
को निर्वृतो हरिकथासु रतिं न कुर्यात्
śaunaka uvāca
ityabhivyāhṛtaṃ rājā niśamya bharatarṣabhaḥ .
kimanyat pṛṣṭavān bhūyo vaiyāsakiṃ ṛṣiṃ kavim
||13||इत्यभिव्याहृतं राजा निशम्य भरतर्षभः ।
किमन्यत् पृष्टवान् भूयो वैयासकिं ऋषिं कविम्
etad śuśrūṣatāṃ vidvan sūta no'rhasi bhāṣitum .
kathā harikathodarkāḥ satāṃ syuḥ sadasi dhruvam
||14||एतद् शुश्रूषतां विद्वन् सूत नोऽर्हसि भाषितुम् ।
कथा हरिकथोदर्काः सतां स्युः सदसि ध्रुवम्
sa vai bhāgavato rājā pāṇḍaveyo mahārathaḥ .
bālakrīḍanakaiḥ krīḍan kṛṣṇakrīḍāṃ ya ādade
||15||स वै भागवतो राजा पाण्डवेयो महारथः ।
बालक्रीडनकैः क्रीडन् कृष्णक्रीडां य आददे
vaiyāsakiśca bhagavān vāsudevaparāyaṇaḥ .
urugāyaguṇodārāḥ satāṃ syurhi samāgame
||16||वैयासकिश्च भगवान् वासुदेवपरायणः ।
उरुगायगुणोदाराः सतां स्युर्हि समागमे
āyurharati vai puṃsāṃ udyannastaṃ ca yannasau .
tasyarte yatkṣaṇo nīta uttamaślokavārtayā
||17||आयुर्हरति वै पुंसां उद्यन्नस्तं च यन्नसौ ।
तस्यर्ते यत्क्षणो नीत उत्तमश्लोकवार्तया
taravaḥ kiṃ na jīvanti bhastrāḥ kiṃ na śvasantyuta .
na khādanti na mehanti kiṃ grāmapaśavo'pare
||18||तरवः किं न जीवन्ति भस्त्राः किं न श्वसन्त्युत ।
न खादन्ति न मेहन्ति किं ग्रामपशवोऽपरे
śvaviḍvarāhoṣṭrakharaiḥ saṃstutaḥ puruṣaḥ paśuḥ .
na yatkarṇapathopeto jātu nāma gadāgrajaḥ
||19||श्वविड्वराहोष्ट्रखरैः संस्तुतः पुरुषः पशुः ।
न यत्कर्णपथोपेतो जातु नाम गदाग्रजः
bile batorukramavikramān ye na śṛṇvataḥ karṇapuṭe narasya .
jihvāsatī dārdurikeva sūta na copagāyatyurugāyagāthāḥ
||20||बिले बतोरुक्रमविक्रमान् ये न शृण्वतः कर्णपुटे नरस्य ।
जिह्वासती दार्दुरिकेव सूत न चोपगायत्युरुगायगाथाः
bhāraḥ paraṃ paṭṭakirīṭajuṣṭaṃ apyuttamāṅgaṃ na namen mukuṃdam .
śāvau karau no kurute saparyāṃ harerlasatkāñcanakaṅkaṇau vā
||21||भारः परं पट्टकिरीटजुष्टं अप्युत्तमाङ्गं न नमेन् मुकुंदम् ।
शावौ करौ नो कुरुते सपर्यां हरेर्लसत्काञ्चनकङ्कणौ वा
barhāyite te nayane narāṇāṃ liṅgāni viṣṇorna nirīkṣato ye .
pādau nṛṇāṃ tau drumajanmabhājau kṣetrāṇi nānuvrajato hareryau
||22||बर्हायिते ते नयने नराणां लिङ्गानि विष्णोर्न निरीक्षतो ये ।
पादौ नृणां तौ द्रुमजन्मभाजौ क्षेत्राणि नानुव्रजतो हरेर्यौ
jīvan śavo bhāgavatāṅghrireṇuṃ na jātu martyo'bhilabheta yastu .
śrīviṣṇupadyā manujastulasyāḥ śvasan śavo yastu na veda gandham
||23||जीवन् शवो भागवताङ्घ्रिरेणुं न जातु मर्त्योऽभिलभेत यस्तु ।
श्रीविष्णुपद्या मनुजस्तुलस्याः श्वसन् शवो यस्तु न वेद गन्धम्
tadaśmasāraṃ hṛdayaṃ batedaṃ yadgṛhyamāṇairharināmadheyaiḥ .
na vikriyetātha yadā vikāro netre jalaṃ gātraruheṣu harṣaḥ
||24||तदश्मसारं हृदयं बतेदं यद्गृह्यमाणैर्हरिनामधेयैः ।
न विक्रियेताथ यदा विकारो नेत्रे जलं गात्ररुहेषु हर्षः
athābhidhehyaṅga mano'nukūlaṃ prabhāṣase bhāgavatapradhānaḥ .
yadāha vaiyāsakirātmavidyā viśārado nṛpatiṃ sādhu pṛṣṭaḥ
||25||अथाभिधेह्यङ्ग मनोऽनुकूलं प्रभाषसे भागवतप्रधानः ।
यदाह वैयासकिरात्मविद्या विशारदो नृपतिं साधु पृष्टः
iti śrīmadbhāgavate mahāpurāṇe pāramahaṃsyāṃ saṃhitāyāṃ dvitīyaskaṃdhe tṛtīyo'dhyāyaḥ .. 3 ..
fr:Le Bhâgavata Purâna/Livre II/Chapitre 3