śrīrāmacaritam
śrīśuka uvāca
khaṭvāṃgāta dīrghabāhuśca raghustasmāt pṛthuśravāḥ .
ajastato mahārājaḥ tasmāt daśaratho'bhavat
||1||खट्वांगात दीर्घबाहुश्च रघुस्तस्मात् पृथुश्रवाः ।
अजस्ततो महाराजः तस्मात् दशरथोऽभवत्
tasyāpi bhagavān eṣa sākṣād brahmamayo hariḥ .
aṃśāṃśena caturdhāgāt putratvaṃ prārthitaḥ suraiḥ .
rāmalakṣmaṇabharata śatrughnā iti saṃjñayā
||2||तस्यापि भगवान् एष साक्षाद् ब्रह्ममयो हरिः ।
अंशांशेन चतुर्धागात् पुत्रत्वं प्रार्थितः सुरैः ।
रामलक्ष्मणभरत शत्रुघ्ना इति संज्ञया
tasyānucaritaṃ rājan ṛṣibhiḥ tattvadarśibhiḥ .
śrutaṃ hi varṇitaṃ bhūri tvayā sītāpatermuhuḥ
||3||तस्यानुचरितं राजन् ऋषिभिः तत्त्वदर्शिभिः ।
श्रुतं हि वर्णितं भूरि त्वया सीतापतेर्मुहुः
gurvarthe tyaktarājyo vyacaradanuvanaṃ padmapadbhyāṃ priyāyāḥ .
pāṇisparśākṣamābhyāṃ mṛjitapatharujo yo harīndrānujābhyām .
vairūpyāt śūrpaṇakhyāḥ priyaviraharuṣā'' ropitabhrūvijṛmbha .
trastābdhirbaddhasetuḥ khaladavadahanaḥ kosalendro'vatānnaḥ
||4||गुर्वर्थे त्यक्तराज्यो व्यचरदनुवनं पद्मपद्भ्यां प्रियायाः ।
पाणिस्पर्शाक्षमाभ्यां मृजितपथरुजो यो हरीन्द्रानुजाभ्याम् ।
वैरूप्यात् शूर्पणख्याः प्रियविरहरुषाऽऽ रोपितभ्रूविजृम्भ ।
त्रस्ताब्धिर्बद्धसेतुः खलदवदहनः कोसलेन्द्रोऽवतान्नः
viśvāmitrādhvare yena mārīcādyā niśācarāḥ .
paśyato lakṣmaṇasyaiva hatā nairṛtapuṃgavāḥ
||5||विश्वामित्राध्वरे येन मारीचाद्या निशाचराः ।
पश्यतो लक्ष्मणस्यैव हता नैर्ऋतपुंगवाः
yo lokavīrasamitau dhanuraiśamugraṃ sītāsvayaṃvaragṛhe triśatopanītam .
ādāya bālagajalīla ivekṣuyaṣṭiṃ sajjyīkṛtaṃ nṛpa vikṛṣya babhañja madhye
||6||यो लोकवीरसमितौ धनुरैशमुग्रं सीतास्वयंवरगृहे त्रिशतोपनीतम् ।
आदाय बालगजलील इवेक्षुयष्टिं सज्ज्यीकृतं नृप विकृष्य बभञ्ज मध्ये
jitvānurūpaguṇaśīlavayo'ṅgarūpāṃ .
sītābhidhāṃ śriyamurasyabhilabdhamānām .
mārge vrajan bhṛgupatervyanayat prarūḍhaṃ .
darpaṃ mahīmakṛta yastrirarājabījām
||7||जित्वानुरूपगुणशीलवयोऽङ्गरूपां ।
सीताभिधां श्रियमुरस्यभिलब्धमानाम् ।
मार्गे व्रजन् भृगुपतेर्व्यनयत् प्ररूढं ।
दर्पं महीमकृत यस्त्रिरराजबीजाम्
yaḥ satyapāśaparivītapiturnideśaṃ .
straiṇasya cāpi śirasā jagṛhe sabhāryaḥ .
rājyaṃ śriyaṃ praṇayinaḥ suhṛdo nivāsaṃ .
tyaktvā yayau vanamasūniva muktasaṅgaḥ
||8||यः सत्यपाशपरिवीतपितुर्निदेशं ।
स्त्रैणस्य चापि शिरसा जगृहे सभार्यः ।
राज्यं श्रियं प्रणयिनः सुहृदो निवासं ।
त्यक्त्वा ययौ वनमसूनिव मुक्तसङ्गः
rakṣaḥsvasurvyakṛta rūpamaśuddhabuddheḥ .
tasyāḥ kharatriśiradūṣaṇamukhyabandhūn .
jaghne caturdaśasahasramapāraṇīya .
kodaṇḍapāṇiraṭamāna uvāsa kṛcchram
||9||रक्षःस्वसुर्व्यकृत रूपमशुद्धबुद्धेः ।
तस्याः खरत्रिशिरदूषणमुख्यबन्धून् ।
जघ्ने चतुर्दशसहस्रमपारणीय ।
कोदण्डपाणिरटमान उवास कृच्छ्रम्
sītākathāśravaṇadīpitahṛcchayena .
sṛṣṭaṃ vilokya nṛpate daśakandhareṇa .
jaghne'dbhutaiṇa vapuṣā''śramato'pakṛṣṭo .
mārīcamāśu viśikhena yathā kamugraḥ
||10||सीताकथाश्रवणदीपितहृच्छयेन ।
सृष्टं विलोक्य नृपते दशकन्धरेण ।
जघ्नेऽद्भुतैण वपुषाऽऽश्रमतोऽपकृष्टो ।
मारीचमाशु विशिखेन यथा कमुग्रः
rakṣo'dhamena vṛkavad vipine'samakṣaṃ .
vaideharājaduhitaryapayāpitāyām .
bhrātrā vane kṛpaṇavatpriyayā viyuktaḥ .
strīsaṅgināṃ gatimiti prathayaṃścacāra
||11||रक्षोऽधमेन वृकवद् विपिनेऽसमक्षं ।
वैदेहराजदुहितर्यपयापितायाम् ।
भ्रात्रा वने कृपणवत्प्रियया वियुक्तः ।
स्त्रीसङ्गिनां गतिमिति प्रथयंश्चचार
dagdhvā''tmakṛtyahatakṛtyamahan kabandhaṃ .
sakhyaṃ vidhāya kapibhirdayitāgatiṃ taiḥ .
buddhvātha vālini hate plavagendrasainyaiḥ .
velāmagāt sa manujo'jabhavārcitāṅghri
||12||दग्ध्वाऽऽत्मकृत्यहतकृत्यमहन् कबन्धं ।
सख्यं विधाय कपिभिर्दयितागतिं तैः ।
बुद्ध्वाथ वालिनि हते प्लवगेन्द्रसैन्यैः ।
वेलामगात् स मनुजोऽजभवार्चिताङ्घ्रि
yadroṣavibhramavivṛttakaṭākṣapāta .
sambhrāntanakramakaro bhayagīrṇaghoṣaḥ .
sindhuḥ śirasyarhaṇaṃ parigṛhya rūpī .
pādāravindamupagamya babhāṣa etat
||13||यद्रोषविभ्रमविवृत्तकटाक्षपात ।
सम्भ्रान्तनक्रमकरो भयगीर्णघोषः ।
सिन्धुः शिरस्यर्हणं परिगृह्य रूपी ।
पादारविन्दमुपगम्य बभाष एतत्
na tvāṃ vayaṃ jaḍadhiyo nu vidāma bhūman .
kūṭasthamādipuruṣaṃ jagatāmadhīśam .
yatsattvataḥ suragaṇā rajasaḥ prajeśā .
manyośca bhūtapatayaḥ sa bhavānguṇeśaḥ
||14||न त्वां वयं जडधियो नु विदाम भूमन् ।
कूटस्थमादिपुरुषं जगतामधीशम् ।
यत्सत्त्वतः सुरगणा रजसः प्रजेशा ।
मन्योश्च भूतपतयः स भवान्गुणेशः
kāmaṃ prayāhi jahi viśravaso'vamehaṃ .
trailokya rāvaṇamavāpnuhi vīra patnīm .
badhnīhi setumiha te yaśaso vitatyai .
gāyanti digvijayino yamupetya bhūpāḥ
||15||कामं प्रयाहि जहि विश्रवसोऽवमेहं ।
त्रैलोक्य रावणमवाप्नुहि वीर पत्नीम् ।
बध्नीहि सेतुमिह ते यशसो वितत्यै ।
गायन्ति दिग्विजयिनो यमुपेत्य भूपाः
baddhvodadhau raghupatirvividhādrikūṭaiḥ .
setuṃ kapīndrakarakampitabhūruhāṅgaiḥ .
sugrīvanīlahanumat pramukhairanīkaiḥ .
laṅkāṃ vibhīṣaṇadṛśāviśadagradagdhām
||16||बद्ध्वोदधौ रघुपतिर्विविधाद्रिकूटैः ।
सेतुं कपीन्द्रकरकम्पितभूरुहाङ्गैः ।
सुग्रीवनीलहनुमत् प्रमुखैरनीकैः ।
लङ्कां विभीषणदृशाविशदग्रदग्धाम्
sā vānarendrabalaruddhavihārakoṣṭha .
śrīdvāragopurasadovalabhīviṭaṅkā .
nirbhajyamānadhiṣaṇadhvajahemakumbha .
śrṛṅgāṭakā gajakulairhradinīva ghūrṇā
||17||सा वानरेन्द्रबलरुद्धविहारकोष्ठ ।
श्रीद्वारगोपुरसदोवलभीविटङ्का ।
निर्भज्यमानधिषणध्वजहेमकुम्भ ।
श्रृङ्गाटका गजकुलैर्ह्रदिनीव घूर्णा
rakṣaḥpatistadavalokya nikumbhakumbha .
dhūmrākṣa durmukha surāntanarāntakādīn .
putraṃ prahasta matikāya vikampanādīn .
sarvānugān samahinodatha kumbhakarṇam
||18||रक्षःपतिस्तदवलोक्य निकुम्भकुम्भ ।
धूम्राक्ष दुर्मुख सुरान्तनरान्तकादीन् ।
पुत्रं प्रहस्त मतिकाय विकम्पनादीन् ।
सर्वानुगान् समहिनोदथ कुम्भकर्णम्
tāṃ yātudhānapṛtanāmasiśūlacāpa .
prāsarṣṭiśaktiśaratomara khaḍgadurgām .
sugrīvalakṣmaṇa marutsutagandhamāda .
nīlāṅgadarkṣapanasādibhiḥ anvito'gāt
||19||तां यातुधानपृतनामसिशूलचाप ।
प्रासर्ष्टिशक्तिशरतोमर खड्गदुर्गाम् ।
सुग्रीवलक्ष्मण मरुत्सुतगन्धमाद ।
नीलाङ्गदर्क्षपनसादिभिः अन्वितोऽगात्
te'nīkapā raghupaterabhipatya sarve .
dvandvaṃ varūthamibhapattirathāśvayodhaiḥ .
jaghnurdrumaiḥ girigadeṣubhiraṅgadādyāḥ .
sītābhimarṣahatamaṅgala rāvaṇeśān
||20||तेऽनीकपा रघुपतेरभिपत्य सर्वे ।
द्वन्द्वं वरूथमिभपत्तिरथाश्वयोधैः ।
जघ्नुर्द्रुमैः गिरिगदेषुभिरङ्गदाद्याः ।
सीताभिमर्षहतमङ्गल रावणेशान्
rakṣaḥpatiḥ svabalanaṣṭimavekṣya ruṣṭa .
āruhya yānakamathābhisasāra rāmam .
svaḥsyandane dyumati mātalinopanīte .
vibhrājamānamahananniśitaiḥ kṣurapraiḥ
||21||रक्षःपतिः स्वबलनष्टिमवेक्ष्य रुष्ट ।
आरुह्य यानकमथाभिससार रामम् ।
स्वःस्यन्दने द्युमति मातलिनोपनीते ।
विभ्राजमानमहनन्निशितैः क्षुरप्रैः
rāmastamāha puruṣādapurīṣa yannaḥ .
kāntāsamakṣamasatāpahṛtā śvavat te .
tyaktatrapasya phalamadya jugupsitasya .
yacchāmi kāla iva karturalaṃghyavīryaḥ
||22||रामस्तमाह पुरुषादपुरीष यन्नः ।
कान्तासमक्षमसतापहृता श्ववत् ते ।
त्यक्तत्रपस्य फलमद्य जुगुप्सितस्य ।
यच्छामि काल इव कर्तुरलंघ्यवीर्यः
evaṃ kṣipandhanuṣi saṃdhitamutsasarja .
bāṇaṃ sa vajramiva tadhṛdayaṃ bibheda .
so'sṛg vaman daśamukhairnyapatad vimānād .
hāheti jalpati jane sukṛtīva riktaḥ
||23||एवं क्षिपन्धनुषि संधितमुत्ससर्ज ।
बाणं स वज्रमिव तद्हृदयं बिभेद ।
सोऽसृग् वमन् दशमुखैर्न्यपतद् विमानाद् ।
हाहेति जल्पति जने सुकृतीव रिक्तः
(anuṣṭup) tato niṣkramya laṃkāyā yātudhānyaḥ sahasraśaḥ .
mandodaryā samaṃ tasmin prarudantya upādravan
||24||(अनुष्टुप्) ततो निष्क्रम्य लंकाया यातुधान्यः सहस्रशः ।
मन्दोदर्या समं तस्मिन् प्ररुदन्त्य उपाद्रवन्
svān svān bandhūn pariṣvajya lakṣmaṇeṣubhirarditān .
ruruduḥ susvaraṃ dīnā ghnantya ātmānamātmanā
||25||स्वान् स्वान् बन्धून् परिष्वज्य लक्ष्मणेषुभिरर्दितान् ।
रुरुदुः सुस्वरं दीना घ्नन्त्य आत्मानमात्मना
hā hatāḥ sma vayaṃ nātha lokarāvaṇa rāvaṇa .
kaṃ yāyāccharaṇaṃ laṃkā tvadvihīnā parārditā
||26||हा हताः स्म वयं नाथ लोकरावण रावण ।
कं यायाच्छरणं लंका त्वद्विहीना परार्दिता
na vai veda mahābhāga bhavān kāmavaśaṃ gataḥ .
tejo'nubhāvaṃ sītāyā yena nīto daśāmimām
||27||न वै वेद महाभाग भवान् कामवशं गतः ।
तेजोऽनुभावं सीताया येन नीतो दशामिमाम्
kṛtaiṣā vidhavā laṃkā vayaṃ ca kulanandana .
dehaḥ kṛto'nnaṃ gṛdhrāṇāṃ ātmā narakahetave
||28||कृतैषा विधवा लंका वयं च कुलनन्दन ।
देहः कृतोऽन्नं गृध्राणां आत्मा नरकहेतवे
śrīśuka uvāca
svānāṃ vibhīṣaṇaścakre kosalendrānumoditaḥ .
pitṛmedhavidhānena yaduktaṃ sāṃparāyikam
||29||स्वानां विभीषणश्चक्रे कोसलेन्द्रानुमोदितः ।
पितृमेधविधानेन यदुक्तं सांपरायिकम्
tato dadarśa bhagavān aśokavanikāśrame .
kṣāmāṃ svavirahavyādhiṃ śiṃśapāmūlamāsthitām
||30||ततो ददर्श भगवान् अशोकवनिकाश्रमे ।
क्षामां स्वविरहव्याधिं शिंशपामूलमास्थिताम्
rāmaḥ priyatamāṃ bhāryāṃ dīnāṃ vīkṣyānvakaṃpata .
ātmasaṃdarśanāhlāda vikasan mukhapaṃkajām
||31||रामः प्रियतमां भार्यां दीनां वीक्ष्यान्वकंपत ।
आत्मसंदर्शनाह्लाद विकसन् मुखपंकजाम्
āropyāruruhe yānaṃ bhrātṛbhyāṃ hanumadyutaḥ .
vibhīṣaṇāya bhagavān dattvā rakṣogaṇeśatām
||32||आरोप्यारुरुहे यानं भ्रातृभ्यां हनुमद्युतः ।
विभीषणाय भगवान् दत्त्वा रक्षोगणेशताम्
laṃkāmāyuśca kalpāntaṃ yayau cīrṇavrataḥ purīm .
avakīryamāṇaḥ kusumaiḥ lokapālārpitaiḥ pathi
||33||लंकामायुश्च कल्पान्तं ययौ चीर्णव्रतः पुरीम् ।
अवकीर्यमाणः कुसुमैः लोकपालार्पितैः पथि
upagīyamānacaritaḥ śatadhṛtyādibhirmudā .
gomūtrayāvakaṃ śrutvā bhrātaraṃ valkalāmbaram
||34||उपगीयमानचरितः शतधृत्यादिभिर्मुदा ।
गोमूत्रयावकं श्रुत्वा भ्रातरं वल्कलाम्बरम्
mahākāruṇiko'tapyat jaṭilaṃ sthaṇḍileśayam .
bharataḥ prāptamākarṇya paurāmātyapurohitaiḥ
||35||महाकारुणिकोऽतप्यत् जटिलं स्थण्डिलेशयम् ।
भरतः प्राप्तमाकर्ण्य पौरामात्यपुरोहितैः
pāduke śirasi nyasya rāmaṃ pratyudyato'grajam .
nandigrāmāt svaśibirād gītavāditraniḥsvanaiḥ
||36||पादुके शिरसि न्यस्य रामं प्रत्युद्यतोऽग्रजम् ।
नन्दिग्रामात् स्वशिबिराद् गीतवादित्रनिःस्वनैः
brahmaghoṣeṇa ca muhuḥ paṭhadbhiḥ brahmavādibhiḥ .
svarṇakakṣapatākābhiḥ haimaiścitradhvajai rathaiḥ
||37||ब्रह्मघोषेण च मुहुः पठद्भिः ब्रह्मवादिभिः ।
स्वर्णकक्षपताकाभिः हैमैश्चित्रध्वजै रथैः
sadaśvai rukmasannāhaiḥ bhaṭaiḥ puraṭavarmabhiḥ .
śreṇībhirvāramukhyābhiḥ bhṛtyaiścaiva padānugaiḥ
||38||सदश्वै रुक्मसन्नाहैः भटैः पुरटवर्मभिः ।
श्रेणीभिर्वारमुख्याभिः भृत्यैश्चैव पदानुगैः
pārameṣṭhyānyupādāya paṇyānyuccāvacāni ca .
pādayornyapatat premṇā praklinnahṛdayekṣaṇaḥ
||39||पारमेष्ठ्यान्युपादाय पण्यान्युच्चावचानि च ।
पादयोर्न्यपतत् प्रेम्णा प्रक्लिन्नहृदयेक्षणः
pāduke nyasya purataḥ prāñjalirbāṣpalocanaḥ .
tamāśliṣya ciraṃ dorbhyāṃ snāpayan netrajairjalaiḥ
||40||पादुके न्यस्य पुरतः प्राञ्जलिर्बाष्पलोचनः ।
तमाश्लिष्य चिरं दोर्भ्यां स्नापयन् नेत्रजैर्जलैः
rāmo lakṣmaṇasītābhyāṃ viprebhyo ye'rhasattamāḥ .
tebhyaḥ svayaṃ namaścakre prajābhiśca namaskṛtaḥ
||41||रामो लक्ष्मणसीताभ्यां विप्रेभ्यो येऽर्हसत्तमाः ।
तेभ्यः स्वयं नमश्चक्रे प्रजाभिश्च नमस्कृतः
dhunvanta uttarāsaṅgān patiṃ vīkṣya cirāgatam .
uttarāḥ kosalā mālyaiḥ kiranto nanṛturmudā
||42||धुन्वन्त उत्तरासङ्गान् पतिं वीक्ष्य चिरागतम् ।
उत्तराः कोसला माल्यैः किरन्तो ननृतुर्मुदा
pāduke bharato'gṛhṇāt cāmaravyajanottame .
vibhīṣaṇaḥ sasugrīvaḥ śvetacchatraṃ marutsutaḥ
||43||पादुके भरतोऽगृह्णात् चामरव्यजनोत्तमे ।
विभीषणः ससुग्रीवः श्वेतच्छत्रं मरुत्सुतः
dhanurniṣaṅgān śatrughnaḥ sītā tīrthakamaṇḍalum .
abibhradaṅgadaḥ khaḍgaṃ haimaṃ carmarkṣarāṇ nṛpa
||44||धनुर्निषङ्गान् शत्रुघ्नः सीता तीर्थकमण्डलुम् ।
अबिभ्रदङ्गदः खड्गं हैमं चर्मर्क्षराण् नृप
puṣpakastho'nvitaḥ strībhiḥ stūyamānaśca vandibhiḥ .
vireje bhagavān rājan grahaiścandra ivoditaḥ
||45||पुष्पकस्थोऽन्वितः स्त्रीभिः स्तूयमानश्च वन्दिभिः ।
विरेजे भगवान् राजन् ग्रहैश्चन्द्र इवोदितः
bhrātrābhirnanditaḥ so'pi sotsavāṃ prāviśat purīm .
praviśya rājabhavanaṃ gurupatnīḥ svamātaram
||46||भ्रात्राभिर्नन्दितः सोऽपि सोत्सवां प्राविशत् पुरीम् ।
प्रविश्य राजभवनं गुरुपत्नीः स्वमातरम्
gurūn vayasyāvarajān pūjitaḥ pratyapūjayat .
vaidehī lakṣmaṇaścaiva yathāvat samupeyatuḥ
||47||गुरून् वयस्यावरजान् पूजितः प्रत्यपूजयत् ।
वैदेही लक्ष्मणश्चैव यथावत् समुपेयतुः
putrān svamātarastāstu prāṇāṃstanva ivotthitāḥ .
āropyāṅke'bhiṣiñcantyo bāṣpaughairvijahuḥ śucaḥ
||48||पुत्रान् स्वमातरस्तास्तु प्राणांस्तन्व इवोत्थिताः ।
आरोप्याङ्केऽभिषिञ्चन्त्यो बाष्पौघैर्विजहुः शुचः
jaṭā nirmucya vidhivat kulavṛddhaiḥ samaṃ guruḥ .
abhyaṣiñcad yathaivendraṃ catuḥsindhujalādibhiḥ
||49||जटा निर्मुच्य विधिवत् कुलवृद्धैः समं गुरुः ।
अभ्यषिञ्चद् यथैवेन्द्रं चतुःसिन्धुजलादिभिः
evaṃ kṛtaśiraḥsnānaḥ suvāsāḥ sragvyalaṃkṛtaḥ .
svalaṃkṛtaiḥ suvāsobhiḥ bhrātṛbhirbhāryayā babhau
||50||एवं कृतशिरःस्नानः सुवासाः स्रग्व्यलंकृतः ।
स्वलंकृतैः सुवासोभिः भ्रातृभिर्भार्यया बभौ
agrahīdāsanaṃ bhrātrā praṇipatya prasāditaḥ .
prajāḥ svadharmaniratā varṇāśramaguṇānvitāḥ .
jugopa pitṛvad rāmo menire pitaraṃ ca tam
||51||अग्रहीदासनं भ्रात्रा प्रणिपत्य प्रसादितः ।
प्रजाः स्वधर्मनिरता वर्णाश्रमगुणान्विताः ।
जुगोप पितृवद् रामो मेनिरे पितरं च तम्
tretāyāṃ vartamānāyāṃ kālaḥ kṛtasamo'bhavat .
rāme rājani dharmajñe sarvabhūtasukhāvahe
||52||त्रेतायां वर्तमानायां कालः कृतसमोऽभवत् ।
रामे राजनि धर्मज्ञे सर्वभूतसुखावहे
vanāni nadyo girayo varṣāṇi dvīpasindhavaḥ .
sarve kāmadughā āsan prajānāṃ bharatarṣabha
||53||वनानि नद्यो गिरयो वर्षाणि द्वीपसिन्धवः ।
सर्वे कामदुघा आसन् प्रजानां भरतर्षभ
nādhivyādhijarāglāni duḥkhaśokabhayaklamāḥ .
mṛtyuśca anicchatāṃ nāsīd rāme rājanyadhokṣaje
||54||नाधिव्याधिजराग्लानि दुःखशोकभयक्लमाः ।
मृत्युश्च अनिच्छतां नासीद् रामे राजन्यधोक्षजे
ekapatnīvratadharo rājarṣicaritaḥ śuciḥ .
svadharmaṃ gṛhamedhīyaṃ śikṣayan svayamācarat
||55||एकपत्नीव्रतधरो राजर्षिचरितः शुचिः ।
स्वधर्मं गृहमेधीयं शिक्षयन् स्वयमाचरत्
premṇānuvṛttyā śīlena praśrayāvanatā satī .
bhiyā hriyā ca bhāvajñā bhartuḥ sītāharanmanaḥ
||56||प्रेम्णानुवृत्त्या शीलेन प्रश्रयावनता सती ।
भिया ह्रिया च भावज्ञा भर्तुः सीताहरन्मनः
iti śrīmadbhāgavate mahāpurāṇe pāramahaṃsyāṃ saṃhitāyāṃ navamaskandhe daśamo'dhyāyaḥ .. 10 ..
hariḥ oṃ tatsat śrīkṛṣṇārpaṇamastu