Skip to content

Ashvalayana — Sāyam sandhyā

*द्विराचम्य​*
Ācamanaṃ

Take water thrice with Uttarani in the right hand and consume it with the following mantra.

Oṃ acyutāya nama​:Oṃ anantāya nama​:Oṃ govindāya nama​:

Touch the respective limbs with the fingers of the right hand as per the Nāmas below.

Nāma Finger Touch
Keśava Thumb Right cheek
Nārāyaṇa Thumb Left cheek
Mādhava Ring Right eye
Govinda Ring Left eye
Viṣṇu Index Right nostril
Madhusūdana Index Left nostril
Trivikrama Little Right ear
Vāmana Little Left ear
Śrīdhara Middle Right shoulder
Hṛṣīkeśa Middle Left shoulder
Padmanābha Four fingers Chest
Dāmodarā All five fingers Head
Śrī gaṇapati dhyānaṃ

Śuklāṃ baradharaṃ viṣṇuṃ śaśivarṇaṃ caturbhujam .

Prasanna vadanaṃ dhyāyet sarva vighnopa śāntaye ..

Pinch both sides of the forehead three times with both hands.

Prāṇāyāma​:

Ŏṃ bhū: ŏṃ bhuva: ŏṃ sva: ŏṃ maha: ŏṃ jana​: ŏṃ tapa: ŏṃ satyaṃ . Ŏṃ tatsa̍vi̱turvare̍ṇya̱ṃ bhargo̍ de̱vasya̍ dhīmahi . Dhiyo̱ yona̍: praco̱dayā̍̍t ..

Ŏṃ āpo̱ jyotī̱raso̱mruta̱ṃ brahma̱ bhūrbhuva̱svarom .

Cover the right side of the nose with the thumb and inhale through the left nostril. Then, cover the left side of the nose with the ring finger and exhale through the right nostril.

इति त्रि: उक्त्वा - प्राणायामान्ते दक्षिण कर्णं स्पृष्ट्वा

Saṅkalpam

Mamopātta samasta durita kṣayadvārā śrī parameśvara prītyarthaṃ prāta: sandhyāṃ upāsiṣye .

Perform saṅkalpa with the right and left palms cupped on the right thigh.

Mārjanam

With an uttaraṇī, take water and sprinkle it on the head with the ring finger of the right hand.

**āpohiṣṭheti - tṛcasya sindhudvīpa ṛṣi: . āpo devatā . gāyatrī chanda​: - apāṃ prokṣaṇe viniyoga​:**

Āpo̱hiṣṭhā ma̍yo̱bhuva̱stāna̍ ū̱rje da̍dhāta na . Ma̱heranā̍ya̱ cakṣa̍se .. Yova̍śśi̱vata̍mo̱ rasa̱stasya̍ bhājaya te̱ha na̍: . U̱śa̱tīri̍va mā̱tara̍: .. Tasmā̱ araṅ'gamāmavo̱ yasya̱kṣayā̍ya̱ jinva̍tha . Āpo̍ ja̱naya̍thā ca na: ..

Swirl the water around the head thoroughly.

Oṃ bhūrbhuva̱sva: .

Prāśanam

Take one uttaraṇī of water and hold it in the right hand.

**sūryaścetyasya agnirṛṣi: . sūryo devatā . devī gāyatrī chanda​: - apaṃ prāśane viniyoga​:**

Sūryaśca mā maṉyuśca manyupatayaśca manyu̍kṛte̱bhya​: . Pāpebhyo̍ rakṣa̱ntām . Yadrātryā pāpa̍makā̱rṣam . Manasāvācā̍ hastā̱bhyāṃ . Padbhyāmudare̍ṇaśi̱ṣna . Rātri̱stada̍va lu̱mpatu . Yatkiñca̍ duri̱tam mayi̍ . Idamahaṃ māmamṛ̍ta yo̱nau . Sūrye jyotiṣi juho̍mi svā̱hā.

Chant this and drink the tīrtha.

Ācamanaṃ — repeat
ācamanaṃ
Oṃ acyutāya nama​:Oṃ anantāya nama​:Oṃ govindāya nama​:
keśava nārāyaṇa
mādhava govinda
viṣṇu madhusūdana
trivikrama vāmana
śrīdhara hṛṣīkeśa​
padmanābha​ dāmodarā
Punarmājanam

With an uttaraṇī, take water and sprinkle it on the head with the ring finger of the right hand.

**dadhikrāvṇa​: ityasya mantrasya . vāmadeva ṛṣi: . dadhikrāvā devatā | anuṣṭup chanda​: - apāṃ prokṣaṇe viniyoga​:**

Da̱dhikrāvṇo̍ akārṣam ji̱ṣṇo raśva̍sya vā̱ji na̍: . Su̱ra̱bhino̱ mukā̍kara̱t praṇa̱ āyū̍ṃṣi tāriṣat ..

Āpo̱hiṣṭhā ma̍yo̱bhuva̱stāna̍ ū̱rje da̍dhāta na . Ma̱heranā̍ya̱ cakṣa̍se .. Yova̍śśi̱vata̍mo̱ rasa̱stasya̍ bhājaya te̱ha na̍: . U̱śa̱tīri̍va mā̱tara̍: .. Tasmā̱ araṅ'gamāmavo̱ yasya̱kṣayā̍ya̱ jinva̍tha . Āpo̍ ja̱naya̍thā ca na: ..

Swirl the water around the head thoroughly.

Oṃ bhūrbhuva̱sva:

Arghya pradānaṃ

Stand with water in both hands, raise them to the eyebrows, and offer the arghya tīrtha on clean ground or into water while completing the mantra. In the morning and evening, offer three arghyas. During madhyāhnika, offer two. In all three periods, offer arghya while standing.

**arghyapradāna mantrasya viśvāmitra ṛṣi: . savitā devatā . gāyatrī chanda​: - arghya pradāne viniyoga​:**

Ŏṃ tatsa̍vi̱turvare̍ṇya̱ṃ bhargo̍ de̱vasya̍ dhīmahi . Dhiyo̱ yona̍: praco̱dayā̍̍t ..

Prāṇāyāma​:

Ŏṃ bhū: ŏṃ bhuva: ŏṃ sva: ŏṃ maha: ŏṃ jana​: ŏṃ tapa: ŏṃ satyaṃ . Ŏṃ tatsa̍vi̱turvare̍ṇya̱ṃ bhargo̍ de̱vasya̍ dhīmahi . Dhiyo̱ yona̍: praco̱dayā̍̍t ..

Ŏṃ āpo̱ jyotī̱raso̱mruta̱ṃ brahma̱ bhūrbhuva̱svarom .

Cover the right side of the nose with the thumb and inhale through the left nostril. Then, cover the left side of the nose with the ring finger and exhale through the right nostril.

Prāyaścitta arghyaṃ

Mamopātta samasta durita kṣayadvārā śrī parameśvara prītyarthaṃ Sāyam sandhyā kālātīta prāyaścitta arghyapradānaṃ kariṣye ..

**prāyaścittārghyapradāna mantrasya . yadadya ityasya śaunaka​: ṛṣi . sūryo devatā . gāyatrī chanda​: - prāyaścittārghyapradāne viniyoga​:**

Yada̱dya kacca̍ vrutrahannu̱dagā̍ a̱bhi sū̍rya . Sarva̱ṃ tadi̍ndra te̱vaṣe̍ ..

Swirl the water around the head thoroughly.

Oṃ bhūrbhuva̱sva​:̍ asāvādityo brahmā

Keśavādi tarpaṇaṃ

Recite the following mantras and drop the water in the tīrtha vessel with the tips of your fingers at each tarpayami.

1.Ādityaṃ tarpayāmi2.Somam tarpayāmi3.Aṅgārakam tarpayāmi
4.Budhaṃ tarpayāmi5.Bṛhaspatiṃ tarpayāmi6.Śukraṃ tarpayāmi
7.Śanaiścaraṃ tarpayāmi8.Rāhuṃ tarpayāmi9.Ketuṃ tarpayāmi
10.Keśavaṃ tarpayāmi11.Nārāyaṇaṃ tarpayāmi12.Mādhavaṃ tarpayāmi
13.Govindaṃ tarpayāmi14.Viṣṇuṃ tarpayāmi15.Madhusūdanaṃ tarpayāmi
16.Trivikramaṃ tarpayāmi17.Vāmanaṃ tarpayāmi18.Śrīdharaṃ tarpayāmi
19.Hṛṣīkeśaṃ tarpayāmi20.Padmanābhaṃ tarpayāmi21.Dāmodaraṃ tarpayāmi
Ācamanaṃ — repeat
ācamanaṃ
Oṃ acyutāya nama​:Oṃ anantāya nama​:Oṃ govindāya nama​:
keśava nārāyaṇa
mādhava govinda
viṣṇu madhusūdana
trivikrama vāmana
śrīdhara hṛṣīkeśa​
padmanābha​ dāmodarā
**आसन मन्त्रस्य । मेरो: पृष्ठ ऋषि: । कूर्मो देवता । सुतलं छन्द​: - आसने विनियोग​:: ।** >पृथ्वि त्वया धृता लोका: देवि त्वं विष्णुना धृता । त्वं च धारय मां देवि पवित्रं कुरु चासनम् ॥ *इति अन्जलिं कृत्वा - भूमिं प्रार्थ्य​*
Prāṇāyāma nyāsaṃ

While reciting the following mantras, touch the aṅga (parts) indicated for each mantra.

  • Praṇavasya ṛṣi: brahmā (Head), devī gāyatrī chanda​: (Nose tip), paramātmā devatā (Chest)
  • Bhūrādi sapta vyāhrutīnām atri - bhrugu - kutsa - vasiṣṭha - gautama - kāṣyapa - āṅgīrasa​ ṛṣaya: (Head)
  • Gāyatri - uṣṇik - anuṣṭup - bruhatī - paṅtī - triṣṭup - jagatyaśchndāṃsi (Nose tip)
  • Agni - vāyu - arka - vāgīśa - varuṇa - indra - viśvedevā devatā: (Chest) prāṇāyāme viniyoga:
Prāṇāyāma​:

Ŏṃ bhū: ŏṃ bhuva: ŏṃ sva: ŏṃ maha: ŏṃ jana​: ŏṃ tapa: ŏṃ satyaṃ . Ŏṃ tatsa̍vi̱turvare̍ṇya̱ṃ bhargo̍ de̱vasya̍ dhīmahi . Dhiyo̱ yona̍: praco̱dayā̍̍t ..

Ŏṃ āpo̱ jyotī̱raso̱mruta̱ṃ brahma̱ bhūrbhuva̱svarom .

Cover the right side of the nose with the thumb and inhale through the left nostril. Then, cover the left side of the nose with the ring finger and exhale through the right nostril.

इति त्रि: उक्त्वा - प्राणायामान्ते दक्षिण कर्णं स्पृष्ट्वा

Gāyatrī āvāhanam

While reciting the following mantras, touch the aṅga (parts) indicated for each mantra.

**āyātviti anuvākasya vāmadeva ṛṣi: . anuṣṭup chaṃda​: . gāyatrī devatā - gāyatrī āvāhane viniyoga:**

Āyā̍tu̱ vara̍dā de̱vi̱ a̱kṣara̍ṃ brahma̱ sammi̍tam . Gā̱ya̱trī̍m chanda̍sāṃmā̱tetam bra̍hma ju̱ṣasva̍me ..

Ojo̍si̱ - saho̍si̱ - bala̍masi̱ - bhrājo̍si - de̱vānā̱m dhāma̱nāmā̍si̱ - viśva̍masi vi̱śvāyu̱: sarva̍masi sa̱rvāyurabhibhūrom

Bring both palms together as if inviting, while saying "avahayami."

  • Gāyatrīṃ āvāhayāmi
  • sāvitrīṃ āvāhayāmi
  • sarasvatīṃ āvāhayāmi

**viṣvāmitra ṛṣi: . savitā devatā . nicṛt gāyatrī chaṃda​: - prāta​: sandhyā jape viniyoga​:**

Dhyānam

Muktā - vidruma - hema - nīla - dhavalacchāyairmukhaistrīkṣaṇai: yuktāmindukalā-nibaddharatṉamakuṭām tattvārtha - varṇātmikām . Gāyatrīṃ varadābhayāṅkuśa - kaśā​:śubhramgapālaṃ gadāṃ śaṅkhaṃ - cakra - mathāravindayugalaṃ hastairvahantīṃ bhaje ..

yo devassavitāsmākaṃ dhiyo dharmādi gocarāḥ . prerayettasya yadbhargastadvareṇya upāsmahe ..

Gāyatrī japam

Ŏṃ tatsa̍vi̱turvare̍ṇya̱ṃ bhargo̍ de̱vasya̍ dhīmahi . Dhiyo̱ yona̍: praco̱dayā̍̍t ..

Chant 108, 64, or 32 times—or at least 16 times—and then perform prāṇāyāma.

Prāṇāyāma​:

Ŏṃ bhū: ŏṃ bhuva: ŏṃ sva: ŏṃ maha: ŏṃ jana​: ŏṃ tapa: ŏṃ satyaṃ . Ŏṃ tatsa̍vi̱turvare̍ṇya̱ṃ bhargo̍ de̱vasya̍ dhīmahi . Dhiyo̱ yona̍: praco̱dayā̍̍t ..

Ŏṃ āpo̱ jyotī̱raso̱mruta̱ṃ brahma̱ bhūrbhuva̱svarom .

Cover the right side of the nose with the thumb and inhale through the left nostril. Then, cover the left side of the nose with the ring finger and exhale through the right nostril.

gāyatryudvāsanam

**uttama ityanuvākasya vāmadevaḥ ṛṣiḥ . anuṣṭup chandaḥ . gāyatrī devatā . gāyatrī udvāsane viniyogaḥ**

u̱ttame̍ śikha̍re de̱vī̱ bhū̱myāṃ pa̍rvata̱ mūrdha̍ni .

brā̱hmaṇebhyo hya̍nujñā̱naṃ ga̱ccha de̍vi ya̱thāsu̍kham ..

Saṅkalpam - upasthānaṃ

Mamopātta samasta durita kṣayadvārā śrī parameśvara prītyarthaṃ prāta: sandhyā upasthānaṃ kariṣye ..

Perform saṅkalpa with the right and left palms cupped on the right thigh.

upasthānaṃ

Stand facing east, fold your hands, and recite the following upasthāna mantra.

**mitrasyeti tṛcasya viśvāmitra ṛṣi: . gāyatrī triṣṭubhau chandāṃsi .mitro devatā - prāta: sandhyā upasthāne viniyoga​:**

Mi̱trasya̍ carṣanīdhru̱tovo̍ de̱vasya̍ sāna̱si . Dyu̱mnaṃ ci̱ratraśra̍vastamam ..

Mi̱tro janā̍n yātayatibruvā̱no mi̱tro dā̍dhāra pruthi̱vīmu̱ta dyām . Mi̱tra: kṛṣṭīrani̍miṣā̱bhi ca̍ṣṭe mi̱trāya̍ ha̱vyam ghru̱tava̍t juhota ..

Prasami̍tra̱ marto̍ astu̱ praya̍svā̱n yasta̍ āditya̱ śikṣa̍ti vra̱tena̍ . Naha̍nyate̱ najī̍yate̱ tvoto̱ naina̱mamho̍ aśno̱tyanti̍ to̱na dū̱rāt ..

**jātavedase ityasya kaśyapa ṛṣi: . triṣṭup chanda​: . agnirdevatā - sandhyopasthāne viniyoga​:**

Jā̱tave̍dase sunavāma̱ soma̍ marātīya̱to nida̍hāti̱ veda̍: . Sa na̍: parṣa̱dati̍ du̱rgāni̱viśvā̍ nā̱veva̱ sindhu̍ṃ duri̱tānya̱gni:..

Recite the mantra below and circle the face three times with the little finger.

**piśaṅgabhṛṣṭimityasya parucchepa​: ṛṣi: . gāyatrī chanda​: . indro devatā - upasthāne viniyoga​:**

Pi̱śaṅga̍bhruṣṭi̱mam bhru̱nam pi̱śāci̍mindra̱saṃ mṛ̍na . Sarva̱ṃ rakṣo̱ niba̍rhaya ..

Chant the mantra below and circumambulate the right ear three times with the ring finger.

**bhadraṃ karṇebhi: ityasya gotama ṛṣi: . triṣṭup chanda​: . viśvedevā devatā: - upasthāne viniyoga​:**

Bha̱draṃ karṇe̍bhi: śrunuyāma devā bha̱draṃ pa̍śyemā̱kṣabhi̍ryajatrā: . Sthi̱rairaṅgai̍: tuṣṭu̱vāmsa̍: ta̱nūbhi̱rvya̍śema de̱vahi̍ta̱m yadāyu̍: ..

Recite the mantra below and circle the śikhā with the thumb three times in pradakṣiṇa.

**keśītyasya jūti ṛṣi: . anuṣṭup chanda​: .agnirdevatā - upasthāne viniyoga​:**

Ke̱śya 1̱̍ gniṃ ke̱śī vi̱ṣaṃ ke̱śī bi̍bharti̱ roda̍si . Ke̱śī viśva̱ṃ sva̍rdru̱śe ke̱śīdaṃ jyoti̍rucyate ..

Starting from the east, recite the mantras below and pray to the deities of each direction.

1.Sandhyāyai nama​: (East)2.Sāvitryai nama​: (South)
3.Gāyatryai nama: (West)4.Sarasvatyai nama​: (North)
5.Sarvābhyo devatābhyo nama​: (East)6.Prācyai nama​: (East)
7.Dakṣiṇāyai nama​: (South)8.Pratīcyai nama​: (West)
9.Udīcyai nama​: (North)10.Ūrdhvāya nama​: (Sky)
11.Adharāya nama​: (Earth)12.Antarikṣāya nama​: (Sky)
13.Bhūmyai nama​: (Earth)14.Brahmaṇe nama​: (Sky)
15.Viṣṇave nama​: (Earth)16.Yamāya nama​: (South)

Face south and recite the following śloka.

Yamāya dharmarājāya mṛtyave cāntakāya ca . Vaivasvatāya kālāya sarvabhūtakṣayāya ca .Audumbarāya tadhnāya nīlāya parameṣṭhine . Vrukodharāya citrāya citraguptāya vai nama: .. Citraguptāya vai namo nama iti .

Face north and recite the following śloka.

Ṛtaṃ satyaṃ paraṃ brahma puruṣaṃ kruṣṇa piṅgalam . Ūrdhvaretaṃ virūpākṣaṃ viśvarūpāyavai nama: .. Viśvarūpāyavai namo nama iti .

Face west and recite the following śloka.

Narmadāyai nama: prātarnarmadāyai namo niśi . Namostu narmade tubhyaṃ pāhimāṃ viṣasarpata: .. Apasarpa sarpa bhatraṃ te dūraṃ gaccha mahāyaśa: . Janamejayasya yañānte āstīka vacanaṃ smaran .. Jaratkāro jaratkārvāṃ samutpanno mahāyaśā: . Āstīka: satya sandhomāṃ pannagebhyobhirakṣatu ..

Face east and recite the following śloka.

Namassavitre jagadeka cakṣuṣe jagatprasūti-sthiti nāśahetave . Trayīmayāya triguṇātma dhāriṇe viriñci nārāyaṇa śaṅkarātmane ..Dhyeyassdā savitrumaṇḍala madhyavartī nārāyaṇa: sarasijāsana sanniviṣṭa: .Keyūravān makarakuṇḍalavān kirīṭihāri hirāṇmaya vapurdhruta śaṅkha cakra: .. Śaṅkhacakra gadāpāṇe dvārakā nilayācyuta . Govinda puṇḍarīkākṣa rakṣamāṃ śaraṇāgatam ..

Ākaśātpatitamtoyaṃ yathā gacchati sāgaram . Sarva deva namaskāra: keśavaṃ pratigacchati ..

Keśavaṃ pratigacchatyom nama iti .

Abhivāda namaskāra​:

Perform abhivādana and namaskāra.

abhivādaye ___ trayārṣeya​/pañcārṣeya pravarānvita ___ gotra​: ___ āśvalāyana sūtra​: ___ ṛkśākhādhyāyī ___ śarmā nāma ahaṃ asmi bho:.

Ācamanaṃ — repeat
ācamanaṃ
Oṃ acyutāya nama​:Oṃ anantāya nama​:Oṃ govindāya nama​:
keśava nārāyaṇa
mādhava govinda
viṣṇu madhusūdana
trivikrama vāmana
śrīdhara hṛṣīkeśa​
padmanābha​ dāmodarā
rakṣā dhāraṇam

Sprinkle water (prokṣaṇa) at the place where japa was performed, and apply the rakṣā.

**adyāno devetyasya mantrasya . śyāvāśva ātreya ṛṣi: . savitā devatā - rakṣasvīkaraṇe viniyoga​:**

a̱dyāno devasavitaḥ pra̱jāva̍tsāvī̱ssaubha̍gam . parā̍ du̱ṣvapni̍yaṃ suva ..

viśvā̍ni deva savitarduri̱tāni̱ parā̍suva . yadbha̱draṃ tanma̱ āsu̍va ..

|| Oṃ tatsat brahmārpaṇamastu ||