yajño vā āpaḥ ।
12,1.1tadyadapo accha yanti ।
12,1.2yajñameva tadaccha yanti ।
12,1.3atho ūrgvā āpo rasaḥ ।
12,1.4aurjena eva tadrasena haviḥ saṃsṛjanti ।
12,1.5atho amṛtatvamvā āpaḥ ।
12,1.6amṛtatvameva tadātmandhatte ।
12,1.7taddha sma vai purā yajña muho rakṣāṃsi tīrtheṣvapo gopāyanti ।
12,1.8tadye ke ca āpo accha jagmuḥ ।
12,1.9tadeva tāntsarvānjaghnuḥ ।
12,1.10tatetatkavaṣaḥ sūktamapaśyatpañcadaśarcampra devatrā brahmaṇe gāturetviti ।
12,1.11tadanvabravīt ।
12,1.12tena yajña muho rakṣāṃsi tīrthebyo apāhan ।
12,1.13tata u ha etadarvāksvastyariṣṭyāḥ punaḥ pratyāyanti ।
12,1.14atha ado amutra apsvadhvaryurāhutimjuhoti ।
12,1.15tāmsampratyetāmanubrūyāt ।
12,1.16hinotā no adhvaramdeva yajyā iti ।
12,2.1tasyā eva eṣā yājyā deva yajyā ityabhirūpā ।
12,2.2āvarvṛtatīradha nu dvidhārā ityāvṛttāsu ।
12,2.3prati yadāpo adṛśramāyatīriti pratikhyātāsu ।
12,2.4samanyā yantyupa yantyanyā iti samāyatīṣu ।
12,2.5āpo na devīrupa yanti hotriyamiti hotṛ camase avanīyamānāsu ।
12,2.6ādhenavaḥ payasā tūrṇyarthā iti ।
12,2.7āpo vai dhenavaḥ ।
12,2.8āpo hi idamsarvamdhinvanti ।
12,2.9atha adhvaryurhotāramabhyāvṛtya tiṣṭhati ।
12,2.10tamhotā pṛcchatyadhvaryavaiṣīrapa iti ।
12,2.11aiṣīryajñamityeva enamtadāha ।
12,2.12utemanannamuriti pratyāha ।
12,2.13avidāma tadyadāsya aiṣīṣma anaṃsata tasmā ityeva enamtadāha ।
12,2.14pratyukto hotā etamnigadampratipadyate ।
12,2.15ūrgvai raso nigadaḥ ।
12,2.16aurjameva tadrasamnigadena haviṣi dadhāti ।
12,2.17ambayo yantyadhvabhiriti ।
12,2.18āpo vā ambayaḥ ।
12,2.19apo hi yatīḥ stauti ।
12,2.20emā agmanrevatīrjīva dhanyā ityāgatāsu ।
12,2.21āgmannāpa uśatīrbarhiredamityāgatavatyā paridadhāti ।
12,2.22abhirūpā anvāha ।
12,2.23yadyajñe abhirūpamtatsamṛddhamyajñasya eva samṛddhyai ।
12,2.24anūktaḥ prātaranuvāka āsīt ।
12,3.1aprāptānyukthānyāsan ।
12,3.2tānetasmintsaṃdhāvasurā upāyan ।
12,3.3te devāḥ pratibudhya bibhyata etamtrihsamṛddhamvajramapaśyan ।
12,3.4āpa iti tatprathamamvajra rūpam ।
12,3.5sarasvatī iti taddvitīyamvajra rūpam ।
12,3.6pañcadaśarcambhavati ।
12,3.7tattṛtīyamvajra rūpam ।
12,3.8etena vai devāstriḥ samṛddhena vajreṇa ebhyo lokebhyo asurānanudanta ।
12,3.9tatho eva etadyajamāna etena eva triḥ samṛddhena vajreṇa ebhyo lokebhyo dviṣato bhrātṛvyānnudate ।
12,3.10mādhyamāḥ sarasvatyāmsatramāsata ।
12,3.11taddha api kavaṣo madhye niṣasāda ।
12,3.12tamha ima upoduḥ ।
12,3.13dāsyā vai tvamputro asi na vayamtvayā saha bhakṣayiṣyāma iti ।
12,3.14sa ha kruddhaḥ pradravantsarasvatīmetena sūktena tuṣṭāva ।
12,3.15tamha iyamanviyāya ।
12,3.16tata u ha ime nirāgā iva menire ।
12,3.17tamha anvādrutya ūcuḥ ।
12,3.18ṛce namaste astu mā no hāsīḥ ।
12,3.19tvamvai naḥ śreṣṭho asi ।
12,3.20yamtvā iyamanveti iti ।
12,3.21tamha jñapayāmcakruḥ ।
12,3.22tasya ha krodhamvininyuḥ ।
12,3.23sa eṣa kavaṣasya eva mahimā sūktasya ca anuveditā ।
12,3.24atha yatsaha patnībhiryanti ।
12,4.1gandharvā ha vā indrasya somamapsu pratyāhitā gopāyanti ।
12,4.2ta u ha strī kāmāḥ ।
12,4.3te ha āsu manāṃsi kurvate ।
12,4.4tadyathā pramattānāmyajñamāharedevamtat ।
12,4.5upanāmuka u eva enamyajño bhavati ।
12,4.6tā vai viṃśatimanvāha ।
12,4.7tā virājamabhisampadyante ।
12,4.8vairājīrvā āpaḥ ।
12,4.9annamvirāḍannamāpaḥ ।
12,4.10annena tadanna adyamsamardhayati ।
12,4.11triḥ prathamayā triruttamayā caturviṃśatiḥ sampadyante ।
12,4.12caturviṃśatyakṣarā gāyatrī ।
12,4.13gāyatrī prātaḥ savanamvahati ।
12,4.14tadu ha prātaḥ savana rūpānna apaiti ।
12,4.15iti nvāponaptrīyasya ।
12,4.16atha vā upāṃśuḥ prāṇa eva ।
12,5.1tamhūyamānamanuprāṇyātprāṇamme pāhi prāṇamme jinva svāhā tvā subhava sūryāya iti ।
12,5.2sa eva tasya vaṣaṭkāraḥ sa svāhā kāraḥ ।
12,5.3na ha vai tā āhutayo devāngacchanti yā avaṣaṭkṛtā vā asvāhā kṛtā vā bhavanti ।
12,5.4antaryāmo apāna eva ।
12,5.5tamhūyamānamanvavānyādapānamme pāhyapānamme jinva svāhā itvā subhava sūryāya iti ।
12,5.6sa eva tasya vaṣaṭkāraḥ sa svāhā kāraḥ ।
12,5.7na ha vai tā āhutayo devāngacchanti yā avaṣaṭkṛtā vā asvāhā kṛtā vā bhavanti ।
12,5.8tau vā etau prāṇa apānāveva yadupāṃśvantaryāmau ।
12,5.9tayorvā udite anyamanudite anyamjuhvati ।
12,5.10imāveva tatprāṇa apānau vitārayati ।
12,5.11tasmāddhi imau prāṇa apānau saha santau nānā iva ।
12,5.12yadveva udite anyamanudite anyamjuhvati ।
12,5.13aho rātrābhyāmeva tadasurānantarayanti ।
12,5.14ubhayato hyamumādityamaho rātre pāpmānamvā yajamāna iti ha sma āḥ ।
12,5.15atha yasya etā ubhā udite juhvatyubhau vā anudite ।
12,5.16udaka yājī sa na soma yājī ।
12,5.17yasya eva etau yathā yathamhūyete sa soma yājī ।
12,5.18iti nvāupāṃśvantaryāmayoḥ ।
12,5.19anūttheyaḥ pavamāno na iti ।
12,6.1na anūttheya ityāhuḥ ।
12,6.2ṛca etadāyatanamyatra etaddha uta āste ।
12,6.3atha adaḥ sāmno yatra amī sāma gāyanti ।
12,6.4sa yo anūttiṣṭhati ।
12,6.5ṛcamsa svāda āyatanāccyavayati ।
12,6.6ṛcamsa sāmno anuvartmānamkaroti ।
12,6.7tasmādu na anūttiṣṭhet ।
12,6.8na idṛcamsvāda āyatanāccyavayāni iti ।
12,6.9na idṛcamsāmno anuvartmānamkaravāṇi iti ।
12,6.10yadi tu svayamhotā syāt ।
12,6.11anūttiṣṭhet ।
12,6.12aupagātramhyasya bhavati ।
12,6.13svargo vai lokaḥ svaraḥ sāma ।
12,6.14svarge loke svare sāmanyātmānamatisṛjā iti ।
12,6.15atha pavamāne ha vā u prātaḥ sarvā devatāḥ saṃtṛpyanti ।
12,6.16kathamtatra aparibhakṣito bhavati iti ।
12,6.17sa stute pavamāna etamjapamjapet ।
12,7.1upahūtā devā asya somasya pavamānasya vicakṣaṇasya bhakṣa upa māmdevā hvayantāmasya somasya pavamānasya vicakṣaṇasya bhakṣe manasā tvā bhakṣayāmi vācā tvā bhakṣayāmi prāṇena tvā bhakṣayāmi cakṣuṣā tvā bhakṣayāmi śrotreṇa tvā bhakṣayāmi iti ।
12,7.2sa eṣa devaiḥ samupahavaḥ ।
12,7.3tathā ha asya asau somo rājā vicakṣaṇaścandramā bhakṣo bhakṣito bhavati ।
12,7.4yamamumdevā bhakṣambhakṣayanti ।
12,7.5atha paśuḥ ।
12,7.6soma eva eṣa pratyakṣamyatpaśuḥ ।
12,7.7udaka peyamiva hi syādyadeṣa na ālabhyeta ।
12,7.8savanānyetena tīvrī karoti ।
12,7.9tadyadvapayā caranti ।
12,7.10tena prātaḥ savanamtīvrī kṛtam ।
12,7.11yatśrapayanti yatpaśu puroḍāśena caranti ।
12,7.12tena mādhyaṃdinamsavanamtīvrī kṛtam ।
12,7.13atha yadenena tṛtīya savane pracaranti ।
12,7.14tena tṛtīya savanamtīvṛī kṛtam ।
12,7.15sa eṣa savanānāmeva tīvrī kāraḥ ।
12,7.16yāśca somapā devatāḥ ।
12,7.17yāśca paśu bhājanāḥ ।
12,7.18trayastriṃśadvai somapā devatāḥ ।
12,7.19yāḥ soma āhutīranvāyattāḥ ।
12,7.20aṣṭau vasava ekādaśa rudrā dvādaśa ādityā indro dvātriṃśaḥ ।
12,7.21prajāpatistrayastriṃśaḥ ।
12,7.22trayastriṃśatpaśu bhājanāḥ ।
12,7.23tā ubhayyaḥ prītā bhavanti yadeṣa ālabhyate ।
12,7.24tametamaindrāgnaḥ syāditi ha eka āhuḥ ।
12,8.1indrāgnī vai sarve devāḥ ।
12,8.2tadenena sarvāndevānprīṇāti iti vadantaḥ ।
12,8.3tadu vā āhurati tadindrambhājayanti ।
12,8.4agnervai prātaḥ savanam ।
12,8.8prātaḥ savana eṣa ālabhyate ।
12,8.9agnervā etamsantamanyasmai haranti ye anya devatyamkurvanti ।
12,8.10tadyathā anyasya santamanyasmai haredevamtat ।
12,8.11api kevalamsaṃvatsaramsaṃvatsara sadāmāgneya eva na cyaveta iti ।
12,8.12tadvihā eka āhuḥ ।
12,8.13śikṣāyāmeva avadhṛta āgneyaḥ ।
12,8.14tasya bhuvo yajñasya rajasaśca netā iti vapāyai yājyā ।
12,8.15pra vaḥ śukrāya bhānave bharadhvamiti śukravatī puroḍāśasya ।
12,8.16pra kāravo mananā vacyamānā iti haviṣmatī haviṣaḥ ।
12,8.17ekādaśinīstveva anvāyātayeyuriti sā sthitiḥ ।
12,8.18yadi pṛṣṭha upāyambhavati ।
12,8.19atha āvāhane ।
12,9.1āvaha devānyajamānāya ।
12,9.2agnimagna āvaha vanaspatimāvaha indramvasumantamāvaha iti ।
12,9.3tatprātaḥ savanamāvāhayati ।
12,9.4indramrudravantamāvaha iti ।
12,9.5tanmādhyaṃdinamsavanamāvāhayati ।
12,9.6indramādityavantamṛbhumantamvibhumantamvājavantambṛhaspativantamviśva devyā vantamāvaha iti ।
12,9.7tattṛtīya savanamāvāhayati ।
12,9.8ata u ha eke vanaspatimāvāhayanti।
12,9.9antata āvāhyaḥ ।
12,9.10tṛtīya savane hyenamyajanti iti vadantaḥ ।
12,9.11tadu vā āhurātmā vai paśuḥ ।
12,9.12prāṇo vanaspatiḥ ।
12,9.13yastamtatra brūyāt ।
12,9.14prāṇādātmānamantaragānna jīviṣyati iti tathā ha syāt ।
12,9.15tasmātpaśumeva upasaṃdhāya vanaspatirāvāhyaḥ ।
12,9.16mīmāṃsitaḥ paśuḥ ।
12,9.17prajāpatiḥ prajā sṛṣṭvā riricāna iva amanyata ।
12,9.18sa ha aikṣata ।
12,9.19kathamnu tena yajña kratunā yajeya yena iṣṭvā upa kāmānāpnuyāmava anna adyamrundhīya iti ।
12,9.20sa tāmekādaśinīmapaśyat ।
12,9.21tāmāharattayā ayajata ।
12,9.22tayā iṣṭvā upa kāmānāpnodava anna adyamarundhata ।
12,9.23tatho evaitadyajamāna etayā eva ekādaśinyā iṣṭvā upa kāmānāpnotyava anna adyamrundhe ।
12,9.24tasyai vā etasyā ekādaśinyai yājyā puronuvākyāścaiva nānā ।
12,10.1manotāyai ca haviṣaḥ ।
12,10.2atha itaratsamānam ।
12,10.3āgneyaḥ prathamaḥ ।
12,10.4brahma vā agniḥ ।
12,10.5brahma yaśasasya avaruddhyai ।
12,10.6sārasvato dvitīyaḥ ।
12,10.7vāgvai sarasvatī ।
12,10.8vācā vā idamsvaditamannamadyate anna adyasya upāptyai ।
12,10.9saumyastṛtīyaḥ ।
12,10.10kṣatramvai somaḥ ।
12,10.11kṣatra yaśasasya avaruddhyai ।
12,10.12pauṣṇaścaturthaḥ ।
12,10.13annamvai pūṣā ।
12,10.14anna adyasya upāptyai ।
12,10.15bārhaspatyaḥ pañcamaḥ ।
12,10.16brahma vai bṛhaspatiḥ ।
12,10.17brahma yaśasasya avaruddhyai ।
12,10.18vaiśvadevaḥ ṣaṣṭhaḥ ।
12,10.19viśva rūpamvā idamannamadyate anna adyasya upāptyai ।
12,10.20aindraḥ saptamaḥ ।
12,10.21kṣatramvā indraḥ ।
12,10.22kṣatra yaśasasya avaruddhyai ।
12,10.23māruto aṣṭamaḥ ।
12,10.24āpo vai marutaḥ ।
12,10.25brahma kṣatre vā indrāgnī ।
12,10.29brahma yaśasasya ca kṣatra yaśasasya ca avaruddhyai ।
12,10.30sāvitro daśamaḥ ।
12,10.31savitṛ prasūtamvā idamannamadyate anna adyasya upāptyai ।
12,10.32vāruṇa ekādaśaḥ ।
12,10.33kṣatramvai varuṇaḥ ।
12,10.34kṣatra yaśasasya avaruddhyai ।
12,10.35evamvai prajāpatirbrahmaṇā ca kṣatreṇa ca kṣatreṇa ca brahmaṇā ca ubhayato anna adyamparihṛhṇāno avarundhāna ait ।
12,10.36tatho eva etadyajamāna evameva brahmaṇā ca kṣatreṇa ca kṣatreṇa ca brahmaṇā ca ubhayato anna adyamparigṛhṇāno avarundhāna etyavarundhāna eti ।
12,10.37