te vai dīkṣiṣyamāṇā agnīntsamnivapante ।
19,1.1ekadhā eva tadbalamvīryamyajamānā ātmandadhate ।
19,1.2atha etāmsamnivapanīyāmiṣṭimtanvate ।
19,1.3te agnaye brahmaṇvate aṣṭā kapālampuroḍāśamnirvapanti ।
19,1.4agnaye kṣatravata ekādaśa kapālam ।
19,1.5agnaye kṣatra bhūte dvādaśa kapālam ।
19,1.6brahma kṣatre eva tadyajamānāḥ samārohanti ।
19,1.7tābhyāmeva etatsvasti saṃvatsaramtaranti ।
19,1.8ta etena prājāpatyena paśunā yajante ।
19,1.9prajāpati prasūtāḥ svasti imamsaṃvatsaramsamaśnavāmahā iti ।
19,1.10tamha eke vāyavyamkurvanti ।
19,1.11etadvai prajāpateḥ pratyakṣamrūpamyadvāyuri iti ।
19,1.12agnaya u ha eke kāmāya kurvanti ।
19,1.13agnirvai kāmo devānāmīśvaraḥ ।
19,1.14sarveṣāmeva devānāmprītyai ।
19,1.15tasya ha eke vaiśvānarīyampaśu puroḍāśamkurvanti ।
19,1.14sarveṣāmeva devānāmprītyai ।
19,1.15tasya ha eke vaiśvānarīyampaśu puroḍāśamkurvanti ।
19,1.16asau vai vaiśvānaro yo asau tapati ।
19,1.17etameva tatprīṇanti ।
19,1.18atha yā bahūnāmsamnivapanīya ukhā sambharaṇīyā sā ekasya dīkṣiṣyamāṇasya bhavati ।
19,1.19te purastādeva dīkṣā prasavānkalpayante ।
19,1.20taiṣasya amāvāsyāyā eka aha upariṣṭāddīkṣeran ।
19,1.21māghasya vā ityāhuḥ ।
19,1.22tadubhayamvyuditām ।
19,1.23taiṣasya tvā iva uditataramiva ।
19,1.24ta etamtrayodaśamadhicarammāsamāpnuvanti ।
19,1.25etāvānvai saṃvatsaro yadeṣa trayodaśo māsaḥ ।
19,1.26tadatra eva sarvaḥ saṃvatsara āpto bhavati ।
19,1.27sa vai māghasya amāvāsyāyāmupavasatyudannāvartsyan ।
19,1.28upa ime vasanti ।
19,1.29prāyaṇīyena atirātreṇa yakṣyamāṇāḥ ।
19,2.1tadenamprathamamāpnuvanti ।
19,2.2tamcaturviṃśena ārabhante ।
19,2.3tadārambhaṇīyasya ārambhaṇīyatvam ।
19,2.4sa ṣaṇmāsānudanneti ।
19,2.5tamūrdhvaiḥ ṣaḍahairanuyanti ।
19,2.6sa ṣaṇmāsānudannitvā tiṣṭhate dakṣiṇā āvartsyan ।
19,2.7upa ime vasanti vaiṣuvatīyena ahnā yakṣyamāṇāḥ ।
19,2.8tadenamdvitīyamāpnuvanti ।
19,2.9sa ṣaṇmāsāndakṣiṇā eti ।
19,2.10tamāvṛttaiḥ ṣaḍahairanuyanti ।
19,2.11sa ṣaṇmāsāndakṣiṇetvā tiṣṭhata udannāvartsyan ।
19,2.12upa ime vasanti māhāvratīyena ahnā yakṣyamāṇāḥ ।
19,2.13tadenamtṛtīyamāpnuvanti ।
19,2.14tamyattrirāpnuvanti ।
19,2.15tredhā vihito vai saṃvatsaraḥ ।
19,2.16saṃvatsarasya eva āptyai ।
19,2.17taduta eṣā abhigīyate ।
19,2.18ahorātrāṇi vidadhadūrṇākā iva dhīryaḥ ।
19,2.19ṣaṇmāso dakṣiṇā ādityaḥ ṣaḍudanneti sūrya iti ।
19,2.20ṣaḍḍhyeṣa māsānudanneti ।
19,2.21ṣaḍdakṣiṇā ।
19,2.22atha etāmagni cityāyāmpañca haviṣamdīkṣaṇīyāmiṣṭimeke tanvate ।
19,2.23pāṅkto vai yajño yajñasya eva āptyai ।
19,2.24atha etāmātithyāmpañca haviṣameva iṣṭimeke tanvate ।
19,2.25pāṅkto vai yajño yajñasya eva āptyai ।
19,2.26atha etā bahvagnīranvāha ।
19,2.27bahūnhyagnīnpraṇayanti ।
19,2.28tasmādbahvagnīranvāha ।
19,2.29tā vai catasro bhavanti ।
19,2.30catuṣṭayamvā idamsarvam ।
19,2.31asya eva sarvasya āptyai ।
19,2.32triḥ prathamayā triruttamayā aṣṭau sampadyante ।
19,2.33aṣṭa akṣarā gāyatrī ।
19,2.34gāyatro vā agnirgāyatracchandāḥ ।
19,2.35svena eva tacchandasā agnīnpraṇayanti ।
19,2.36tā vā upāṃśu bhavanti ।
19,2.37retaḥ siktirvā agni cityā ।
19,2.38upāṃśu vai retaḥ sicyate ।
19,2.39abhirūpā bhavanti ।
19,2.40yadyajñe abhirūpamtatsamṛddhamyajñasya eva samṛddhyai ।
19,2.41atha enamcinvanti yāvadahamkāmayante ।
19,2.42atha enamsaṃcitamsāmabhiḥ pariṣṭuvanti ।
19,2.43atha hotāramāhuragnyukthamanuśaṃsa iti ।
19,3.1rudro ha vā eṣa devānāmaśāntaḥ saṃcito bhavati ।
19,3.2tameva etatśamayanti ।
19,3.3niruktamvaiśvānaramyajati ।
19,3.4nirukto hyeṣa tadā bhavati yadā agnīnpraṇayanti ।
19,3.5atha ata ūrdhvamaikāhikamkarma ।
19,3.6havirdhānayoḥ pravartanamagnīṣomayoḥ praṇayanamagnīṣomīyaḥ paśustasya uktambrāhmaṇam ।
19,3.7atha agnīṣomīyasya paśu puroḍāśamanvañci devasūbhyo havīṃṣi nirpavanti ।
19,3.8etā ha vai devatāḥ savānāmīśate ।
19,3.9tā atra prīṇanti ।
19,3.10tā ebhyaḥ prītāḥ savānprasvanti ।
19,3.11tasmāddeva svaḥ ।
19,3.12tā vā aṣṭau bhavanti ।
19,3.13etābhirvai devāḥ sarvā aṣṭīrāśnuvata ।
19,3.14tatho eva etadyajamānā etābhireva sarvā aṣṭīraśnuvate ।
19,3.15atra ha eke sarva pṛṣṭhāyai havīṃṣi nirvapanti ।
19,3.16sarvamvā agni cityā ।
19,3.17sarveṇa sarvamāpnavāma iti ।
19,3.18tāni vai daśa havīṃṣi bhavanti ।
19,3.19daśa daśinī virāṭ ।
19,3.20śrīrvirāḍanna adyam ।
19,3.21śriyo virājo anna adyasya upāptyai ।
19,3.22atha sunvanti yāvadahamkāmayante ।
19,3.23atha anūbandhyasya vapāyāmsaṃsthitāyāmtvāṣṭreṇa paśunā caranti ।
19,3.24retaḥ siktirvai tvāṣṭraḥ ।
19,3.25patnī śāle caranti ।
19,3.26patnīṣu vai retaḥ sicyate ।
19,3.27upāṃśu caranti ।
19,3.28retaḥ siktirvai tvāṣṭraḥ ।
19,3.29upāṃśu vai retaḥ sicyate ।
19,3.30paryagnikṛtamutsṛjanti na saṃsthāpayanti ।
19,3.31retaḥ siktirvai tvāṣṭraḥ ।
19,3.32na idretaḥ siktampurā kālātsaṃsthāpayāma iti ।
19,3.33tadāhuryadete devate āvāhayati tvaṣṭāramca vanaspatimca kva asya ete iṣṭe bhavata iti ।
19,4.1prayājeṣu vā ete devate yajati ।
19,4.2atra eva asya ete iṣṭe bhavata iti ।
19,4.3atha anūbandhyasya paśu puroḍāśamanvañci devikābhyo havīṃṣi nirvapanti ।
19,4.4yāta yāmāni ha vā etasya chandāṃsi bhavanti yaḥ somena yajate ।
19,4.5chandāṃsi vai devikāḥ ।
19,4.6tadyaddevikābhyo havīṃṣi nirvapanti ।
19,4.7tena ha asya ayāta yāmāni punaryāmāni bhavanti ।
19,4.8atho dhira rasāni ha vā etasya chandāṃsi bhavanti yaḥ somena yajante ।
19,4.9chandāṃsi vai devikāḥ ।
19,4.10tadyaddevikābhyo havīṃṣi nirvapanti ।
19,4.11chandasāmeva sarasatāyai ।
19,4.12tā vā etā devyaḥ ।
19,4.13atha eṣa kaḥ prajāpatiḥ ।
19,4.14tasmāddevikāḥ ।
19,4.15tāni vai pañca havīṃṣi bhavanti ।
19,4.16pañca padā paṅktiḥ ।
19,4.17pāṅkto vai yajño yajñasya eva āptyai ।
19,4.18atra ha eke devībhyo havīṃṣi nirvapanti ।
19,4.19sarvamvā agni cityā ।
19,4.20sarveṇa sarvamāpnavāma iti ।
19,4.21tāni vai daśa havīṃṣi bhavanti ।
19,4.22daśa daśinī virāṭ ।
19,4.23śrīrvirāḍanna adyam ।
19,4.24śriyo virājo anna adyasya upāptyai ।
19,4.25atra ha eke diśāmaveṣṭīḥ kurvanti ।
19,4.26sarvamvā agni cityā ।
19,4.27sarveṇa sarvamāpnavāma iti ।
19,4.28tāni vai ṣaḍḍhavīṃṣi bhavanti ।
19,4.29ṣaḍvā ṛtavaḥ saṃvatsaraḥ ।
19,4.30saṃvatsarasya eva āptyai ।
19,4.31atha udavasānīyāyāmsaṃsthitāyāmmaitrāvaruṇyā payasyayā yajeta tasyā uktambrāhmaṇam ।
19,4.32na etayā aniṣṭvā agnicinmaithunamcarediti ।
19,4.33mukhamvā etatsaṃvatsarasya yaccaturviṃśaḥ ।
19,5.1tasmādagniṣṭomo bhavati ।
19,5.2agniṣṭomo hi yajñānāmmukham ।
19,5.3mukhata eva tatsaṃvatsaramprīṇanti ।
19,5.4taddha eka ukthyamkurvanti ।
19,5.5yajñasya eva sabhāratāyai ।
19,5.6tasya caturviṃśaḥ stomo bhavati ।
19,5.7caturviṃśatirvai saṃvatsarasya ardha māsāḥ ।
19,5.8saṃvatsarasya eva āptyai ।
19,5.9tasya vai trīṇi ṣaṣṭi śatāni stotriyāṇāmbhavanti ।
19,5.10trīṇi vai ṣaṣṭi śatāni saṃvatsarasya ahnām ।
19,5.11tatsaṃvatsarasya ahānyāpnuvanti ।
19,5.12tasya bṛhatpṛṣṭhambhavati ।
19,5.13dvitīyamvā etadahnāmdvitīyambṛhatpṛṣṭhānām ।
19,5.14tasmādasya bṛhatpṛṣṭhambhavati ।
19,5.15atha yatra caturviṃśa stomamupayanti ।
19,5.16avadhṛtamvā u tatra mahā vratam ।
19,5.17bṛhadu vā āyatanena mahā vratasya pṛṣṭhambhavati ।
19,5.18tasmādbṛhadeva etasya ahnaḥ pṛṣṭhamsyāditi ।
19,5.19tasya saṃvatsaṃvatsaramabhi paryuditāni chando rūpāṇi ।
19,5.20hotā ajaniṣṭa cetana ityaṣṭarcamājyamgāyatrī mātram ।
19,5.21gāyatrī mātro vai stomaḥ ।
19,5.22tadvai śastramsamṛddhamyasstomena sampadyate ।
19,5.23mādhucchandasaḥ praugaḥ sa vai samṛddhaḥ ।
19,5.24tasya rūpeṇa anye praugāḥ kalpante ।
19,5.25samṛddhamme prathamataḥ karma kṛtamasaditi ।
19,5.26ā tvā rathamyathā ūtaya iti marutvatīyasya pratipat ।
19,5.27idamvaso sutamandha ityanucaraḥ ।
19,5.28eṣa eva nitya ekāha ātānastasya uktambrāhmaṇam ।
19,5.29kayā śubhā savayasaḥ sanīḍā iti marutvatīyam ।
19,6.1tasya anuttamā te maghavannakirnviti navamī ।
19,6.2tayā paridadhātyuttarāḥ pūrvāḥ śastvā ।
19,6.3mārutyo hi tā bhavanti ।
19,6.4atha eṣā niṣkevalyā ।
19,6.5tasmādetayā paridadhāti ।
19,6.6tasminvā asti samānyā marutaḥ sammimikṣuriti ।
19,6.7saṃvattatsaṃvatsaramabhivadati ।
19,6.8tadetasya ahno rūpam ।
19,6.9tadidāsa bhuvaneṣu jyeṣṭhamiti bṛhaddivo niṣkevalyam ।
19,6.10bṛhaddivena atra hotā retaḥ siñcati ।
19,6.11tadado mahā vratīyena ahnā prajanayati saṃvatsare ।
19,6.12saṃvatsare vai retaḥ siktamjāyate ।
19,6.13tasminvā asti samte navanta prabhṛtā madeṣviti ।
19,6.14saṃvattatsaṃvatsaramabhivadati ।
19,6.15tadetasya ahno rūpam ।
19,6.16tatsaviturvṛṇīmahe adyā no deva savitariti nityā eva vaiśvadevasya pratipacca anucaraśca tayoruktambrāhmaṇam ।
19,6.17taddevasya saviturvāryammahaditi sāvitram ।
19,6.18tasminvā asti prajāvantamrayimasme saminvatviti ।
19,6.19saṃvattatsaṃvatsaramabhivadati ।
19,6.20tadetasya ahno rūpam ।
19,6.21te hi dyāvā pṛthivī viśva śambhuvā iti dyāvā pṛthivīyam ।
19,6.22tasminvā asti panāyyamojo asme saminvatamiti ।
19,6.23saṃvattatsaṃvatsaramabhivadati ।
19,6.24tadetasya ahne rūpam ।
19,6.25kimu śreṣṭhaḥ kimyaviṣṭho na ājagannityārbham ।
19,6.26tasminvā asti saṃvatsara idamadyā vyākhyata iti ।
19,6.27tatpratyakṣamsaṃvatsaramabhivadati ।
19,6.28tadetasya ahno rupam ।
19,6.29yajñasya vo rathyamviśpatimviśāmiti śāryātamvaiśvadevam ।
19,6.30tasminvā asti indro mitro varuṇaḥ samcikitrira iti ।
19,6.31saṃvattatsaṃvatsaramabhivadati ।
19,6.32tadetasya ahno rūpam ।
19,6.33vaiśvānarāya dhiṣaṇāmṛtāvṛdha iti vaiśvānarīyam ।
19,6.34tasminvā asti dhiyā rathamna kuliśaḥ samṛṇvati iti ।
19,6.35saṃvattatsaṃvatsaramabhivadati ।
19,6.36tadetasya ahno rūpam ।
19,6.37vṛṣṇe śardhāya sumakhāya vedhasa iti mārutam ।
19,6.38tasminvā asti giraḥ samañje vidatheṣvābhuva iti ।
19,6.39saṃvattatsaṃvatsaramabhivadati ।
19,6.40tadetasya ahno rūpam ।
19,6.41yajñena vardhata jāta vedasamiti jāta vedasīyam ।
19,6.42tasminvā asti saṃdadasvānrayimasmāsu dīdihi iti ।
19,6.43saṃvattatsaṃvatsaramabhivadati ।
19,6.44tadetasya ahno rūpam ।
19,6.45taddha etadahareke chandogāḥ sarva stomamkurvanti ।
19,7.1anena ahnā ṣaḍahamāpnumaḥ ।
19,7.2ṣaḍahena saṃvatsaram ।
19,7.3ye ca saṃvatsare kāmāḥ ।
19,7.4ṣaḍaho vā u sarvaḥ saṃvatsara iti vadantaḥ ।
19,7.5te yadi tathā kuryuḥ ।
19,7.6ṣaḍaha klṛptamśastramkalpayīta ।
19,7.7yatprathamasya ahna ājyamtadājyam ।
19,7.8yaccaturthasya ahno niṣkevalyamtanniṣkevalyam ।
19,7.11yatpañcamasya ahno vaiśvadevamtadvaiśvadevam ।
19,7.12yatṣaṣṭhasya ahna āgnimārutamtadāgnimārutam ।
19,7.13tatra pṛṣṭhya stotriyāntsarvāntsamāhṛtya upariṣṭātpragāthasya pragāthī kṛtya śaṃsetṣaḍahasya āptyai ।
19,7.14tadyathā eva etena ahnā chandogāḥ ṣaḍahamāpnuvanti ṣaḍahena saṃvatsaram ।
19,7.15ye ca saṃvatsare kāmāḥ ।
19,7.16evameva etena ahnā hotā ṣaḍahamāpnoti ṣaḍahena saṃvatsaram ।
19,7.17ye ca saṃvatsare kāmāḥ ।
19,7.18taddha sma etatpradiśya āha sā eṣā mugdhireva iti ।
19,7.19yamkamca chandogāḥ stomamupāpadyera ।
19,7.20na tadādriyeta ।
19,7.21yadeva idamśastramprravocāma ।
19,7.22tata eva neyāt ।
19,7.23ete vā u stoma sāhe sūkte yatkayāśubhīya tadidāsīye ।
19,7.24tābhyāmeva na niścyaveta iti na niścyaveta iti ।
19,7.25