yaddivyupari taddaśamamahariti ha sma āha kauṣītakiḥ ।
27,1.1tasmāttadavivākyambhavati ।
27,1.2na hi tadaddhā veda kaścana ।
27,1.3na idavidvānvibravāṇi iti ।
27,1.4mitametaddeva karma yaddaśamamaharanuṣṭubeva ।
27,1.5sa yo vyāha ।
27,1.6so atirecayati ।
27,1.7īśvaro vivaktārambhreṣo avnetoḥ ।
27,1.8tadu vā āhurvyeva brūyāt ।
27,1.9nandati ha vai yajño viduṣā āgacchatā ।
27,1.10yanme asamṛddhambhaviṣyatyayamme tatsamardhayiṣyati iti ।
27,1.11yadi kaścitpramatta upahanyāt ।
27,1.12yastadadhīyāt ।
27,1.13yastamtatra brūyāt ।
27,1.14sa tamdeśampārśvataḥ svādhyāyamadhīyīta ।
27,1.15api vā gṛhapatirvā ṛtvijāmvā ekaḥ paryavasarpet ।
27,1.16sa tamdeśampārśvataḥ svādhyāyamśaṃset ।
27,1.17yadi tathā na manyeta ।
27,2.1tampratyeva vibrūyāt ।
27,2.2utsṛjyate daśame ahanyanuṣṭup ।
27,2.3vāganuṣṭup ।
27,2.4sā eṣā vāgvrata dohuṣī krūra vahā iva bhavati ।
27,2.5tasmādutsṛjyate ।
27,2.6na idvācamāsīdāma iti ।
27,2.7atha itarāṇi chandāṃsyanuṣṭubhamabhisampādayati ।
27,2.8tadetannāha eva abhimṛśe śūdrām ।
27,2.9no enāmprasisṛkṣāmi ।
27,2.10no tveva anyatra yāmaka pauṃścalvāyanamme asti iti ।
27,2.11anuṣṭubbhyeṣā daśame ahanparigītā ।
27,2.12tadāhurna anuṣṭubha āyatanamriñcyāt ।
27,2.13virājastatra anubrūyāt ।
27,2.14samānamvā etacchando yadvirāṭca anuṣṭupca ।
27,2.15na hyekena akṣareṇa anyacchando bhavati ।
27,2.16no dvābhyāmiti ।
27,2.17tayorvā etayostṛcayoḥ ṣaḍakṣarāṇyabhyudyanti ।
27,2.18agnimnaro dīdhitibhiraraṇyoragniṣṭoma sāmnaḥ stotriya anurūpayoḥ ṣaṭ ।
27,2.19tāni dvādaśa akṣarāṇi ।
27,2.20hotā prātaranuvāke sampādayet ।
27,3.1na ādriyeta atra eva sampannam ।
27,3.2uṣṇigudaiti iti menimahe ।
27,3.3gāyatrī vā ।
27,3.4tāmprātaranuvāke sampādayet ।
27,3.5na ādriyeta atra vai sampannam ।
27,3.6agne tamadya aśvamna stomairityājyam ।
27,3.7tadetatsṛṣṭamdaśamāya ahne na sampādayet ।
27,3.8na ādriyeta atra eva sampannam ।
27,3.9mādhucchandasaḥ praugastasya uktambrāhmaṇam ।
27,3.10trikadrukeṣu mahiṣo yavāśiramtuviśuṣma ityaticchandasā marutvatīyampratipadyate ।
27,3.11sā sampannā catuḥ ṣaṣṭyakṣarā ।
27,3.12te dve anuṣṭubhau sampadyete ।
27,3.13tatsampannam ।
27,3.14pinvantyapīyayā dvau pragāthau saṃśaṃsati bṛhadindrāya gāyata pra va indrāya bṛhata iti ।
27,3.15tatsampannam ।
27,3.16aikāhikammarutvatīyam ।
27,3.17pratiṣṭhā vā ekāhaḥ pratiṣṭhityā eva ।
27,3.18kayā naścitra ā bhuvatkayā tvamna ūtyā iti vāmadevyasya yonau rathantaramūḍhambhavatyāgneyamsāma aidrīṣu ।
27,4.1tanmithunamprajātyai rūpam ।
27,4.2yāvantaḥ pragāthāstāvantyauṣṇihāni tṛcāni ।
27,4.3dhāyyāmanyā dvipadā bhajate ।
27,4.4saptadaśīmanyā sūktasya ।
27,4.5tatsampannam ।
27,4.6aikāhikamniṣkevalyam ।
27,4.7pratiṣṭhā vā ekāhaḥ pratiṣṭhā daśamamahaḥ ।
27,4.8pratiṣṭhānīyamvai chando dvipade pratiṣṭhityā eva ।
27,4.9abhi tyamdevamsavitāramoṇyoḥ kavi kratumityaticchandasā vaiśvadevampratipadyate ।
27,4.10sā sampannā catuḥ ṣaṣṭyakṣarā ।
27,4.11te dve anuṣṭubhau sampadete ।
27,4.12tatsampannam ।
27,4.13abhivānanucarastasya uktambrāhmaṇam ।
27,4.14atha nityameva aikāhikamtṛtīya savanam ।
27,4.15pratiṣṭhā vā ekāhaḥ pratiṣṭhityā eva ।
27,4.16tatra purastādānobhadrīyasya praśukrīyamśaṃsati ।
27,4.17pratiṣṭhā vā ekāhaḥ pratiṣṭhā daśamamahaḥ ।
27,4.18pratiṣṭhānīyamvai chando dvipadāḥ pratiṣṭhityā eva ।
27,4.19virāṭsu vāmadevyamagniṣṭoma sāma bhavati ।
27,5.1śrīrvirāḍanna adyam ।
27,5.2śriyo virājo anna adyasya upāptyai ।
27,5.3atho śāntirvai bheṣajamvāmadevyam ।
27,5.4śāntireva eṣā bheṣajamantato yajñe kriyate ।
27,5.5atha yatsamūḍhasya atirikta ukthamupayanti ।
27,5.6tena ha atirikta ukthamāpnuvanti ।
27,5.7atha eṣa daśamasya ahno dohaḥ ।
27,5.8yathā sahasramca pañcadaśa ca anuṣṭubhaḥ syuḥ ।
27,5.9tathā etadahaḥ sampādayet ।
27,5.10pañcadaśa uddhṛtya śatasya śatasya catasraścatasra uddharati ।
27,5.11tāścatvāriṃśat ।
27,5.12pūrvāḥ pañcadaśa ।
27,5.13tāḥ pañca pañcāśaduddhṛtāḥ ।
27,5.14atha itare triṃśaddvātriṃśadvargāḥ ।
27,5.15atha eṣā padyā anuṣṭup ।
27,5.16gāyatryai ca uṣṇihaśca ṣaṭpadāni virājastrīṇi tāni nava ।
27,5.17bṛhatyai catvāri tāni trayodaśa ।
27,5.18paṅkteḥ pañca tānyaṣṭādaśa ।
27,5.19triṣṭubhaścatvāri tāni dvāviṃśatiḥ ।
27,5.20jagatyai ca aticchandasaśca aṣṭau tāni triṃśat ।
27,5.21dvipadāyai dve tāni dvātriṃśat ।
27,5.22ityeṣā padya anuṣṭubekatriṃśī bhavati ।
27,5.23atha eṣā devatyā anuṣṭup ।
27,6.1aṣṭau vasava ekādaśa rudrā dvādaśa ādityā indro dvātriṃśa ityeṣā devatyā anuṣṭupdvātriṃśī bhavati ।
27,6.2atha yāḥ pañca pañcāśaduddhṛtāḥ ।
27,6.3catuścatvāriṃśattāḥ paṅktayaḥ ।
27,6.4tato yāścatvāriṃśattadūdhaḥ ।
27,6.5atha yāścatasro atiyanti te stanāḥ ।
27,6.6sā eṣā stoma akṣara anuṣṭubetena ūdhasā etaiḥ stanairetamindrasya ātmānamvratyamaharabhikṣarati ।
27,6.7sarveṇa anna adyena sarvai rasaiḥ sarvaiḥ kāmaiḥ sarveṇa amṛtatvena abhikṣarati ।
27,6.8etasyā u eva vikṣareṇa chandomāḥ stomataśca śastrataśca vardhante ।
27,6.9yadu vai veda tanmayaḥ sambhavati ।
27,6.10sa ya evaṃvidasya āyuṣaḥ parastādetamindrasya ātmānamvratyamaharabhisambhavati ।
27,6.11tameṣā stoma akṣara anuṣṭubetena ūdhasā etaiḥ stanaiḥ sarveṇa anna adyena sarvai rasaiḥ sarvaiḥ kāmaiḥ sarveṇa amṛtatvena abhikṣarati ।
27,6.12ya evamsampannamdaśamamahaḥ śaṃsati ।
27,6.13tasmādevamsampannamdaśamamahaḥ śaṃsediti ।
27,6.14atha yadatirikta ukhtyamupayanti ।
27,7.1mana eva tatprīṇanti ।
27,7.2tatsarva yajñairanuśaṃsanti ।
27,7.3eṣā hi manaso mātrā ।
27,7.4saṃsthite ahani purā patnī samyājebhya etasminkāle saṃrpasarpanti ।
27,7.5ayajñiyā vai patnyo barhirvedi hi tā iti vadantaḥ ।
27,7.6saṃsthiteṣu patnī samyājeṣviti tveva sthitam ।
27,7.7atra alpako bhrātṛvya lokaḥ pariśiṣṭo bhavati iti ।
27,7.8te saṃrpasṛpya sārparājñyā ṛkṣu stuvate ।
27,7.9iyamvai sārparājñī ।
27,7.10iyamhi sarpato rājñī ।
27,7.11atho vāgvai sārparājñī ।
27,7.12vāgghi sarpato rājñī ।
27,7.13atho gaurvai sārparājñī ।
27,7.14gaurhi sarpato rājñīi ।
27,7.15āyamgauḥ pṛśnirakramīdityetamtṛcamna antariyātstotriyasya ānantarityai ।
27,7.16asmāsu nṛmṇamdhā iti ।
27,7.17annamvai nṛmṇam ।
27,7.18annameva tadyajñe ca yajamāneṣu ca dadhāti ।
27,7.19ātmānampūrvamāha ।
27,8.1tathā asya ātmā anantaritā bhavati ।
27,8.2vātāperhavana śruta iti ।
27,8.3indro vai vātāpiḥ ।
27,8.4sa ha vātamāptvā śarīrānnirahan ।
27,8.5pratiparaityadhvaryuḥ ।
27,8.6so anirukte gārhapatye prājāpatye dve āhutī juhoti ।
27,8.7prajāpatirvai gārhapatyaḥ ।
27,8.8anirukta u vai prajāpatiḥ ।
27,8.9āhuti saṃsthe u vai stuta śastre ।
27,8.10samāptamstotramsamāptamśastramsamāptambrahma udyam ।
27,8.11ato nveva api kāma yajeyuḥ ।
27,8.12atha bhakṣayeyuḥ ।
27,8.13ayamvai venaḥ prajāpateḥ pratyakṣamtanvastā hotā vadet ।
27,8.14annādī ca anna patnī ca ।
27,9.1iyamvā anna adyasāvanna patnī ।
27,9.2bhadrā ca kalyāṇī ca ।
27,9.3bhadrā tatsomaḥ ।
27,9.4kalyāṇī tatpaśavaḥ ।
27,9.5anilayā ca apabhayā ca ।
27,9.6anilayā tadvāyuḥ ।
27,9.7na hyeṣa ilayati ।
27,9.8apabhayā tanmṛtyuḥ ।
27,9.9na hyeṣa bibheti ।
27,9.10anāptā ca anāpyā ca ।
27,9.11iyamvā nanāptā ।
27,9.12asau dyauranāpyā ।
27,9.13anādhṛṣṭā ca anādhṛṣyā ca ।
27,9.14ayamvā agniranādhṛṣṭā ।
27,9.15abhrātṛvyā tatsaṃvatsaraḥ ।
27,9.19so asāveva gṛhapatiryo asau tapati ।
27,9.20eṣa hi gṛhāṇāmpatiḥ ।
27,9.21tasya ṛtava eva gṛhāḥ ।
27,9.22eṣa patiḥ ।
27,9.23eṣa u devo apahata pāpmā ।
27,9.24udādravatyadhvaryuḥ ।
27,9.25apidadhati sadaso dvārau śālāyāśca ।
27,9.26audumbarīmanvārabhante ।
27,10.1ūrgvai anna adyamudumbaraḥ ।
27,10.2ūrjo anna adyasya upāptyai ।
27,10.3uttamau pāṇī hotā kurvīta ।
27,10.4uttamo asāni iti ।
27,10.5uttamo ha eva bhavati ।
27,10.6te vācamyamā āsata ā nakṣatrāṇāmdarśanāt ।
27,10.7vācamha vā etadbhūtānyāpyāyayanti yadvācamyamāni śerate ।
27,10.8āpīnāmvācamavyāsiktāmantata ṛdhnavāma iti ।
27,10.9dṛśyamāneṣu nakṣatreṣvadīkṣito bahistiṣṭhannāha dīkṣitā veda iti ।
27,10.10aporṇuvanti sadaso dvārau ।
27,10.11evamśālāyai ।
27,10.12te yathā prapannamupaniṣkramya mārjālīyanyantena nakṣatreṣu cakṣurvisṛjante taccakṣurdeva hitamśukramuccaraditi ।
27,10.13jyotirvai nakṣatrāṇi ।
27,10.14jyotireva tadātmandadhate ।
27,10.15te parayā dvārā havirdhāne prapadyante ।
27,10.16atha adhvaryuruttarasya havirdhānasya kūbarīmabhipadya āha satrasya ṛdhimgāya iti ।
27,10.17gāyati satrasya ṛdhim ।
27,10.18tatsatrasya ṛdhimāpnuvanti ।
27,10.19sarve sāmno nidhanamupayanti ।
27,10.20pratiṣṭhā vai nidhanampratiṣṭhityā eva ।
27,10.21ta uttareṇa havirdhāne gacchantyadhokṣamvā uttarasya aindrīmaticchandasamjapantaḥ ।
27,10.22aticchandasā eva tadadhokṣampāpmānamapaghnate ।
27,10.23te nvā u vayamuttareṇa eva havirdhāne parīma iti ha sma āha kauṣītakiḥ ।
27,11.1yajñasya anusaṃcaramsaptaṛṣibhyo anantarhitā iti ।
27,11.2te agreṇa havirdhāne samupaviśya kāma dhyāyanti yamyamicchanti ।
27,11.3sa u ha ebhyaḥ kāmaḥ samṛdhyate ।
27,11.4atha ya u bahu kāmā bhavanti ।
27,11.5bhūrbhuvaḥ svarityetāste vyāhṛtīrjapanti ।
27,11.6te pāañca udañca utkramya vācamnihvayante ।
27,11.7na idvākparācyasaditi ।
27,11.8vācameva tadātmandadhate ।
27,11.9subrahmaṇyayā vācamvisṛjñante ।
27,11.10brahma vai subrahmaṇyā ।
27,11.11brahmaṇā eva tadvācamvisṛjante ।
27,11.12ta āgnīdhre saha rājā saṃviśante ।
27,11.13tadyathā rājānamvā rāja mātramvā śrāntamveśma prapādyeyuḥ ।
27,11.14evameva etatsomamrājānamaharaharhavirdhānābhyāmupāvahṛtya agnīdhramprapādayanti ।
27,11.15ta āgnīdhre saha rājā saṃviśante ।
27,11.16atha yatsamūḍhamdaśarātramupayanti ।
27,11.17sarveṣāmeva kāmānāmāptyai ।
27,11.18atha yadvyūḍhamupayanti ।
27,11.19sarveṣāmeva chandasāmāptyai ।
27,11.20atha yadvyūḍha samūḍhā upayanti ।
27,11.21daśarātrasya eva nānātvam ।
27,11.22samūḍha u ha eva agra āsa ।
27,11.23tāni chandāṃsyanyonyasya sthānamabhidadhyuḥ ।
27,11.24sarvāṇi prathamāṇi syāma sarvāṇi madhyamāni sarvāṇyuttamāni iti ।
27,11.25atho sarvāṇyeva etacchandāṃsi sarva savana bhāñji kurvanti ।
27,11.26gāyatra prātaḥ savanaḥ prathamastryahastriṣṭubmadhyaṃdino jagattṛtīya savanaḥ ।
27,12.1jagatprātaḥ savano dvitīyastryahaḥ gayatra madhyaṃdinastriṣṭuptṛtīya savanaḥ ।
27,12.2triṣṭupprātaḥ savanastṛtīyastryaho jaganmadhyaṃdino gāyatra tṛtīya savanaḥ ।
27,12.3gāyatrprātaḥ savanamdaśamamahaḥ ।
27,12.4tatsamānācchandasa samānamchanda upasaṃgacchante ।
27,12.5atha yaddaśamamaharanuṣṭubhamabhisampādayati ।
27,12.6vāgvā etadahaḥ ।
27,12.7vāganuṣṭup ।
27,12.8vācyeva tadvācampratiṣṭhāpayanti ।
27,12.9te amṛtatvamāpnuvanti ye daśamamaharupayanti ye daśamamaharupayanti ।
27,12.10