मुख्यं गम्यताम्

Try searching

Quick links

Crawlable search page

Kauṣītaki (Śāṅkhāyana) Brāhmaṇam, Adhyāya 28

3
Khaṇḍikā 1

prajāpatirhi yajñamsasṛje ।

28,1.1

tena ha sṛṣṭena devā ījire ।

28,1.2

tena ha iṣṭvā sarvānkāmānāpuḥ ।

28,1.3

tasya hetorārdhyamapanidadhuḥ ।

28,1.4

ya ete praiṣāśca nigadāśca ।

28,1.5

atha itareṇa yajñena ṛṣaya ījire ।

28,1.6

te ha vijajñuḥ ।

28,1.7

asarveṇa ha vai yajñena yajāmahai na vai sarvānkāmānāpnuma iti ।

28,1.8

te ha śremuḥ ।

28,1.9

ta ete praiṣāṃśca nigadāṃśca dadṛśuḥ ।

28,1.10

tena ha sapraiṣeṇa sanigadena iṣṭvā sarvānkāmānāpuḥ ।

28,1.11

etāvate ha vā u praiṣāśca nigadāśca ।

28,1.12

yadṛgbhiryajñasya anāptamtadebhiḥ sarvamāpsyāma iti ।

28,1.13
Khaṇḍikā 2

tānetānpraiṣānviśvāmitro dadarśa ।

28,2.1

atho puroḍāśa praiṣān ।

28,2.2

atha itara ṛṣaya itarān ।

28,2.3

tadāhuḥ kasmānmaitrāvaruṇa eva sarvebhyaḥ preṣyati iti ।

28,2.4

etā ha vai devatāḥ praiṣāṇāmājimīyuḥ ।

28,2.5

tanmitrāvaruṇā ujjigyatuḥ ।

28,2.6

tasmānmaitrāvaruṇa eva sarvebhyaḥ preṣyati ।

28,2.7

sa vai tiṣṭhanpreṣyati ।

28,2.8

tiṣṭhanvai vīryavattamaḥ ।

28,2.9

tiṣṭhannāśruta vadanatamaḥ ।

28,2.10

vīryavatīmāśrutāmdeveṣu vācamudyāsamiti ।

28,2.11

kuvakra iva praṇato anubrūyāt ।

28,2.12

tathā ha varṣukaḥ parjanyo bhavati iti ha sma āha kauṣītakiḥ ।

28,2.13

taddha sma vai purā asura rakṣasāni havīṃṣi vimathnate ।

28,2.14

tata etā vāmadevo abhirūpā apaśyadagnirhotā no adhvara iti ।

28,2.15

tābhirha agnimpariniṇyuḥ ।

28,2.16

tato vai tāni rakṣāṃsi nāṣṭrā apajaghnire ।

28,2.17

juṣasva saprathastamamiti juṣṭavatīmabhirūpāmanvāha ।

28,2.18

juṣṭavatīmabhirūpāmdeveṣu vācamudyāsamiti ।

28,2.19

imamno yajñamamṛteṣu dhehi iti ।

28,2.20

stokāneva etābhiragnaye svadayati ।

28,2.21

etā ha vā u teṣāmpuronuvākyā etā yājyāḥ ।

28,2.22

tasmādabhirūpā bhavanti ।

28,2.23
Khaṇḍikā 3

vaiśvāmitrīmpuroḍāśa sviṣṭakṛtaḥ puronuvākyāmanvāha tasyā uktambrāhmaṇam ।

28,3.1

vaiśvāmitrīranusavanampuroḍāśānāmpuronuvākyā anvāha ।

28,3.2

viśvāmitro ha etānpuroḍāśa praiṣāndadarśa salomatāyai ।

28,3.3

mādhucchandasyāvabhirūpe dvidevatyānāmprathamasya puronuvākye anvāha ।

28,3.4

madhucchandā ha etāndvidevatya praiṣāndadarśa salomatāyai ।

28,3.5

gārtsamadīmca maidhātithīmca uttarayorabhirūpe anvāha ।

28,3.6

maidhātithīḥ prātaḥ savana unnīyamānebhyo anvāha ।

28,3.7

medhātithirha prātaḥ savana indrāya somamprovāca ।

28,3.8

tā vā āvatyo harivatyo bhavanti puronuvākyā anurūpeṇa ।

28,3.9

tā vā aindryo bhavanti ।

28,3.10

aindro hi yajña kratuḥ ।

28,3.11

tā vai gāyatryo bhavanti ।

28,3.12

gāyatramprātaḥ savanam ।

28,3.13

tā vai nava anvāha ।

28,3.14

nava nvā atra camasānunnayanti ।

28,3.15

ṣaḍu ha eke prātaḥ savana unnīyamānebhyo anvāhuḥ ।

28,3.16

svayamacchāvākaḥ saptamīm ।

28,3.17

sapta sapta uttarayoḥ savanayoḥ ।

28,3.18

sapta vai prāñca āsīnā vaṣaṭkurvanti iti vadantaḥ ।

28,3.19

tadvai khalu yathā sūktameva anubrūyāt ।

28,3.20

hoturhyeva etāḥ puronuvākyā bhavanti ।

28,3.19

hoturhyeva anucamasametāṃścamasānunnayanti ।

28,3.22

atha hotrāḥ samyajanti ।

28,3.23

yajamānameva tadanṛṇatāyai sampramuñcanti ।

28,3.24

mitramvayamhavāmaha iti maitrāvaruṇyā maitrāvaruṇaḥ svayā eva devatayā ।

28,3.25

yajma mukhasya anavara ardhyai ।

28,3.26

indra tvā vṛṣabhamvayamityaindryā brāhmaṇācchaṃsī ।

28,3.27

aindro hi yajña kratuḥ ।

28,3.28

maruto yasya hi kṣaya iti mārutyo potā ।

28,3.29

yatra ha tadindrammarutaḥ pupuvuḥ ।

28,3.30

tadenānindraḥ soma pīthe anvābheje ।

28,3.31

tasmātsa mārutyā potā prathamataśca antataśca yajati ।

28,3.32

agne patnīriha ā vaha ityāgnipātnīvatyā tvaṣṭṛmatyā na neṣṭā ।

28,3.33

tvaṣṭā vai devānāmpātnīvato neṣṭā ṛtvijām ।

28,3.34

tasmātsa āgnipātnīvatyā tvaṣṭṛmatyā neṣṭā prathamataśca antataśca yajati ।

28,3.35

ukṣa annāya vaśā annāya ityāgneyyāgnīdhraḥ ।

28,3.36

agnimhi sa samindhe ।

28,3.37

tasmātsa āgneyyāgnīdhraḥ prathamataśca antataśca yajati ।

28,3.38
Khaṇḍikā 4

atha yatra ha tannābhānediṣṭho mānavo aṅgiraḥ su upahavamīṣe ।

28,4.1

sa etāmhotrāmacchāvākīyāmprovāca ।

28,4.2

sa vā upahūtāyāmiḍāyāmājagāma ।

28,4.3

tasmāttanna pravṛṇate ।

28,4.4

sa vā etasmātpūrvasmāduttarādavāntara deśādājagāma ।

28,4.5

tasmādetasyāmdiśyāsīno acchāvāka upahavamicchate ।

28,4.6

tadāhuḥ kasmādacchāvākāya puroḍāśa dṛgalampariharanti iti ।

28,4.7

alīkayurha vācaspato naimiśīyānāmdīkṣā upasatsu brahmā āsa ।

28,4.8

sa ha prasute acchāvākīyāmcakāra ।

28,4.9

te ha ūcuḥ ।

28,4.10

asmai vā imampurā brahma bhāgamparyaharan ।

28,4.11

kasmā enampariharāma iti ।

28,4.12

tasmā eva enampariharata ityūcuḥ ।

28,4.13

tamtasmai parijahruḥ ।

28,4.14

sa eṣa brahma bhāga eva ।

28,4.15

atho iḍā bhājo vā itare camasāḥ ।

28,4.16

tasmādacchāvākāya puroḍāśa dṛgalampariharanti ।

28,4.17

camasasya eva aparīḍatāyai ।

28,4.18
Khaṇḍikā 5

atha enamadhvaryurāha acchāvāka vadasva yatte vādyamiti ।

28,5.1

acchāvāka upahavamicchasva ityeva enamtadāha ।

28,5.2

acchā vo agnimavasa ityacchāvāka āgneyīranvāha ।

28,5.3

āgneyamprātaḥ savanam ।

28,5.4

tā vā anuṣṭubho bhavanti ।

28,5.5

gāyatrī vai sā anuṣṭup ।

28,5.6

gāyatramagneśchandaḥ ।

28,5.7

tā vai tisro bhavanti ।

28,5.8

trivṛdvā agniraṅgārā arcirdhūma iti ।

28,5.9

uttamāyai tṛtīye vacane praṇaveṇa nigadamupasaṃdadhāti ।

28,5.10

yajamāna hotaradhvaryo agnīdbrahmanpitarneṣṭaruta upavaktariti ।

28,5.11

praśāstā vā upavaktā ।

28,5.12

api vā ṛcā abhyuditam ।

28,5.13

upavaktā janānāmiti ।

28,5.14

iṣeṣayadhvamūrjorjayadhvam ।

28,5.15

annamvā iṣamannamūrjam ।

28,5.16

annena samukṣadhvamityeva enāṃstadāha ।

28,5.17

ni vo jāmayo jihatāmnyajāmaya iti ।

28,5.18

yacca jāmi yacca ajāmi ।

28,5.19

tadvo nijihatāmityeva enāṃstadāha ।

28,5.20

api vā ṛcā abhyuditam ।

28,5.21

jāmimajāmimpra mṛṇīhi śatrūniti ।

28,5.22

ni sapatnā yāmani bādhitāsa iti ।

28,5.23

nihatā vaḥ sapatnā samaraṇa ityeva enāṃstadāha ।

28,5.24

jeṣatha abhītvarīmjeṣatha abhitvaryā iti ।

28,5.25

senā abhītvarī ।

28,5.26

senayā senāmjayata ityeva enāṃstadāha ।

28,5.27

śravadva indraḥ śṛṇavadvo agniriti ।

28,5.28

śṛṇotu na indraḥ śṛṇotvagnirityāśiṣameva tadvadate ।

28,5.29

prasthāya indra agnibhyāmsomamvocata upo asmānbrāhmaṇānbrāhmaṇa āhvayadhvamiti ।

28,5.30

sarveṣveva tadupahavamicchate ।

28,5.31

tamhotā upahvayate ।

28,5.32

sa hi teṣāmśreṣṭhī bhavati ।

28,5.33

yamvai śraiṣṭhyupahvayate ।

28,5.34

sa upahūta iti ha sma āha ।

28,5.35
Khaṇḍikā 6

pratyasmai pipīṣata ityacchāvāka unnīyamānāya anvāha ।

28,6.1

tā vai catasro bhavanti ।

28,6.2

catuṣṭayamvā idamsarvam ।

28,6.3

asya eva sarvasya āptyai ।

28,6.4

aindrīranvāha ।

28,6.5

aindro hi yajña kratuḥ ।

28,6.6

tā vā anuṣṭubho bhavanti saṃśaṃsāyai ।

28,6.7

bṛhatyuttamā bhavati ।

28,6.8

śrīrvai bṛhatī ।

28,6.9

śriyāmeva tadantataḥ pratitiṣṭhati ।

28,6.10

prātaryāvabhirā gatamityaindrāgnyā yajati ।

28,6.11

aindrāgnamhyasya ukthambhavati ।

28,6.12

gāyatryā gāyatramprātaḥ savanam ।

28,6.13

anuvaṣaṭkarotyāhutīnāmeva śāntyai ।

28,6.14

āhutīnāmpratiṣṭhityai ।

28,6.15

anavānamprātaḥ savane yajeyuriti ha sma āha paiṅgyaḥ ।

28,6.16

kṣipramdevebhyo haviḥ prayacchāma iti ।

28,6.17

ardharcaśa iti kauṣītakiḥ ।

28,6.18

etadvai chandasāmparva yadardharcaḥ ।

28,6.19

parvaśa eva taddevebhyo haviḥ prayacchati ।

28,6.20

atha ata ṛtu praiṣāṇāmeva mīmāṃsā ।

28,6.21

kaṇvo ha etānṛtu praiṣāndadarśa ।

28,6.22

medhātithiryājyāḥ ।

28,6.23

kāṇvo ha vai medhātithiḥ ।

28,6.24

tena tau mṛtyumpāpmānamapajighnāte ।

28,6.25

sa ya icchenmṛtyumpāpmānamapahanyāmiti ।

28,6.26

puruṣo vai yajñaḥ ।

28,6.28

tasya vāgeva ājyam ।

28,6.29

sā vā ekā eva bhavati ।

28,6.30

tasmādeka devatyamājyamśaṃsati ।

28,6.31

prāṇāḥ praugam ।

28,6.32

te vā ime bahavaḥ prāṇāḥ ।

28,6.33

tasmādbahvyo devatāḥ prauge śasyante ।

28,6.34
Khaṇḍikā 7

bāhū maitrāvaruṇaśca acchāvākaśca ।

28,7.1

tau vai dviguṇau bhavataḥ ।

28,7.2

tasmāttau prātaḥ savane dvidevatyāḥ śaṃsataḥ ।

28,7.3

iyameva venā sevanī madhyambrāhmaṇācchaṃsī ।

28,7.4

tasmādbrāhmaṇācchaṃsī prātaḥ savana eka devatyāḥ śaṃsati ।

28,7.5

ātmā madhyaṃdinaḥ ।

28,7.6

sa vā eka eva bhavati ।

28,7.7

tasmānmadhyaṃdine hotrā āśaṃsina ekadevatyāḥ śaṃsanti ।

28,7.8

hotā ca niṣkevalyam ।

28,7.9

ūrū maitrāvaruṇaśca acchāvākāśca ।

28,7.10

tau vai dviguṇau bhavataḥ ।

28,7.11

tasmāttau tṛtīya savane dvidevatyāḥ śaṃsataḥ ।

28,7.12

idameva śiśnammadhyambrāhmaṇācchaṃsī ।

28,7.13

tasmāddvirūpamjāyate strī ca pumāṃśca ।

28,7.14

tasmādbrāhmaṇācchaṃsī tṛtīya savane dvidevatyāḥ śaṃsati ।

28,7.15

brāhmaṇācchaṃsī bhūyiṣṭhāḥ śaṃsati ।

28,7.16

madhyamvai brāhmaṇācchaṃsī ।

28,7.17

tasmādidamātmano madhyamsthaviṣṭham ।

28,7.18
Khaṇḍikā 8

atha yadāvantaḥ stotriyā anurūpā bhavanti tatprathamasya ahno rūpam ।

28,8.1

vaiśvāmitrau maitrāvaruṇasya ca acchāvākasya ca stotriyau bhavataḥ ।

28,8.2

vāsiṣṭhau navarcau paryāsau ।

28,8.3

antāveva etatsadṛśau kurvataḥ ।

28,8.4

stotriyānśastvā śvaḥ stotriyānanurūpamkurvate ।

28,8.5

ahīna saṃtatyā ahīna rūpatāyai ।

28,8.6

ahareva tadahno anurūpamkurvate ।

28,8.7

aharvā ahno anurūpam ।

28,8.8

tadāhuḥ kasmātstutamanuśasyate kasmātstomamatiśaṃsanti iti ।

28,8.9

na vai tatstutambhavati yanna anuśasyate ।

28,8.10

na sa stomo devāngacchati yamna atiśaṃsanti ।

28,8.11

tasmātstutamanuśasyate tasmātstomamatiśaṃsanti iti ।

28,8.12

caturāhāvāni śastrāṇi ।

28,8.13

paśavo vā ukthāni ।

28,8.14

catuṣṭayā vai paśavaḥ ।

28,8.15

atho catuṣpādāḥ paśūnāmeva āptyai ।

28,8.16

aikāhikā uktha yājyāḥ ।

28,8.17

pratiṣṭhā vā ekāhaḥ pratiṣṭhityā eva ।

28,8.18

anuvaṣaṭkurvantyāhutīnāmeva śāntyai ।

28,8.19

āhtīnāmpratiṣṭhityā āhutīnāmpratiṣṭhityai ।

28,8.20