antastṛtīyamahaḥ ।
23,1.1te devā antamgatvā caturthamaharaicchan ।
23,1.2tasmādicchadvat ।
23,1.3tadiṣṭvā avindan ।
23,1.4tasmādvittavat ।
23,1.5tadāhuryadantastṛtīyamaharatha kasmāccaturthe ahannyūṅkhayati iti ।
23,1.6vāca eva tadāyatanamvirājo yaccaturthamahaḥ ।
23,1.7annamvirāḍannamvāk ।
23,1.10tāmeva etaccaturthe ahanvibhāvayati ।
23,1.11yathā ayastaptamvinayedevamtat ।
23,1.12vāco vibhūtyai ।
23,1.13tasya etāni chando rūpāṇi ।
23,1.14saṃrāḍvadvirāḍvatsvarāḍvajjātavadūtimadvītimatparivadabhivadupavaditi ।
23,1.15āgnimna sva vṛktibhiriti vaimadamājyam ।
23,1.16vimadena vai devā asurānvyamadan ।
23,1.17tadyaccaturthe ahanvimadaḥ śasyate madhyataśca hotrāsu ca ।
23,1.18aṅgādaṅgādeva tadyajamānāḥ pāpmānamvimadanti ।
23,1.19agnirjāto atharvaṇā iti jātavat । āgnim
23,1.20tadetasya ahno rūpam ।
23,1.21tāḥ saṃśastā daśa jagatyaḥ sampadyante ।
23,1.22jagatprātaḥ savano hyeṣa tryahaḥ ।
23,1.23viṃśatirgāyatrīḥ ।
23,1.24gāyatrī prātaḥ savanamvahati ।
23,1.25tadu ha prātaḥ savana rūpānna apaiti ।
23,1.26iti nu vyūḍhe ।
23,1.27uddhṛtya etadagnimnaro dīdhitibhiraraṇyoriti samūḍhe vairājamājyam ।
23,1.28vairājampṛṣṭhamtatsaloma ।
23,1.29vāsiṣṭhamājyam ।
23,1.30vāsiṣṭhampṛṣṭhamtatsaloma ।
23,1.31hasta cyutī janayanta praśastamiti jātavat ।
23,1.32tadetasya ahno rūpam ।
23,1.33ānuṣṭubhaḥ praugaḥ ।
23,1.34ānuṣṭubhamvai caturthamahaḥ ।
23,1.35tadenatsvena chandasā samardhayati ।
23,1.36tamtvā yajñebhirīmaha iti yajñavatyā marutvatīyampratipadyate ।
23,2.1punarārambhyo vai caturthe ahanyajñaḥ ।
23,2.2yajñameva tadārabhate ।
23,2.3śrudhī havamindra mā riṣaṇya iti marutvatīyam ।
23,2.4tā vā etāstriṣṭubho virāḍvarṇāḥ ।
23,2.5tā atra kriyante ।
23,2.6etā hyahno rūpeṇa sampannāḥ ।
23,2.7indra marutva iha pāhi somamiti vijñāta traiṣṭubhamsavana dharaṇam ।
23,2.8traiṣṭubho vā indraḥ ।
23,2.9madhyaṃdina āyatano vā indraḥ ।
23,2.10tāni vā etāni vijñāta traiṣṭubhāni savana dharaṇānyapi vyūḍhacchandaso madhyaṃdinānna cyavante ।
23,2.11traiṣṭubha indraḥ ।
23,2.12na idindramsvādāyatanāccyavayāma iti ।
23,2.13jātamyattvā pari devā abhūṣanniti jātavat ।
23,2.14jātavadvai caturthasya ahno rūpam ।
23,2.15imamnu māyinamhuva iti marutvatīyamgāyatram ।
23,2.16gāyatra madhyaṃdino hyeṣa tryahaḥ ।
23,2.17atha ata iha nyūṅkhayediha iti ।
23,2.18stotriya anurūpayośca eva uktha mukhīyayośca nyūṅkhaḥ ।
23,2.19atha na ādriyeta ।
23,2.20ātmā vai stotriyaḥ prajā anurūpaḥ ।
23,2.21annamnyūṅkhaḥ ।
23,2.22annameva tadātmani ca prajānāmca dadhāti ।
23,2.23ānuṣṭubhamnyūṅkhamnyūṅkhayediti ha eka āhuḥ ।
23,2.24ānuṣṭubhamvai caturthamahaḥ ।
23,2.25tadetatsvena chandasā samardhayati ।
23,2.26vairājamnyūṅkhamnyūṅkhayediti sā sthitiḥ ।
23,2.27annamvirāḍannamnyūṅkhaḥ ।
23,2.28annameva tadyajñe ca yajamāneṣu ca dadhāti ।
23,2.29madhyame pade nyūṅkhayet ।
23,2.30ātmā vai pūrvampadamprajā uttamam ।
23,2.31madhyammadhyampadam ।
23,2.32madhye vā idamātmano annamdhīyate ।
23,2.33tadyathā abhigrāsamannamadyādevamtat ।
23,2.34indramiddevatātaya ityaṣṭa indraḥ pragāthaḥ ।
23,2.35etena vai devāḥ sarvā aṣṭīrāśnuvata ।
23,2.36tatho eva etadyajamānā etena eva sarvā aṣṭīraśnuvate ।
23,2.37kuha śruta iti kuha śrutīyāḥ ।
23,2.38tā vai virājo anuṣṭubho vā bhavanti ।
23,2.39tā atra kriyante ।
23,2.40etā hyahno rūpeṇa sampannāḥ ।
23,2.41yudhmasya te vṛṣabhasya sva rāja iti vijñāta traiṣṭubhamsavana dharaṇamtasya uktambrāhmaṇam ।
23,2.42sva rāja iti sva rāḍvat ।
23,2.43sva rāḍvaditi vā asya rūpam ।
23,2.44tyamu vaḥ satrāsāhamiti niṣkevalyam ।
23,2.45ā cyāvayasyūtaya ityūtimat ।
23,2.46ūtimaditi vā asya rūpam ।
23,2.47gāyatramgāyatra madhyaṃdino hyeṣa tryahaḥ ।
23,2.48hiraṇya pāṇimūtaya ityūtimānanucarastasya uktambrāhmaṇam ।
23,3.1ūtaya ityūtimat ।
23,3.2ūtimaditi vā asya rūpam ।
23,3.3ā devo yātu savitā suratnaḥ pra dyāvā yajñaiḥ pṛthivī namobhiḥ pra ṛbhubhyo dūtamiva vācamiṣye pra śukra etu devī manīṣā iti ।
23,3.4ā iti vā vai pra iti vā prāyaṇīya rūpam ।
23,3.5tasmādāvanti ca pravanti ca caturthe ahantsūktāni śasyante prāyaṇīya rūpeṇa ।
23,3.6punaḥ prāyaṇīyamhi caturthamahaḥ ।
23,3.7dvipadāḥ śasyante ।
23,3.8dvipādvā abhikramitumarhati ।
23,3.9abhikrāntyai tadrūpam ।
23,3.10tadyathā uparayāya svargasya lokasya nedīyastāyāmvasedevamtat ।
23,3.11pra saṃrājo asurasya praśastimiti vaiśvānarīyam ।
23,3.12saṃrāja iti saṃrāḍvat ।
23,3.13saṃrāḍvaditi vā asya rūpam ।
23,3.14ka īmvyaktā naraḥ sanīḍā iti mārutam ।
23,3.15tasya tadbrāhmaṇamyatpraśukrīyasya ।
23,3.16pra yantu vājāstaviṣībhiragnaya iti tisro adhikāḥ samūḍhe ।
23,3.17ā tveṣamugramava īmahe vayamiti ।
23,3.18ā iti vā vai pra iti vā prāyaṇīya rūpam ।
23,3.19tasmādāvanti ca pravanti ca caturthe ahantsūktāni śasyante prāyaṇīya rūpeṇa ।
23,3.20punaḥ prāyaṇīyamhi caturthamahaḥ ।
23,3.21huve vaḥ sudyotmānamsuvṛktimiti jātavedasīyam ।
23,3.22tasya tadbrāhmaṇamyanmarutvatīyasya ।
23,3.23vasumna citra mahasamgṛṇīṣa iti samūḍhe ।
23,3.24ghṛta nirṇigbrahmaṇe gātumeraya iti ।
23,3.25ā iti vā vai pra iti vā prāyaṇīya rūpam ।
23,3.26tasmādāvanti ca pravanti ca caturthe ahantsūktāni śasyante prāyaṇīya rūpeṇa ।
23,3.27punaḥ prāyaṇīyamhi caturthamahaḥ ।
23,3.28atha ukthyānyupetya sṛptvā ṣoḍaśinamupayanti ।
23,3.29ṣoḍaśa kalamvā idamsarvam ।
23,3.30asya eva sarvasya āptyai ।
23,3.31annamcaturthena ahnā āpnuvanti ।
23,3.32anuṣṭubhamchanda ekaviṃśamstomamvairājamsāma ।
23,3.33udīcīmdiśamśaradamṛtūnām ।
23,3.34sādhyāṃśca āptyāṃśca devāndeva jāte ।
23,3.35bṛhaspatimca candramasamca adhipatī ।
23,3.36paśavaḥ pañcamamahaḥ paṅktirvai ।
23,4.1tannvasya nidānam ।
23,4.2paśavaḥ paṅktiriti ।
23,4.3tasya etāni chando rūpāṇi ।
23,4.4vṛṣabhavaddhenumaddugdhavadghṛtavanmadvadrayimadvājavadadhyāsavaditi ।
23,4.5imamū ṣu vo atithimuṣarbudhamityājyam ।
23,4.6rāyaḥ sūno sahaso martyeṣveti rāya iti rayimat ।
23,4.7rayimaditi vā asya rūpam ।
23,4.8adhyāsavattatpaṅkte rūpam ।
23,4.9jāgatamjagatprātaḥ savano hyeṣa tryahaḥ ।
23,4.10iti nu vyūḍhe ।
23,4.11uddhṛtya etadagnimtammanye yo vasuriti samūḍhe pāṅktam ।
23,4.12paṅktirvai pañcamamahaḥ ।
23,4.13yadetadahastadetāḥ ।
23,4.14astamyamyanti dhenava iti ।
23,4.15dhenumaditi vā asya rūpam ।
23,4.16bārhataḥ praugaḥ ।
23,4.17paśavaḥ pañcamamahaḥ ।
23,4.18bārhatāḥ paśavaḥ paśūnāmeva āptyai ।
23,4.19yatpāñcajanyayā viśa iti marutvatīyasya pratipat ।
23,4.20pāñcajanyayā ittatpañcamasya ahno rūpam ।
23,4.21itthā hi soma inmada iti madvatpāṅktamtasya uktambrāhmaṇam ।
23,4.22avitāsi sunvato vṛkta barhiṣa iti ṣaṭpadāḥ ।
23,4.23ṣaḍvā ṛtavaḥ saṃvatsaraḥ ।
23,4.24saṃvatsarasya eva āptyai ।
23,4.25tāsāmgāyatrī śaṃsamśastramiti ha sma āha kauṣītakiḥ ।
23,4.26tadvā atra samṛddhamyadgāyatrī śaṃsam ।
23,4.27tadyadaṣṭābhiraṣṭābhirakṣaraiḥ praṇauti ।
23,4.28tadgāyatryai rūpam ।
23,4.29marutvānindra vṛṣabho raṇāya iti vijñāta traiṣṭubhamsavana dharaṇamtasya uktambrāhmaṇam ।
23,4.30vṛṣabho raṇāya iti vṛṣabhavat ।
23,4.31tadetasya ahno rūpam ।
23,4.32ayamha yena vā idamiti marutvatīyamgāyatra ।
23,4.33gāyatra madhyaṃdino hyeṣa tryahaḥ ।
23,4.34mahānāmnyaḥ pṛṣṭhambhavanti ।
23,5.1mahānāmnībhirvā indro vṛtramahan ।
23,5.2tamvṛtramhatvā yantamdevatāḥ pratyupātiṣṭhanta ।
23,5.3parācyo ha asmādagre apakrāntā bibhyatyastasthuḥ ।
23,5.4tamprajāpatiḥ papraccha aśako hantumiti ।
23,5.5evā hyeva iti pratyuvāca aniruktam ।
23,5.6anirukta u vai prajāpatiḥ ।
23,5.7tatprājāpatyamrūpam ।
23,5.8tamagniḥ papraccha aśako hantumiti ।
23,5.9evā hyagna iti prtyuvāca ।
23,5.10tamsvo mahimā papraccha aśako hantumiti ।
23,5.11sa ha asmādagre apakrānto bibhyattasthau ।
23,5.12evā hi indra iti pratyuvāca ।
23,5.13tampūṣā papraccha aśako hantumiti ।
23,5.14evā hi pūṣanniti pratyuvāca ।
23,5.15tamdevāḥ papracchuraśako hantumiti ।
23,5.16evā hi devā iti pratyuvāca ।
23,5.17tāni vā etāni pañca padāni purīṣamiti śasyante ।
23,5.18so ṛca eva velā ।
23,5.19tā vā etāḥ śakvaryaḥ ।
23,5.20etābhirvā indro vṛtramaśakaddhantum ।
23,5.21tadyadābhirvṛtramaśakaddhantum ।
23,5.22tasmātśakvaryaḥ śaktayo hi ।
23,5.23pratyasmai pipīṣate yo rayivo rayiṃtamastyamu vo aprahaṇamiti trayastṛcāḥ ।
23,5.24asmā asmā idandhasa iti bṛhatīmdaśamīmkaroti ।
23,5.25evā hyasi vīrayuriti tveva sthitā purīṣasya samāna abhivyāhārā ।
23,5.26tathā sa stotriyeṇa samo vā atiśayo vā sampadyate ।
23,5.27yadindra nāhuṣīṣveti sāmnaḥ pragāthaḥ ।
23,5.28yadvā pañca kṣitīnāmiti pañca iti tatpañcamasya ahno rūpam ।
23,5.29indro madāya vāvṛdha iti madvatpāṅktamtasya uktambrāhmaṇam ।
23,5.30pra idambrahma vṛtra tūryeṣvāvithā iti ṣaṭpadāḥ ।
23,5.31tāsāmuktambrāhmaṇam ।
23,5.32abhūreko rayi pate rayīṇāmiti vijñāta traiṣṭubhamsavana dharaṇamtasya uktambrāhmaṇam ।
23,5.33rayi pate rayīṇāmiti rayimat ।
23,5.34rayimaditi vā asya rūpam ।
23,5.35adhyāsavattatpaṅkte rūpam ।
23,5.36tamindramvājayāmasi iti niṣkevalyam ।
23,5.37sa vṛṣā vṛṣabho bhuvaditi vṛṣabhavat ।
23,5.38tadetasya ahno rūpam ।
23,5.39gāyatra mādhyandino hyeṣa tryahaḥ ।
23,5.40tatsaviturvareṇyamiti vaiśvāmitro anucarastasya uktambrāhmaṇam ।
23,6.1vājayantaḥ puraṃdhyā iti vājavat ।
23,6.2tadetasya ahno rūpam ।
23,6.3udu ṣya deva savitā damūnā iti sāvitram ।
23,6.4vāmamadya savitarvāmasu śva iti vāmamiti paśumat ।
23,6.5paśumaditi vā asya rūpam ।
23,6.6mahī dyāvā pṛthivī iha jyeṣṭhe iti dyāvā pṛthivīyam ।
23,6.7ruvaddha ukṣā paprathānebhirevairityukṣā iti paśumat ।
23,6.8paśumaditi vā asya rūpam ।
23,6.9ṛbhurvibhvā vāja indro no accha ityārbhavam ।
23,6.10ye gomantamvājayantamsuvīramiti gomantamiti paśumat ।
23,6.11paśumaditi vā asya rūpam ।
23,6.12ko nu vāmmitrāvaruṇāvṛtāyanniti vaiśvadevam ।
23,6.13yajñāyate va paśuṣo na vājāniti paśuṣa iti paśumat ।
23,6.14paśumaditi vā asya rūpam ।
23,6.15adhyāsavattatpaṅkte rūpam ।
23,6.16haviṣpāntamajaramsvarvidi iti vaiśvānarīyam ।
23,6.17pāntamiti tatpañcamasya ahno rūpam ।
23,6.18vapurnu taccikituṣe cidastviti mārutam ।
23,6.19samānamnāma dhenupatyamānamiti dhenviti paśumat ।
23,6.20paśumaditi vā asya rūpam ।
23,6.21agnirhotā gṛhapatiḥ sa rājā iti jātavedasīyam ।
23,6.22avā no maghavanvājasātāviti vājavat ।
23,6.23tadetasya ahno rūpam ।
23,6.24adhyāsavattatpaṅkte rūpam ।
23,6.25iti nu vyūḍhe ।
23,6.26atha samūḍhe ।
23,6.27mūrdhānamdivo aratimpṛthivyā iti vaiśvānarīyam ।
23,6.28nābhimyajñānāmsadanamrayīṇāmiti rayimat ।
23,6.29rayimaditi vā asya rūpam ।
23,6.30ā rudrāsa indravantaḥ sajoṣasa iti mārutam ।
23,6.31gomadaśvāvadrathavatsuvīramiti gomaditi paśumat ।
23,6.32paśumaditi vā asya rūpam ।
23,6.33imamū ṣu vo atithimuṣarbudhamiti jātavedasīyamtasya uktambrāhmaṇam ।
23,6.34adhyāsavattatpaṅkte rūpam ।
23,6.35paśūnpañcamena ahnā āpnuvanti ।
23,6.36paṅktimchandastriṇavamstomamśākvaramsāma ।
23,6.37ūrdhvāmdiśamhemantamṛtūnām ।
23,6.38maruto devāndeva jātamrudramadhipatim ।
23,6.39paśavaḥ pañcamamaharatha puruṣa eva ṣaṣṭhamahaḥ ।
23,7.1sa vai puruṣaḥ prajāpatiḥ pūrvo asya sarvasya ।
23,7.2aticchandā vai prajāpatiḥ ।
23,7.3tatprājāpatyamrūpam ।
23,7.4asuri indrampratyakramata parvanparvanmuṣkānkṛtvā ।
23,7.5tāmindraḥ pratijigīṣanparvanparvanśepāṃsyakuruta ।
23,7.6indro vai parucchepaḥ ।
23,7.7sarvamvā indreṇa jigīṣitam ।
23,7.8tāmsamabhavat ।
23,7.9tamagṛhṇādasura māyayā ।
23,7.10sa etāḥ punaḥ padā apaśyat ।
23,7.11tābhiraṅgādaṅgātparvaṇaḥ parvaṇaḥ sarvasmātpāpmanaḥ prāmucyate ।
23,7.12tadyatṣaṣṭhe ahanparucchepaḥ śasyate madhyataśca hotrāsu ca ।
23,7.13aṅgādaṅgādeva tadyajamānāḥ parvaṇaḥ parvaṇaḥ sarvasmātpāpmanaḥ sampramucyante ।
23,7.14nityāḥ pūrvā yājyāḥ kṛtvā pārucchepībhiryajanti ।
23,7.15tadyadābhistadaharna vaṣaṭkurvanti ।
23,7.16tena utsṛṣṭāḥ ।
23,7.17yadveva enā na antarayanti ।
23,7.18na idacyutamyajñasya priyamdevānāmantarayāma iti ।
23,7.19nityānpūrvānṛtu yājānkṛtvā gārtsamadībhiryajanti ।
23,8.1tadyadebhistadaharna vaṣaṭkurvanti ।
23,8.2tena utsṛṣṭāḥ ।
23,8.3yadveva enānna antarayanti ।
23,8.4na idacyutamyajñasya priyamdevānāmantarayāma iti ।
23,8.5tena te aticchandaso bhavati ।
23,8.6tathā eṣāmsapta padābhirvaṣaṭkṛtambhavati ।
23,8.7tadu ha sma āha kauṣītakiḥ ।
23,8.8virāḍaṣṭamāni ha vā etamchandāṃsi gopāyanti yo asau tapati ।
23,8.9tāmte sampadammohayanti ye aticchandobhiryajanti ।
23,8.10tasmādvaikāhikībhireva yajeyuḥ ।
23,8.11deva yānasya eva patho asammugdhyā iti ।
23,8.12taddha apyaṇīcī mauno jābāla gṛhapatīntsatramāsīnāmupāsādya papraccha ।
23,8.13ahno gāta parucchepāditi ।
23,8.14ta u ha tūṣṇīmāsuḥ ।
23,8.15tatra u ha uttara ardhātsadasaścitro gauśrāyaṇirabhiparovāca ।
23,8.16gauśro vā ।
23,8.17na āha eva ahno agāma na parucchepāt ।
23,8.18śastreṇa āha naḥ parucchepo aharanvāyatiṣṭa ।
23,8.19aikāhikībhirayākṣma ।
23,8.20tena u ahno na agāma iti ।
23,8.21yathā yathamyajeyuḥ ।
23,8.22deva āyatanamvai ṣaṣṭhamahaḥ ।
23,8.23tadyattadaharhotā eva vaṣaṭkuryāt ।
23,9.1hotā enayordeva āyatanamsampṛñcīta adhvaryośca gṛha pateśca ।
23,9.2ājimha vā ete yanti svarge loke ṣaṣṭhena ahnā ।
23,9.3sa yo anavānamsamāpayati sa svargaṃllokamujjayati ।
23,9.4yadyapyava anyat ।
23,9.5punaḥ punaḥ pratisāramupaśikṣeta eva ।
23,9.6ayamjāyata manuṣo dharīmaṇi ityājyam ।
23,9.7ayamityaniruktam ।
23,9.8anirukta u vai prajāpatiḥ ।
23,9.9tatprājāpatyamrūpam ।
23,9.10aticchandasa sapta padāḥ punaḥ padāḥ ।
23,9.11yadetadahastadetāḥ ।
23,9.12na padamca punaḥ padamca antareṇa ava anyat ।
23,9.13ātmā vai padamprāṇaḥ punaḥ padam ।
23,9.14yastamtatra brūyāt ।
23,9.15prāṇādātmānamantaragānna jīviṣyati iti tathā ha syāt ।
23,9.16tasmānna padamca punaḥ padamca antareṇa ava anyāt ।
23,9.17āticchandasa praugaḥ ।
23,9.18āticchandasamvai ṣaṣṭhamahaḥ ।
23,9.19tadenatsvena chandasā samardhayati ।
23,9.20sa pūrvyo mahānāmiti marutvatīyasya pratipat ।
23,9.21sa ityaniruktam ।
23,9.22anirukta u vai prajāpatiḥ ।
23,9.23tatprājāpatyamrūpam ।
23,9.24yamtvamrathamindra medhasātaya iti pārucchepam ।
23,10.1yaḥ śūraiḥ svaḥ sanitā iti śūrairiti sa eva asminparunnyaṅgaḥ ।
23,10.2sa yo vṛṣā vṛṣṇyebhiḥ samokā iti vijñāta traiṣṭubhamsavana dharaṇamtasya uktambrāhmaṇam ।
23,10.3vṛṣā vṛṣṇyebhiriti ninartiḥ ।
23,10.4antaḥ ṣaṣṭhamahaḥ ।
23,10.5nīva vā antamgatvā nṛtyati ।
23,10.6kadryanhi tatiyāt ।
23,10.7marutvānindra mīḍhva iti marutvatīyamgāyatram ।
23,10.8gāyatra madhyaṃdino hyeṣa tryahaḥ ।
23,10.9revatīrnaḥ sadhamāde revānivdrevataḥ stotā iti raivatasya yonau vāravantīyamūḍhambhavatyāgneyamsāma aindrīṣu ।
23,10.10tanmithunamprajātyai rūpam ।
23,10.11mā cidanyadvi śaṃsata iti sāmnaḥ pragāthaḥ ।
23,10.12sakhāyo mā riṣaṇyata iti ।
23,10.13sakhāya iti sarva rūpam ।
23,10.14sarva rūpamvai ṣaṣṭhamahaḥ ।
23,10.15tasmātsakhāya iti sarvāneva abhivadati ।
23,10.16aindra yāhyupa naḥ parāvata iti pārucchepam ।
23,10.17parāvata iti ।
23,10.18anto vai parāvataḥ ।
23,10.19antaḥ ṣaṣṭhamahaḥ ।
23,10.20ante antamdadhāti ।
23,10.21pra ghā nvasya mahato mahāni iti vijñāta traiṣṭubhamsavana dharaṇamtasya uktambrāhmaṇam ।
23,10.22mahato mahāni iti ninartiḥ ।
23,10.23antaḥ ṣaṣṭhamahaḥ ।
23,10.24nīva vā antamgatvā nṛtyati ।
23,10.25kadryanhi tata iyāt ।
23,10.26upa no haribhiḥ sutamiti niṣkevalyam ।
23,10.27yāhi madānāmpata upa no haribhiriti ninartiḥ ।
23,10.28antaḥ ṣaṣṭhamahaḥ ।
23,10.29nīva vā antamgatvā nṛtyati ।
23,10.30kadryanhi tata iyāt ।
23,10.31gāyatramgāyatra madhyaṃdino hyeṣa tryahaḥ ।
23,10.32abhi tyamdevamsavitāramoṇyoḥ kavi kratumityaticchandasā vaiśvadevampratipadyate ।
23,11.1āticchandasamvai ṣaṣṭhamahaḥ ।
23,11.2tattṛtīya savanamaticchandā abhyaśnute ।
23,11.3atho prājāpatyamvai ṣaṣṭhamahaḥ ।
23,11.4aticchandā vai prajāpatiḥ ।
23,11.5tatprājāpatyamrūpam ।
23,11.6abhivānanuvarastasya uktambrāhmaṇam ।
23,11.7udu ṣya devaḥ savitā savāya iti sāvitram ।
23,11.8savitā savāya iti ninartiḥ ।
23,11.9antaḥ ṣaṣṭhamahaḥ ।
23,11.10nīva vā antamgatvā nṛtyati ।
23,11.11kadryanhi tatiyāt ।
23,11.12katarā pūrvā katarā aparāyoriti dyāvā pṛthivīyam ।
23,11.13pūrva aparā iti ninartiḥ ।
23,11.14antaḥ ṣaṣṭhamahaḥ ।
23,11.15nīva vā antamgatvā nṛtyati ।
23,11.16kadryanhi tata iyāt ।
23,11.17kimu śreṣṭhaḥ kimyaviṣṭho na ājagannityārbhavam ।
23,11.18śreṣṭho yaviṣṭha iti ninartiḥ ।
23,11.19antaḥ ṣaṣṭhamahaḥ ।
23,11.20nīva vā antamgatvā nṛtyati ।
23,11.21kadryanhi tata iyāt ।
23,11.22idamitthā raudramgūrta vacā iti vaiśvadevam ।
23,11.23krāṇā yadasya pitarā maṃhaneṣṭhā iti sthitavat ।
23,11.24tadanta rūpam ।
23,11.25antaḥ ṣaṣṭhamahaḥ ।
23,11.26tiṣṭhati iva vā antamgatvā ।
23,11.27kadryanhi tata iyāt ।
23,11.28antaḥ ṣaṣṭhamahaḥ ।
23,11.26tiṣṭhati iva vā antamgatvā ।
23,11.27kadryanhi tata iyāt ।
23,11.28tasya dve pariśiṣya ye yajñena dakṣiṇayā samaktā ityetamnārāśaṃsamāvapati ।
23,11.29ātmā vai sūktamprajā paśavo nārāśaṃsam ।
23,11.30madhya eva tadātmanprajāmpaśūnubhaye dadhāti ।
23,11.31ahaśca kṛṣṇamahararjunamca iti vaiśvānarīyam ।
23,11.32ahararjunamca iti ninartiḥ ।
23,11.33antaḥ ṣaṣṭhamahaḥ ।
23,11.34nīva vā antamgatvā nṛtyati ।
23,11.35kadryanhi tatiyāt ।
23,11.16prayajyavo maruto bhrāja dṛṣṭaya iti mārutam ।
23,11.37tasya tadeva anta rūpamyatsodarkam ।
23,11.38imamstomamarhate jāta vedasa iti jātavedasīyam ।
23,11.39tasya tadeva anta rūpamyatsodarkam ।
23,11.40mā riṣāma mā riṣāma iti ।
23,11.41tadantato ariṣṭyai rūpam ।
23,11.42apaḥ ṣaṣṭhena ahnā āpnuvanti ।
23,11.43aticchandasamchandastrayastriṃśamstomamraivatamsāma ।
23,11.44arvācīmdiśamśiśiramṛtūnām ।
23,11.45viśvāndevāndeva jātam ।
23,11.46prajāpatimadhipatimprajāpatimadhipatim ।
23,11.47