Skip to content

Prathama kāṇḍa, prapāṭhaka 2

Prathama kāṇḍa, prapāṭhaka 2

prathamakāṇḍe dvitīyaḥ praśnaḥ 2

1 āpa̍ undantu jī̱vase̍ dīrghāyu̱tvāya̱ varca̍sa̱ oṣa̍dhe̱

trāya̍svaina̱gg̱ svadhi̍te̱ mainagͫ̍ higͫsīrdeva̱śrūre̱tāni̱ pra va̍pe

sva̱styutta̍rāṇyaśī̱yā''po̍ a̱smānmā̱tara̍ḥ śundhantu ghṛ̱tena̍ no

ghṛta̱puva̍ḥ punantu̱ viśva̍ma̱smatpra va̍hantu ri̱pramudā̎bhya̱ḥ śuci̱rā

pū̱ta e̍mi̱ soma̍sya ta̱nūra̍si ta̱nuva̍ṃ me pāhi mahī̱nāṃ payo̍'si varco̱dhā

a̍si̱ varco̱

2 mayi̍ dhehi vṛ̱trasya̍ ka̱nīni̍kā'si cakṣu̱ṣpā a̍si̱ cakṣu̍rme pāhi

ci̱tpati̍stvā punātu vā̱kpati̍stvā punātu de̱vastvā̍ savi̱tā pu̍nā̱tvacchi̍dreṇa

pa̱vitre̍ṇa̱ vaso̱ḥ sūrya̍sya ra̱śmibhi̱stasya̍ te pavitrapate pa̱vitre̍ṇa̱

yasmai̱ kaṃ pu̱ne taccha̍keya̱mā vo̍ devāsa īmahe̱ satya̍dharmāṇo adhva̱re yadvo̍

devāsa āgu̱re yajñi̍yāso̱ havā̍maha̱ indrā̎gnī̱ dyāvā̍pṛthivī̱ āpa̍ oṣadhī̱stvaṃ

dī̱kṣāṇā̱madhi̍patirasī̱ha mā̱ santa̍ṃ pāhi || varca̍ oṣadhīra̱ṣṭau ca̍

||1.2.1||

3 ākū̎tyai pra̱yuje̱'gnaye̱ svāhā̍ me̱dhāyai̱ mana̍se̱'gnaye̱ svāhā̍

dī̱kṣāyai̱ tapa̍se̱'gnaye̱ svāhā̱ sara̍svatyai pū̱ṣṇe̎'gnaye̱ svāhā''po̍

devīrbṛhatīrviśvaśambhuvo̱ dyāvā̍pṛthi̱vī u̱rva̍ntari̍kṣaṃ bṛha̱spati̍rno

ha̱viṣā̍ vṛdhātu̱ svāhā̱ viśve̍ de̱vasya̍ ne̱turmarto̍'vṛṇīta sa̱khyaṃ viśve̍

rā̱ya i̍ṣudhyasi dyu̱mnaṃ vṛ̍ṇīta pu̱ṣyase̱ svāha̍rksā̱mayo̱ḥ śilpe̎ stha̱ste

vā̱mā ra̍bhe̱ te mā̍

4 pāta̱mā'sya ya̱jñasyo̱dṛca̍ i̱māṃ dhiya̱g̱ͫ śikṣa̍māṇasya deva̱

kratu̱ṃ dakṣa̍ṃ varuṇa̱ sagͫśi̍śādhi̱ yayā'ti̱ viśvā̍ duri̱tā tare̍ma

su̱tarmā̍ṇa̱madhi̱ nāvagͫ̍ ruhe̱morga̍syāṅgira̱syūrṇa̍mradā̱ ūrja̍ṃ me yaccha

pā̱hi mā̱ mā mā̍ higͫsī̱rviṣṇo̱ḥ śarmā̍si̱ śarma̱ yaja̍mānasya̱ śarma̍

me yaccha̱ nakṣa̍trāṇāṃ mā'tīkā̱śāt pā̱hīndra̍sya̱ yoni̍rasi̱

5 mā mā̍ higͫsīḥ kṛ̱ṣyai tvā̍ susa̱syāyai̍ supippa̱lābhya̱stvauṣa̍dhībhyaḥ

sūpa̱sthā de̱vo vana̱spati̍rū̱rdhvo mā̍ pā̱hyodṛca̱ḥ svāhā̍ ya̱jñaṃ mana̍sā̱

svāhā̱ dyāvā̍pṛthi̱vībhyā̱g̱ svāho̱rora̱ntari̍kṣā̱thsvāhā̍ ya̱jñaṃ vātā̱dā

ra̍bhe || mā̱ yoni̍rasi tri̱g̱ͫśacca̍

||1.2.2||

6 daivī̱ṃ dhiya̍ṃ manāmahe sumṛḍī̱kāma̱bhiṣṭa̍ye varco̱dhāṃ ya̱jñavā̍hasagͫ

supā̱rā no̍ asa̱dvaśe̎ | ye de̱vā mano̍jātā mano̱yuja̍ḥ su̱dakṣā̱ dakṣa̍pitāra̱ste

na̍ḥ pāntu̱ te no̍'vantu̱ tebhyo̱ nama̱stebhya̱ḥ svāhā'gne̱ tvagͫ su jā̍gṛhi

va̱yagͫ su ma̍ndiṣīmahi gopā̱ya na̍ḥ sva̱staye̎ pra̱budhe̍ na̱ḥ puna̍rdadaḥ |

tvama̍gne vrata̱pā a̍si de̱va ā martye̱ṣvā | tvaṃ

7 ya̱jñeṣvīḍya̍ḥ || viśve̍ de̱vā a̱bhi mā mā'va̍vṛtran pū̱ṣā sa̱nyā somo̱

rādha̍sā de̱vaḥ sa̍vi̱tā vaso̎rvasu̱dāvā̱ rāsveya̍thso̱mā''bhūyo̍ bhara̱ mā

pṛ̱ṇanpū̱rtyā vi rā̍dhi̱ mā'hamāyu̍ṣā ca̱ndrama̍si̱ mama̱ bhogā̍ya bhava̱

vastra̍masi̱ mama̱ bhogā̍ya bhavo̱srā'si̱ mama̱ bhogā̍ya bhava̱ hayo̍'si̱ mama̱

bhogā̍ya bhava̱

8 chāgo̍'si̱ mama̱ bhogā̍ya bhava me̱ṣo̍'si̱ mama̱ bhogā̍ya bhava vā̱yave̎

tvā̱ varu̍ṇāya tvā̱ nirṛ̍tyai tvā ru̱drāya̍ tvā̱ devī̍rāpo apāṃ napā̱dya

ū̱rmirha̍vi̱ṣya̍ indri̱yāvā̎nma̱dinta̍ma̱staṃ vo̱ mā'va̍kramiṣa̱macchi̍nna̱ṃ

tantu̍ṃ pṛthi̱vyā anu̍ geṣaṃ bha̱drāda̱bhi śreya̱ḥ prehi̱ bṛha̱spati̍ḥ pura

e̱tā te̍ a̱stvathe̱mava̍ sya̱ vara̱ ā pṛ̍thi̱vyā ā̱re śatrū̎n kṛṇuhi̱

sarva̍vīra̱ edama̍ganma deva̱yaja̍naṃ pṛthi̱vyā viśve̍ de̱vā yadaju̍ṣanta̱

pūrva̍ ṛksā̱mābhyā̱ṃ yaju̍ṣā sa̱ntara̍nto rā̱yaspoṣe̍ṇa̱ sami̱ṣā ma̍dema ||

ā tvagͫ hayo̍'si̱ mama̱ bhogā̍ya bhava sya̱ pañca̍vigͫśatiśca

||1.2.3||

9 i̱yaṃ te̍ śukra ta̱nūri̱daṃ varca̱stayā̱ saṃ bha̍va̱ bhrāja̍ṃ gaccha̱

jūra̍si dhṛ̱tā mana̍sā̱ juṣṭā̱ viṣṇa̍ve̱ tasyā̎ste sa̱tyasa̍vasaḥ prasa̱ve

vā̱co ya̱ntrama̍śīya̱ svāhā̍ śu̱krama̍sya̱mṛta̍masi vaiśvade̱vagͫ ha̱viḥ

sūrya̍sya̱ cakṣu̱rā'ru̍hama̱gnera̱kṣṇaḥ ka̱nīni̍kā̱ṃ yadeta̍śebhi̱rīya̍se̱

bhrāja̍māno vipa̱ścitā̱ cida̍si ma̱nā'si̱ dhīra̍si̱ dakṣi̍ṇā

10 si ya̱jñiyā̍'si kṣa̱triyā̱'syadi̍tirasyubha̱yata̍ḥ śīrṣṇī̱ sā na̱ḥ

suprā̍cī̱ supra̍tīcī̱ saṃ bha̍va mi̱trastvā̍ pa̱di ba̍dhnātu pū̱ṣā'dhva̍naḥ

pā̱tvindrā̱yādhya̍kṣā̱yānu̍ tvā mā̱tā ma̍nyatā̱manu̍ pi̱tā'nu̱ bhrātā̱

saga̱rbhyo'nu̱ sakhā̱ sayū̎thya̱ḥ sā de̍vi de̱vamacche̱hīndrā̍ya̱ somagͫ̍

ru̱drastvā''va̍rtayatu mi̱trasya̍ pa̱thā sva̱sti soma̍sakhā̱ puna̱rehi̍ sa̱ha

ra̱yyā || dakṣi̍ṇā̱ soma̍sakhā̱ pañca̍ ca

||1.2.4||

11 vasvya̍si ru̱drā'syadi̍tirasyādi̱tyā'si̍ śu̱krā'si̍ ca̱ndrā'si̱

bṛha̱spati̍stvā su̱mne ra̍ṇvatu ru̱dro vasu̍bhi̱rā ci̍ketu pṛthi̱vyāstvā̍

mū̱rdhannā ji̍gharmi deva̱yaja̍na̱ iḍā̍yāḥ pa̱de ghṛ̱tava̍ti̱ svāhā̱

pari̍likhita̱g̱ͫ rakṣa̱ḥ pari̍likhitā̱ arā̍taya i̱dama̱hagͫ rakṣa̍so grī̱vā

api̍ kṛntāmi̱ yo̎'smān dveṣṭi̱ yaṃ ca̍ va̱yaṃ dvi̱ṣma i̱dama̍sya grī̱vā

12 api̍ kṛntāmya̱sme rāya̱stve rāya̱stote̱ rāya̱ḥ saṃ de̍vi de̱vyorvaśyā̍ paśyasva̱

tvaṣṭī̍matī te sapeya su̱retā̱ reto̱ dadhā̍nā vī̱raṃ vi̍deya̱ tava̍ sa̱ṃdṛśi̱

mā'hagͫ rā̱yaspoṣe̍ṇa̱ vi yo̍ṣam || a̱sya̱ grī̱vā ekā̱nnatri̱g̱ͫśacca̍

||1.2.5||

13 a̱g̱ͫśunā̍ te a̱g̱ͫśuḥ pṛ̍cyatā̱ṃ paru̍ṣā̱ paru̍rga̱ndhaste̱

kāma̍mavatu̱ madā̍ya̱ raso̱ acyu̍to̱'mātyo̍'si śu̱kraste̱ graho̱'bhi

tyaṃ de̱vagͫ sa̍vi̱tāra̍mū̱ṇyo̎ḥ ka̱vikra̍tu̱marcā̍mi sa̱tyasa̍vasagͫ

ratna̱dhāma̱bhi pri̱yaṃ ma̱timū̱rdhvā yasyā̱mati̱rbhā adi̍dyuta̱thsavī̍mani̱

hira̍ṇyapāṇiramimīta su̱kratu̍ḥ kṛ̱pā suva̍ḥ | pra̱jābhya̍stvā prā̱ṇāya̍ tvā

vyā̱nāya̍ tvā pra̱jāstvamanu̱ prāṇi̍hi pra̱jāstvāmanu̱ prāṇa̍ntu || anu̍ sa̱pta ca̍

||1.2.6||

14 soma̍ṃ te krīṇā̱myūrja̍svanta̱ṃ paya̍svantaṃ vī̱ryā̍vantamabhimāti̱ṣāhagͫ̍

śu̱kraṃ te̍ śu̱kreṇa̍ krīṇāmi ca̱ndraṃ ca̱ndreṇā̱mṛta̍ma̱mṛte̍na

sa̱myatte̱ gora̱sme ca̱ndrāṇi̱ tapa̍sasta̱nūra̍si pra̱jāpa̍te̱rvarṇa̱stasyā̎ste

sahasrapo̱ṣaṃ puṣya̍ntyāścara̱meṇa̍ pa̱śunā̎ krīṇāmya̱sme te̱ bandhu̱rmayi̍

te̱ rāya̍ḥ śrayantāma̱sme jyoti̍ḥ somavikra̱yiṇi̱ tamo̍ mi̱tro na̱ ehi̱

sumi̍tradhā̱ indra̍syo̱ru mā vi̍śa̱ dakṣi̍ṇamu̱śannu̱śantagg̍ syo̱naḥ

syo̱nagg svāna̱ bhrājāṅghā̍re̱ bambhā̍re̱ hasta̱ suha̍sta̱ kṛśā̍nave̱te va̍ḥ

soma̱kraya̍ṇā̱stānra̍kṣadhva̱ṃ mā vo̍ dabhan || ū̱ruṃ dvāvigͫ̍śatiśca || 1| 2|| 7||

15 udāyu̍ṣā svā̱yuṣodoṣa̍dhīnā̱g̱ͫ rase̱notpa̱rjanya̍sya̱

śuṣme̱ṇoda̍sthāma̱mṛtā̱g̱ͫ anu̍ | u̱rva̍ntari̍kṣa̱manvi̱hyadi̍tyā̱ḥ

sado̱'syadi̍tyā̱ḥ sada̱ āsī̱dāsta̍bhnā̱ddyāmṛ̍ṣa̱bho a̱ntari̍kṣa̱mami̍mīta

vari̱māṇa̍ṃ pṛthi̱vyā āsī̍da̱dviśvā̱ bhuva̍nāni sa̱mrāḍviśvettāni̱ varu̍ṇasya

vra̱tāni̱ vane̍ṣu̱ vya̍ntari̍kṣaṃ tatāna̱ vāja̱marva̍thsu̱ payo̍ aghni̱yāsu̍

hṛ̱thsu

16 kratu̱ṃ varu̍ṇo vi̱kṣva̍gniṃ di̱vi sūrya̍madadhā̱thsoma̱madrā̱vudu̱tyaṃ

jā̱tave̍dasaṃ de̱vaṃ va̍hanti ke̱tava̍ḥ | dṛ̱śe viśvā̍ya̱ sūrya̎m || usrā̱veta̍ṃ

dhūrṣāhāvana̱śrū avī̍rahaṇau brahma̱coda̍nau̱ varu̍ṇasya̱ skambha̍namasi̱

varu̍ṇasya skambha̱sarja̍namasi̱ pratya̍sto̱ varu̍ṇasya̱ pāśa̍ḥ || hṛ̱thsu

pañca̍trigͫśacca

||1.2.8||

17 pracya̍vasva bhuvaspate̱ viśvā̎nya̱bhi dhāmā̍ni̱ mā tvā̍ paripa̱rī vi̍da̱nmā

tvā̍ paripa̱nthino̍ vida̱nmā tvā̱ vṛkā̍ aghā̱yavo̱ mā ga̍ndha̱rvo vi̱śvāva̍su̱rā

da̍ghacchye̱no bhū̱tvā parā̍ pata̱ yaja̍mānasya no gṛ̱he de̱vaiḥ sagg̍skṛ̱taṃ

yaja̍mānasya sva̱styaya̍nya̱syapi̱ panthā̍magasmahi svasti̱gāma̍ne̱hasa̱ṃ yena̱

viśvā̱ḥ pari̱ dviṣo̍ vṛ̱ṇakti̍ vi̱ndate̱ vasu̱ namo̍ mi̱trasya̱ varu̍ṇasya̱

cakṣa̍se ma̱ho de̱vāya̱ tadṛ̱tagͫ sa̍paryata dūre̱dṛśe̍ de̱vajā̍tāya

ke̱tave̍ di̱vaspu̱trāya̱ sūryā̍ya śagͫsata̱ varu̍ṇasya̱ skambha̍namasi̱

varu̍ṇasya skambha̱sarja̍nama̱syunmu̍kto̱ varu̍ṇasya̱ pāśa̍ḥ || mi̱trasya̱

trayo̍vigͫśatiśca

||1.2.9||

18 a̱gnerā̍ti̱thyama̍si̱ viṣṇa̍ve tvā̱ soma̍syā''ti̱thyama̍si̱ viṣṇa̍ve̱

tvā'ti̍therāti̱thyama̍si̱ viṣṇa̍ve tvā̱'gnaye̎ tvā rāyaspoṣa̱dāvnne̱ viṣṇa̍ve

tvā śye̱nāya̍ tvā soma̱bhṛte̱ viṣṇa̍ve tvā̱ yā te̱ dhāmā̍ni ha̱viṣā̱ yaja̍nti̱

tā te̱ viśvā̍ pari̱bhūra̍stu ya̱jñaṃ ga̍ya̱sphāna̍ḥ pra̱tara̍ṇaḥ su̱vīro'vī̍rahā̱

pra ca̍rā soma̱ duryā̱nadi̍tyā̱ḥ sado̱'syadi̍tyā̱ḥ sada̱ ā

19 sī̍da̱ varu̍ṇo'si dhṛ̱tavra̍to vāru̱ṇama̍si śa̱ṃyorde̱vānāgͫ̍ sa̱khyānmā

de̱vānā̍ma̱pasa̍śchithsma̱hyāpa̍taye tvā gṛhṇāmi̱ pari̍pataye tvā gṛhṇāmi̱

tanū̱naptre̎ tvā gṛhṇāmi śākva̱rāya̍ tvā gṛhṇāmi̱ śakma̱nnoji̍ṣṭhāya

tvā gṛhṇā̱myanā̍dhṛṣṭamasyanādhṛ̱ṣyaṃ de̱vānā̱mojo̍'bhiśasti̱pā

a̍nabhiśaste̱'nyamanu̍ me dī̱kṣāṃ dī̱kṣāpa̍tirmanyatā̱manu̱

tapa̱stapa̍spati̱rañja̍sā sa̱tyamupa̍ geṣagͫ suvi̱te mā̍dhāḥ || ā maika̍ṃ ca

||1.2.10||

20 a̱g̱ͫśuragͫ̍śuste deva so̱mā''pyā̍yatā̱mindrā̍yaikadhana̱vida̱ ā

tubhya̱mindra̍ḥ pyāyatā̱mā tvamindrā̍ya pyāya̱svā''pyā̍yaya̱ sakhī̎nthsa̱nyā

me̱dhayā̎ sva̱sti te̍ deva soma su̱tyāma̍śī̱yeṣṭā̱ rāya̱ḥ preṣe

bhagā̍ya̱rtamṛ̍tavā̱dibhyo̱ namo̍ di̱ve nama̍ḥ pṛthi̱vyā agne̎ vratapate̱

tvaṃ vra̱tānā̎ṃ vra̱tapa̍tirasi̱ yā mama̍ ta̱nūre̱ṣā sā tvayi̱

21 yā tava̍ ta̱nūri̱yagͫ sā mayi̍ sa̱ha nau̎ vratapate vra̱tino̎rvra̱tāni̱ yā

te̍ agne̱ rudri̍yā ta̱nūstayā̍ naḥ pāhi̱ tasyā̎ste̱ svāhā̱ yā te̍ agne'yāśa̱yā

ra̍jāśa̱yā ha̍rāśa̱yā ta̱nūrvarṣi̍ṣṭhā gahvare̱ṣṭhograṃ vaco̱ apā̍vadhīṃ

tve̱ṣaṃ vaco̱ apā̍vadhī̱g̱ svāhā̎ || tvayi̍ catvāri̱g̱ͫśacca̍

||1.2.11||

22 vi̱ttāya̍nī me'si ti̱ktāya̍nī me̱'syava̍tānmā nāthi̱tamava̍tānmā vyathi̱taṃ

vi̱dera̱gnirnabho̱ nāmāgne̍ aṅgiro̱ yo̎'syāṃ pṛ̍thi̱vyāmasyāyu̍ṣā̱ nāmnehi̱

yatte'nā̍dhṛṣṭa̱ṃ nāma̍ ya̱jñiya̱ṃ tena̱ tvā''da̱dhe'gne̍ aṅgiro̱ yo

dvi̱tīya̍syāṃ tṛ̱tīya̍syāṃ pṛthi̱vyāmasyāyu̍ṣā̱ nāmnehi̱ yatte'nā̍dhṛṣṭa̱ṃ

nāma̍

23 ya̱jñiya̱ṃ tena̱ tvā''da̍dhe si̱g̱ͫhīra̍si mahi̱ṣīra̍syu̱ru

pra̍thasvo̱ru te̍ ya̱jñapa̍tiḥ prathatāṃ dhru̱vā'si̍ de̱vebhya̍ḥ śundhasva

de̱vebhya̍ḥ śumbhasvendra gho̱ṣastvā̱ vasu̍bhiḥ pu̱rastā̎tpātu̱ mano̍javāstvā

pi̱tṛbhi̍rdakṣiṇa̱taḥ pā̍tu̱ prace̍tāstvā ru̱draiḥ pa̱śvātpā̍tu vi̱śvaka̍rmā

tvā''di̱tyairu̍ttara̱taḥ pā̍tu si̱g̱ͫhīra̍si sapatnasā̱hī svāhā̍ si̱g̱ͫhīra̍si

suprajā̱vani̱ḥ svāhā̍ si̱g̱ͫhī

24 ra̍si rāya̱spoṣa̱vani̱ḥ svāhā̍ si̱g̱ͫhīra̍syāditya̱vani̱ḥ svāhā̍

si̱g̱ͫhīra̱syā va̍ha de̱vānde̍vaya̱te yaja̍mānāya̱ svāhā̍ bhū̱tebhya̍stvā

vi̱śvāyu̍rasi pṛthi̱vīṃ dṛgͫ̍ha dhruva̱kṣida̍sya̱ntari̍kṣaṃ

dṛgͫhācyuta̱kṣida̍si̱ diva̍ṃ dṛgͫhā̱gnerbhasmā̎sya̱gneḥ purī̍ṣamasi ||

nāma̍ suprajā̱vani̱ḥ svāhā̍ si̱g̱ͫhīḥ pañca̍trigͫśacca

||1.2.12||

25 yu̱ñjate̱ mana̍ u̱ta yu̍ñjate̱ dhiyo̱ viprā̱ vipra̍sya bṛha̱to vi̍pa̱ścita̍ḥ

| vi hotrā̍ dadhe vayunā̱ videka̱ inma̱hī de̱vasya̍ savi̱tuḥ pari̍ṣṭutiḥ ||

su̱vāgde̍va̱ duryā̱g̱ͫ ā va̍da deva̱śrutau̍ de̱veṣvā gho̍ṣethā̱mā no̍

vī̱ro jā̍yatāṃ karma̱ṇyo̍ yagͫ sarve̍'nu̱jīvā̍ma̱ yo ba̍hū̱nāmasa̍dva̱śī |

i̱daṃ viṣṇu̱rvi ca̍krame tre̱dhā ni da̍dhe pa̱dam | samū̍ḍhamasya

26 pāgͫsu̱ra irā̍vatī dhenu̱matī̱ hi bhū̱tagͫ sū̍yava̱sinī̱ mana̍ve yaśa̱sye̎

| vya̍skabhnā̱droda̍sī̱ viṣṇu̍re̱te dā̱dhāra̍ pṛthi̱vīma̱bhito̍ ma̱yūkhai̎ḥ ||

prācī̱ preta̍madhva̱raṃ ka̱lpaya̍ntī ū̱rdhvaṃ ya̱jñaṃ na̍yata̱ṃ mā jī̎hvarata̱matra̍

ramethā̱ṃ varṣma̍npṛthi̱vyā di̱vo vā̍ viṣṇavu̱ta vā̍ pṛthi̱vyā ma̱ho vā̍

viṣṇavu̱ta vā̱'ntari̍kṣā̱ddhastau̍ pṛṇasva ba̱hubhi̍rvasa̱vyai̍rā pra ya̍ccha̱

27 dakṣi̍ṇā̱dota sa̱vyāt | viṣṇo̱rnuka̍ṃ vī̱ryā̍ṇi̱ pra vo̍ca̱ṃ yaḥ

pārthi̍vāni vima̱me rajāgͫ̍si̱ yo aska̍bhāya̱dutta̍ragͫ sa̱dhastha̍ṃ

vicakramā̱ṇastre̱dhoru̍gā̱yo viṣṇo̍ ra̱rāṭa̍masi̱ viṣṇo̎ḥ pṛ̱ṣṭhama̍si̱

viṣṇo̱ḥ śñaptre̎ stho̱ viṣṇo̱ḥ syūra̍si̱ viṣṇo̎rdhru̱vama̍si vaiṣṇa̱vama̍si̱

viṣṇa̍ve tvā || a̱sya̱ ya̱cchaikā̱nnaca̍tvāri̱g̱ͫśacca̍

||1.2.13||

28 kṛ̱ṇu̱ṣva pāja̱ḥ prasi̍ti̱ṃ na pṛ̱thvīṃ yā̱hi rāje̱ vāma̍vā̱g̱ͫ ibhe̍na |

tṛ̱ṣvīmanu̱ prasi̍tiṃ drūṇā̱no'stā̍si̱ vidhya̍ra̱kṣasa̱stapi̍ṣṭhaiḥ || tava̍

bhra̱māsa̍ āśu̱yā pa̍ta̱ntyanu̍ spṛśa dhṛṣa̱tā śośu̍cānaḥ | tapūg̍ṣyagne

ju̱hvā̍ pata̱ṅgānasa̍ṃdito̱ vi sṛ̍ja̱ viṣva̍gu̱lkāḥ || prati̱ spaśo̱ vi sṛ̍ja̱

tūrṇi̍tamo̱ bhavā̍ pā̱yurvi̱śo a̱syā ada̍bdhaḥ | yo no̍ dū̱re a̱ghaśagͫ̍so̱

29 yo antyagne̱ māki̍ṣṭe̱ vyathi̱rā da̍dharṣīt | uda̍gne tiṣṭha̱ pratyā''

ta̍nuṣva̱ nya̍mitrāgͫ̍ oṣatāttigmahete | yo no̱ arā̍tigͫ samidhāna

ca̱kre nī̱cā taṃ dha̍kṣyata̱ saṃ na śuṣka̎m || ū̱rdhvo bha̍va̱ prati̍

vi̱dhyādhya̱smadā̱viṣkṛ̍ṇuṣva̱ daivyā̎nyagne | ava̍ sthi̱rā ta̍nuhi yātu̱jūnā̎ṃ

jā̱mimajā̍mi̱ṃ pra mṛ̍ṇīhi̱ śatrūn̍ || sa te̍

30 jānāti suma̱tiṃ ya̍viṣṭha̱ ya īva̍te̱ brahma̍ṇe gā̱tumaira̍t | viśvā̎nyasmai

su̱dinā̍ni rā̱yo dyu̱mnānya̱ṟyo viduro̍ a̱bhi dyau̎t || seda̍gne astu su̱bhaga̍ḥ

su̱dānu̱ryastvā̱ nitye̍na ha̱viṣā̱ ya u̱kthaiḥ | piprī̍ṣati̱ sva āyu̍ṣi duro̱ṇe

viśveda̍smai su̱dinā̱ sā'sa̍di̱ṣṭiḥ || arcā̍mi te suma̱tiṃ ghoṣya̱rvākhsaṃ te̍

vā̱vātā̍ jaratāmi̱

31 yaṅgīḥ | svaśvā̎stvā su̱rathā̍ marjayemā̱sme kṣa̱trāṇi̍ dhāraye̱ranu̱ dyūn ||

i̱ha tvā̱ bhūryā ca̍re̱dupa̱ tmandoṣā̍vastardīdi̱vāgͫsa̱manu̱ dyūn | kīḍa̍ntastvā

su̱mana̍saḥ sapemā̱bhi dyu̱mnā ta̍sthi̱vāgͫso̱ janā̍nām || yastvā̱ svaśva̍ḥ

suhira̱ṇyo a̍gna upa̱yāti̱ vasu̍matā̱ rathe̍na | tasya̍ trā̱tā bha̍vasi̱ tasya̱

sakhā̱ yasta̍ āti̱thyamā̍nu̱ṣagjujo̍ṣat || ma̱ho ru̍jāmi

32 ba̱ndhutā̱ vaco̍bhi̱stanmā̍ pi̱turgota̍mā̱danvi̍yāya || tvaṃ no̍ a̱sya

vaca̍saścikiddhi̱ hota̍ryaviṣṭha sukrato̱ damū̍nāḥ || asva̍pnajasta̱raṇa̍yaḥ

su̱śevā̱ ata̍ndrāso'vṛ̱kā aśra̍miṣṭhāḥ | te pā̱yava̍ḥ sa̱dhriya̍ñco

ni̱ṣadyā'gne̱ tava̍ naḥ pāntvamūra || ye pā̱yavo̍ māmate̱yaṃ te̍ agne̱ paśya̍nto

a̱ndhaṃ du̍ri̱tādara̍kṣan | ra̱rakṣa̱ tānthsu̱kṛto̍ vi̱śvave̍dā̱ diphsa̍nta̱

idri̱pavo̱ nā ha̍

33 debhuḥ || tvayā̍ va̱yagͫ sa̍dha̱nya̍stvotā̱stava̱ praṇī̎tyaśyāma̱ vājān̍

| u̱bhā śagͫsā̍ sūdaya satyatāte'nuṣṭhu̱yā kṛ̍ṇuhyahrayāṇa || a̱yā te̍ agne

sa̱midhā̍ vidhema̱ prati̱ stomagͫ̍ śa̱syamā̍naṃ gṛbhāya | dahā̱śaso̍ ra̱kṣasa̍ḥ

pā̱hya̍smāndru̱ho ni̱do mi̍tramaho ava̱dyāt || ra̱kṣo̱haṇa̍ṃ vā̱jina̱mā''ji̍gharmi

mi̱traṃ prathi̍ṣṭha̱mupa̍ yāmi̱ śarma̍ | śiśā̍no a̱gniḥ kratu̍bhi̱ḥ sami̍ddha̱ḥ

sa no̱ divā̱

34 sa ri̱ṣaḥ pā̍tu̱ nakta̎m || vi jyoti̍ṣā bṛha̱tā bhā̎tya̱gnirā̱virviśvā̍ni

kṛṇute mahi̱tvā | prāde̍vīrmā̱yāḥ sa̍hate du̱revā̱ḥ śiśī̍te̱ śa‍ṛṅge̱

rakṣa̍se vi̱nikṣe̎ || u̱ta svā̱nāso̍ di̱viṣa̍ntva̱gnesti̱gmāyu̍dhā̱ rakṣa̍se̱

hanta̱vā u̍ | made̍ cidasya̱ praru̍janti̱ bhāmā̱ na va̍rante pari̱bādho̱ ade̍vīḥ

|| a̱ghaśagͫ̍sa̱ḥ sa te̍ jaratāgͫ rujāmi ha̱ divaika̍catvārigͫ śacca

||1.2.14||