prathamakāṇḍe caturthaḥ praśnaḥ 4
1 ā da̍de̱ grāvā̎syadhvara̱kṛdde̱vebhyo̍ gambhī̱rami̱mama̍dhva̱raṃ
kṛ̍dhyutta̱mena̍ pa̱vinendrā̍ya̱ soma̱g̱ͫ suṣu̍ta̱ṃ madhu̍manta̱ṃ
paya̍svantaṃ vṛṣṭi̱vani̱mindrā̍ya tvā vṛtra̱ghna indrā̍ya tvā vṛtra̱tura̱
indrā̍ya tvā'bhimāti̱ghna indrā̍ya tvā''di̱tyava̍ta̱ indrā̍ya tvā vi̱śvade̎vyāvate
śvā̱trāḥ stha̍ vṛtra̱turo̱ rādho̍gūrtā a̱mṛta̍sya̱ patnī̱stā de̍vīrdeva̱tremaṃ
ya̱jñaṃ dha̱ttopa̍hūtā̱ḥ soma̍sya piba̱topa̍hūto yu̱ṣmāka̱g̱ͫ
2 soma̍ḥ pibatu̱ yatte̍ soma di̱vi jyoti̱ryat pṛ̍thi̱vyāṃ yadu̱rāva̱ntari̍kṣe̱
tenā̱smai yaja̍mānāyo̱ru rā̱yā kṛ̱dhyadhi̍ dā̱tre vo̍co̱ dhiṣa̍ṇe vī̱ḍū sa̱tī
vī̍ḍayethā̱mūrja̍ṃ dadhāthā̱mūrja̍ṃ me dhatta̱ṃ mā vāgͫ̍ higͫsiṣa̱ṃ mā mā̍
higͫsiṣṭa̱ṃ prāgapā̱guda̍gadha̱rāktāstvā̱ diśa̱ ā dhā̍va̱ntvamba̱ ni ṣva̍ra
| yatte̍ so̱mādā̎bhya̱ṃ nāma̱ jāgṛ̍vi̱ tasmai̍ te soma̱ somā̍ya̱ svāhā̎ ||
yu̱ṣmākagg̍ svara̱ yatte̱ nava̍ ca
||1.4.1||3 vā̱caspata̍ye pavasva vāji̱n vṛṣā̱ vṛṣṇo̍ a̱g̱ͫśubhyā̱ṃ gabha̍stipūto
de̱vo de̱vānā̎ṃ pa̱vitra̍masi̱ yeṣā̎ṃ bhā̱go'si̱ tebhya̍stvā̱ svāṃkṛ̍to'si̱
madhu̍matīrna̱ iṣa̍skṛdhi̱ viśve̎bhyastvendri̱yebhyo̍ di̱vyebhya̱ḥ pārthi̍vebhyo̱
mana̍stvāṣṭū̱rva̍ntari̍kṣa̱manvi̍hi̱ svāhā̎ tvā subhava̱ḥ sūryā̍ya de̱vebhya̍stvā
marīci̱pebhya̍ e̱ṣa te̱ yoni̍ḥ prā̱ṇāya̍ tvā || vā̱caḥ sa̱ptaca̍tvārigͫśat
||1.4.2||4 u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto'sya̱ntarya̍ccha maghavan pā̱hi soma̍muru̱ṣya rāya̱ḥ
samiṣo̍ yajasvā̱ntaste̍ dadhāmi̱ dyāvā̍pṛthi̱vī a̱ntaru̱rva̍ntari̍kṣagͫ
sa̱joṣā̍ de̱vairava̍rai̱ḥ parai̎ścāntaryā̱me ma̍ghavan mādayasva̱ svāṃkṛ̍to'si̱
madhu̍matīrna̱ iṣa̍skṛdhi̱ viśve̎bhyastvendri̱yebhyo̍ di̱vyebhya̱ḥ pārthi̍vebhyo̱
mana̍stvāṣṭū̱rva̍ntari̍kṣa̱manvi̍hi̱ svāhā̎ tvā subhava̱ḥ sūryā̍ya de̱vebhya̍stvā
marīci̱pebhya̍ e̱ṣa te̱ yoni̍rapā̱nāya̍ tvā || de̱vebhya̍ḥ sa̱pta ca̍
||1.4.3||5 ā vā̍yo bhūṣa śucipā̱ upa̍ naḥ sa̱hasra̍ṃ te ni̱yuto̍ viśvavāra | upo̍ te̱
andho̱ madya̍mayāmi̱ yasya̍ deva dadhi̱ṣe pū̎rva̱peya̎m || u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto'si
vā̱yave̱ tvendra̍vāyū i̱me su̱tāḥ | upa̱ prayo̍bhi̱rā ga̍ta̱minda̍vo vāmu̱śanti̱
hi || u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto'sīndravā̱yubhyā̎ṃ tvai̱ṣa te̱ yoni̍ḥ sa̱joṣā̎bhyāṃ
tvā || ā vā̍yo̱ trica̍tvārigͫśat
||1.4.4||6 a̱yaṃ vā̎ṃ mitrāvaruṇā su̱taḥ soma̍ ṛtāvṛdhā | mamedi̱ha śru̍ta̱g̱ͫ hava̎m |
u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto'si mi̱trāvaru̍ṇābhyāṃ tvai̱ṣa te̱ yoni̍r ṛtā̱yubhyā̎ṃ tvā ||
a̱yaṃ vā̎ṃ vigͫśa̱tiḥ
||1.4.5||7 yā vā̱ṃ kaśā̱ madhu̍ma̱tyaśvi̍nā sū̱nṛtā̍vatī | tayā̍ ya̱jñaṃ mi̍mikṣatam
| u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto'sya̱śvibhyā̎ṃ tvai̱ṣa te̱ yoni̱rmādhvī̎bhyāṃ tvā || yā
vā̍ma̱ṣṭāda̍śa
||1.4.6||8 prā̱ta̱ryujau̱ vi mu̍cyethā̱maśvi̍nā̱veha ga̍cchatam | a̱sya soma̍sya pī̱taye̎
|| u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto'sya̱śvibhyā̎ṃ tvai̱ṣa te̱ yoni̍ra̱śvibhyā̎ṃ tvā ||
prā̱ta̱ryujā̱vekā̱nnavigͫ̍śatiḥ
||1.4.7||9 a̱yaṃ ve̱naśco̍daya̱t pṛśni̍garbhā̱ jyoti̍rjarāyū̱ raja̍so vi̱māne̎ |
i̱mama̱pāgͫ sa̍ṅga̱me sūrya̍sya̱ śiśu̱ṃ na viprā̍ ma̱tibhī̍ rihanti ||
u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto'si̱ śaṇḍā̍ya tvai̱ṣa te̱ yoni̍rvī̱ratā̎ṃ pāhi || a̱yaṃ
ve̱naḥ pañca̍vigͫśatiḥ
||1.4.8||10 taṃ pra̱tnathā̍ pū̱rvathā̍ vi̱śvathe̱mathā̎ jye̱ṣṭhatā̍tiṃ barhi̱ṣadagͫ̍
suva̱rvida̍ṃ pratīcī̱naṃ vṛ̱jana̍ṃ dohase gi̱rā''śuṃ jaya̍nta̱manu̱ yāsu̱
vardha̍se | u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto'si̱ markā̍ya tvai̱ṣa te̱ yoni̍ḥ pra̱jāḥ pā̍hi ||
tagͫ ṣaḍvigͫ̍śatiḥ
||1.4.9||11 ye de̍vā di̱vyekā̍daśa̱ stha pṛ̍thi̱vyāmadhyekā̍daśa̱
sthā'psu̱ṣado̍ mahi̱naikā̍daśa̱ stha te de̍vā ya̱jñami̱maṃ
ju̍ṣadhvamupayā̱magṛ̍hīto'syāgraya̱ṇo̍'si̱ svā̎grayaṇo̱ jinva̍ ya̱jñaṃ jinva̍
ya̱jñapa̍tima̱bhi sava̍nā pāhi̱ viṣṇu̱stvāṃ pā̍tu̱ viśa̱ṃ tvaṃ pā̍hīndri̱yeṇai̱ṣa
te̱ yoni̱rviśve̎bhyastvā de̱vebhya̍ḥ || ye de̍vā̱strica̍tvārigͫśat
||1.4.10||12 tri̱g̱ͫśattraya̍śca ga̱ṇino̍ ru̱janto̱ divagͫ̍ ru̱drāḥ pṛ̍thi̱vīṃ
ca̍ sacante | e̱kā̱da̱śāso̍ apsu̱ṣada̍ḥ su̱tagͫ soma̍ṃ juṣantā̱g̱ͫ
sava̍nāya̱ viśve̎ || u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto'syāgraya̱ṇo̍'si̱ svā̎grayaṇo̱ jinva̍
ya̱jñaṃ jinva̍ ya̱jñapa̍tima̱bhi sava̍nā pāhi̱ viṣṇu̱stvāṃ pā̍tu̱ viśa̱ṃ
tvaṃ pā̍hīndri̱yeṇai̱ṣa te̱ yoni̱rviśve̎bhyastvā de̱vebhya̍ḥ || tri̱g̱ͫśad
dvica̍tvārigͫśat
||1.4.11||13 u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto̱'sīndrā̍ya tvā bṛ̱hadva̍te̱ vaya̍svata ukthā̱yuve̱ yat ta̍
indra bṛ̱hadvaya̱stasmai̎ tvā̱ viṣṇa̍ve tvai̱ṣa te̱ yoni̱rindrā̍ya tvokthā̱yuve̎
|| u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto̱ dvāvigͫ̍śatiḥ
||1.4.12||14 mū̱rdhāna̍ṃ di̱vo a̍ra̱tiṃ pṛ̍thi̱vyā vai̎śvāna̱ramṛ̱tāya̍
jā̱tama̱gnim | ka̱vigͫ sa̱mrāja̱mati̍thi̱ṃ janā̍nāmā̱sannā pātra̍ṃ janayanta
de̱vāḥ || u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto'sya̱gnaye̎ tvā vaiśvāna̱rāya̍ dhru̱vo̍'si
dhru̱vakṣi̍tirdhru̱vāṇā̎ṃ dhru̱vata̱mo 'cyu̍tānāmacyuta̱ kṣitta̍ma e̱ṣa te̱
yoni̍ra̱gnaye̎ tvā vaiśvāna̱rāya̍ || mū̱rdhāna̱ṃ pañca̍trigͫśat
||1.4.13||15 madhu̍śca̱ mādha̍vaśca śu̱kraśca̱ śuci̍śca̱ nabha̍śca
nabha̱sya̍śce̱ṣaśco̱rjaśca̱ saha̍śca saha̱sya̍śca̱ tapa̍śca
tapa̱sya̍ścopayā̱magṛ̍hīto'si sa̱g̱ͫsarpo̎'syagͫhaspa̱tyāya̍ tvā ||
madhu̍stri̱g̱ͫśat
||1.4.14||16 indrā̎gnī̱ ā ga̍tagͫ su̱taṃ gī̱rbhirnabho̱ vare̎ṇyam | a̱sya pā̍taṃ dhi̱yeṣi̱tā
|| u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto'sīndrā̱gnibhyā̎ṃ tvai̱ṣa te̱ yoni̍rindrā̱gnibhyā̎ṃ tvā ||
indrā̎gnī vigͫśa̱tiḥ
||1.4.15||17 omā̍saścarṣaṇīdhṛto̱ viśve̍ devāsa̱ ā ga̍ta | dā̱śvāgͫso̍ dā̱śuṣa̍ḥ
su̱tam || u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto'si̱ viśve̎bhyastvā de̱vebhya̍ e̱ṣa te̱
yoni̱rviśve̎bhyastvā de̱vebhya̍ḥ || omā̍so vigͫśa̱tiḥ
||1.4.16||18 ma̱rutva̍ntaṃ vṛṣa̱bhaṃ vā̍vṛdhā̱namaka̍vāriṃ di̱vyagͫ śā̱samindra̎m
| vi̱śvā̱sāha̱mava̍se̱ nūta̍nāyo̱gragͫ sa̍ho̱dāmi̱ha tagͫ hu̍vema ||
u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto̱'sīndrā̍ya tvā ma̱rutva̍ta e̱ṣa te̱ yoni̱rindrā̍ya tvā
ma̱rutva̍te || ma̱rutva̍nta̱g̱ͫ ṣaḍvigͫ̍śatiḥ
||1.4.17||19 indra̍ marutva i̱ha pā̍hi̱ soma̱ṃ yathā̍ śāryā̱te api̍baḥ su̱tasya̍ |
tava̱ praṇī̍tī̱ tava̍ śūra̱ śarma̱nnā vi̍vāsanti ka̱vaya̍ḥ suya̱jñāḥ ||
u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto̱'sīndrā̍ya tvā ma̱rutva̍ta e̱ṣa te̱ yoni̱rindrā̍ya tvā
ma̱rutva̍te || indraikā̱nnatri̱g̱ͫśat
||1.4.18||20 ma̱rutvāgͫ̍ indra vṛṣa̱bho raṇā̍ya̱ pibā̱ soma̍manuṣva̱dhaṃ madā̍ya |
ā si̍ñcasva ja̱ṭhare̱ madhva̍ ū̱rmiṃ tvagͫ rājā̍si pra̱diva̍ḥ su̱tānā̎m ||
u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto̱'sīndrā̍ya tvā ma̱rutva̍ta e̱ṣa te̱ yoni̱rindrā̍ya tvā
ma̱rutva̍te || ma̱rutvā̱nekā̱nna tri̱g̱ͫśat
||1.4.19||21 ma̱hāgͫ indro̱ ya oja̍sā pa̱rjanyo̍ vṛṣṭi̱māgͫ i̍va | stomai̎rva̱thsasya̍
vāvṛdhe || u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto'si mahe̱ndrāya̍ tvai̱ṣa te̱ yoni̍rmahe̱ndrāya̍
tvā || ma̱hānekā̱nna vigͫ̍śatiḥ
||1.4.20||22 ma̱hāgͫ indro̍ nṛ̱vadā ca̍rṣaṇi̱prā u̱ta dvi̱barhā̍ ami̱naḥ saho̍bhiḥ |
a̱sma̱driya̍gvāvṛdhe vī̱ryā̍yo̱ruḥ pṛ̱thuḥ sukṛ̍taḥ ka̱rtṛbhi̍rbhūt ||
u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto'si mahe̱ndrāya̍ tvai̱ṣa te̱ yoni̍rmahe̱ndrāya̍ tvā ||
ma̱hānnṛ̱vatṣaḍvigͫ̍śatiḥ
||1.4.21||23 ka̱dā ca̱na sta̱rīra̍si̱ nendra̍ saścasi dā̱śuṣe̎ | upo̱pennu ma̍ghava̱n
bhūya̱ innu te̱ dāna̍ṃ de̱vasya̍ pṛcyate || u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto'syādi̱tyebhya̍stvā
|| ka̱dā ca̱na pra yu̍cchasyu̱bhe ni pā̍si̱ janma̍nī | turī̍yāditya̱ sava̍naṃ ta
indri̱yamā ta̍sthāva̱mṛta̍ṃ di̱vi || ya̱jño de̱vānā̱ṃ pratye̍ti su̱mnamādi̍tyāso̱
bhava̍tā mṛḍa̱yanta̍ḥ | ā vo̱ rvācī̍ suma̱tirva̍vṛtyāda̱g̱ͫhości̱dyā
va̍rivo̱vitta̱rāsa̍t || viva̍sva ādityai̱ṣa te̍ somapī̱thastena̍ mandasva̱ tena̍
tṛpya tṛ̱pyāsma̍ te va̱yaṃ ta̍rpayi̱tāro̱ yā di̱vyā vṛṣṭi̱stayā̎ tvā śrīṇāmi ||
va̱ḥ sa̱ptavigͫ̍śatiśca
||1.4.22||24 vā̱mama̱dya sa̍vitarvā̱mamu̱ śvo di̱vedi̍ve vā̱mama̱smabhyagͫ̍ sāvīḥ
| vā̱masya̱ hi kṣaya̍sya deva̱ bhūre̍ra̱yā dhi̱yā vā̍ma̱bhāja̍ḥ syāma ||
u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto'si de̱vāya̍ tvā savi̱tre || vā̱maṃ catu̍rvigͫśatiḥ
||1.4.23||25 ada̍bdhebhiḥ savitaḥ pā̱yubhi̱ṣṭvagͫ śi̱vebhi̍ra̱dya pari̍ pāhi no̱ gaya̎m
| hira̍ṇyajihvaḥ suvi̱tāya̱ navya̍se̱ rakṣā̱ māki̍rno a̱ghaśagͫ̍sa īśata ||
u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto'si de̱vāya̍ tvā savi̱tre || ada̍bdhebhi̱strayo̍vigͫśatiḥ
||1.4.24||26 hira̍ṇyapāṇimū̱taye̍ savi̱tāra̱mupa̍ hvaye | sa cettā̍ de̱vatā̍ pa̱dam ||
u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto'si de̱vāya̍ tvā savi̱tre || hira̍ṇyapāṇi̱ṃ catu̍rdaśa
||1.4.25||27 su̱śarmā̍'si supratiṣṭhā̱no bṛ̱hadu̱kṣe nama̍ e̱ṣa te̱ yoni̱rviśve̎bhyastvā
de̱vebhya̍ḥ || su̱śarmā̱ dvāda̍śa
||1.4.26||28 bṛha̱spati̍sutasya ta indo indri̱yāva̍ta̱ḥ patnī̍vanta̱ṃ graha̍ṃ gṛhṇā̱myagnā 3
i patnī̱vā 3 ssa̱jūrde̱vena̱ tvaṣṭrā̱ soma̍ṃ piba̱ svāhā̎ || bṛha̱spati̍sutasya̱
pañca̍daśa
||1.4.27||29 hari̍rasi hāriyoja̱no haṟyo̎ḥ sthā̱tā vajra̍sya bha̱rtā pṛśñe̎ḥ pre̱tā tasya̍
te deva some̱ṣṭaya̍juṣaḥ stu̱tasto̍masya śa̱stoktha̍sya̱ hari̍vanta̱ṃ graha̍ṃ
gṛhṇāmi ha̱rīḥ stha̱ haṟyo̎rdhā̱nāḥ sa̱ha so̍mā̱ indrā̍ya̱ svāhā̎ || hari̱ḥ
ṣaḍvigͫ̍śatiḥ
||1.4.28||30 agna̱ āyūgͫ̍ṣi pavasa̱ ā su̱vorja̱miṣa̍ṃ ca naḥ | ā̱re bā̍dhasva du̱cchunā̎m
|| u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto'sya̱gnaye̎ tvā̱ teja̍svata e̱ṣa te̱ yoni̍ra̱gnaye̎ tvā̱
teja̍svate || agna̱ āyūgͫ̍ṣi̱ trayo̍vigͫśatiḥ
||1.4.29||31 u̱ttiṣṭha̱nnoja̍sā sa̱ha pī̱tvā śipre̍ avepayaḥ | soma̍mindra ca̱mū su̱tam
|| u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto̱'sīndrā̍ya̱ tvauja̍svata e̱ṣa te̱ yoni̱rindrā̍ya̱
tvauja̍svate || u̱ttiṣṭha̱nneka̍vigͫśatiḥ
||1.4.30||32 ta̱raṇi̍rvi̱śvada̍rśato jyoti̱ṣkṛda̍si sūrya | viśva̱mā bhā̍si roca̱nam ||
u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto'si̱ sūryā̍ya tvā̱ bhrāja̍svata e̱ṣa te̱ yoni̱ḥ sūryā̍ya tvā̱
bhrāja̍svate || ta̱raṇi̍rvigͫśa̱tiḥ
||1.4.31||33 ā pyā̍yasva madintama̱ soma̱ viśvā̍bhirū̱tibhi̍ḥ | bhavā̍ naḥ sa̱pratha̍stamaḥ ||
ā pyā̍yasva̱ nava̍
||1.4.32||34 ī̱yuṣṭe ye pūrva̍tarā̱mapa̍śyan vyu̱cchantī̍mu̱ṣasa̱ṃ martyā̍saḥ |
a̱smābhi̍rū̱ nu pra̍ti̱cakṣyā̍'bhū̱do te ya̍nti̱ ye a̍pa̱rīṣu̱ paśyān̍ ||
ī̱yurekā̱nnavigͫ̍śatiḥ
||1.4.33||35 jyoti̍ṣmatīṃ tvā sādayāmi jyoti̱ṣkṛta̍ṃ tvā sādayāmi jyoti̱rvida̍ṃ tvā sādayāmi̱
bhāsva̍tīṃ tvā sādayāmi̱ jvala̍ntīṃ tvā sādayāmi malmalā̱bhava̍ntīṃ tvā sādayāmi̱
dīpya̍mānāṃ tvā sādayāmi̱ roca̍mānāṃ tvā sādayā̱myaja̍srāṃ tvā sādayāmi bṛ̱hajjyo̍tiṣaṃ
tvā sādayāmi bo̱dhaya̍ntīṃ tvā sādayāmi̱ jāgra̍tīṃ tvā sādayāmi || jyoti̍ṣmatī̱g̱ͫ
ṣaṭtrigͫ̍śat
||1.4.34||36 pra̱yā̱sāya̱ svāhā̍''yā̱sāya̱ svāhā̍ viyā̱sāya̱ svāhā̍ saṃyā̱sāya̱
svāho̎dyā̱sāya̱ svāhā̍'vayā̱sāya̱ svāhā̍ śu̱ce svāhā̱ śokā̍ya̱ svāhā̍ tapya̱tvai
svāhā̱ tapa̍te̱ svāhā̎ brahmaha̱tyāyai̱ svāhā̱ sarva̍smai̱ svāhā̎ || pra̱yā̱sāya̱
catu̍rvigͫśatiḥ
||1.4.35||37 ci̱ttagͫ sa̍ntā̱nena̍ bha̱vaṃ ya̱knā ru̱draṃ tani̍mnā paśu̱patigg̍
sthūlahṛda̱yenā̱gnigͫ hṛda̍yena ru̱draṃ lohi̍tena śa̱rvaṃ mata̍snābhyāṃ
mahāde̱vama̱ntaḥpā̎rśvenauṣiṣṭha̱hanagͫ̍ śiṅgīniko̱śyā̎bhyām ||
ci̱ttama̱ṣṭāda̍śa
||1.4.36||38 ā ti̍ṣṭha vṛtraha̱n ratha̍ṃ yu̱ktā te̱ brahma̍ṇā̱ harī̎ | a̱rvā̱cīna̱g̱ͫ
su te̱ mano̱ grāvā̍ kṛṇotu va̱gnunā̎ || u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto̱'sīndrā̍ya
tvā ṣoḍa̱śina̍ e̱ṣa te̱ yoni̱rindrā̍ya tvā ṣoḍa̱śine̎ || ā ti̍ṣṭha̱
ṣaḍvigͫ̍śatiḥ
||1.4.37||39 indra̱middharī̍ vaha̱to'pra̍tidhṛṣṭaśavasa̱mṛṣī̍ṇāṃ ca stu̱tīrupa̍
ya̱jñaṃ ca̱ mānu̍ṣāṇām || u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto̱'sīndrā̍ya tvā ṣoḍa̱śina̍
e̱ṣa te̱ yoni̱rindrā̍ya tvā ṣoḍa̱śine̎ || indra̱mittrayo̍vigͫśatiḥ
||1.4.38||40 asā̍vi̱ soma̍ indra te̱ śavi̍ṣṭha dhṛṣṇa̱vā ga̍hi | ā tvā̍ pṛṇaktvindri̱yagͫ
raja̱ḥ sūrya̱ṃ na ra̱śmibhi̍ḥ || u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto̱'sīndrā̍ya tvā ṣoḍa̱śina̍
e̱ṣa te̱ yoni̱rindrā̍ya tvā ṣoḍa̱śine̎ || asā̍vi sa̱ptavigͫ̍śatiḥ
||1.4.39||41 sarva̍sya prati̱śīva̍rī̱ bhūmi̍stvo̱pastha̱ ā'dhi̍ta | syo̱nāsmai̍ su̱ṣadā̍
bhava̱ yacchā̎smai̱ śarma̍ sa̱prathā̎ḥ || u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto̱'sīndrā̍ya tvā
ṣoḍa̱śina̍ e̱ṣa te̱ yoni̱rindrā̍ya tvā ṣoḍa̱śine̎ || sarva̍sya̱ ṣaḍvigͫ̍śatiḥ
||1.4.40||42 ma̱hāgͫ indro̱ vajra̍bāhuḥ ṣoḍa̱śī śarma̍ yacchatu | sva̱sti no̍ ma̱ghavā̍
karotu̱ hantu̍ pā̱pmāna̱ṃ yo̎'smān dveṣṭi̍ || u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto̱'sīndrā̍ya
tvā ṣoḍa̱śina̍ e̱ṣa te̱ yoni̱rindrā̍ya tvā ṣoḍa̱śine̎ || sarva̍sya
ma̱hānthṣaḍvigͫ̍śati̱ṣṣaḍvigͫ̍śatiḥ
||1.4.41||43 sa̱joṣā̍ indra̱ saga̍ṇo ma̱rudbhi̱ḥ soma̍ṃ piba vṛtrahañchūra vi̱dvān |
ja̱hi śatrū̱g̱ͫ rapa̱ mṛdho̍ nuda̱svā'thābha̍yaṃ kṛṇuhi vi̱śvato̍ naḥ ||
u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto̱'sīndrā̍ya tvā ṣoḍa̱śina̍ e̱ṣa te̱ yoni̱rindrā̍ya tvā
ṣoḍa̱śine̎ || sa̱joṣā̎stri̱g̱ͫśat
||1.4.42||44 udu̱ tyaṃ jā̱tave̍dasaṃ de̱vaṃ va̍hanti ke̱tava̍ḥ | dṛ̱śe viśvā̍ya̱ sūrya̎m ||
ci̱traṃ de̱vānā̱muda̍gā̱danī̍ka̱ṃ cakṣu̍rmi̱trasya̱ varu̍ṇasyā̱gneḥ | ā'prā̱
dyāvā̍pṛthi̱vī a̱ntari̍kṣa̱g̱ͫ sūrya̍ ā̱tmā jaga̍tasta̱sthuṣa̍śca
|| agne̱ naya̍ su̱pathā̍ rā̱ye a̱smān, viśvā̍ni deva va̱yunā̍ni vi̱dvān
| yu̱yo̱dhya̍smajju̍hurā̱ṇameno̱ bhūyi̍ṣṭhāṃ te̱ nama̍uktiṃ vidhema || diva̍ṃ
gaccha̱ suva̍ḥ pata rū̱peṇa̍
45 vo rū̱pama̱bhyaimi̱ vaya̍sā̱ vaya̍ḥ | tu̱tho vo̍ vi̱śvave̍dā̱ vi bha̍jatu̱
varṣi̍ṣṭhe̱ adhi̱ nāke̎ || e̱tat te̍ agne̱ rādha̱ aiti̱ soma̍cyuta̱ṃ
tanmi̱trasya̍ pa̱thā na̍ya̱rtasya̍ pa̱thā preta̍ ca̱ndrada̍kṣiṇā ya̱jñasya̍ pa̱thā
su̍vi̱tā naya̍ntīrbrāhma̱ṇama̱dya rā̎dhyāsa̱mṛṣi̍mārṣe̱yaṃ pi̍tṛ̱manta̍ṃ
paitṛma̱tyagͫ su̱dhātu̍dakṣiṇa̱ṃ vi suva̱ḥ paśya̱ vya̍ntari̍kṣa̱ṃ
yata̍sva sada̱syai̍ ra̱smaddā̎trā deva̱trā ga̍cchata̱ madhu̍matīḥ pradā̱tāra̱mā
viśa̱tāna̍vahāyā̱smān de̍va̱yāne̍na pa̱theta̍ su̱kṛtā̎ṃ lo̱ke sī̍data̱ tanna̍ḥ
sa2gͫskṛ̱tam || rū̱peṇa̍ sada̱syai̍ra̱ṣṭāda̍śa ca
||1.4.43||46 dhā̱tā rā̱tiḥ sa̍vi̱tedaṃ ju̍ṣantāṃ pra̱jāpa̍tirnidhi̱pati̍rno a̱gniḥ | tvaṣṭā̱
viṣṇu̍ḥ pra̱jayā̍ sagͫrarā̱ṇo yaja̍mānāya̱ dravi̍ṇaṃ dadhātu || sami̍ndra ṇo̱
mana̍sā neṣi̱ gobhi̱ḥ sagͫ sū̱ribhi̍rmaghava̱nthsa2gͫ sva̱styā | saṃ brahma̍ṇā
de̱vakṛ̍ta̱ṃ yadasti̱ saṃ de̱vānāgͫ̍ suma̱tyā ya̱jñiyā̍nām || saṃ varca̍sā̱
paya̍sā̱ saṃ ta̱nūbhi̱raga̍nmahi̱ mana̍sā̱ sagͫ śi̱vena̍ | tvaṣṭā̍ no̱ atra̱
vari̍vaḥ kṛṇo̱tva
47 nu̍ mārṣṭu ta̱nuvo̱ yadvili̍ṣṭam || yada̱dya tvā̎ praya̱ti ya̱jñe a̱sminnagne̱
hotā̍ra̱mavṛ̍ṇīmahī̱ha | ṛdha̍gayā̱ḍṛdha̍gu̱tāśa̍miṣṭhāḥ prajā̱nan,
ya̱jñamupa̍yāhi vi̱dvān || sva̱gā vo̍ devā̱ḥ sada̍namakarma̱ ya ā̍ja̱gma sava̍ne̱daṃ
ju̍ṣā̱ṇāḥ | ja̱kṣi̱vāgͫsa̍ḥ papi̱vāgͫsa̍śca̱ viśve̱'sme dha̍tta vasavo̱
vasū̍ni || yānā'va̍ha uśa̱to de̍va de̱vān tān
48 prera̍ya̱ sve a̍gne sa̱dhasthe̎ | vaha̍mānā̱ bhara̍māṇā ha̱vīgͫṣi̱ vasu̍ṃ
gha̱rmaṃ diva̱mā ti̍ṣṭha̱tānu̍ || yajña̍ ya̱jñaṃ ga̍ccha ya̱jñapa̍tiṃ
gaccha̱ svāṃ yoni̍ṃ gaccha̱ svāhai̱ṣa te̍ ya̱jño ya̍jñapate sa̱hasū̎ktavākaḥ
su̱vīra̱ḥ svāhā̱ devā̍ gātuvido gā̱tuṃ vi̱tvā gā̱tumi̍ta̱ mana̍saspata i̱maṃ
no̍ deva de̱veṣu̍ ya̱jña2gͫ svāhā̍ vā̱ci svāhā̱ vāte̍ dhāḥ || kṛ̱ṇo̱tu̱
tāna̱ṣṭāca̍tvārigͫśacca
||1.4.44||49 u̱rugͫ hi rājā̱ varu̍ṇaśca̱kāra̱ sūryā̍ya̱ panthā̱manve̍ta̱vā u̍ | a̱pade̱
pādā̱ prati̍dhātave'karu̱tāpa̍va̱ktā hṛ̍dayā̱vidha̍ścit || śa̱taṃ te̍ rājan
bhi̱ṣaja̍ḥ sa̱hasra̍mu̱rvī ga̍mbhī̱rā su̍ma̱tiṣṭe̍ astu | bādha̍sva̱ dveṣo̱
nirṛ̍tiṃ parā̱caiḥ kṛ̱taṃ ci̱dena̱ḥ pra mu̍mugdhya̱smat || a̱bhiṣṭhi̍to̱
varu̍ṇasya̱ pāśo̱'gneranī̍kama̱pa ā vi̍veśa | apā̎ṃ napāt prati̱rakṣa̍nnasu̱rya̍ṃ
dame̍dame
50 sa̱midha̍ṃ yakṣyagne || prati̍ te ji̱hvā ghṛ̱tamucca̍raṇyet samu̱dre te̱
hṛda̍yama̱psva̍ntaḥ | saṃ tvā̍ viśa̱ntvoṣa̍dhīru̱tā''po̍ ya̱jñasya̍
tvā yajñapate ha̱virbhi̍ḥ || sū̱kta̱vā̱ke na̍movā̱ke vi̍dhe̱māva̍bhṛtha
nicaṅkuṇa nice̱rura̍si nicaṅku̱ṇāva̍ de̱vairde̱vakṛ̍ta̱meno̍'yā̱ḍava̱
martyai̱rmartya̍kṛtamu̱rorā no̍ deva ri̱ṣaspā̍hi sumi̱trā na̱ āpa̱ oṣa̍dhayaḥ
51 santu durmi̱trāstasmai̍ bhūyāsu̱ṟyo̎'smān dveṣṭi̱ yaṃ ca̍ va̱yaṃ dvi̱ṣmo
devī̍rāpa e̱ṣa vo̱ garbha̱staṃ va̱ḥ suprī̍ta̱g̱ͫ subhṛ̍tamakarma de̱veṣu̍
naḥ su̱kṛto̎ brūtā̱t prati̍yuto̱ varu̍ṇasya̱ pāśa̱ḥ pratya̍sto̱ varu̍ṇasya̱
pāśa̱ edho̎'syedhiṣī̱mahi̍ sa̱mida̍si̱ tejo̍'si̱ tejo̱ mayi̍ dhehya̱po
anva̍cāriṣa̱g̱ͫ rase̍na̱ sama̍sṛkṣmahi | paya̍svāgͫ agna̱ ā'ga̍ma̱ṃ
taṃ mā̱ sagͫ sṛ̍ja̱ varca̍sā || dame̍dama̱ oṣa̍dhaya̱ ā ṣaṭ ca̍
||1.4.45||52 yastvā̍ hṛ̱dā kī̱riṇā̱ manya̍mā̱no'ma̍rtya̱ṃ martyo̱ joha̍vīmi | jāta̍vedo̱
yaśo̍ a̱smāsu̍ dhehi pra̱jābhi̍ragne amṛta̱tvama̍śyām || yasmai̱ tvagͫ
su̱kṛte̍ jātaveda̱ u lo̱kama̍gne kṛ̱ṇava̍ḥ syo̱nam | a̱śvina̱g̱ͫ sa
pu̱triṇa̍ṃ vī̱rava̍nta̱ṃ goma̍ntagͫ ra̱yiṃ na̍śate sva̱sti || tve su pu̍ttra
śava̱so'vṛ̍tra̱n kāma̍kātayaḥ | na tvāmi̱ndrāti̍ ricyate || u̱kthau̍kthe̱ soma̱
indra̍ṃ mamāda nī̱thenī̍the ma̱ghavā̍nagͫ
53 su̱tāsa̍ḥ | yadīgͫ̍ sa̱bādha̍ḥ pi̱tara̱ṃ na pu̱trāḥ sa̍mā̱nada̍kṣā̱
ava̍se̱ hava̍nte || agne̱ rase̍na̱ teja̍sā̱ jāta̍vedo̱ vi ro̍case
| ra̱kṣo̱hā'mī̍va̱cāta̍naḥ || a̱po anva̍cāriṣa̱g̱ͫ rase̍na̱
sama̍sṛkṣmahi | paya̍svāgͫ agna̱ ā'ga̍ma̱ṃ taṃ mā̱ sagͫ sṛ̍ja̱ varca̍sā ||
vasu̱rvasu̍pati̱rhika̱masya̍gne vi̱bhāva̍suḥ | syāma̍ te suma̱tāvapi̍ || tvāma̍gne̱
vasu̍pati̱ṃ vasū̍nāma̱bhi pra ma̍nde
54 adhva̱reṣu̍ rājan | tvayā̱ vāja̍ṃ vāja̱yanto̍ jayemā̱bhi ṣyā̍ma
pṛthsu̱tīrmartyā̍nām | tvāma̍gne vāja̱sāta̍ma̱ṃ viprā̍ vardhanti̱ suṣṭu̍tam |
sa no̍ rāsva su̱vīrya̎m || a̱yaṃ no̍ a̱gnirvari̍vaḥ kṛṇotva̱yaṃ mṛdha̍ḥ pu̱ra
e̍tu prabhi̱ndann | a̱yagͫ śatrū̎ñjayatu̱ jarhṛ̍ṣāṇo̱'yaṃ vāja̍ṃ jayatu̱
vāja̍sātau || a̱gninā̱gniḥ sami̍dhyate ka̱virgṛ̱hapa̍ti̱ryuvā̎ | ha̱vya̱vāḍ
ju̱hvā̎syaḥ || tva2gͫ hya̍gne a̱gninā̱ vipro̱ vipre̍ṇa̱ santhsa̱tā | sakhā̱
sakhyā̍ sami̱dhyase̎ || uda̍gne̱ śuca̍ya̱stava̱ vi jyoti̍ṣā || ma̱ghavā̍naṃ
mande̱ hya̍gne̱ catu̍rdaśa ca
||1.4.46||