prathamakāṇḍe ṣaṣṭhaḥ praśnaḥ 6
1 saṃ tvā̍ siñcāmi̱ yaju̍ṣā pra̱jāmāyu̱rdhana̍ṃ ca | bṛha̱spati̍prasūto̱
yaja̍māna i̱ha mā ri̍ṣat || ājya̍masi sa̱tyama̍si sa̱tyasyādhya̍kṣamasi ha̱vira̍si
vaiśvāna̱raṃ vai̎śvade̱vamutpū̍taśuṣmagͫ sa̱tyaujā̱ḥ saho̍'si̱ saha̍mānamasi̱
saha̱svārā̍tī̱ḥ saha̍svārātīya̱taḥ saha̍sva̱ pṛta̍nā̱ḥ saha̍sva pṛtanya̱taḥ |
sa̱hasra̍vīryamasi̱ tanmā̍ ji̱nvā''jya̱syā''jya̍masi sa̱tyasya̍ sa̱tyama̍si
sa̱tyāyu̍
2 rasi sa̱tyaśu̍ṣmamasi sa̱tyena̍ tvā̱'bhi ghā̍rayāmi̱ tasya̍ te bhakṣīya pañcā̱nāṃ
tvā̱ vātā̍nāṃ ya̱ntrāya̍ dha̱rtrāya̍ gṛhṇāmi pañcā̱nāṃ tva̍rtū̱nāṃ ya̱ntrāya̍
dha̱rtrāya̍ gṛhṇāmi pañcā̱nāṃ tvā̍ di̱śāṃ ya̱ntrāya̍ dha̱rtrāya̍ gṛhṇāmi
pañcā̱nāṃ tvā̍ pañcaja̱nānā̎ṃ ya̱ntrāya̍ dha̱rtrāya̍ gṛhṇāmi ca̱rostvā̱
pañca̍bilasya ya̱ntrāya̍ dha̱rtrāya̍ gṛhṇāmi̱ brahma̍ṇastvā̱ teja̍se ya̱ntrāya̍
dha̱rtrāya̍ gṛhṇāmi kṣa̱trasya̱ tvauja̍se ya̱ntrāya̍
3 dha̱rtrāya̍ gṛhṇāmi vi̱śe tvā̍ ya̱ntrāya̍ dha̱rtrāya̍ gṛhṇāmi su̱vīryā̍ya tvā
gṛhṇāmi suprajā̱stvāya̍ tvā gṛhṇāmi rā̱yaspoṣā̍ya tvā gṛhṇāmi brahmavarca̱sāya̍
tvā gṛhṇāmi̱ bhūra̱smākagͫ̍ ha̱virde̱vānā̍mā̱śiṣo̱ yaja̍mānasya de̱vānā̎ṃ
tvā de̱vatā̎bhyo gṛhṇāmi̱ kāmā̍ya tvā gṛhṇāmi || sa̱tyāyu̱roja̍se ya̱ntrāya̱
traya̍strigͫśacca
||1.6.1||4 dhru̱vo̍'si dhru̱vo̍'hagͫ sa̍jā̱teṣu̍ bhūyāsa̱ṃ dhīra̱ścettā̍
vasu̱vidu̱gro̎'syu̱gro̍'hagͫ sa̍jā̱teṣu̍ bhūyāsamu̱graścettā̍
vasu̱vida̍bhi̱bhūra̍syabhi̱bhūra̱hagͫ sa̍jā̱teṣu̍ bhūyāsamabhi̱bhūścettā̍
vasu̱vidyu̱najmi̍ tvā̱ brahma̍ṇā̱ daivye̍na ha̱vyāyā̱smai voḍha̱ve jā̍tavedaḥ |
indhā̍nāstvā supra̱jasa̍ḥ su̱vīrā̱ jyogjī̍vema bali̱hṛto̍ va̱yaṃ te̎ || yanme̍
agne a̱sya ya̱jñasya̱ riṣyā̱
5 dyadvā̱ skandā̱dājya̍syo̱ta vi̍ṣṇo | tena̍ hanmi sa̱patna̍ṃ durmarā̱yumaina̍ṃ
dadhāmi̱ nirṛ̍tyā u̱pasthe̎ | bhūrbhuva̱ḥ suva̱rucchu̍ṣmo agne̱ yaja̍mānāyaidhi̱
niśu̍ṣmo abhi̱dāsa̍te | agne̱ deve̎ddha̱ manvi̍ddha̱ mandra̍ji̱hvāma̍rtyasya
te hotarmū̱rdhannā ji̍gharmi rā̱yaspoṣā̍ya suprajā̱stvāya̍ su̱vīryā̍ya̱ mano̍'si
prājāpa̱tyaṃ mana̍sā mā bhū̱tenā''vi̍śa̱ vāga̍syai̱ndrī sa̍patna̱kṣaya̍ṇī
6 vā̱cā me̎ndri̱yeṇā''vi̍śa vasa̱ntamṛ̍tū̱nāṃ prī̍ṇāmi̱ sa mā̎ prī̱taḥ prī̍ṇātu
grī̱ṣmamṛ̍tū̱nāṃ prī̍ṇāmi̱ sa mā̎ prī̱taḥ prī̍ṇātu va̱ṟṣā ṛ̍tū̱nāṃ prī̍ṇāmi̱
tā mā̎ prī̱tāḥ prī̍ṇantu śa̱rada̍mṛtū̱nāṃ prī̍ṇāmi̱ sā mā̎ prī̱tā prī̍ṇātu
hemantaśiśi̱rāvṛ̍tū̱nāṃ prī̍ṇāmi̱ tau mā̎ prī̱tau prī̍ṇītāma̱gnīṣoma̍yora̱haṃ
de̍vaya̱jyayā̱ cakṣu̍ṣmān bhūyāsama̱gnera̱haṃ de̍vaya̱jyayā̎nnā̱do bhū̍yāsa̱ṃ
7 dabdhi̍ra̱syada̍bdho bhūyāsama̱muṃ da̍bheyama̱gnīṣoma̍yora̱haṃ de̍vaya̱jyayā̍
vṛtra̱hā bhū̍yāsamindrāgni̱yora̱haṃ de̍vaya̱jyaye̎ndriyā̱vya̍nnā̱do
bhū̍yāsa̱mindra̍syā̱haṃ de̍vaya̱jyaye̎ndriyā̱vī bhū̍yāsaṃ mahe̱ndrasyā̱haṃ
de̍vaya̱jyayā̍ je̱māna̍ṃ mahi̱māna̍ṃ gameyama̱gneḥ svi̍ṣṭa̱kṛto̱'haṃ
de̍vaya̱jyayā''yu̍ṣmān, ya̱jñena̍ prati̱ṣṭhāṃ ga̍meyam || riṣyā̎t
sapatna̱kṣaya̍ṇyannā̱do bhū̍yāsa̱g̱ͫ ṣaṭtrigͫ̍śacca
||1.6.2||8 a̱gnirmā̱ duri̍ṣṭāt pātu savi̱tā'ghaśagͫ̍sā̱dyo me'nti̍ dū̱re̍'rātī̱yati̱
tame̱tena̍ jeṣa̱g̱ͫ surū̍pavarṣavarṇa̱ ehī̱mān bha̱drān duryāgͫ̍ a̱bhyehi̱
māmanu̍vratā̱ nyu̍ śī̱rṣāṇi̍ mṛḍhva̱miḍa̱ ehyadi̍ta̱ ehi̱ sara̍sva̱tyehi̱
ranti̍rasi̱ rama̍tirasi sū̱narya̍si̱ juṣṭe̱ juṣṭi̍ṃ te'śī̱yopa̍hūta upaha̱vaṃ
9 te̍'śīya̱ sā me̍ sa̱tyāśīra̱sya ya̱jñasya̍ bhūyā̱dare̍ḍatā̱
mana̍sā̱ taccha̍keyaṃ ya̱jño divagͫ̍ rohatu ya̱jño diva̍ṃ gacchatu̱ yo
de̍va̱yāna̱ḥ panthā̱stena̍ ya̱jño de̱vāgͫ apye̎tva̱smāsvindra̍ indri̱yaṃ
da̍dhātva̱smānrāya̍ u̱ta ya̱jñāḥ sa̍cantāma̱smāsu̍ santvā̱śiṣa̱ḥ sā na̍ḥ
pri̱yā su̱pratū̎rtirma̱ghonī̱ juṣṭi̍rasi ju̱ṣasva̍ no̱ juṣṭā̍ no
10 'si̱ juṣṭi̍ṃ te gameya̱ṃ mano̱ jyoti̍rjuṣatā̱mājya̱ṃ vicchi̍nnaṃ
ya̱jñagͫ sami̱maṃ da̍dhātu | bṛha̱spati̍stanutāmi̱maṃ no̱ viśve̍ de̱vā i̱ha
mā̍dayantām || bradhna̱ pinva̍sva̱ dada̍to me̱ mā kṣā̍yi kurva̱to me̱ mopa̍dasat
pra̱jāpa̍terbhā̱go̎'syūrja̍svā̱n paya̍svān prāṇāpā̱nau me̍ pāhi samānavyā̱nau
me̍ pāhyudānavyā̱nau me̍ pā̱hyakṣi̍to̱'syakṣi̍tyai tvā̱ mā me̎ kṣeṣṭhā
a̱mutrā̱muṣmi̍n lo̱ke || u̱pa̱ha̱vaṃ juṣṭā̍ nastvā̱ ṣaṭ ca̍
||1.6.3||11 ba̱ṟhiṣo̱'haṃ de̍vaya̱jyayā̎ pra̱jāvā̎n bhūyāsa̱ṃ
narā̱śagͫsa̍syā̱haṃ de̍vaya̱jyayā̍ paśu̱mān bhū̍yāsama̱gneḥ
svi̍ṣṭa̱kṛto̱'haṃ de̍vaya̱jyayā''yu̍ṣmān, ya̱jñena̍
prati̱ṣṭhāṃ ga̍meyama̱gnera̱hamujji̍ti̱manūjje̍ṣa̱g̱ͫ
soma̍syā̱hamujji̍ti̱manūjje̍ṣama̱gnera̱hamujji̍ti̱manūjje̍ṣama̱gnīṣoma̍yora̱hamujji̍ti̱manūjje̍ṣamindrāgni̱yora̱hamujji̍ti̱manūjje̍ṣa̱mindra̍syā̱ha
12 mujji̍ti̱manūjje̍ṣaṃ mahe̱ndrasyā̱hamujji̍ti̱manūjje̍ṣama̱gneḥ
svi̍ṣṭa̱kṛto̱'hamujji̍ti̱manūjje̍ṣa̱ṃ vāja̍sya mā prasa̱veno̎dgrā̱bheṇoda̍grabhīt
| athā̍ sa̱patnā̱g̱ͫ indro̍ me nigrā̱bheṇādha̍rāgͫ akaḥ || u̱dgrā̱bhaṃ
ca̍ nigrā̱bhaṃ ca̱ brahma̍ de̱vā a̍vīvṛdhan | athā̍ sa̱patnā̍nindrā̱gnī me̍
viṣū̱cīnā̱nvya̍syatām || emā a̍gmannā̱śiṣo̱ doha̍kāmā̱ indra̍vanto
13 vanāmahe dhukṣī̱mahi̍ pra̱jāmiṣa̎m || rohi̍tena tvā̱'gnirde̱vatā̎ṃ gamayatu̱
hari̍bhyā̱ṃ tvendro̍ de̱vatā̎ṃ gamaya̱tveta̍śena tvā̱ sūṟyo̍ de̱vatā̎ṃ
gamayatu̱ vi te̍ muñcāmi raśa̱nā vi ra̱śmīn, vi yoktrā̱ yāni̍ pari̱carta̍nāni
dha̱ttāda̱smāsu̱ dravi̍ṇa̱ṃ yacca̍ bha̱draṃ pra ṇo̎ brūtādbhāga̱dhān de̱vatā̍su
|| viṣṇo̎ḥ śa̱ṃyora̱haṃ de̍vaya̱jyayā̍ ya̱jñena̍ prati̱ṣṭhāṃ ga̍meya̱g̱ͫ
soma̍syā̱haṃ de̍vaya̱jyayā̍
14 su̱retā̱ reto̍ dhiṣīya̱ tvaṣṭu̍ra̱haṃ de̍vaya̱jyayā̍ paśū̱nāgͫ rū̱paṃ
pu̍ṣeyaṃ de̱vānā̱ṃ patnī̍ra̱gnirgṛ̱hapa̍tirya̱jñasya̍ mithu̱naṃ tayo̍ra̱haṃ
de̍vaya̱jyayā̍ mithu̱nena̱ prabhū̍yāsaṃ ve̱do̍'si̱ vitti̍rasi vi̱deya̱ karmā̍si
ka̱ruṇa̍masi kri̱yāsagͫ̍ sa̱nira̍si sani̱tāsi̍ sa̱neya̍ṃ ghṛ̱tava̍ntaṃ
kulā̱yinagͫ̍ rā̱yaspoṣagͫ̍ saha̱sriṇa̍ṃ ve̱do da̍dātu vā̱jina̎m ||
indra̍syā̱hamindra̍vanta̱ḥ soma̍syā̱haṃ de̍vaya̱jyayā̱ catu̍ścatvārigͫśacca
||1.6.4||15 ā pyā̍yatāṃ dhru̱vā ghṛ̱tena̍ ya̱jñaṃ ya̍jña̱ṃ prati̍ deva̱yadbhya̍ḥ
| sū̱ryāyā̱ ūdho'di̍tyā u̱pastha̍ u̱rudhā̍rā pṛthi̱vī ya̱jñe a̱smin ||
pra̱jāpa̍tervi̱bhānnāma̍ lo̱kastasmigg̍stvā dadhāmi sa̱ha yaja̍mānena̱ sada̍si̱ sanme̍
bhūyā̱ḥ sarva̍masi̱ sarva̍ṃ me bhūyāḥ pū̱rṇama̍si pū̱rṇaṃ me̍ bhūyā̱ akṣi̍tamasi̱
mā me̎ kṣeṣṭhā̱ḥ prācyā̎ṃ di̱śi de̱vā ṛ̱tvijo̍ mārjayantā̱ṃ dakṣi̍ṇāyāṃ
16 di̱śi māsā̎ḥ pi̱taro̍ mārjayantāṃ pra̱tīcyā̎ṃ di̱śi gṛ̱hāḥ pa̱śavo̍
mārjayantā̱mudī̎cyāṃ di̱śyāpa̱ oṣa̍dhayo̱ vana̱spata̍yo mārjayantāmū̱rdhvāyā̎ṃ
di̱śi ya̱jñaḥ sa̍ṃvathsa̱ro ya̱jñapa̍tirmārjayantā̱ṃ viṣṇo̱ḥ kramo̎'syabhimāti̱hā
gā̍ya̱treṇa̱ chanda̍sā pṛthi̱vīmanu̱ vi kra̍me̱ nirbha̍kta̱ḥ sa yaṃ dvi̱ṣmo
viṣṇo̱ḥ kramo̎'syabhiśasti̱hā traiṣṭu̍bhena̱ chanda̍sā̱'ntari̍kṣa̱manu̱ vi
kra̍me̱ nirbha̍kta̱ḥ sa yaṃ dvi̱ṣmo viṣṇo̱ḥ kramo̎'syarātīya̱to ha̱ntā jāga̍tena̱
chanda̍sā̱ diva̱manu̱ vi kra̍me̱ nirbha̍kta̱ḥ sa yaṃ dvi̱ṣmo viṣṇo̱ḥ kramo̍'si
śatrūya̱to ha̱ntā''nu̍ṣṭubhena̱ chanda̍sā̱ diśo'nu̱ vi kra̍me̱ nirbha̍kta̱ḥ
sa yaṃ dvi̱ṣmaḥ || dakṣi̍ṇāyāma̱ntari̍kṣa̱manu̱ vi kra̍me̱ nirbha̍kta̱ḥ sa yaṃ
dvi̱ṣmo viṣṇo̱rekā̱nna tri̱g̱ͫśacca̍
||1.6.5||17 aga̍nma̱ suva̱ḥ suva̍raganma sa̱ṃdṛśa̍ste̱ mā chi̍thsi̱ yatte̱ tapa̱stasmai̍
te̱ mā''vṛ̍kṣi su̱bhūra̍si̱ śreṣṭho̍ raśmī̱nāmā̍yu̱rdhā a̱syāyu̍rme dhehi
varco̱dhā a̍si̱ varco̱ mayi̍ dhehī̱dama̱hama̱muṃ bhrātṛ̍vyamā̱bhyo di̱gbhyo̎'syai
di̱vo̎'smāda̱ntari̍kṣāda̱syai pṛ̍thi̱vyā a̱smāda̱nnādyā̱nnirbha̍jāmi̱
nirbha̍kta̱ḥ sa yaṃ dvi̱ṣmaḥ |
18 saṃ jyoti̍ṣā'bhūvamai̱ndrīmā̱vṛta̍ma̱nvāva̍rte̱ sama̱haṃ pra̱jayā̱ saṃ mayā̎
pra̱jā sama̱hagͫ rā̱yaspoṣe̍ṇa̱ saṃ mayā̍ rā̱yaspoṣa̱ḥ sami̍ddho agne me dīdihi
same̱ddhā te̍ agne dīdyāsa̱ṃ vasu̍mān, ya̱jño vasī̍yān bhūyāsa̱magna̱ āyūgͫ̍ṣi
pavasa̱ ā su̱vorja̱miṣa̍ṃ canaḥ | ā̱re bā̍dhasva du̱cchunā̎m || agne̱ pava̍sva̱
svapā̍ a̱sme varca̍ḥ su̱vīrya̎m |
19 dadha̱t poṣagͫ̍ ra̱yiṃ mayi̍ | agne̍ gṛhapate sugṛhapa̱tira̱haṃ
tvayā̍ gṛ̱hapa̍tinā bhūyāsagͫ sugṛhapa̱tirmayā̱ tvaṃ gṛ̱hapa̍tinā
bhūyāḥ śa̱tagͫ himā̱stāmā̱śiṣa̱mā śā̍se̱ tanta̍ve̱ jyoti̍ṣmatī̱ṃ
tāmā̱śiṣa̱māśā̍se̱'muṣmai̱ jyoti̍ṣmatī̱ṃ kastvā̍ yunakti̱ sa tvā̱
vimu̍ñca̱tvagne̎ vratapate vra̱tama̍cāriṣa̱ṃ tada̍śaka̱ṃ tanme̍'rādhi ya̱jño
ba̍bhūva̱ sa ā
20 ba̍bhūva̱ sa pra ja̍jñe̱ sa vā̍vṛdhe | sa de̱vānā̱madhi̍patirbabhūva̱
so a̱smāgͫ adhi̍patīn karotu va̱yagg syā̍ma̱ pata̍yo rayī̱ṇām || gomāgͫ̍
a̱gne'vi̍māgͫ a̱śvī ya̱jño nṛ̱vathsa̍khā̱ sada̱mida̍pramṛ̱ṣyaḥ | iḍā̍vāgͫ
e̱ṣo a̍sura pra̱jāvā̎n dī̱rgho ra̱yiḥ pṛ̍thu bu̱dhnaḥ sa̱bhāvān̍ || dvi̱ṣmaḥ
su̱vīrya̱g̱ͫ sa ā pañca̍trigͫśacca
||1.6.6||21 yathā̱ vai sa̍mṛtaso̱mā e̱vaṃ vā e̱te sa̍mṛtaya̱jñā yadda̍rśapūrṇamā̱sau
kasya̱ vāha̍ de̱vā ya̱jñamā̱ gaccha̍nti̱ kasya̍ vā̱ na ba̍hū̱nāṃ yaja̍mānānā̱ṃ
yo vai de̱vatā̱ḥ pūrva̍ḥ parigṛ̱hṇāti̱ sa e̍nā̱ḥ śvo bhū̱te ya̍jata e̱tadvai
de̱vānā̍mā̱yata̍na̱ṃ yadā̍hava̱nīyo̎'nta̱rāgnī pa̍śū̱nāṃ gārha̍patyo
manu̱ṣyā̍ṇāmanvāhārya̱paca̍naḥ pitṛ̱ṇāma̱gniṃ gṛ̍hṇāti̱ sva e̱vāyata̍ne
de̱vatā̱ḥ pari̍
22 gṛhṇāti̱ tāḥ śvo bhū̱te ya̍jate vra̱tena̱ vai medhyo̱'gnirvra̱tapa̍tirbrāhma̱ṇo
vra̍ta̱bhṛd vra̱tamu̍pai̱ṣyan brū̍yā̱dagne̎ vratapate vra̱taṃ
ca̍riṣyā̱mītya̱gnirvai de̱vānā̎ṃ vra̱tapa̍ti̱stasmā̍ e̱va
pra̍ti̱procya̍ vra̱tamāla̍bhate ba̱ṟhiṣā̍ pū̱rṇamā̍se vra̱tamupai̍ti
va̱thsaira̍māvā̱syā̍yāme̱taddhye̍tayo̍rā̱yata̍namupa̱stīrya̱ḥ
pūrva̍ścā̱gnirapa̍ra̱ścetyā̍hurmanu̱ṣyā̍
23 innvā upa̍stīrṇami̱cchanti̱ kimu̍ de̱vā yeṣā̱ṃ navā̍vasāna̱mupā̎smi̱ñchvo
ya̱kṣyamā̍ṇe de̱vatā̍ vasanti̱ ya e̱vaṃ vi̱dvāna̱gnimu̍pastṛ̱ṇāti̱ yaja̍mānena
grā̱myāśca̍ pa̱śavo̍'va̱rudhyā̍ āra̱ṇyāścetyā̍hu̱ryadgrā̱myānu̍pa̱vasa̍ti̱
tena̍ grā̱myānava̍ rundhe̱ yadā̍ra̱ṇyasyā̱śñāti̱ tenā̍ra̱ṇyān,
yadanā̎śvānupa̱vase̎t pitṛdeva̱tya̍ḥ syādāra̱ṇyasyā̎śñātīndri̱yaṃ
24 vā ā̍ra̱ṇyami̍ndri̱yame̱vā''tman dha̍tte̱ yadanā̎śvānupa̱vase̱t kṣodhu̍kaḥ
syā̱dyada̍śñī̱yādru̱dro̎'sya pa̱śūna̱bhima̍nyetā̱po̎'śñāti̱ tannevā̍śi̱taṃ
nevāna̍śita̱ṃ na kṣodhu̍ko̱ bhava̍ti̱ nāsya̍ ru̱draḥ pa̱śūna̱bhi ma̍nyate̱ vajro̱
vai ya̱jñaḥ, kṣutkhalu̱ vai ma̍nu̱ṣya̍sya̱ bhrātṛ̍vyo̱ yadanā̎śvānupa̱vasa̍ti̱
vajre̍ṇai̱va sā̱kṣātkṣudha̱ṃ bhrātṛ̍vyagͫ hanti || pari̍ manu̱ṣyā̍ indri̱yagͫ
sā̱kṣāt trīṇi̍ ca
||1.6.7||25 yo vai śra̱ddhāmanā̍rabhya ya̱jñena̱ yaja̍te̱ nāsye̱ṣṭāya̱ śradda̍dhate̱'paḥ pra
ṇa̍yati śra̱ddhā vā āpa̍ḥ śra̱ddhāme̱vā''rabhya̍ ya̱jñena̍ yajata u̱bhaye̎'sya
devamanu̱ṣyā i̱ṣṭāya̱ śradda̍dhate̱ tadā̍hu̱rati̱ vā e̱tā vartra̍nneda̱ntyati̱
vāca̱ṃ mano̱ vāvaitā nāti̍ neda̱ntīti̱ mana̍sā̱ pra ṇa̍yatī̱yaṃ vai mano̱
26 'nayai̱vainā̱ḥ pra ṇa̍ya̱tyaska̍nnahavirbhavati̱ ya e̱vaṃ veda̍ yajñāyu̱dhāni̱
saṃbha̍rati ya̱jño vai ya̍jñāyu̱dhāni̍ ya̱jñame̱va tathsaṃbha̍rati̱ yadeka̍mekagͫ
sa̱ṃbhare̎t pitṛdeva̱tyā̍ni syu̱ryat sa̱ha sarvā̍ṇi mānu̱ṣāṇi̱ dve dve̱ saṃbha̍rati
yājyānuvā̱kya̍yore̱va rū̱paṃ ka̍ro̱tyatho̍ mithu̱name̱va yo vai daśa̍ yajñāyu̱dhāni̱
veda̍ mukha̱to̎'sya ya̱jñaḥ ka̍lpate̱ sphya
27 śca̍ ka̱pālā̍ni cāgnihotra̱hava̍ṇī ca̱ śūrpa̍ṃ ca kṛṣṇāji̱naṃ ca̱
śamyā̍ co̱lūkha̍laṃ ca̱ musa̍laṃ ca dṛ̱ṣaccopa̍lā cai̱tāni̱ vai
daśa̍ yajñāyu̱dhāni̱ ya e̱vaṃ veda̍ mukha̱to̎'sya ya̱jñaḥ ka̍lpate̱ yo vai
de̱vebhya̍ḥ prati̱procya̍ ya̱jñena̍ yajate ju̱ṣante̎'sya de̱vā ha̱vyagͫ
ha̱virni̍ru̱pyamā̍ṇama̱bhi ma̍ntrayetā̱gnigͫ hotā̍rami̱ha tagͫ hu̍va̱ iti̍
28 de̱vebhya̍ e̱va pra̍ti̱procya̍ ya̱jñena̍ yajate ju̱ṣante̎'sya de̱vā
ha̱vyame̱ṣa vai ya̱jñasya̱ graho̍ gṛhī̱tvaiva ya̱jñena̍ yajate̱
tadu̍di̱tvā vāca̍ṃ yacchati ya̱jñasya̱ dhṛtyā̱ atho̱ mana̍sā̱
vai pra̱jāpa̍tirya̱jñama̍tanuta̱ mana̍sai̱va tadya̱jñaṃ ta̍nute̱
rakṣa̍sā̱mana̍nvavacārāya̱ yo vai ya̱jñaṃ yoga̱ āga̍te yu̱nakti̍ yu̱ṅkte
yu̍ñjā̱neṣu̱ kastvā̍ yunakti̱ sa tvā̍ yuna̱ktvityā̍ha pra̱jāpa̍ti̱rvai kaḥ
pra̱jāpa̍tinai̱vaina̍ṃ yunakti yu̱ṅkte yu̍ñjā̱neṣu̍ || vai mana̱ḥ sphya iti̍
yuna̱ktvekā̍daśa ca
||1.6.8||29 pra̱jāpa̍tirya̱jñāna̍sṛjatāgniho̱traṃ cā̎gniṣṭo̱maṃ ca̍
paurṇamā̱sīṃ co̱kthya̍ṃ cāmāvā̱syā̎ṃ cātirā̱traṃ ca̱ tānuda̍mimīta̱
yāva̍dagniho̱tramāsī̱t tāvā̍nagniṣṭo̱mo yāva̍tī paurṇamā̱sī tāvā̍nu̱kthyo̍
yāva̍tyamāvā̱syā̍ tāvā̍natirā̱tro ya e̱vaṃ vi̱dvāna̍gniho̱traṃ ju̱hoti̱
yāva̍dagniṣṭo̱meno̍pā̱pnoti̱ tāva̱dupā̎''pnoti̱ ya e̱vaṃ vi̱dvān pau̎rṇamā̱sīṃ
yaja̍te̱ yāva̍du̱kthye̍nopā̱pnoti̱
30 tāva̱dupā̎''pnoti̱ ya e̱vaṃ vi̱dvāna̍māvā̱syā̎ṃ yaja̍te̱
yāva̍datirā̱treṇo̍pā̱pnoti̱ tāva̱dupā̎''pnoti parame̱ṣṭhino̱ vā e̱ṣa ya̱jño'gra̍
āsī̱t tena̱ sa pa̍ra̱māṃ kāṣṭhā̍magaccha̱t tena̍ pra̱jāpa̍tiṃ ni̱ravā̍sāyaya̱t
tena̍ pra̱jāpa̍tiḥ para̱māṃ kāṣṭhā̍magaccha̱t tenendra̍ṃ ni̱ravā̍sāyaya̱t tenendra̍ḥ
para̱māṃ kāṣṭhā̍magaccha̱t tenā̱gnīṣomau̍ ni̱ravā̍sāyaya̱t tenā̱gnīṣomau̍
para̱māṃ kāṣṭhā̍magacchatā̱ṃ ya
31 e̱vaṃ vi̱dvān da̍rśapūrṇamā̱sau yaja̍te para̱māme̱va kāṣṭhā̎ṃ gacchati̱ yo
vai prajā̍tena ya̱jñena̱ yaja̍te̱ pra pra̱jayā̍ pa̱śubhi̍rmithu̱nairjā̍yate̱
dvāda̍śa̱ māsā̎ḥ saṃvathsa̱ro dvāda̍śa dva̱ndvāni̍ darśapūrṇamā̱sayo̱stāni̍
sa̱ṃpādyā̱nītyā̍hurva̱thsaṃ co̍pāvasṛ̱jatyu̱khāṃ cādhi̍ śraya̱tyava̍ ca̱
hanti̍ dṛ̱ṣadau̍ ca sa̱māha̱ntyadhi̍ ca̱ vapa̍te ka̱pālā̍ni̱ copa̍ dadhāti
puro̱ḍāśa̍ṃ cā
32 'dhi̱śraya̱tyājya̍ṃ ca stambaya̱juśca̱ hara̍tya̱bhi ca̍ gṛhṇāti̱ vedi̍ṃ
ca parigṛ̱hṇāti̱ patnī̎ṃ ca̱ saṃ na̍hyati̱ prokṣa̍ṇīścā''sā̱daya̱tyājya̍ṃ
cai̱tāni̱ vai dvāda̍śa dva̱ndvāni̍ darśapūrṇamā̱sayo̱stāni̱ ya e̱vagͫ sa̱ṃpādya̱
yaja̍te̱ prajā̍tenai̱va ya̱jñena̍ yajate̱ pra pra̱jayā̍ pa̱śubhi̍rmithu̱nairjā̍yate
|| u̱kthye̍nopā̱pnotya̍gacchatā̱ṃ yaḥ pu̍ro̱ḍāśa̍ṃ ca catvāri̱g̱ͫśacca̍
||1.6.9||33 dhru̱vo̍'si dhru̱vo̍'hagͫ sa̍jā̱teṣu̍ bhūyāsa̱mityā̍ha dhru̱vāne̱vainā̎n
kuruta u̱gro̎'syu̱gro̍'hagͫ sa̍jā̱teṣu̍ bhūyāsa̱mityā̱hāpra̍tivādina
e̱vainā̎nkurute'bhi̱bhūra̍syabhi̱bhūra̱hagͫ sa̍jā̱teṣu̍ bhūyāsa̱mityā̍ha̱
ya e̱vaina̍ṃ pratyu̱tpipī̍te̱ tamupā̎syate yu̱najmi̍ tvā̱ brahma̍ṇā̱
daivye̱netyā̍hai̱ṣa vā a̱gneṟyoga̱stenai̱
34 vaina̍ṃ yunakti ya̱jñasya̱ vai samṛ̍ddhena de̱vāḥ su̍va̱rgaṃ lo̱kamā̍yan,
ya̱jñasya̱ vyṛ̍ddhe̱nāsu̍rā̱n parā̍bhāvaya̱ṉ, yanme̍ agne a̱sya
ya̱jñasya̱ riṣyā̱dityā̍ha ya̱jñasyai̱va tathsamṛ̍ddhena̱ yaja̍mānaḥ
suva̱rgaṃ lo̱kame̍ti ya̱jñasya̱ vyṛ̍ddhena̱ bhrātṛ̍vyā̱n parā̍ bhāvayatyagni
ho̱trame̱tābhi̱rvyāhṛ̍tībhi̱rupa̍ sādayedyajñamu̱khaṃ vā a̍gniho̱traṃ brahmai̱tā
vyāhṛ̍tayo yajñamu̱kha e̱va brahma̍
35 kurute saṃvathsa̱re pa̱ryāga̍ta e̱tābhi̍re̱vopa̍sādaye̱d brahma̍ṇai̱vobha̱yata̍ḥ
saṃvathsa̱raṃ pari̍gṛhṇāti darśapūrṇamā̱sau cā̍turmā̱syānyā̱labha̍māna
e̱tābhi̱rvyāhṛ̍tībhir ha̱vīgṣyāsā̍dayedyajñamu̱khaṃ vai da̍rśapūrṇamā̱sau
cā̍turmā̱syāni̱ brahmai̱tā vyāhṛ̍tayo yajñamu̱kha e̱va brahma̍ kurute saṃvathsa̱re
pa̱ryāga̍ta e̱tābhi̍re̱vāsā̍daye̱d brahma̍ṇai̱vobha̱yata̍ḥ saṃvathsa̱raṃ
pari̍gṛhṇāti̱ yadvai ya̱jñasya̱ sāmnā̎ kri̱yate̍ rā̱ṣṭraṃ
36 ya̱jñasyā̱''śīrga̍cchati̱ yadṛ̱cā viśa̍ṃ
ya̱jñasyā̱''śīrga̍ccha̱tyatha̍ brāhma̱ṇo̍'nā̱śīrke̍ṇa ya̱jñena̍
yajate sāmidhe̱nīra̍nuva̱kṣyanne̱tā vyāhṛ̍tīḥ pu̱rastā̎ddadhyā̱d brahmai̱va
pra̍ti̱pada̍ṃ kurute̱ tathā̎ brāhma̱ṇaḥ sāśī̎rkeṇa ya̱jñena̍ yajate̱ yaṃ
kā̱maye̍ta̱ yaja̍māna̱ṃ bhrātṛ̍vyamasya ya̱jñasyā̱''śīrga̍cche̱diti̱ tasyai̱tā
vyāhṛ̍tīḥ puro'nuvā̱kyā̍yāṃ dadhyād bhrātṛvyadeva̱tyā̍ vai pu̍ro'nuvā̱kyā̎
bhrātṛ̍vyame̱vāsya̍ ya̱jñasyā̱
37 'śīrga̍cchati̱ yān kā̱maye̍ta̱ yaja̍mānānthsa̱māva̍tyenān,
ya̱jñasyā̱''śīrga̍cche̱diti̱ teṣā̍me̱tā vyāhṛ̍tīḥ puro'nuvā̱kyā̍yā
ardha̱rca ekā̎ṃ dadhyādyā̱jyā̍yai pu̱rastā̱dekā̎ṃ yā̱jyā̍yā ardha̱rca ekā̱ṃ
tathai̍nānthsa̱māva̍tī ya̱jñasyā̱''śīrga̍cchati̱ yathā̱ vai pa̱rjanya̱ḥ
suvṛ̍ṣṭa̱ṃ varṣa̍tye̱vaṃ ya̱jño yaja̍mānāya varṣati̱ sthala̍yoda̱kaṃ
pa̍rigṛ̱hṇantyā̱śiṣā̍ ya̱jñaṃ yaja̍māna̱ḥ pari̍gṛhṇāti̱ mano̍'si prājāpa̱tyaṃ
38 mana̍sā mā bhū̱tenā''vi̱śetyā̍ha̱ mano̱ vai prā̍jāpa̱tyaṃ prā̍jāpa̱tyo
ya̱jño mana̍ e̱va ya̱jñamā̱tman dha̍tte̱ vāga̍syai̱ndrī sa̍patna̱kṣaya̍ṇī vā̱cā
me̎ndri̱yeṇā'' vi̱śetyā̍hai̱ndrī vai vāgvāca̍me̱vaindrīmā̱tman dha̍tte || tenai̱va
brahma̍ rā̱ṣṭrame̱vāsya̍ ya̱jñasya̍ prājāpa̱tyagͫ ṣaṭtrigͫ̍śacca
||1.6.10||39 yo vai sa̍ptada̱śaṃ pra̱jāpa̍tiṃ ya̱jñama̱nvāya̍tta̱ṃ veda̱
prati̍ ya̱jñena̍ tiṣṭhati̱ na ya̱jñād bhragͫ̍śata̱ ā śrā̍va̱yeti̱
catu̍rakṣara̱mastu̱ śrauṣa̱ḍiti̱ catu̍rakṣara̱ṃ yajeti̱ dvya̍kṣara̱ṃ ye
yajā̍maha̱ iti̱ pañcā̎kṣaraṃ dvyakṣa̱ro va̍ṣaṭkā̱ra e̱ṣa vai sa̍ptada̱śaḥ
pra̱jāpa̍tirya̱jñama̱nvāya̍tto̱ ya e̱vaṃ veda̱ prati̍ ya̱jñena̍ tiṣṭhati̱
na ya̱jñād bhragͫ̍śate̱ yo vai ya̱jñasya̱ prāya̍ṇaṃ prati̱ṣṭhā
40 mu̱daya̍na̱ṃ veda̱ prati̍ṣṭhite̱nāri̍ṣṭena ya̱jñena̍ sa̱gg̱sthāṃ ga̍ccha̱tyā
śrā̍va̱yāstu̱ śrauṣa̱ḍyaja̱ ye yajā̍mahe vaṣaṭkā̱ra e̱tadvai ya̱jñasya̱
prāya̍ṇame̱ṣā pra̍ti̱ṣṭhaitadu̱daya̍na̱ṃ ya e̱vaṃ veda̱ prati̍ṣṭhite̱nāri̍ṣṭena
ya̱jñena̍ sa̱gg̱sthāṃ ga̍cchati̱ yo vai sū̱nṛtā̍yai̱ doha̱ṃ veda̍ du̱ha
e̱vainā̎ṃ ya̱jño vai sū̱nṛtā''śrā̍va̱yetyaivainā̍mahva̱dastu̱
41 śrauṣa̱ḍityu̱pāvā̎srā̱gyajetyuda̍naiṣī̱dye yajā̍maha̱ ityupā̍sadadvaṣaṭkā̱reṇa̍
dogdhye̱ṣa vai sū̱nṛtā̍yai̱ doho̱ ya e̱vaṃ veda̍ du̱ha e̱vainā̎ṃ de̱vā vai
sa̱tramā̍sata̱ teṣā̱ṃ diśo̍'dasya̱nta e̱tāmā̱rdrāṃ pa̱ṅktima̍paśya̱nnā
śrā̍va̱yeti̍ purovā̱tama̍janaya̱nnastu̱ śrauṣa̱ḍitya̱bbhragͫ sama̍plāvaya̱ṉ
yajeti̍ vi̱dyuta̍
42 majanaya̱ṉ, ye yajā̍maha̱ iti̱ prāva̍rṣayanna̱bhya̍stanayan vaṣaṭkā̱reṇa̱
tato̱ vai tebhyo̱ diśa̱ḥ prāpyā̍yanta̱ ya e̱vaṃ veda̱ prāsmai̱ diśa̍ḥ pyāyante
pra̱jāpa̍tiṃ tvo̱ veda̍ pra̱jāpa̍tistvaṃ veda̱ yaṃ pra̱jāpa̍ti̱rveda̱ sa puṇyo̍
bhavatye̱ṣa vai cha̍nda̱sya̍ḥ pra̱jāpa̍ti̱rā śrā̍va̱yāstu̱ śrauṣa̱ḍyaja̱
ye yajā̍mahe vaṣaṭkā̱ro ya e̱vaṃ veda̱ puṇyo̍ bhavati vasa̱nta
43 mṛ̍tū̱nāṃ prī̍ṇā̱mītyā̍ha̱rtavo̱ vai pra̍yā̱jā ṛ̱tūne̱va prī̍ṇāti̱
te̎'smai prī̱tā ya̍thāpū̱rvaṃ ka̍lpante̱ kalpa̍nte'smā ṛ̱tavo̱ ya e̱vaṃ
vedā̱gnīṣoma̍yora̱haṃ de̍vaya̱jyayā̱ cakṣu̍ṣmān bhūyāsa̱mityā̍hā̱gnīṣomā̎bhyā̱ṃ
vai ya̱jñaścakṣu̍ṣmā̱n tābhyā̍me̱va cakṣu̍rā̱tman dha̍tte̱'gnera̱haṃ
de̍vaya̱jyayā̎nnā̱do bhū̍yāsa̱mityā̍hā̱gnirvai de̱vānā̍mannā̱dastenai̱vā
44 nnādya̍mā̱tman dha̍tte̱ dabdhi̍ra̱syada̍bdho bhūyāsama̱muṃ
da̍bheya̱mityā̍hai̱tayā̱ vai dabdhyā̍ de̱vā asu̍rānadabhnuva̱n tayai̱va
bhrātṛ̍vyaṃ dabhnotya̱gnīṣoma̍yora̱haṃ de̍vaya̱jyayā̍ vṛtra̱hā
bhū̍yāsa̱mityā̍hā̱gnīṣomā̎bhyā̱ṃ vā indro̍ vṛ̱trama̍ha̱n tābhyā̍me̱va
bhrātṛ̍vyagg stṛṇuta indrāgni̱yora̱haṃ de̍vaya̱jyaye̎ndriyā̱vya̍nnā̱do
bhū̍yāsa̱mityā̍hendriyā̱vye̍vānnā̱do bha̍va̱tīndra̍syā̱
45 haṃ de̍vaya̱jyaye̎ndriyā̱vī bhū̍yāsa̱mityā̍hendriyā̱vye̍va bha̍vati
mahe̱ndrasyā̱haṃ de̍vaya̱jyayā̍ je̱māna̍ṃ mahi̱māna̍ṃ gameya̱mityā̍ha
je̱māna̍me̱va ma̍hi̱māna̍ṃ gacchatya̱gneḥ svi̍ṣṭa̱kṛto̱'haṃ
de̍vaya̱jyayā''yu̍ṣmān, ya̱jñena̍ prati̱ṣṭhāṃ ga̍meya̱mityā̱hāyu̍re̱vātman
dha̍tte̱ prati̍ ya̱jñena̍ tiṣṭhati || pra̱ti̱ṣṭhāma̍hva̱dastu̍ vi̱dyuta̍ṃ
vasa̱ntame̱vendra̍syā̱'ṣṭātrigͫ̍śacca
||1.6.11||46 indra̍ṃ vo vi̱śvata̱spari̱ havā̍mahe̱ jane̎bhyaḥ | a̱smāka̍mastu̱ keva̍laḥ
|| indra̱ṃ naro̍ ne̱madhi̍tā havante̱ yatpāryā̍ yu̱naja̍te̱ dhiya̱stāḥ | śūro̱
nṛṣā̍tā̱ śava̍saścakā̱na ā goma̍ti vra̱je bha̍jā̱ tvaṃ na̍ḥ || i̱ndri̱yāṇi̍
śatakrato̱ yā te̱ jane̍ṣu pa̱ñcasu̍ | indra̱ tāni̍ ta̱ ā vṛ̍ṇe || anu̍ te dāyi
ma̱ha i̍ndri̱yāya̍ sa̱trā te̱ viśva̱manu̍ vṛtra̱hatye̎ | anu̍
47 kṣa̱ttramanu̱ saho̍ yaja̱trendra̍ de̱vebhi̱ranu̍ te nṛ̱ṣahye̎ || ā
yasmi̎nthsa̱pta vā̍sa̱vāstiṣṭha̍nti svā̱ruho̍ yathā | ṛṣi̍rha dīrgha̱śrutta̍ma̱
indra̍sya gha̱rmo ati̍thiḥ || ā̱māsu̍ pa̱kvamaira̍ya̱ ā sūryagͫ̍ rohayo
di̱vi | gha̱rmaṃ na sāma̍ntapatā suvṛ̱ktibhi̱rjuṣṭa̱ṃ girva̍ṇase̱ gira̍ḥ ||
indra̱midgā̱thino̍ bṛ̱hadindra̍ma̱rkebhi̍ra̱rkiṇa̍ḥ | indra̱ṃ vāṇī̍ranūṣata ||
gāya̍nti tvā gāya̱triṇo
48 'rca̍ntya̱rkama̱rkiṇa̍ḥ | bra̱hmāṇa̍stvā śatakrata̱vudva̱g̱ͫśami̍va yemire
|| a̱g̱ͫho̱muce̱ pra bha̍remā manī̱ṣāmo̍ṣiṣṭha̱dāvnne̍ suma̱tiṃ gṛ̍ṇā̱nāḥ
| i̱dami̍ndra̱ prati̍ ha̱vyaṃ gṛ̍bhāya sa̱tyāḥ sa̍ntu̱ yaja̍mānasya̱ kāmā̎ḥ
|| vi̱veṣa̱ yanmā̍ dhi̱ṣaṇā̍ ja̱jāna̱ stavai̍ pu̱rā pāryā̱dindra̱mahna̍ḥ |
agͫha̍so̱ yatra̍ pī̱para̱dyathā̍ no nā̱veva̱ yānta̍mu̱bhaye̍ havante || pra
sa̱mrāja̍ṃ pratha̱mama̍dhva̱rāṇā̍
49 magͫho̱muca̍ṃ vṛṣa̱bhaṃ ya̱jñiyā̍nām | a̱pāṃ napā̍tamaśvinā̱
haya̍ntama̱sminna̍ra indri̱yaṃ dha̍tta̱moja̍ḥ || vi na̍ indra̱ mṛdho̍ jahi nī̱cā
ya̍ccha pṛtanya̱taḥ | a̱dha̱spa̱daṃ tamī̎ṃ kṛdhi̱ yo a̱smāgͫ a̍bhi̱dāsa̍ti
|| indra̍ kṣa̱ttrama̱bhi vā̱mamojo'jā̍yathā vṛṣabha carṣaṇī̱nām | apā̍nudo̱
jana̍mamitra̱yanta̍mu̱ruṃ de̱vebhyo̍ akṛṇoru lo̱kam || mṛ̱go na bhī̱maḥ ku̍ca̱ro
gi̍ri̱ṣṭhāḥ pa̍rā̱vata̱
50 ā ja̍gāmā̱ para̍syāḥ | sṛ̱kagͫ sa̱g̱ͫśāya̍ pa̱vimi̍ndra ti̱gmaṃ
vi śatrū̎n tāḍhi̱ vi mṛdho̍ nudasva || vi śatrū̱ṉ vi mṛdho̍ nuda̱ vi
vṛ̱trasya̱ hanū̍ ruja | vi ma̱nyumi̍ndra bhāmi̱to̍'mitra̍syābhi̱dāsa̍taḥ ||
trā̱tāra̱mindra̍mavi̱tāra̱mindra̱g̱ͫ have̍have su̱hava̱g̱ͫ śūra̱ mindra̎m
| hu̱ve nu śa̱kraṃ pu̍ruhū̱tamindragg̍ sva̱sti no̍ ma̱ghavā̍ dhā̱tvindra̍ḥ ||
mā te̍ a̱syāgͫ
51 sa̍hasāva̱n pari̍ṣṭāva̱ghāya̍ bhūma harivaḥ parā̱dai | trāya̍sva
no'vṛ̱kebhi̱rvarū̍thai̱stava̍ pri̱yāsa̍ḥ sū̱riṣu̍ syāma || ana̍vaste̱
ratha̱maśvā̍ya takṣa̱n tvaṣṭā̱ vajra̍ṃ puruhūta dyu̱manta̎m | bra̱hmāṇa̱ indra̍ṃ
ma̱haya̍nto a̱rkairava̍rdhaya̱nnaha̍ye̱ hanta̱vā u̍ || vṛṣṇe̱ yat te̱ vṛṣa̍ṇo
a̱rkamarcā̱nindra̱ grāvā̍ṇo̱ adi̍tiḥ sa̱joṣā̎ḥ | a̱na̱śvāso̱ ye pa̱vayo̍'ra̱thā
indre̍ṣitā a̱bhyava̍rtanta̱ dasyūn̍ || vṛ̱tra̱hatye'nu̍ gāya̱triṇo̎'dhva̱rāṇā̎ṃ
parā̱vato̱'syāma̱ṣṭāca̍tvārigͫśacca
||1.6.12||