dvitīyakāṇḍe pañcamaḥ praśnaḥ 5
1 vi̱śvarū̍po̱ vai tvā̱ṣṭraḥ pu̱rohi̍to de̱vānā̍māsīthsva̱srīyo'su̍rāṇā̱ṃ
tasya̱ trīṇi̍ śī̱rṣāṇyā̍santhsoma̱pānagͫ̍ surā̱pāna̍ma̱nnāda̍na̱g̱ͫ
sa pra̱tyakṣa̍ṃ de̱vebhyo̍ bhā̱gama̍vadatpa̱ro'kṣa̱masu̍rebhya̱ḥ sarva̍smai̱
vai pra̱tyakṣa̍ṃ bhā̱gaṃ vada̍nti̱ yasmā̍ e̱va pa̱ro'kṣa̱ṃ vada̍nti̱ tasya̍
bhā̱ga u̍di̱tastasmā̱diṃdro̍'bibhedī̱dṛṅvai rā̱ṣṭraṃ vi pa̱ryāva̍rtaya̱tīti̱
tasya̱ vajra̍mā̱dāya̍ śī̱rṣāṇya̍cchina̱dyathso̍ma̱pāna̍
2 māsī̱thsa ka̱piñja̍lo'bhava̱dyathsu̍rā̱pāna̱g̱ͫ sa ka̍la̱viṅko̱
yada̱nnāda̍na̱g̱ͫ sa ti̍tti̱ristasyā̎ñja̱linā̎ brahmaha̱tyāmupā̍gṛhṇā̱ttāgͫ
sa̍ṃvathsa̱rama̍bibha̱staṃ bhū̱tānya̱bhya̍krośa̱n brahma̍ha̱nniti̱ sa
pṛ̍thi̱vīmupā̍sīdada̱syai bra̍hmaha̱tyāyai̱ tṛtī̍ya̱ṃ prati̍ gṛhā̱ṇeti̱
sābra̍vī̱dvara̍ṃ vṛṇai khā̱tāt pa̍rābhavi̱ṣyantī̍ manye̱ tato̱ mā parā̍
bhūva̱miti̍ pu̱rā te̍
3 saṃvathsa̱rādapi̍ rohā̱ditya̍bravī̱t tasmā̎tpu̱rā sa̍ṃvathsa̱rāt pṛ̍thi̱vyai
khā̱tamapi̍ rohati̱ vāre̍vṛta̱gg̱ hya̍syai̱ tṛtī̍yaṃ brahmaha̱tyāyai̱
pratya̍gṛhṇā̱t tathsvakṛ̍ta̱miri̍ṇamabhava̱t tasmā̱dāhi̍tāgniḥ
śra̱ddhāde̍va̱ḥ svakṛ̍ta̱ iri̍ṇe̱ nāva̍ syedbrahmaha̱tyāyai̱ hye̍ṣa varṇa̱ḥ
sa vana̱spatī̱nupā̍sīdada̱syai bra̍hmaha̱tyāyai̱ tṛtī̍ya̱ṃ prati̍ gṛhṇī̱teti̱
te̎'bruva̱nvara̍ṃ vṛṇāmahai vṛ̱kṇāt
4 pa̍rābhavi̱ṣyanto̍ manyāmahe̱ tato̱ mā parā̍ bhū̱metyā̱vraśca̍nādvo̱
bhūyāgͫ̍sa̱ utti̍ṣṭhā̱nitya̍bravī̱t tasmā̍dā̱vraśca̍nād vṛ̱kṣāṇā̱ṃ
bhūyāgͫ̍sa̱ utti̍ṣṭhanti̱ vāre̍vṛta̱gg̱ hye̍ṣā̱ṃ tṛtī̍yaṃ
brahmaha̱tyāyai̱ pratya̍gṛhṇa̱nthsa ni̍ryā̱so̍'bhava̱t tasmā̎nniryā̱sasya̱
nāśya̍ṃ brahmaha̱tyāyai̱ hye̍ṣa varṇo'tho̱ khalu̱ ya e̱va lohi̍to̱ yo
vā̱vraśca̍nānni̱ryeṣa̍ti̱ tasya̱ nāśya̍ṃ
5 kāma̍ma̱nyasya̱ sa strī̍ṣagͫsā̱damupā̍sīdada̱syai bra̍hmaha̱tyāyai̱ tṛtī̍ya̱ṃ
prati̍ gṛhṇī̱teti̱ tā a̍bruva̱nvara̍ṃ vṛṇāmahā̱ ṛtvi̍yātpra̱jāṃ vi̍ndāmahai̱
kāma̱mā vija̍nito̱ḥ saṃbha̍vā̱meti̱ tasmā̱dṛtvi̍yā̱thstriya̍ḥ pra̱jāṃ
vi̍ndante̱ kāma̱mā vija̍nito̱ḥ saṃbha̍vanti̱ vāre̍vṛta̱gg̱ hyā̍sā̱ṃ tṛtī̍yaṃ
brahmaha̱tyāyai̱ pratya̍gṛhṇa̱nthsā mala̍vadvāsā abhava̱t tasmā̱nmala̍vadvāsasā̱
na saṃ va̍deta̱
6 na sa̱hāsī̍ta̱ nāsyā̱ anna̍madyād brahmaha̱tyāyai̱ hye̍ṣā varṇa̍ṃ
prati̱mucyāste'tho̱ khalvā̍hura̱bhyañja̍na̱ṃ vāva stri̱yā anna̍ma̱bhyañja̍name̱va
na pra̍ti̱gṛhya̱ṃ kāma̍ma̱nyaditi̱ yāṃ mala̍vadvāsasagͫ sa̱ṃbhava̍nti̱
yastato̱ jāya̍te̱ so̍'bhiśa̱sto yāmara̍ṇye̱ tasyai̎ ste̱no yāṃ parā̍cī̱ṃ
tasyai̎ hrītamu̱khya̍paga̱lbho yā snāti̱ tasyā̍ a̱psu māru̍ko̱ yā
7 'bhya̱ṅkte tasyai̍ du̱ścarmā̱ yā pra̍li̱khate̱ tasyai̍ khala̱tira̍pamā̱rī yāṅkte
tasyai̍ kā̱ṇo yā da̱to dhāva̍te̱ tasyai̎ śyā̱vada̱ṉ yā na̱khāni̍ nikṛ̱ntate̱
tasyai̍ kuna̱khī yā kṛ̱ṇatti̱ tasyai̎ klī̱bo yā rajjugͫ̍ sṛ̱jati̱ tasyā̍
u̱dbandhu̍ko̱ yā pa̱rṇena̱ piba̍ti̱ tasyā̍ u̱nmādu̍ko̱ yā kha̱rveṇa̱ piba̍ti̱
tasyai̍ kha̱rvasti̱sro rātrī̎rvra̱taṃ ca̍redañja̱linā̍ vā̱ pibe̱dakha̍rveṇa vā̱
pātre̍ṇa pra̱jāyai̍ gopī̱thāya̍
||2.5.1||yathso̍ma̱pāna̍ṃ te vṛ̱kṇāttasya̱
nāśya̍ṃ vadeta̱ māru̍ko̱ yākha̍rveṇa vā̱ trīṇi̍ ca
||2.5.1||8 tvaṣṭā̍ ha̱tapu̍tro̱ vīṃdra̱g̱ͫ soma̱māha̍ra̱t tasmi̱nniṃdra̍
upaha̱vamai̎cchata̱ taṃ nopā̎hvayata pu̱traṃ me̍'vadhī̱riti̱ sa
ya̍jñaveśa̱saṃ kṛ̱tvā prā̱sahā̱ soma̍mapiba̱t tasya̱ yada̱tyaśi̍ṣyata̱ tat
tvaṣṭā̍hava̱nīya̱mupa̱ prāva̍rtaya̱th svāheṃdra̍śatrurvardha̱sveti̱ yadava̍rtaya̱t
tadvṛ̱trasya̍ vṛtra̱tvaṃ yadabra̍vī̱th svāheṃdra̍śatrurvardha̱sveti̱ tasmā̍da̱sye
9 ndra̱ḥ śatru̍rabhava̱thsa sa̱ṃbhava̍nna̱gnīṣomā̍va̱bhi
sama̍bhava̱thsa i̍ṣumā̱trami̍ṣumātra̱ṃ viṣva̍ṅṅavardhata̱ sa i̱mā3gͫ
llo̱kāna̍vṛṇo̱dyadi̱mā3gͫllo̱kānavṛ̍ṇo̱t tad vṛ̱trasya̍ vṛtra̱tvaṃ
tasmā̱diṃdro̍'bibhe̱thsa pra̱jāpa̍ti̱mupā̍dhāva̱cchatru̍rme'ja̱nīti̱
tasmai̱ vajragͫ̍ si̱ktvā prāya̍cchade̱tena̍ ja̱hīti̱ tenā̱bhyā̍yata̱
tāva̍brūtāma̱gnīṣomau̱ mā
10 pra hā̍rā̱vama̱ntaḥ sva̱ iti̱ mama̱ vai yu̱va2gͫ stha̱
itya̍bravī̱nmāma̱bhyeta̱miti̱ tau bhā̍ga̱dheya̍maicchetā̱ṃ tābhyā̍me̱tama̍gnī
ṣo̱mīya̱mekā̍ daśakapālaṃ pū̱rṇamā̍se̱ prāya̍ccha̱t tāva̍brūtāma̱bhi saṃda̍ṣṭau̱
vai svo̱ na śa̍knuva̱ aitu̱miti̱ sa iṃdra̍ ā̱tmana̍ḥ śītarū̱rāva̍janaya̱t
tacchī̍tarū̱rayo̱rjanma̱ ya e̱vagͫ śī̍tarū̱rayo̱rjanma̱ veda̱
11 nainagͫ̍ śītarū̱rau ha̍ta̱stābhyā̍menama̱bhya̍ naya̱t
tasmā̎jjañja̱bhyamā̍nāda̱gnīṣomau̱ nira̍krāmatāṃ prāṇāpā̱nau vā e̍na̱ṃ tada̍jahitāṃ
prā̱ṇo vai dakṣo̍'pā̱naḥ kratu̱stasmā̎jjañja̱bhyamā̍no brūyā̱nmayi̍ dakṣakra̱tū
iti̍ prāṇāpā̱nāve̱vātmandha̍tte̱ sarva̱māyu̍reti̱ sa de̱vatā̍ vṛ̱trānni̱rhūya̱
vārtra̍ghnagͫ ha̱viḥ pū̱rṇamā̍se̱ nira̍vapa̱dghnanti̱ vā e̍naṃ pū̱rṇamā̍sa̱ ā
12 'mā̍vā̱syā̍yāṃ pyāyayanti̱ tasmā̱dvārtra̍ghnī pū̱rṇamā̱se'nū̎cyete̱
vṛdha̍nvatī amāvā̱syā̍yā̱ṃ tathsa̱gg̱ sthāpya̱ vārtra̍ghnagͫ ha̱virvajra̍mā̱dāya̱
puna̍ra̱bhyā̍yata̱ te a̍brūtā̱ṃ dyāvā̍pṛthi̱vī mā pra hā̍rā̱vayo̱rvai śri̱ta iti̱
te a̍brūtā̱ṃ vara̍ṃ vṛṇāvahai̱ nakṣa̍tra vihitā̱hamasā̱nītya̱sāva̍bravīcci̱tra
vi̍hitā̱hamitī̱yaṃ tasmā̱nnakṣa̍tra vihitā̱sau ci̱travi̍hite̱'yaṃ ya e̱vaṃ
dyāvā̍pṛthi̱vyo
13 rvara̱ṃ vedaina̱ṃ varo̍ gacchati̱ sa ā̱bhyāme̱va prasū̍ta̱ iṃdro̍
vṛ̱trama̍ha̱nte de̱vā vṛ̱tragͫ ha̱tvāgnīṣomā̍vabruvan, ha̱vyaṃ no̍ vahata̱miti̱
tāva̍brūtā̱mapa̍tejasau̱ vai tyau vṛ̱tre vai tyayo̱steja̱ iti̱ te̎'bruva̱nka
i̱damacchai̱tīti̱ gauritya̍bruva̱ngaurvāva sarva̍sya mi̱tramiti̱ sābra̍vī̱d
14 vara̍ṃ vṛṇai̱ mayye̱va sa̱to'bhaye̍na bhunajādhvā̱ iti̱ tadgaurāha̍ra̱t
tasmā̱dgavi̍ sa̱to'bhaye̍na bhuñjata e̱tadvā a̱gnestejo̱ yadghṛ̱tame̱tathsoma̍sya̱
yatpayo̱ ya e̱vama̱gnīṣoma̍yo̱stejo̱ veda̍ teja̱svye̍va bha̍vati brahmavā̱dino̍
vadanti kiṃdeva̱tya̍ṃ paurṇamā̱samiti̍ prājāpa̱tyamiti̍ brūyā̱tteneṃdra̍ṃ jye̱ṣṭhaṃ
pu̱traṃ ni̱ravā̍sāyaya̱diti̱ tasmā̎jjye̱ṣṭhaṃ pu̱traṃ dhane̍na ni̱rava̍sāyayanti
||2.5.2||a̱sya̱ mā vedā dyāvā̍pṛthi̱vyora̍bravī̱diti̱ tasmā̎cca̱tvāri̍ ca
||2.5.2||15 iṃdra̍ṃ vṛ̱traṃ ja̍ghni̱vāgͫsa̱ṃ mṛdho̱'bhi prāve̍panta̱ sa e̱taṃ
vai̍mṛ̱dhaṃ pū̱rṇamā̍se'nu nirvā̱pya̍mapaśya̱t taṃ nira̍vapa̱t tena̱ vai sa
mṛdho'pā̍hata̱ yadvai̍mṛ̱dhaḥ pū̱rṇamā̍se'nu nirvā̱pyo̍ bhava̍ti̱ mṛdha̍ e̱va
tena̱ yaja̍mā̱no'pa̍ hata̱ iṃdro̍ vṛ̱tragͫ ha̱tvā de̱vatā̍bhiśceṃdri̱yeṇa̍
ca̱ vyā̎rdhyata̱ sa e̱tamā̎gne̱yama̱ṣṭā ka̍pālamamāvā̱syā̍yāmapaśyadai̱ṃdraṃ dadhi̱
16 taṃ nira̍vapa̱ttena̱ vai sa de̱vatā̎śceṃdri̱yaṃ cāvā̍rundha̱
yadā̎gne̱yo̎'ṣṭāka̍pālo'māvā̱syā̍yā̱ṃ bhava̍tyai̱ṃdraṃ dadhi̍ de̱vatā̎ścai̱va
tene̎ṃdri̱yaṃ ca̱ yaja̍mā̱no'va̍ rundha̱ iṃdra̍sya vṛ̱traṃ ja̱ghnuṣa̍
iṃdri̱yaṃ vī̱rya̍ṃ pṛthi̱vīmanu̱ vyā̎rccha̱ttadoṣa̍dhayo vī̱rudho̍'bhava̱nthsa
pra̱jāpa̍ti̱mupā̍dhāvadvṛ̱traṃ me̍ ja̱ghnuṣa̍ iṃdri̱yaṃ vī̱rya̍ṃ
17 pṛthi̱vīmanu̱ vyā̍ra̱ttadoṣa̍dhayo vī̱rudho̍'bhūva̱nniti̱ sa
pra̱jāpa̍tiḥ pa̱śūna̍bravīde̱tada̍smai̱ saṃ na̍ya̱teti̱ tatpa̱śava̱
oṣa̍dhī̱bhyo'dhyā̱tmanthsama̍naya̱n tatpratya̍duha̱ṉ, yathsa̱mana̍ya̱n
tathsā̎ṃnā̱yyasya̍ sāṃnāyya̱tvaṃ yatpra̱tyadu̍ha̱n tatpra̍ti̱dhuṣa̍ḥ
pratidhu̱ktvagͫ sama̍naiṣu̱ḥ pratya̍dhukṣa̱nna tu mayi̍ śrayata̱
itya̍bravīde̱tada̍smai
18 śaṛ̱taṃ ku̍ru̱tetya̍bravī̱ttada̍smai śaṛ̱tama̍kurvanniṃdri̱yaṃ
vāvāsmi̍nvī̱rya̍ṃ tada̍śraya̱ntacchṛ̱tasya̍ śaṛta̱tvagͫ sama̍naiṣu̱ḥ
pratya̍dhukṣañchṛ̱tama̍kra̱nna tu mā̍ dhino̱tītya̍bravīde̱tada̍smai̱ dadhi̍
kuru̱tetya̍bravī̱ttada̍smai̱ dadhya̍kurva̱ntade̍namadhino̱ttadda̱dhno da̍dhi̱tvaṃ
bra̍hmavā̱dino̍ vadanti da̱dhnaḥ pūrva̍syāva̱deya̱ṃ
19 dadhi̱ hi pūrva̍ṃ kri̱yata̱ ityanā̍dṛtya̱ tacchṛ̱tasyai̱va
pūrva̱syāva̍dyediṃdri̱yame̱vāsmi̍n vī̱ryagͫ̍ śri̱tvā da̱dhnopari̍ṣṭāddhinoti
yathāpū̱rvamupai̍ti̱ yatpū̱tīkai̎rvā parṇava̱lkairvā̍ta̱ñcyāthsau̱myaṃ tadyatkva̍lai
rākṣa̱saṃ tadyatta̍ṇḍu̱lairvai̎śvade̱vaṃ tadyadā̱tañca̍nena mānu̱ṣaṃ tadyadda̱dhnā
tathseṃdra̍ṃ da̱dhnāta̍nakti
20 seṃdra̱tvāyā̎gnihotroccheṣa̱ṇama̱bhyāta̍nakti ya̱jñasya̱ saṃta̍tyā̱ iṃdro̍
vṛ̱tragͫ ha̱tvā parā̎ṃ parā̱vata̍magaccha̱dapā̍rādha̱miti̱ manya̍māna̱staṃ
de̱vatā̱ḥ praiṣa̍maiccha̱nthso̎'bravītpra̱jāpa̍ti̱ryaḥ pra̍tha̱mo̍'nu vi̱ndati̱
tasya̍ pratha̱maṃ bhā̍ga̱dheya̱miti̱ taṃ pi̱taro'nva̍vinda̱ntasmā̎tpi̱tṛbhya̍ḥ
pūrve̱dyuḥ kri̍yate̱ so̍'māvā̱syā̎ṃ pratyāga̍ccha̱ttaṃ de̱vā a̱bhi
sama̍gacchantā̱mā vai no̱
21 'dya vasu̍ vasa̱tītīṃdro̱ hi de̱vānā̱ṃ vasu̱ tada̍māvā̱syā̍yā amāvāsya̱tvaṃ
bra̍hmavā̱dino̍ vadanti kiṃdeva̱tyagͫ̍ sāṃnā̱yyamiti̍ vaiśvade̱vamiti̍
brūyā̱dviśve̱ hi tadde̱vā bhā̍ga̱dheya̍ma̱bhi sa̱maga̍ccha̱ntetyatho̱
khalvai̱ṃdramitye̱va brū̍yā̱diṃdra̱ṃ vāva te tadbhi̍ṣa̱jyanto̱'bhi
sama̍gaccha̱nteti̍
||2.5.3||dadhi̍ me ja̱ghnuṣa̍ iṃdri̱yaṃ
vī̱rya̍mitya̍bravīde̱tada̍smā ava̱deya̍ṃ tanakti no̱ dvica̍tvārigͫśacca
||2.5.3||22 bra̱hma̱vā̱dino̍ vadanti̱ sa tvai da̍rśapūrṇamā̱sau ya̍jeta̱ ya e̍nau̱
seṃdrau̱ yaje̱teti̍ vaimṛ̱dhaḥ pū̱rṇamā̍se'nu nirvā̱pyo̍ bhavati̱ tena̍
pū̱rṇamā̍sa̱ḥ seṃdra̍ ai̱ṃdraṃ dadhya̍māvā̱syā̍yā̱ṃ tenā̍māvā̱syā̍ seṃdrā̱ ya e̱vaṃ
vi̱dvānda̍rśapūrṇamā̱sau yaja̍te̱ seṃdrā̍ve̱vainau̍ yajate̱ śvaḥśvo̎'smā ījā̱nāya̱
vasī̍yo bhavati de̱vā vai yadya̱jñe'ku̍rvata̱ tadasu̍rā akurvata̱ te de̱vā e̱tā
23 miṣṭi̍mapaśyannāgnāvaiṣṇa̱vamekā̍daśakapāla̱g̱ͫ sara̍svatyai ca̱rugͫ
sara̍svate ca̱ruṃ tāṃ pau̎rṇamā̱sagͫ sa̱gg̱sthāpyānu̱ nira̍vapa̱ntato̍
de̱vā abha̍va̱n parāsu̍rā̱ yo bhrātṛ̍vyavā̱nthsyāthsa pau̎rṇamā̱sagͫ
sa̱gg̱sthāpyai̱tāmiṣṭi̱manu̱ nirva̍pet paurṇamā̱senai̱va vajra̱ṃ bhrātṛ̍vyāya
pra̱hṛtyā̎gnāvaiṣṇa̱vena̍ de̱vatā̎śca ya̱jñaṃ ca̱ bhrātṛ̍vyasya vṛṅkte
mithu̱nān pa̱śūnthsā̍rasva̱tābhyā̱ṃ yāva̍de̱vāsyāsti̱ tath
24 sarva̍ṃ vṛṅkte paurṇamā̱sīme̱va ya̍jeta̱ bhrātṛ̍vyavā̱nnāmā̍vā̱syāgͫ̍
ha̱tvā bhrātṛ̍vya̱ṃ nāpyā̍yayati sākaṃ prasthā̱yīye̍na yajeta pa̱śukā̍mo̱
yasmai̱ vā alpe̍nā̱hara̍nti̱ nātmanā̱ tṛpya̍ti̱ nānyasmai̍ dadāti̱ yasmai̍
maha̱tā tṛpya̍tyā̱tmanā̱ dadā̎tya̱nyasmai̍ maha̱tā pū̱rṇagͫ ho̍ta̱vya̍ṃ
tṛpta e̱vaina̱miṃdra̍ḥ pra̱jayā̍ pa̱śubhi̍starpayati dārupā̱treṇa̍ juhoti̱ na hi
mṛ̱nmaya̱māhu̍timāna̱śa audu̍ṃbaraṃ
25 bhava̱tyūrgvā u̍du̱ṃbara̱ ūrkpa̱śava̍ ū̱rjaivāsmā̱ ūrja̍ṃ pa̱śūnava̍ rundhe̱
nāga̍taśrīrmahe̱ṃdraṃ ya̍jeta̱ trayo̱ vai ga̱taśri̍yaḥ śuśru̱vāngrā̍ma̱ṇī
rā̍ja̱nya̍steṣā̎ṃ mahe̱ṃdro de̱vatā̱ yo vai svāṃ de̱vatā̍mati̱yaja̍te̱ pra svāyai̍
de̱vatā̍yai cyavate̱ na parā̱ṃ prāpno̍ti̱ pāpī̍yānbhavati saṃvathsa̱ramiṃdra̍ṃ
yajeta saṃvathsa̱ragͫ hi vra̱taṃ nāti̱ svai
26 vaina̍ṃ de̱vate̱jyamā̍nā̱ bhūtyā̍ indhe̱ vasī̍yānbhavati saṃvathsa̱rasya̍
pa̱rastā̍da̱gnaye̎ vra̱tapa̍taye puro̱ḍāśa̍ma̱ṣṭāka̍pāla̱ṃ
nirva̍pethsaṃvathsa̱rame̱vaina̍ṃ vṛ̱traṃ ja̍ghni̱vāgͫ
sa̍ma̱gnirvra̱tapa̍tirvra̱tamā la̍ṃbhayati̱ tato'dhi̱ kāma̍ṃ yajeta
||2.5.4||e̱tāṃ tadaudu̍ṃbara̱gg̱ svā tri̱g̱ͫśacca̍
||2.5.4||27 nāso̍mayājī̱ saṃ na̍ye̱danā̍gata̱ṃ vā e̱tasya̱ payo̱ yo'so̍mayājī̱ yadaso̍mayājī
sa̱ṃ naye̎tparimo̱ṣa e̱va so'nṛ̍taṃ karo̱tyatho̱ parai̱va si̍cyate somayā̱jye̍va
saṃ na̍ye̱tpayo̱ vai soma̱ḥ paya̍ḥ sāṃnā̱yyaṃ paya̍sai̱va paya̍ ā̱tmandha̍tte̱
vi vā e̱taṃ pra̱jayā̍ pa̱śubhi̍rardhayati va̱rdhaya̍tyasya̱ bhrātṛ̍vya̱ṃ yasya̍
ha̱virniru̍ptaṃ pu̱rastā̎cca̱ṃdramā̍
28 a̱bhyu̍deti̍ tre̱dhāta̍ṇḍu̱lānvi bha̍je̱dye ma̍dhya̱māḥ syustāna̱gnaye̍
dā̱tre pu̍ro̱ḍāśa̍ma̱ṣṭāka̍pālaṃ kuryā̱dye sthavi̍ṣṭhā̱stāniṃdrā̍ya pradā̱tre
da̱dha2gͫśca̱ruṃ ye'ṇi̍ṣṭhā̱stān, viṣṇa̍ve śipivi̱ṣṭāya̍ śaṛ̱te
ca̱ruma̱gnire̱vāsmai̎ pra̱jāṃ pra̍ja̱naya̍ti vṛ̱ddhāmiṃdra̱ḥ pra ya̍cchati
ya̱jño vai viṣṇu̍ḥ pa̱śava̱ḥ śipi̍rya̱jña e̱va pa̱śuṣu̱ prati̍tiṣṭhati̱ na dve
29 ya̍jeta̱ yatpūrva̍yā saṃpra̱ti yaje̱totta̍rayā cha̱ṃbaṭku̍ryā̱dyadutta̍rayā
saṃpra̱ti yaje̍ta̱ pūrva̍yā cha̱ṃbaṭku̍ryā̱nneṣṭi̱rbhavati̱ na ya̱jñastadanu̍ hrīta
mu̱khya̍paga̱lbho jā̍yata̱ ekā̍me̱va ya̍jeta praga̱lbho̎'sya jāya̱te'nā̍dṛtya̱
taddve e̱va ya̍jeta yajñamu̱khame̱va pūrva̍yā̱labha̍te̱ yaja̍ta̱ utta̍rayā de̱vatā̍
e̱va pūrva̍yāvaru̱ndha i̍ṃdri̱yamutta̍rayā devalo̱kame̱va
30 pūrva̍yābhi̱jaya̍ti manuṣyalo̱kamutta̍rayā̱ bhūya̍so yajñakra̱tūnupai̎tye̱ṣā vai
su̱manā̱ nāmeṣṭi̱ryama̱dyejā̱naṃ pa̱ścācca̱ṃdramā̍ a̱bhyu̍detya̱sminne̱vāsmai̍
lo̱ke'rdhu̍kaṃ bhavati dākṣāyaṇaya̱jñena̍ suva̱rgakā̍mo yajeta pū̱rṇamā̍se̱
saṃ na̍yen maitrā varu̱ṇyāmikṣa̍yāmāvā̱syā̍yāṃ yajeta pū̱rṇamā̍se̱ vai
de̱vānāgͫ̍ su̱tasteṣā̍me̱tama̍rdhamā̱saṃ prasu̍ta̱steṣā̎ṃ maitrāvaru̱ṇī
va̱śāmā̍vā̱syā̍yāmanūba̱ndhyā̍ yat
31 pū̎rve̱dyuryaja̍te̱ vedi̍me̱va tatka̍roti̱ yadva̱thsāna̍pā ka̱roti̍
sadohavirdhā̱ne e̱va saṃ mi̍noti̱ yadyaja̍te de̱vaire̱va su̱tyāgͫ saṃpā̍dayati̱
sa e̱tama̍rdhamā̱sagͫ sa̍dha̱māda̍ṃ de̱vaiḥ soma̍ṃ pibati̱ yanmai̎trā
varu̱ṇyāmikṣa̍yāmā vā̱syā̍yā̱ṃ yaja̍te̱ yaivāsau de̱vānā̎ṃ va̱śānū̍ba̱ndhyā̍
so e̱vaiṣaitasya̍ sā̱kṣādvā e̱ṣa de̱vāna̱bhyāro̍hati̱ ya e̍ṣāṃ ya̱jña
32 ma̍bhyā̱roha̍ti̱ yathā̱ khalu̱ vai śreyā̍na̱bhyārū̍ḍhaḥ kā̱maya̍te̱
tathā̍ karoti̱ yadya̍va̱vidhya̍ti̱ pāpī̍yānbhavati̱ yadi̱ nāva̱vidhya̍ti
sa̱dṛṅvyā̱vṛtkā̍ma e̱tena̍ ya̱jñena̍ yajeta kṣu̱rapa̍vi̱rhye̍ṣa
ya̱jñastā̱jak puṇyo̍ vā̱ bhava̍ti̱ pra vā̍ mīyate̱ tasyai̱tadvra̱taṃ nānṛ̍taṃ
vade̱nna mā̱g̱ͫsama̍śnīyā̱nna striya̱mupe̍yā̱nnāsya̱ palpū̍lanena̱ vāsa̍ḥ
palpūlayeyure̱taddhi de̱vāḥ sarva̱ṃ na ku̱rvanti̍
||2.5.5||ca̱ṃdramā̱ dve
de̍valo̱kame̱va yadya̱jñaṃ pa̍lpūlayeyu̱ṣṣaṭca̍
||2.5.5||33 e̱ṣa vai de̍vara̱tho yadda̍rśapūrṇamā̱sau yo da̍rśapūrṇamā̱sāvi̱ṣṭvā
some̍na̱ yaja̍te̱ ratha̍spaṣṭa e̱vāva̱sāne̱ vare̍ de̱vānā̱mava̍
syatye̱tāni̱ vā aṅgā̱parūgͫ̍ṣi saṃvathsa̱rasya̱ yadda̍rśapūrṇamā̱sau ya e̱vaṃ
vi̱dvānda̍rśapūrṇamā̱sau yaja̱te'ṅgā̱parūg̍ṣye̱va sa̍ṃvathsa̱rasya̱ prati̍
dadhātye̱te vai sa̍ṃvathsa̱rasya̱ cakṣu̍ṣī̱ yadda̍rśapūrṇamā̱sau ya e̱vaṃ
vi̱dvānda̍rśapūrṇamā̱sau yaja̍te̱ tābhyā̍me̱va su̍va̱rgaṃ lo̱kamanu̍ paśya
34 tye̱ṣā vai de̱vānā̱ṃ vikrā̎nti̱ryadda̍rśapūrṇamā̱sau ya e̱vaṃ vi̱dvān
da̍rśapūrṇamā̱sau yaja̍te de̱vānā̍me̱va vikrā̎nti̱manu̱ vi kra̍mata e̱ṣa vai
de̍va̱yāna̱ḥ panthā̱ yadda̍rśapūrṇamā̱sau ya e̱vaṃ vi̱dvān da̍rśapūrṇamā̱sau
yaja̍te̱ ya e̱va de̍va̱yāna̱ḥ panthā̱stagͫ sa̱māro̍hatye̱tau vai de̱vānā̱g̱ͫ
harī̱ yadda̍rśapūrṇamā̱sau ya e̱vaṃ vi̱dvān da̍rśapūrṇamā̱sau yaja̍te̱ yāve̱va
de̱vānā̱g̱ͫ harī̱ tābhyā̍
35 me̱vaibhyo̍ ha̱vyaṃ va̍hatye̱tadvai de̱vānā̍mā̱sya̍ṃ yadda̍rśapūrṇamā̱sau ya
e̱vaṃ vi̱dvān da̍rśapūrṇamā̱sau yaja̍te sā̱kṣāde̱va de̱vānā̍mā̱sye̍ juhotye̱ṣa
vai ha̍virdhā̱nī yo da̍rśapūrṇamāsa yā̱jī sā̱yaṃ prā̍taragniho̱traṃ ju̍hoti̱
yaja̍te darśapūrṇa mā̱sāvaha̍rahar havirdhā̱nināgͫ̍ su̱to ya e̱vaṃ vi̱dvān
da̍rśapūrṇamā̱sau yaja̍te havirdhā̱nya̍smīti̱ sarva̍me̱vāsya̍ barhi̱ṣya̍ṃ
da̱ttaṃbha̍vati de̱vā vā aha̍
36 rya̱jñiya̱ṃ nāvi̍nda̱nte da̍rśapūrṇamā̱sāva̍puna̱ntau vā e̱tau pū̱tau
medhyau̱ yadda̍rśapūrṇamā̱sau ya e̱vaṃ vi̱dvān da̍rśapūrṇamā̱sau yaja̍te
pū̱tāve̱vainau̱ medhyau̍ yajate̱ nāmā̍vā̱syā̍yāṃ ca paurṇamā̱syāṃ ca̱
striya̱mupe̍yā̱dyadu̍pe̱yānniri̍ṃdriyaḥ syā̱thsoma̍sya̱ vai rājño̎'rdhamā̱sasya̱
rātra̍ya̱ḥ patna̍ya āsa̱ntāsā̍mamāvā̱syā̎ṃ ca paurṇamā̱sīṃ ca̱ nopai̱t
37 te e̍nama̱bhi sama̍nahyetā̱ṃ taṃ yakṣma̍ ārccha̱drājā̍na̱ṃ yakṣma̍
āra̱diti̱ tadrā̍jaya̱kṣmasya̱ janma̱ yatpāpī̍yā̱nabha̍va̱t tatpā̍paya̱kṣmasya̱
yajjā̱yābhyā̱mavi̍nda̱t tajjā̱yenya̍sya̱ ya e̱vame̱teṣā̱ṃ yakṣmā̍ṇā̱ṃ janma̱
veda̱ naina̍me̱te yakṣmā̍ vindanti̱ sa e̱te e̱va na̍ma̱syannupā̍dhāva̱tte a̍brūtā̱ṃ
vara̍ṃ vṛṇāvahā ā̱vaṃ de̱vānā̎ṃ bhāga̱dhe a̍sāvā̱
38 'vadadhi̍ de̱vā i̍jyāntā̱ iti̱ tasmā̎th sa̱dṛśī̍nā̱g̱ͫ
rātrī̍ṇāmamāvā̱syā̍yāṃ ca paurṇamā̱syāṃ ca̍ de̱vā i̍jyanta e̱te hi de̱vānā̎ṃ
bhāga̱dhe bhā̍ga̱dhā a̍smai manu̱ṣyā̍ bhavanti̱ ya e̱vaṃ veda̍ bhū̱tāni̱
kṣudha̍maghnanthsa̱dyo ma̍nu̱ṣyā̍ ardhamā̱se de̱vā mā̱si pi̱tara̍ḥ saṃvathsa̱re
vana̱spata̍ya̱stasmā̱daha̍raharmanu̱ṣyā̍ aśa̍namicchante'rdhamā̱se de̱vā i̍jyante
mā̱si pi̱tṛbhya̍ḥ kriyate saṃvathsa̱re vana̱spata̍ya̱ḥ phala̍ṃ gṛhṇanti̱ ya e̱vaṃ
veda̱ hanti̱ kṣudha̱ṃ bhrātṛ̍vyam
||2.5.6||pa̱śya̱ti̱ tābhyā̱maha̍raidasāva̱
phalagͫ̍ sa̱pta ca̍
||2.5.6||39 de̱vā vai narci na yaju̍ṣyaśrayanta̱ te sāma̍nne̱vāśra̍yanta̱ hiṃ ka̍roti̱
sāmai̱vāka̱rhiṃ ka̍roti̱ yatrai̱va de̱vā aśra̍yanta̱ tata̍ e̱vainā̱n pra yu̍ṅkte̱
hiṃ ka̍roti vā̱ca e̱vaiṣa yogo̱ hiṃ ka̍roti pra̱jā e̱va tadyaja̍mānaḥ sṛjate̱
triḥ pra̍tha̱māmanvā̍ha̱ triru̍tta̱māṃ ya̱jñasyai̱va tadba̱rsaṃ
40 na̍hya̱tyapra̍sragͫsāya̱ saṃta̍ta̱manvā̍ha prā̱ṇānā̍ma̱nnādya̍sya̱ saṃta̍tyā̱
atho̱ rakṣa̍sā̱mapa̍hatyai̱ rātha̍ṃtarīṃ pratha̱māmanvā̍ha̱ rātha̍ṃtaro̱ vā a̱yaṃ
lo̱ka i̱mame̱va lo̱kama̱bhi ja̍yati̱ trirvi gṛ̍hṇāti̱ traya̍ i̱me lo̱kā i̱māne̱va
lo̱kāna̱bhi ja̍yati̱ bārha̍tīmutta̱māmanvā̍ha̱ bārha̍to̱ vā a̱sau lo̱ko̍'mume̱va
lo̱kama̱bhi ja̍yati̱ pra vo̱
41 vājā̱ ityani̍ruktāṃ prājāpa̱tyāmanvā̍ha ya̱jño vai pra̱jāpa̍tirya̱jñame̱va
pra̱jāpa̍ti̱mā ra̍bhate̱ pra vo̱ vājā̱ ityanvā̱hānna̱ṃ vai vājo'nna̍me̱vāva̍
rundhe̱ pra vo̱ vājā̱ ityanvā̍ha̱ tasmā̎tprā̱cīna̱g̱ͫ reto̍ dhīya̱te'gna̱
ā yā̍hi vī̱taya̱ ityā̍ha̱ tasmā̎tpra̱tīcī̎ḥ pra̱jā jā̍yante̱ pra vo̱ vājā̱
42 ityanvā̍ha̱ māsā̱ vai vājā̍ ardhamā̱sā a̱bhidya̍vo de̱vā ha̱viṣma̍nto̱
gaurghṛ̱tācī̍ ya̱jño de̱vāñji̍gāti̱ yaja̍mānaḥ sumna̱yuri̱dama̍sī̱dama̱sītye̱va
ya̱jñasya̍ pri̱yaṃ dhāmāva̍ rundhe̱ yaṃ kā̱maye̍ta̱ sarva̱māyu̍riyā̱diti̱ pra vo̱
vājā̱ iti̱ tasyā̱nūcyāgna̱ ā yā̍hi vī̱taya̱ iti̱ saṃta̍ta̱mutta̍ramardha̱rcamā
la̍bheta
43 prā̱ṇenai̱vāsyā̍pā̱naṃ dā̍dhāra̱ sarva̱māyu̍reti̱ yo vā a̍ra̱tnigͫ
sā̍midhe̱nīnā̱ṃ vedā̍ra̱tnāve̱va bhrātṛ̍vyaṃ kurute'rdha̱rcau saṃ da̍dhātye̱ṣa
vā a̍ra̱tniḥ sā̍midhe̱nīnā̱ṃ ya e̱vaṃ vedā̍ra̱tnāve̱va bhrātṛ̍vyaṃ kuruta̱
ṛṣer̍ṛrṣe̱rvā e̱tā nirmi̍tā̱ yathsā̍midhe̱nya̍stā yadasa̍ṃyuktā̱ḥ syuḥ
pra̱jayā̍ pa̱śubhi̱ryaja̍mānasya̱ vi ti̍ṣṭherannardha̱rcau saṃda̍dhāti̱ saṃ
yu̍naktye̱vainā̱stā a̍smai̱ saṃyu̍ktā̱ ava̍ruddhā̱ḥ sarvā̍mā̱śiṣa̍ṃ duhre
||2.5.7||ba̱ṟsaṃ vo̍ jāyaṃte̱ pra vo̱ vājā̍ labheta dadhāti̱ saṃ daśa̍ ca
||2.5.7||44 aya̍jño̱ vā e̱ṣa yo̍'sā̱mā'gna̱ ā yā̍hi vī̱taya̱ ityā̍ha rathaṃta̱rasyai̱ṣa
varṇa̱staṃ tvā̍ sa̱midbhi̍raṅgira̱ ityā̍ha vāmade̱vyasyai̱ṣa varṇo̍ bṛ̱hada̍gne
su̱vīrya̱mityā̍ha bṛha̱ta e̱ṣa varṇo̱ yade̱taṃ tṛ̱cama̱nvāha̍ ya̱jñame̱va
tathsāma̍nvantaṃ karotya̱gnira̱muṣmi̍3gͫ llo̱ka āsī̍dādi̱tyo̎'smintāvi̱mau
lo̱kāvaśā̎ntā
45 vāstā̱ṃ te de̱vā a̍bruva̱nnete̱mau vi paryū̍hā̱metyagna̱ ā yā̍hi vī̱taya̱
itya̱3gͫsmillo̱ke̎'gnima̍dadhurbṛ̱hada̍gne su̱vīrya̱mitya̱muṣmi̍3gͫllo̱ka
ā̍di̱tyaṃ tato̱ vā i̱mau lo̱kāva̍śāmyatā̱ṃ yade̱vama̱nvāhā̱nayo̎rlo̱kayo̱ḥ
śāntyai̱ śāmya̍to'smā i̱mau lo̱kau ya e̱vaṃ veda̱ pañca̍daśa sāmidhe̱nīranvā̍ha̱
pañca̍daśa̱
46 vā a̍rdhamā̱sasya̱ rātra̍yo'rdhamāsa̱śaḥ sa̍ṃvathsa̱ra ā̎pyate̱ tāsā̱ṃ
trīṇi̍ ca śa̱tāni̍ ṣa̱ṣṭiścā̱kṣarā̍ṇi̱ tāva̍tīḥ saṃvathsa̱rasya̱
rātra̍yo'kṣara̱śa e̱va sa̍ṃvathsa̱ramā̎pnoti nṛ̱medha̍śca̱ paru̍cchepaśca
brahma̱vādya̍mavadetāma̱smindārā̍vā̱rdre̎'gniṃ ja̍nayāva yata̱ro nau̱ brahmī̍yā̱niti̍
nṛ̱medho̱'bhya̍vada̱thsa dhū̱mama̍janaya̱t paru̍cchepo̱'bhya̍vada̱t
so̎'gnima̍janaya̱dṛṣa̱ itya̍bravī̱d
47 yathsa̱māva̍dvi̱dva ka̱thā tvama̱gnimajī̍jano̱ nāhamiti̍ sāmidhe̱nīnā̍me̱vāhaṃ
varṇa̍ṃ ve̱detya̍bravī̱dyad ghṛ̱tava̍t pa̱dama̍nū̱cyate̱ sa ā̍sā̱ṃ varṇa̱staṃ
tvā̍ sa̱midbhi̍raṅgira̱ ityā̍ha sāmidhe̱nīṣve̱va tajjyoti̍rjanayati̱ striya̱stena̱
yadṛca̱ striya̱stena̱ yadgā̍ya̱triya̱ḥ striya̱stena̱ yathsā̍midhe̱nyo̍
vṛṣa̍ṇvatī̱manvā̍ha̱
48 tena̱ pu2gͫsva̍tī̱stena̱ seṃdrā̱stena̍ mithu̱nā a̱gnirde̱vānā̎ṃ dū̱ta
āsī̍du̱śanā̍ kā̱vyo'su̍rāṇā̱ṃ tau pra̱jāpa̍tiṃ pra̱śnamai̍tā̱g̱ͫ sa
pra̱jāpa̍tira̱gniṃ dū̱taṃ vṛ̍ṇīmaha̱ itya̱bhi pa̱ryāva̍rtata̱ tato̍ de̱vā
abha̍va̱nparāsu̍rā̱ yasyai̱vaṃ vi̱duṣo̱'gniṃ dū̱taṃ vṛ̍ṇīmaha̱ itya̱nvāha̱
bhava̍tyā̱tmanā̱ parā̎sya̱ bhrātṛ̍vyo bhavatyadhva̱rava̍tī̱manvā̍ha̱
bhrātṛ̍vyame̱vaitayā̎
49 dhvarati śo̱ciṣke̍śa̱stamī̍maha̱ ityā̍ha pa̱vitra̍me̱vaitadyaja̍māname̱vaitayā̍
pavayati̱ sami̍ddho agna āhu̱tetyā̍ha pari̱dhime̱vaitaṃ pari̍ dadhā̱tyaska̍ndāya̱
yadata̍ ū̱rdhvama̍bhyāda̱dhyādyathā̍ bahiḥ pari̱dhi skanda̍ti tā̱dṛge̱va tattrayo̱
vā a̱gnayo̍ havya̱vāha̍no de̱vānā̎ṃ kavya̱vāha̍naḥ pitṛ̱ṇāgͫ sa̱hara̍kṣā̱
asu̍rāṇā̱ṃ ta e̱tarhyā śagͫ̍sante̱ māṃ vari̍ṣyate̱ mā
50 miti̍ vṛṇī̱dhvagͫ ha̍vya̱vāha̍na̱mityā̍ha̱ ya e̱va de̱vānā̱ṃ taṃ vṛ̍ṇīta
ārṣe̱yaṃ vṛ̍ṇīte̱ bandho̍re̱va naityatho̱ saṃta̍tyai pa̱rastā̍da̱rvāco̍
vṛṇīte̱ tasmā̎tpa̱rastā̍da̱rvāñco̍ manu̱ṣyā̎npi̱taro'nu̱ pra pi̍pate
||2.5.8||āśā̎ṃtāvāha̱ paṃca̍daśābravī̱danvā̍hai̱tayā̍ variṣyate̱ māmekā̱nna
tri̱g̱ͫśacca̍
||2.5.8||51 agne̍ ma̱hāgͫ a̱sītyā̍ha ma̱hān hye̍ṣa yada̱gnirbrā̎hma̱ṇetyā̍ha brāhma̱ṇo
hye̍ṣa bhā̍ra̱tetyā̍hai̱ṣa hi de̱vebhyo̍ ha̱vyaṃ bhara̍ti de̱veddha̱ ityā̍ha
de̱vā hye̍tamaindha̍ta̱ manvi̍ddha̱ ityā̍ha̱ manu̱rhye̍tamutta̍ro de̱vebhya̱
aindharṣi̍ṣṭuta̱ ityā̱harṣa̍yo̱ hye̍tamastu̍va̱nviprā̍numadita̱ ityā̍ha̱
52 viprā̱ hye̍te yacchu̍śru̱vāgͫsa̍ḥ kaviśa̱sta ityā̍ha ka̱vayo̱ hye̍te
yacchu̍śru̱vāgͫso̱ brahma̍sagͫśita̱ ityā̍ha̱ brahma̍sagͫśito̱ hye̍ṣa
ghṛ̱tāha̍vana̱ ityā̍ha ghṛtāhu̱tirhya̍sya pri̱yata̍mā pra̱ṇīrya̱jñānā̱mityā̍ha
pra̱ṇīrhye̍ṣa ya̱jñānāgͫ̍ ra̱thīra̍dhva̱rāṇā̱mityā̍hai̱ṣa hi
de̍vara̱tho̍'tūrto̱ hotetyā̍ha̱ na hye̍taṃ kaśca̱na
53 tara̍ti̱ tūrṇi̍rhavya̱vāḍityā̍ha̱ sarva̱gg̱ hye̍ṣa tara̱tyāspātra̍ṃ
ju̱hūrde̱vānā̱mityā̍ha ju̱hūrhye̍ṣa de̱vānā̎ṃ cama̱so de̍va̱pāna̱ ityā̍ha
cama̱so hye̍ṣa de̍va̱pāno̱'rāgͫ i̍vāgne ne̱mirde̱vāgstvaṃ pa̍ri̱bhūra̱sītyā̍ha
de̱vān hye̍ṣa pa̍ri̱bhūryadbrū̱yādā va̍ha de̱vānde̍vaya̱te yaja̍mānā̱yeti̱
bhrātṛ̍vyamasmai
54 janaye̱dā va̍ha de̱vān, yaja̍mānā̱yetyā̍ha̱ yaja̍māname̱vaitena̍
vardhayatya̱gnima̍gna̱ ā va̍ha̱ soma̱mā va̱hetyā̍ha de̱vatā̍ e̱va
tadya̍thāpū̱rvamupa̍ hvayata̱ ā cā̎gne de̱vān, vaha̍ su̱yajā̍ ca yaja jātaveda̱
ityā̍hā̱gnime̱va tathsa2gͫśya̍ti̱ so̎'sya̱ sagͫśi̍to de̱vebhyo̍ ha̱vyaṃ
va̍hatya̱gnirhote
55 tyā̍hā̱gnirvai de̱vānā̱g̱ͫ hotā̱ ya e̱va de̱vānā̱g̱ͫ hotā̱ taṃ
vṛ̍ṇīte̱ smo va̱yamityā̍hā̱tmāna̍me̱va sa̱ttvaṃ ga̍mayati sā̱dhu te̍ yajamāna
de̱vatetyā̍hā̱śiṣa̍me̱vaitāmā śā̎ste̱ yadbrū̱yādyo̎'gnigͫ hotā̍ra̱mavṛ̍thā̱
itya̱gnino̍'bha̱yato̱ yaja̍māna̱ṃ pari̍ gṛhṇīyāt pra̱māyu̍kaḥ syādyajamānadeva̱tyā̍
vai ju̱hūrbhrā̍tṛvyadeva̱tyo̍'pa̱bhṛd
56 yaddve i̍va brū̱yādbhrātṛ̍vyamasmai janayedghṛ̱tava̍tīmadhvaṟyo̱
sruca̱māsya̱svetyā̍ha̱ yaja̍māname̱vaitena̍ vardhayati devā̱yuva̱mityā̍ha de̱vān
hye̍ṣāva̍ti vi̱śvavā̍rā̱mityā̍ha̱ viśva̱gg̱ hye̍ṣāva̱tīḍā̍mahai de̱vāgͫ
ī̱ḍenyā̎nnama̱syāma̍ nama̱syān̍ yajā̍ma ya̱jñiyā̱nityā̍ha manu̱ṣyā̍ vā ī̱ḍenyā̎ḥ
pi̱taro̍ nama̱syā̍ de̱vā ya̱jñiyā̍ de̱vatā̍ e̱va tadya̍thābhā̱gaṃ ya̍jati
||2.5.9||viprā̍numadita̱ ityā̍ha ca̱nāsmai̱ hoto̍pa̱bhṛdde̱vatā̍ e̱va trīṇi̍
ca
||2.5.9||57 trīg stṛ̱cānanu̍ brūyādrāja̱nya̍sya̱ trayo̱ vā a̱nye rā̍ja̱nyā̎tpuru̍ṣā
brāhma̱ṇo vaiśya̍ḥ śū̱drastāne̱vāsmā̱ anu̍kānkaroti̱ pañca̍da̱śānu̍
brūyādrāja̱nya̍sya pañcada̱śo vai rā̍ja̱nya̍ḥ sva e̱vaina̱gg̱ stome̱ prati̍
ṣṭhāpayati tri̱ṣṭubhā̱ pari̍ dadhyādiṃdri̱yaṃ vai tri̱ṣṭugi̍ṃdri̱yakā̍ma̱ḥ khalu̱
vai rā̍ja̱nyo̍ yajate tri̱ṣṭubhai̱vāsmā̍ iṃdri̱yaṃ pari̍ gṛhṇāti̱ yadi̍ kā̱maye̍ta
58 brahmavarca̱sama̱stviti̍ gāyatri̱yā pari̍ dadhyādbrahmavarca̱saṃ vai
gā̍ya̱trī bra̍hmavarca̱same̱va bha̍vati sa̱ptada̱śānu̍ brūyā̱dvaiśya̍sya
saptada̱śo vai vaiśya̱ḥ sva e̱vaina̱gg̱ stome̱ prati̍ṣṭhāpayati̱ jaga̍tyā̱
pari̍ dadhyā̱jjāga̍tā̱ vai pa̱śava̍ḥ pa̱śukā̍ma̱ḥ khalu̱ vai vaiśyo̍ yajate̱
jaga̍tyai̱vāsmai̍ pa̱śūnpari̍ gṛhṇā̱tyeka̍vigͫśati̱manu̍ brūyāt prati̱ṣṭhā
kā̍masyaikavi̱g̱ͫśaḥ stomā̍nāṃ prati̱ṣṭhā prati̍ṣṭhityai̱
59 catu̍rvigͫśati̱manu̍ brūyādbrahmavarca̱sakā̍masya̱ catu̍rvigͫśatyakṣarā
gāya̱trī gā̍ya̱trī bra̍hmavarca̱saṃ gā̍yatri̱yaivāsmai̎ brahmavarca̱samava̍ rundhe
tri̱g̱ͫśata̱manu̍ brūyā̱danna̍kāmasya tri̱g̱ͫśada̍kṣarā vi̱rāḍanna̍ṃ
vi̱rāḍvi̱rājai̱vāsmā̍ a̱nnādya̱mava̍ rundhe̱ dvātrigͫ̍śata̱manu̍
brūyātprati̱ṣṭhākā̍masya̱ dvātrigͫ̍śadakṣarānu̱ṣṭuga̍nu̱ṣṭup chanda̍sāṃ
prati̱ṣṭhā prati̍ṣṭhityai̱ ṣaṭtrigͫ̍śata̱manu̍ brūyātpa̱śukā̍masya̱
ṣaṭtrigͫ̍śadakṣarā bṛha̱tī bārha̍tāḥ pa̱śavo̍ bṛha̱tyaivāsmai̍ pa̱śū
60 nava̍ rundhe̱ catu̍ścatvārigͫśata̱manu̍
brūyādiṃdri̱yakā̍masya̱ catu̍ścatvārigͫśadakṣarā tri̱ṣṭugi̍ṃdri̱yaṃ
tri̱ṣṭuptri̱ṣṭubhai̱vāsmā̍ iṃdri̱yamava̍ rundhe̱'ṣṭāca̍tvārigͫśata̱manu̍
brūyātpa̱śukā̍masyā̱ṣṭāca̍tvārigͫśadakṣarā̱ jaga̍tī̱ jāga̍tāḥ pa̱śavo̱
jaga̍tyai̱vāsmai̍ pa̱śūnava̍ rundhe̱ sarvā̍ṇi̱ chandā̱g̱syanu̍ brūyādbahuyā̱jina̱ḥ
sarvā̍ṇi̱ vā e̱tasya̱ chandā̱g̱syava̍ruddhāni̱ yo ba̍huyā̱jyapa̍rimita̱manu̍
brūyā̱dapa̍rimita̱syāva̍ruddhyai
||2.5.10||kā̱maye̍ta̱ prati̍ṣṭhityai
pa̱śūnthsa̱pta ca̍tvārigͫśacca
||2.5.10||61 nivī̍taṃ manu̱ṣyā̍ṇāṃ prācīnāvī̱taṃ pi̍tṛ̱ṇāmupa̍vītaṃ de̱vānā̱mupa̍ vyayate
devala̱kṣmame̱va tatku̍rute̱ tiṣṭha̱nnanvā̍ha̱ tiṣṭha̱n hyāśru̍tatara̱ṃ vada̍ti̱
tiṣṭha̱nnanvā̍ha suva̱rgasya̍ lo̱kasyā̱bhiji̍tyā̱ āsī̍no yajatya̱sminne̱va lo̱ke
prati̍tiṣṭhati̱ yatkrau̱ñcama̱nvāhā̍su̱raṃ tadyanma̱ṃdraṃ mā̍nu̱ṣaṃ tadyada̍nta̱rā
tathsade̍vamanta̱rānūcyagͫ̍ sadeva̱tvāya̍ vi̱dvāgͫso̱ vai
62 pu̱rā hotā̍ro'bhūva̱ntasmā̱dvidhṛ̍tā̱ adhvā̱no'bhū̍va̱nna panthā̍na̱ḥ
sama̍rukṣannantarve̱dya̍nyaḥ pādo̱ bhava̍ti bahirve̱dya̍nyo'thānvā̱hādhva̍nā̱ṃ
vidhṛ̍tyai pa̱thāmasagͫ̍rohā̱yātho̍ bhū̱taṃ cai̱va bha̍vi̱ṣyaccāva̍
ru̱ndhe'tho̱ pari̍mitaṃ cai̱vāpa̍rimita̱ṃ cāva̍ ru̱ndhe'tho̎ grā̱myāgścai̱va
pa̱śūnā̍ra̱ṇyāgścāva̍ ru̱ndhe'tho̍
63 devalo̱kaṃ cai̱va ma̍nuṣyalo̱kaṃ cā̱bhi ja̍yati de̱vā vai sā̍midhe̱nīra̱nūcya̍
ya̱jñaṃ nānva̍paśya̱nthsa pra̱jāpa̍tistū̱ṣṇīmā̍ghā̱ramā'ghā̍raya̱ttato̱ vai de̱vā
ya̱jñamanva̍paśya̱ṉ yattū̱ṣṇīmā̍ghā̱ramā̍ghā̱raya̍ti ya̱jñasyānu̍khyātyā̱
atho̍ sāmidhe̱nīre̱vābhya̍na̱ktyalū̎kṣo bhavati̱ ya e̱vaṃ vedātho̍
ta̱rpaya̍tye̱vainā̱stṛpya̍ti pra̱jayā̍ pa̱śubhi̱
64 rya e̱vaṃ veda̱ yadeka̍yāghā̱raye̱dekā̎ṃ prīṇīyā̱dyaddvābhyā̱ṃ dve
prī̍ṇīyā̱dyatti̱sṛbhi̱rati̱ tadre̍caye̱nmana̱sāghā̍rayati̱ mana̍sā̱
hyanā̎ptamā̱pyate̍ ti̱ryañca̱mā ghā̍raya̱tyaccha̍ṃbaṭkāra̱ṃ vākca̱
mana̍ścārtīyetāma̱haṃ de̱vebhyo̍ ha̱vyaṃ va̍hā̱mīti̱ vāga̍bravīda̱haṃ de̱vebhya̱
iti̱ mana̱stau pra̱jāpa̍tiṃ pra̱śnamai̍tā̱g̱ͫ so̎'bravīt
65 pra̱jāpa̍tirdū̱tīre̱va tvaṃ mana̍so'si̱ yaddhi mana̍sā̱ dhyāya̍ti̱ tadvā̱cā
vada̱tīti̱ tatkhalu̱ tubhya̱ṃ na vā̱cā ju̍hava̱nnitya̍bravī̱t tasmā̱nmana̍sā
pra̱jāpa̍taye juhvati̱ mana̍ iva̱ hi pra̱jāpa̍tiḥ pra̱jāpa̍te̱rāptyai̍ pari̱dhīnthsaṃ
mā̎rṣṭi pu̱nātye̱vainā̱ntrirma̍dhya̱maṃ trayo̱ vai prā̱ṇāḥ prā̱ṇāne̱vābhi ja̍yati̱
trirda̍kṣiṇā̱rdhya̍ṃ traya̍
66 i̱me lo̱kā i̱māne̱va lo̱kāna̱bhi ja̍yati̱ triru̍ttarā̱rdhya̍ṃ trayo̱
vai de̍va̱yānā̱ḥ panthā̍na̱stāne̱vābhi ja̍yati̱ trirupa̍ vājayati̱ trayo̱ vai
de̍valo̱kā de̍valo̱kāne̱vābhi ja̍yati̱ dvāda̍śa̱ saṃpa̍dyante̱ dvāda̍śa̱
māsā̎ḥ saṃvathsa̱raḥ sa̍ṃvathsa̱rame̱va prī̍ṇā̱tyatho̍ saṃvathsa̱rame̱vāsmā̱ upa̍
dadhāti suva̱rgasya̍ lo̱kasya̱ sama̍ṣṭyā āghā̱ramā ghā̍rayati ti̱ra i̍va̱
67 vai su̍va̱rgo lo̱kaḥ su̍va̱rgame̱vāsmai̍ lo̱kaṃ pra ro̍cayatyṛ̱jumā
ghā̍rayatyṛ̱juri̍va̱ hi prā̱ṇaḥ saṃta̍ta̱mā ghā̍rayati prā̱ṇānā̍ma̱nnādya̍sya̱
saṃta̍tyā̱ atho̱ rakṣa̍sā̱mapa̍hatyai̱ yaṃ kā̱maye̍ta pra̱māyu̍kaḥ syā̱diti̍
ji̱hmaṃ tasyāghā̍rayet prā̱ṇame̱vāsmā̎jji̱hmaṃ na̍yati tā̱jak pra mī̍yate̱ śiro̱
vā e̱tadya̱jñasya̱ yadā̍ghā̱ra ā̱tmā dhru̱vā
68 'ghā̱ramā̱ghārya̍ dhru̱vāgͫ sama̍naktyā̱tmanne̱va ya̱jñasya̱ śira̱ḥ
prati̍ dadhātya̱gnirde̱vānā̎ṃ dū̱ta āsī̱ddaivyo'su̍rāṇā̱ṃ tau pra̱jāpa̍tiṃ
pra̱śnamai̍tā̱g̱ͫ sa pra̱jāpa̍tirbrāhma̱ṇama̍bravīde̱tadvi brū̱hītyā
śrā̍va̱yetī̱daṃ de̍vāḥ śaṛṇu̱teti̱ vāva tada̍bravīda̱gnirde̱vo hoteti̱ ya e̱va
de̱vānā̱ṃ tama̍vṛṇīta̱ tato̍ de̱vā
69 abha̍va̱nparāsu̍rā̱ yasyai̱vaṃ vi̱duṣa̍ḥ prava̱raṃ pra̍vṛ̱ṇate̱
bhava̍tyā̱tmanā̱ parā̎sya̱ bhrātṛ̍vyo bhavati̱ yadbrā̎hma̱ṇaścābrā̎hmaṇaśca
pra̱śname̱yātā̎ṃ brāhma̱ṇāyādhi̍ brūyā̱dyadbrā̎hma̱ṇāyā̱dhyāhā̱tmane'dhyā̍ha̱
yadbrā̎hma̱ṇaṃ pa̱rāhā̱tmāna̱ṃ parā̍ha̱ tasmā̎d brāhma̱ṇo na pa̱rocya̍ḥ
||2.5.11||vā ā̍ra̱ṇyāgścāva̍ ru̱ṃdhetho̍ pa̱śubhi̱ḥ so̎bravīddakṣiṇā̱rdhya̍ṃ traya̍
iva dhru̱vā de̱vāśca̍tvāri̱g̱ͫśacca̍
||2.5.11||70 āyu̍ṣṭa āyu̱rdā a̍gna̱ ā pyā̍yasva̱ saṃte'va̍ te̱ heḍa̱ udu̍tta̱maṃ pra ṇo̍
de̱vyā no̍ di̱vo'gnā̍viṣṇū̱ agnā̍viṣṇū i̱maṃ me̍ varuṇa̱ tattvā̍yā̱myudu̱ tyaṃ
ci̱tram || a̱pāṃ napā̱dā hyasthā̍du̱pastha̍ṃ ji̱hmānā̍mū̱rdhvo vi̱dyuta̱ṃ vasā̍naḥ
| tasya̱ jyeṣṭha̍ṃ mahi̱māna̱ṃ vaha̍ntī̱ṟhira̍ṇyavarṇā̱ḥ pari̍ yanti ya̱hvīḥ || sa
71 ma̱nyā yantyupa̍ yantya̱nyāḥ sa̍mā̱namū̱rvaṃ na̱dya̍ḥ pṛṇanti | tamū̱
śuci̱g̱ͫ śuca̍yo dīdi̱vāgͫ sa̍ma̱pāṃ napā̍ta̱ṃ pari̍ tasthu̱rāpa̍ḥ
|| tamasme̍rā yuva̱tayo̱ yuvā̍naṃ marmṛ̱jyamā̍nā̱ḥ pari̍ ya̱ntyāpa̍ḥ |
sa śu̱kreṇa̱ śikva̍nā re̱vada̱gnirdī̱dāyā̍ni̱dhmo ghṛ̱tani̍rṇiga̱psu ||
iṃdrā̱varu̍ṇayora̱hagͫ sa̱mrājo̱rava̱ ā vṛ̍ṇe | tā no̍ mṛḍāta ī̱dṛśe̎ ||
iṃdrā̍varuṇā yu̱vama̍dhva̱rāya̍ no
72 vi̱śe janā̍ya̱ mahi̱ śarma̍ yacchatam | dī̱rghapra̍yajyu̱mati̱ yo va̍nu̱ṣyati̍
va̱yaṃ ja̍yema̱ pṛta̍nāsu dū̱ḍhya̍ḥ || ā no̍ mitrāvaruṇā̱ pra bā̱havā̎ | tvaṃ no̍
agne̱ varu̍ṇasya vi̱dvānde̱vasya̱ heḍo'va̍ yā sisīṣṭhāḥ | yaji̍ṣṭho̱ vahni̍tama̱ḥ
śośu̍cāno̱ viśvā̱ dveṣāgͫ̍si̱ pra mu̍mugdhya̱smat || sa tvaṃ no̍ agne'va̱mo
bha̍vo̱tī nedi̍ṣṭho a̱syā u̱ṣaso̱ vyu̍ṣṭau | ava̍ yakṣva no̱ varu̍ṇa̱g̱ͫ
73 rarā̍ṇo vī̱hi mṛ̍ḍī̱kagͫ su̱havo̍ na edhi || praprā̱yama̱gnirbha̍ra̱tasya̍
śaṛṇve̱ vi yathsūṟyo̱ na roca̍te bṛ̱hadbhāḥ | a̱bhi yaḥ pū̱ruṃ pṛta̍nāsu
ta̱sthau dī̱dāya̱ daivyo̱ ati̍thiḥ śi̱vo na̍ḥ || pra te̍ yakṣi̱ prata̍ iyarmi̱
manma̱ bhuvo̱ yathā̱ vandyo̍ no̱ have̍ṣu | dhanva̍nniva pra̱pā a̍si̱ tvama̍gna
iya̱kṣave̍ pū̱rave̎ pratna rājan ||
74 vi pāja̍sā̱ vi jyoti̍ṣā || sa tvama̍gne̱ pratī̍kena̱ pratyo̍ṣa yātudhā̱nya̍ḥ
| u̱ru̱kṣaye̍ṣu̱ dīdya̍t || tagͫ su̱pratī̍kagͫ su̱dṛśa̱gg̱
svañca̱mavi̍dvāgͫso vi̱duṣṭa̍ragͫ sapema | sa ya̍kṣa̱dviśvā̍ va̱yunā̍ni
vi̱dvān pra ha̱vyama̱gnira̱mṛte̍ṣu vocat || a̱g̱ͫho̱muce̍ vi̱veṣa̱ yanmā̱
vi na̍ i̱ṃdreṃdra̍ kṣa̱trami̍ṃdri̱yāṇi̍ śatakra̱to'nu̍ te dāyi
||2.5.12||ya̱hvīssama̍dhva̱rāya̍ no̱ varu̍ṇagͫ rāja̱gg̱ścatu̍ścatvārigͫśacca
||2.5.12||