tṛtīyakāṇḍe prathamaḥ praśnaḥ 1
1 pra̱jāpa̍tirakāmayata pra̱jāḥ sṛ̍je̱yeti̱ sa tapo̍'tapyata̱ sa
sa̱rpāna̍sṛjata̱ so̍'kāmayata pra̱jāḥ sṛ̍je̱yeti̱ sa dvi̱tīya̍matapyata̱
sa vayāg̍syasṛjata̱ so̍'kāmayata pra̱jāḥ sṛ̍je̱yeti̱ sa tṛ̱tīya̍matapyata̱
sa e̱taṃ dī̎kṣitavā̱dama̍paśya̱t tama̍vada̱t tato̱ vai sa pra̱jā a̍sṛjata̱
yattapa̍sta̱ptvā dī̎kṣitavā̱daṃ vada̍ti pra̱jā e̱va tadyaja̍mānaḥ
2 sṛjate̱ yadvai dī̎kṣi̱to̍'me̱dhyaṃ paśya̱tyapā̎smāddī̱kṣā krā̍mati̱
nīla̍masya̱ haro̱ vye̎tyaba̍ddha̱ṃ mano̍ da̱ridra̱ṃ cakṣu̱ḥ sūṟyo̱ jyoti̍ṣā̱g̱
śreṣṭho̱ dīkṣe̱ mā mā̍ hāsī̱rityā̍ha̱ nāsmā̎ddī̱kṣā'pa̍ krāmati̱ nāsya̱
nīla̱ṃ na haro̱ vye̍ti̱ yadvai dī̎kṣi̱tama̍bhi̱varṣa̍ti di̱vyā āpo'śā̎ntā̱
ojo̱ bala̍ṃ dī̱kṣāṃ
3 tapo̎'sya̱ nirghna̍ntyunda̱tīrbala̍ṃ dha̱ttaujo̍ dhatta̱ bala̍ṃ dhatta̱ mā me̍
dī̱kṣāṃ mā tapo̱ nirva̍dhi̱ṣṭetyā̍hai̱tade̱va sarva̍mā̱tmandha̍tte̱ nāsyaujo̱
bala̱ṃ na dī̱kṣāṃ na tapo̱ nirghna̍ntya̱gnirvai dī̎kṣi̱tasya̍ de̱vatā̱
so̎'smāde̱tarhi̍ ti̱ra i̍va̱ yarhi̱ yāti̱ tamī̎śva̱ragͫ rakṣāgͫ̍si̱ hanto̎
4 rbha̱drāda̱bhi śreya̱ḥ prehi̱ bṛha̱spati̍ḥ pura e̱tā te̍ a̱stvityā̍ha̱
brahma̱ vai de̱vānā̱ṃ bṛha̱spati̱stame̱vānvāra̍bhate̱ sa e̍na̱g̱ͫ saṃ
pā̍raya̱tyedama̍ganma deva̱yaja̍naṃ pṛthi̱vyā ityā̍ha deva̱yaja̍na̱gg̱ hye̍ṣa
pṛ̍thi̱vyā ā̱gaccha̍ti̱ yo yaja̍te̱ viśve̍ de̱vā yadaju̍ṣanta̱ pūrva̱
ityā̍ha̱ viśve̱ hye̍tadde̱vā jo̱ṣaya̍nte̱ yadbrā̎hma̱ṇā ṛ̍ksā̱mābhyā̱ṃ
yaju̍ṣā sa̱ntara̍nta̱ ityā̍harksā̱mābhyā̱g̱ hye̍ṣa yaju̍ṣā sa̱ntara̍ti̱ yo
yaja̍te rā̱yaspoṣe̍ṇa̱ sami̱ṣā ma̍de̱metyā̍hā̱śiṣa̍me̱vaitāmā śā̎ste
||3.1.1||yaja̍māno dī̱kṣāgͫ haṃto̎rbrāhma̱ṇāścatu̍rvigͫśatiśca
||3.1.1||5 e̱ṣa te̍ gāya̱tro bhā̱ga iti̍ me̱ somā̍ya brūtāde̱ṣa te̱ traiṣṭu̍bho̱ jāga̍to
bhā̱ga iti̍ me̱ somā̍ya brūtācchando̱mānā̱g̱ͫ sāmrā̎jyaṃ ga̱ccheti̍ me̱ somā̍ya
brūtā̱dyo vai soma̱g̱ͫ rājā̍na̱g̱ͫ sāmrā̎jyaṃ lo̱kaṃ ga̍mayi̱tvā krī̱ṇāti̱
gaccha̍ti̱ svānā̱g̱ͫ sāmrā̎jya̱ṃ chandāgͫ̍si̱ khalu̱ vai soma̍sya̱ rājña̱ḥ
sāmrā̎jyo lo̱kaḥ pu̱rastā̱thsoma̍sya kra̱yāde̱vama̱bhi ma̍ntrayeta̱ sāmrā̎jyame̱vai
6 na̍ṃ lo̱kaṃ ga̍mayi̱tvā krī̍ṇāti̱ gaccha̍ti̱ svānā̱g̱ͫ sāmrā̎jya̱ṃ yo vai
tā̍nūna̱ptrasya̍ prati̱ṣṭhāṃ veda̱ pratye̱va ti̍ṣṭhati brahmavā̱dino̍ vadanti̱ na
prā̱śnanti̱ na ju̍hva̱tyatha̱ kva̍ tānūna̱ptraṃ prati̍ tiṣṭha̱tīti̍ pra̱jāpa̍tau̱
mana̱sīti̍ brūyā̱ttrirava̍ jighretpra̱jāpa̍tau tvā̱ mana̍si juho̱mītye̱ṣā vai
tā̍nūna̱ptrasya̍ prati̱ṣṭhā ya e̱vaṃ veda̱ pratye̱va ti̍ṣṭhati̱ yo
7 vā a̍dhva̱ryoḥ pra̍ti̱ṣṭhāṃ veda̱ pratye̱va ti̍ṣṭhati̱ yato̱ manye̱tāna̍bhikramya
hoṣyā̱mīti̱ tattiṣṭha̱nnā śrā̍vayede̱ṣā vā a̍dhva̱ryoḥ pra̍ti̱ṣṭhā ya e̱vaṃ
veda̱ pratye̱va ti̍ṣṭhati̱ yada̍bhi̱kramya̍ juhu̱yātpra̍ti̱ṣṭhāyā̍ iyā̱t
tasmā̎thsamā̱natra̱ tiṣṭha̍tā hota̱vya̍ṃ prati̍ṣṭhityai̱ yo vā a̍dhva̱ryoḥ svaṃ
veda̱ svavā̍ne̱va bha̍vati̱ srugvā a̍sya̱ svaṃ vā̍ya̱vya̍masya̱
8 svaṃ ca̍ma̱so̎'sya̱ svaṃ yadvā̍ya̱vya̍ṃ vā cama̱saṃ vāna̍nvārabhyāśrā̱vaye̱t
svādi̍yā̱t tasmā̍danvā̱rabhyā̱śrāvya̱gg̱ svāde̱va naiti̱ yo vai
soma̱mapra̍tiṣṭhāpya sto̱tramu̍pāka̱rotyapra̍tiṣṭhita̱ḥ somo̱
bhava̱tyapra̍tiṣṭhita̱ḥ stomo'pra̍tiṣṭhitānyu̱kthānyapra̍tiṣṭhito̱
yaja̍mā̱no'pra̍tiṣṭhito'dhva̱ryurvā̍ya̱vya̍ṃ vai soma̍sya prati̱ṣṭhā
ca̍ma̱so̎'sya prati̱ṣṭhā soma̱ḥ stoma̍sya̱ stoma̍ u̱kthānā̱ṃ graha̍ṃ vā gṛhī̱tvā
ca̍ma̱saṃ vo̱nnīya̍ sto̱tramu̱pāku̍ryā̱tpratye̱va somagg̍ sthā̱paya̍ti̱ prati̱
stoma̱ṃ pratyu̱kthāni̱ prati̱ yaja̍māna̱stiṣṭha̍ti̱ pratya̍dhva̱ryuḥ
||3.1.2||e̱va ti̍ṣṭhati̱ yo vā̍ya̱vya̍masya̱ graha̱ṃvaikā̱nna vigͫ̍śa̱tiśca̍
||3.1.2||9 ya̱jñaṃ vā e̱tathsaṃ bha̍ranti̱ yathso̍ma̱kraya̍ṇyai pa̱daṃ ya̍jñamu̱khagͫ
ha̍vi̱rdhāne̱ yarhi̍ havi̱rdhāne̱ prācī̎ prava̱rtaye̍yu̱starhi̱
tenākṣa̱mupā̎ñjyādyajñamu̱kha e̱va ya̱jñamanu̱ saṃ ta̍noti̱ prāñca̍ma̱gniṃ pra
ha̍ra̱ntyutpatnī̱mā na̍ya̱ntyanvanāgͫ̍si̱ pra va̍rtaya̱ntyatha̱ vā a̍syai̱ṣa
dhiṣṇi̍yo hīyate̱ so'nu̍ dhyāyati̱ sa ī̎śva̱ro ru̱dro bhū̱tvā
10 pra̱jāṃ pa̱śūn, yaja̍mānasya̱ śama̍yito̱ryarhi̍ pa̱śumāprī̍ta̱muda̍ñca̱ṃ
naya̍nti̱ tarhi̱ tasya̍ paśu̱śrapa̍ṇagͫ hare̱t tenai̱vaina̍ṃ bhā̱gina̍ṃ
karoti̱ yaja̍māno̱ vā ā̍hava̱nīyo̱ yaja̍māna̱ṃ vā e̱tadvi ka̍rṣante̱
yadā̍hava̱nīyā̎t paśu̱śrapa̍ṇa̱g̱ͫ hara̍nti̱ sa vai̱va syānni̍rma̱nthya̍ṃ
vā kuryā̱dyaja̍mānasya sātma̱tvāya̱ yadi̍ pa̱śora̍va̱dāna̱ṃ naśye̱dājya̍sya
pratyā̱khyāya̱mava̍ dye̱thsaiva tata̱ḥ prāya̍ścitti̱rye pa̱śuṃ vi̍mathnī̱ran, yastān
kā̱maye̱tārti̱mārcche̍yu̱riti̍ ku̱vida̱ṅgeti̱ namo̍ vṛktivatya̱rcāgnī̎dhre
juhuyā̱nnamo̍ vṛktime̱vaiṣā̎ṃ vṛṅkte tā̱jagārti̱mārccha̍nti
||3.1.3||bhū̱tvā
tata̱ṣṣaḍvigͫ̍śatiśca
||3.1.3||11 pra̱jāpa̍te̱rjāya̍mānāḥ pra̱jā jā̱tāśca̱ yā i̱māḥ | tasmai̱ prati̱ pra ve̍daya
ciki̱tvāgͫ anu̍ manyatām || i̱maṃ pa̱śuṃ pa̍śupate te a̱dya ba̱dhnāmya̍gne
sukṛ̱tasya̱ madhye̎ | anu̍ manyasva su̱yajā̍ yajāma̱ juṣṭa̍ṃ de̱vānā̍mi̱dama̍stu
ha̱vyam || pra̱jā̱nanta̱ḥ prati̍ gṛhṇanti̱ pūrve̎ prā̱ṇamaṅge̎bhya̱ḥ
paryā̱cara̍ntam | su̱va̱rgaṃ yā̍hi pa̱thibhi̍rdeva̱yānai̱roṣa̍dhīṣu̱ prati̍
tiṣṭhā̱ śarī̍raiḥ || yeṣā̱mīśe̍
12 paśu̱pati̍ḥ paśū̱nāṃ catu̍ṣpadāmu̱ta ca̍ dvi̱padā̎m | niṣkrī̍to̱'yaṃ
ya̱jñiya̍ṃ bhā̱game̍tu rā̱yaspoṣā̱ yaja̍mānasya santu || ye ba̱dhyamā̍na̱manu̍
ba̱dhyamā̍nā a̱bhyaikṣa̍nta̱ mana̍sā̱ cakṣu̍ṣā ca | a̱gnistāgͫ agre̱
pra mu̍moktu de̱vaḥ pra̱jāpa̍tiḥ pra̱jayā̍ saṃvidā̱naḥ || ya ā̍ra̱ṇyāḥ pa̱śavo̍
vi̱śvarū̍pā̱ virū̍pā̱ḥ santo̍ bahu̱dhaika̍rūpāḥ | vā̱yustāgͫ agre̱ pra mu̍moktu
de̱vaḥ pra̱jāpa̍tiḥ pra̱jayā̍ saṃvidā̱naḥ || pra̱mu̱ñcamā̍nā̱
13 bhuva̍nasya̱ reto̍ gā̱tuṃ dha̍tta̱ yaja̍mānāya devāḥ | u̱pākṛ̍tagͫ śaśamā̱naṃ
yadasthā̎jjī̱vaṃ de̱vānā̱mapye̍tu̱ pātha̍ḥ || nānā̎ prā̱ṇo yaja̍mānasya pa̱śunā̍
ya̱jño de̱vebhi̍ḥ sa̱ha de̍va̱yāna̍ḥ | jī̱vaṃ de̱vānā̱mapye̍tu̱ pātha̍ḥ sa̱tyāḥ
sa̍ntu̱ yaja̍mānasya̱ kāmā̎ḥ || yatpa̱śurmā̱yumakṛ̱toro̍ vā pa̱dbhirā̍ha̱te |
a̱gnirmā̱ tasmā̱dena̍so̱ viśvā̎nmuñca̱tvagͫha̍saḥ || śami̍tāra u̱peta̍na
ya̱jñaṃ
14 de̱vebhi̍rinvi̱tam | pāśā̎t pa̱śuṃ pra mu̍ñcata ba̱ndhādya̱jñapa̍ti̱ṃ pari̍
|| adi̍ti̱ḥ pāśa̱ṃ pra mu̍moktve̱taṃ nama̍ḥ pa̱śubhya̍ḥ paśu̱pata̍ye karomi |
a̱rā̱tī̱yanta̱madha̍raṃ kṛṇomi̱ yaṃ dvi̱ṣmastasmi̱nprati̍ muñcāmi̱ pāśa̎m ||
tvāmu̱ te da̍dhire havya̱vāhagͫ̍ śaṛ̱taṃ ka̱rtāra̍mu̱ta ya̱jñiya̍ṃ ca | agne̱
sada̍kṣa̱ḥ sata̍nu̱rhi bhū̱tvātha̍ ha̱vyā jā̍tavedo juṣasva || jāta̍vedo va̱payā̍
gaccha de̱vāntvagͫ hi hotā̎ pratha̱mo ba̱bhūtha̍ | ghṛ̱tena̱ tvaṃ ta̱nuvo̍
vardhayasva̱ svāhā̍kṛtagͫ ha̱vira̍dantu de̱vāḥ || svāhā̍ de̱vebhyo̍ de̱vebhya̱ḥ
svāhā̎
||3.1.4||īśe̎ pramu̱ṃcamā̍nā ya̱jñaṃ tvagͫ ṣoḍa̍śa ca
||3.1.4||15 prā̱jā̱pa̱tyā vai pa̱śava̱steṣāgͫ̍ ru̱dro'dhi̍pati̱ryade̱tābhyā̍mupāka̱roti̱
tābhyā̍me̱vaina̍ṃ prati̱procyā la̍bhata ā̱tmano'nā̎vraskāya̱ dvābhyā̍mu̱pāka̍roti
dvi̱pādyaja̍māna̱ḥ prati̍ṣṭhityā upā̱kṛtya̱ pañca̍ juhoti̱ pāṅktā̎ḥ pa̱śava̍ḥ
pa̱śūne̱vāva̍ ruṃdhe mṛ̱tyave̱ vā e̱ṣa nī̍yate̱ yatpa̱śustaṃ yada̍nvā̱rabhe̍ta
pra̱māyu̍ko̱ yaja̍mānaḥ syā̱nnānā̎ prā̱ṇo yaja̍mānasya pa̱śunetyā̍ha̱ vyāvṛ̍ttyai̱
16 yatpa̱śurmā̱yumakṛ̱teti̍ juhoti̱ śāntyai̱ śami̍tāra u̱peta̱netyā̍ha
yathāya̱jure̱vaitadva̱pāyā̱ṃ vā ā̎hri̱yamā̍ṇāyāma̱gnermedho'pa̍ krāmati̱ tvāmu̱ te
da̍dhire havya̱vāha̱miti̍ va̱pāma̱bhi ju̍hotya̱gnere̱va medha̱mava̍ ru̱ṃdhe'tho̍
śaṛta̱tvāya̍ pu̱rastā̎thsvāhākṛtayo̱ vā a̱nye de̱vā u̱pari̍ṣṭāthsvāhākṛtayo̱'nye
svāhā̍ de̱vebhyo̍ de̱vebhya̱ḥ svāhetya̱bhito̍ va̱pāṃ ju̍hoti̱ tāne̱vobhayā̎nprīṇāti
||3.1.5||vyāvṛ̍tyā a̱bhito̍ va̱pāṃ paṃca̍ ca
||3.1.5||17 yo vā aya̍thādevataṃ ya̱jñamu̍pa̱cara̱tyā de̱vatā̎bhyo vṛścyate̱
pāpī̍yānbhavati̱ yo ya̍thādeva̱taṃ na de̱vatā̎bhya̱ ā vṛ̍ścyate̱
vasī̍yānbhavatyāgne̱yyarcāgnī̎dhrama̱bhi mṛ̍śedvaiṣṇa̱vyā ha̍vi̱rdhāna̍māgne̱yyā
sruco̍ vāya̱vya̍yā vāya̱vyā̎nyaindri̱yā sado̍ yathādeva̱tame̱va ya̱jñamupa̍
carati̱ na de̱vatā̎bhya̱ ā vṛ̍ścyate̱ vasī̍yānbhavati yu̱najmi̍ te pṛthi̱vīṃ
jyoti̍ṣā sa̱ha yu̱najmi̍ vā̱yuma̱ntari̍kṣeṇa
18 te sa̱ha yu̱najmi̱ vācagͫ̍ sa̱ha sūrye̍ṇa te yu̱najmi̍ ti̱sro vi̱pṛca̱ḥ
sūrya̍sya te | a̱gnirde̱vatā̍ gāya̱trī chaṃda̍ upā̱g̱ͫśoḥ pātra̍masi̱ somo̍
de̱vatā̎ tri̱ṣṭupchando̎'ntaryā̱masya̱ pātra̍ma̱sīndro̍ de̱vatā̱ jaga̍tī̱ chaṃda̍
indravāyu̱voḥ pātra̍masi̱ bṛha̱spati̍rde̱vatā̍nu̱ṣṭupchando̍ mi̱trāvaru̍ṇayo̱ḥ
pātra̍masya̱śvinau̍ de̱vatā̍ pa̱ṅktiśchando̱'śvino̱ḥ pātra̍masi̱ sūṟyo̍
de̱vatā̍ bṛha̱tī
19 chaṃda̍ḥ śu̱krasya̱ pātra̍masi ca̱ndramā̍ de̱vatā̍ sa̱tobṛ̍hatī̱ chando̍
ma̱nthina̱ḥ pātra̍masi̱ viśve̍ de̱vā de̱vato̱ṣṇihā̱ chaṃda̍ āgraya̱ṇasya̱
pātra̍ma̱sīndro̍ de̱vatā̍ ka̱kucchaṃda̍ u̱kthānā̱ṃ pātra̍masi pṛthi̱vī
de̱vatā̍ vi̱rāṭchando̎ dhru̱vasya̱ pātra̍masi
||3.1.6||a̱ṃtari̍kṣeṇa bṛha̱tī
traya̍strigͫśacca
||3.1.6||20 i̱ṣṭargo̱ vā a̍dhva̱ryuryaja̍mānasye̱ṣṭarga̱ḥ khalu̱ vai pūrvo̱'rṣṭuḥ,
kṣī̍yata āsa̱nyā̎nmā̱ mantrā̎tpāhi̱ kasyā̎ścida̱bhiśa̍styā̱ iti̍ pu̱rā
prā̍taranuvā̱kājju̍huyādā̱tmana̍ e̱va tada̍dhva̱ryuḥ pu̱rastā̱ccharma̍
nahya̱te'nā̎rtyai saṃve̱śāya̍ tvopave̱śāya̍ tvā gāyatri̱yāstri̱ṣṭubho̱ jaga̍tyā
a̱bhibhū̎tyai̱ svāhā̱ prāṇā̍pānau mṛ̱tyormā̍ pāta̱ṃ prāṇā̍pānau̱ mā mā̍ hāsiṣṭaṃ
de̱vatā̍su̱ vā e̱te prā̍ṇāpā̱nayo̱
21 rvyāya̍cchante̱ yeṣā̱g̱ͫ soma̍ḥ samṛ̱cchate̍ saṃve̱śāya̍ tvopave̱śāya̱
tvetyā̍ha̱ chandāgͫ̍si̱ vai sa̍ṃve̱śa u̍pave̱śaśchando̍bhire̱vāsya̱
chandāgͫ̍si vṛṅkte̱ preti̍va̱ntyājyā̍ni bhavantya̱bhiji̍tyai ma̱rutva̍tīḥ
prati̱pado̱ viji̍tyā u̱bhe bṛ̍hadrathanta̱re bha̍vata i̱yaṃ vāva ra̍thaṃta̱rama̱sau
bṛ̱hadā̱bhyāme̱vaina̍ma̱ntare̎tya̱dya vāva ra̍thaṃta̱ra2gͫ śvo
bṛ̱hada̍dyā̱śvāde̱vaina̍ma̱ntare̍ti bhū̱taṃ
22 vāva ra̍thaṃta̱raṃ bha̍vi̱ṣyad bṛ̱hadbhū̱tāścai̱vaina̍ṃ
bhaviṣya̱taścā̱ntare̍ti̱ pari̍mita̱ṃ vāva ra̍thaṃta̱ramapa̍rimitaṃ
bṛ̱hat pari̍mitāccai̱vaina̱mapa̍rimitāccā̱ntare̍ti
viśvāmitrajamada̱gnīvasi̍ṣṭhenāspardhetā̱g̱ͫ sa
e̱tajja̱mada̍gnirviha̱vya̍mapaśya̱ttena̱ vai sa vasi̍ṣṭhasyendri̱yaṃ
vī̱rya̍mavṛṅkta̱ yadvi̍ha̱vyagͫ̍ śa̱syata̍ indri̱yame̱va tadvī̱rya̍ṃ
yaja̍māno̱ bhrātṛ̍vyasya vṛṅkte̱ yasya̱ bhūyāgͫ̍so yajñakra̱tava̱ ityā̍hu̱ḥ
sa de̱vatā̍ vṛṅkta̱ iti̱ yadya̍gniṣṭo̱maḥ soma̍ḥ pa̱rastā̱thsyādu̱kthya̍ṃ kurvīta̱
yadyu̱kthya̍ḥ syāda̍tirā̱traṃ ku̍rvīta yajñakra̱tubhi̍re̱vāsya̍ de̱vatā̍ vṛṅkte̱
vasī̍yānbhavati
||3.1.7||prā̱ṇā̱pā̱nayo̎rbhū̱taṃ vṛ̍ṃkte̱ṣṭāvigͫ̍śatiśca
||3.1.7||23 ni̱grā̱bhyā̎ḥ stha deva̱śruta̱ āyu̍rme tarpayata prā̱ṇaṃ me̍ tarpayatāpā̱naṃ me̍
tarpayata vyā̱naṃ me̍ tarpayata̱ cakṣu̍rme tarpayata̱ śrotra̍ṃ me tarpayata̱ mano̍
me tarpayata̱ vāca̍ṃ me tarpayatā̱tmāna̍ṃ me tarpaya̱tāṅgā̍ni me tarpayata pra̱jāṃ me̍
tarpayata pa̱śūn me̍ tarpayata gṛ̱hān me̍ tarpayata ga̱ṇān me̍ tarpayata sa̱rvaga̍ṇaṃ
mā tarpayata ta̱rpaya̍ta mā
24 ga̱ṇā me̱ mā vi tṛ̍ṣa̱nnoṣa̍dhayo̱ vai soma̍sya̱ viśo̱ viśa̱ḥ khalu̱
vai rājña̱ḥ pradā̍torīśva̱rā ai̱ndraḥ somo'vī̍vṛdhaṃ vo̱ mana̍sā sujātā̱
ṛta̍prajātā̱ bhaga̱ idva̍ḥ syāma | indre̍ṇa de̱vīrvī̱rudha̍ḥ saṃvidā̱nā anu̍
manyantā̱g̱ͫ sava̍nāya̱ soma̱mityā̱hauṣa̍dhībhya e̱vaina̱gg̱ svāyai̍ vi̱śaḥ
svāyai̍ de̱vatā̍yai ni̱ryācyā̱bhi ṣu̍ṇoti̱ yo vai soma̍syābhiṣū̱yamā̍ṇasya
25 pratha̱mogͫ̍śuḥ skanda̍ti̱ sa ī̎śva̱ra i̍ndri̱yaṃ vī̱rya̍ṃ pra̱jāṃ
pa̱śūn, yaja̍mānasya̱ nirha̍nto̱stama̱bhi ma̍ntraye̱tā mā̎skānthsa̱ha pra̱jayā̍
sa̱ha rā̱yaspo̍ṣeṇendri̱yam me̍ vī̱rya̍ṃ mā nirva̍dhī̱rityā̱śiṣa̍me̱vaitāmā
śā̎sta indri̱yasya̍ vī̱rya̍sya pra̱jāyai̍ paśū̱nāmani̍rghātāya dra̱psaśca̍skanda
pṛthi̱vīmanu̱ dyāmi̱maṃ ca̱ yoni̱manu̱ yaśca̱ pūrva̍ḥ | tṛ̱tīya̱ṃ yoni̱manu̍
sa̱ṃcara̍ntaṃ dra̱psaṃ ju̍ho̱myanu̍ sa̱pta hotrā̎ḥ
||3.1.8||ta̱rpaya̍ta
mābhiṣū̱yamā̍ṇasya̱ yaśca̱ daśa̍ ca
||3.1.8||26 yo vai de̱vān de̍vayaśa̱senā̱rpaya̍ti manu̱ṣyā̎nmanuṣyayaśa̱sena̍
devayaśa̱sye̍va de̱veṣu̱ bhava̍ti manuṣyayaśa̱sī ma̍nu̱ṣye̍ṣu̱ yān
prā̱cīna̍māgraya̱ṇād grahā̎n gṛhṇī̱yāt tānu̍pā̱g̱ͫśu gṛ̍hṇīyā̱dyānū̱rdhvāg
stānu̍pabdi̱mato̍ de̱vāne̱va tadde̍vayaśa̱senā̎rpayati manu̱ṣyā̎n
manuṣyayaśa̱sena̍ devayaśa̱sye̍va de̱veṣu̍ bhavati manuṣyayaśa̱sī
ma̍nu̱ṣye̎ṣva̱gniḥ prā̍taḥsava̱ne pā̎tva̱smānvai̎śvāna̱ro ma̍hi̱nā
vi̱śvaśa̍ṃbhūḥ | sa na̍ḥ pāva̱ko dravi̍ṇaṃ dadhā̱
27 tvāyu̍ṣmantaḥ sa̱habha̍kṣāḥ syāma || viśve̍ de̱vā ma̱ruta̱ indro̍
a̱smāna̱smindvi̱tīye̱ sava̍ne̱ na ja̍hyuḥ | āyu̍ṣmantaḥ pri̱yame̍ṣā̱ṃ
vada̍nto va̱yaṃ de̱vānāgͫ̍ suma̱tau syā̍ma || i̱daṃ tṛ̱tīya̱g̱ͫ sava̍naṃ
kavī̱nāmṛ̱tena̱ ye ca̍ma̱samaira̍yanta | te sau̍dhanva̱nāḥ suva̍rānaśā̱nāḥ
svi̍ṣṭiṃ no a̱bhi vasī̍yo nayantu || ā̱yata̍navatī̱rvā a̱nyā āhu̍tayo
hū̱yante̍'nāyata̱nā a̱nyā yā ā̍ghā̱rava̍tī̱stā ā̱yata̍navatī̱ryāḥ
28 sau̱myāstā a̍nāyata̱nā ai̎ndravāya̱vamā̱dāyā̍ghā̱ramāghā̍rayedadhva̱ro
ya̱jño̍'yama̍stu devā̱ oṣa̍dhībhyaḥ pa̱śave̍ no̱ janā̍ya̱ viśva̍smai
bhū̱tāyā̎dhva̱ro̍'si̱ sa pi̍nvasva ghṛ̱tava̍ddeva so̱meti̍ sau̱myā e̱va
tadāhu̍tīrā̱yata̍navatīḥ karotyā̱yata̍navānbhavati̱ ya e̱vaṃ vedātho̱ dyāvā̍pṛthi̱vī
e̱va ghṛ̱tena̱ vyu̍natti̱ te vyu̍tte upajīva̱nī ye̍ bhavata upajīva̱nīyo̍ bhavati̱
29 ya e̱vaṃ vedai̱ṣa te̍ rudra bhā̱go yaṃ ni̱rayā̍cathā̱staṃ ju̍ṣasva
vi̱dergau̍pa̱tyagͫ rā̱yaspoṣagͫ̍ su̱vīryagͫ̍ saṃvathsa̱rīṇāg̍ sva̱stim
|| manu̍ḥ pu̱trebhyo̍ dā̱yaṃ vya̍bhaja̱thsa nābhā̱nedi̍ṣṭhaṃ brahma̱carya̱ṃ
vasa̍nta̱ṃ nira̍bhaja̱thsa āga̍ccha̱thso̎'bravītka̱thā mā̱ nira̍bhā̱giti̱ na tvā̱
nira̍bhākṣa̱mitya̍bravī̱daṃgi̍rasa i̱me sa̱ttramā̍sate̱ te
30 su̍va̱rgaṃ lo̱kaṃ na pra jā̍nanti̱ tebhya̍ i̱daṃ brāhma̍ṇaṃ brūhi̱ te su̍va̱rgaṃ
lo̱kaṃ yanto̱ ya e̍ṣāṃ pa̱śava̱stāgste̍ dāsya̱ntīti̱ tade̎bhyo'bravī̱tte su̍va̱rgaṃ
lo̱kaṃ yanto̱ ya e̍ṣāṃ pa̱śava̱ āsa̱ntāna̍smā adadu̱staṃ pa̱śubhi̱ścara̍ntaṃ
yajñavā̱stau ru̱dra āga̍ccha̱thso̎'bravī̱nmama̱ vā i̱me pa̱śava̱ ityadu̱rvai
31 mahya̍mi̱mānitya̍bravī̱nna vai tasya̱ ta ī̍śata̱ itya̍bravī̱dyadya̍jñavā̱stau
hīya̍te̱ mama̱ vai taditi̱ tasmā̎dyajñavā̱stu nābhya̱vetya̱g̱ͫ so̎'bravīdya̱jñe
mā bha̱jātha̍ te pa̱śūnnābhi magg̍sya̱ iti̱ tasmā̍ e̱taṃ ma̱nthina̍ḥ sagg
srā̱vama̍juho̱ttato̱ vai tasya̍ ru̱draḥ pa̱śūnnābhya̍manyata̱ yatrai̱tame̱vaṃ
vi̱dvānma̱nthina̍ḥ sa2gͫ srā̱vaṃ ju̱hoti̱ na tatra̍ ru̱draḥ pa̱śūna̱bhi ma̍nyate
||3.1.9||da̱dhā̱tvā̱yata̍navatī̱ryā u̍pa jīva̱nīyo̍ bhavati̱ te'du̱rvai
yatrai̱tamekā̍daśa ca
||3.1.9||32 juṣṭo̍ vā̱co bhū̍yāsa̱ṃ juṣṭo̍ vā̱caspata̍ye̱ devi̍ vāk | yadvā̱co
madhu̍ma̱ttasmi̍nmādhā̱ḥ svāhā̱ sara̍svatyai || ṛ̱cā stoma̱g̱ͫ sama̍rdhaya
gāya̱treṇa̍ rathaṃta̱ram | bṛ̱hadgā̍ya̱trava̍rtani || yaste̎ dra̱psa skanda̍ti̱
yaste̍ a̱g̱ͫśurbā̱hucyu̍to dhi̱ṣaṇa̍yoru̱pasthā̎t | a̱dhva̱ṟyorvā̱ pari̱
yaste̍ pa̱vitrā̱th svāhā̍kṛta̱miṃdrā̍ya̱ taṃ ju̍homi || yo dra̱pso a̱g̱ͫśuḥ
pa̍ti̱taḥ pṛ̍thi̱vyāṃ pa̍rivā̱pāt
33 pu̍ro̱ḍāśā̎t kara̱ṃbhāt | dhā̱nā̱so̱mānma̱nthina̍ indra śu̱krāt
svāhā̍kṛta̱mindrā̍ya̱ taṃ ju̍homi || yaste̎ dra̱pso madhu̍māgͫ
indri̱yāvā̱nthsvāhā̍kṛta̱ḥ puna̍ra̱pyeti̍ de̱vān | di̱vaḥ pṛ̍thi̱vyāḥ
parya̱ntari̍kṣā̱thsvāhā̍kṛta̱mindrā̍ya̱ taṃ ju̍homi || a̱dhva̱ryurvā ṛ̱tvijā̎ṃ
pratha̱mo yu̍jyate̱ tena̱ stomo̍ yokta̱vya̍ ityā̍hu̱rvāga̍gre̱gā agra̍ etvṛju̱gā
de̱vebhyo̱ yaśo̱ mayi̱ dadha̍tī prā̱ṇānpa̱śuṣu̍ pra̱jāṃ mayi̍
34 ca̱ yaja̍māne̱ cetyā̍ha̱ vāca̍me̱va tadya̍jñamu̱khe yu̍nakti̱ vāstu̱ vā
e̱tadya̱jñasya̍ kriyate̱ yadgrahā̎ngṛhī̱tvā ba̍hiṣpavamā̱nagͫ sarpa̍nti̱
parā̎ñco̱ hi yanti̱ parā̍cībhiḥ stu̱vate̍ vaiṣṇa̱vyarcā puna̱retyopa̍ tiṣṭhate
ya̱jño vai viṣṇu̍rya̱jñame̱vāka̱rviṣṇo̱ tvaṃ no̱ anta̍ma̱ḥ śarma̍ yaccha
sahantya | pra te̱ dhārā̍ madhu̱ścuta̱ uthsa̍ṃ duhrate̱ akṣi̍ta̱mityā̍ha̱
yade̱vāsya̱ śayā̍nasyopa̱ śuṣya̍ti̱ tade̱vāsyai̱tenāpyā̍yayati
||3.1.10||pa̱ri̱vā̱pātpra̱jāṃ mayi̍ duhrate̱ catu̍rdaśa ca
||3.1.10||35 a̱gninā̍ ra̱yima̍śnava̱t poṣa̍me̱va di̱ve di̍ve | ya̱śasa̍ṃ vī̱rava̍ttamam ||
gomāgͫ̍ a̱gne'vi̍māgͫ a̱śvī ya̱jño nṛ̱vathsa̍khā̱ sada̱mida̍pramṛ̱ṣyaḥ
| iḍā̍vāgͫ e̱ṣo a̍sura pra̱jāvā̎ndī̱rgho ra̱yiḥ pṛ̍thubu̱dhnaḥ sa̱bhāvān̍
|| ā pyā̍yasva̱ saṃ te̎ || i̱ha tvaṣṭā̍ramagri̱yaṃ vi̱śvarū̍pa̱mupa̍ hva ye |
a̱smāka̍mastu̱ keva̍laḥ || tanna̍stu̱rīpa̱madha̍ poṣayi̱tnu deva̍ tvaṣṭa̱rvi
ra̍rā̱ṇaḥ sya̍sva | yato̍ vī̱raḥ
36 ka̍rma̱ṇya̍ḥ su̱dakṣo̍ yu̱ktagrā̍vā̱ jāya̍te de̱vakā̍maḥ || śi̱vastva̍ṣṭari̱hā
ga̍hi vi̱bhuḥ poṣa̍ u̱ta tmanā̎ | ya̱jñe ya̍jñe na̱ uda̍va || pi̱śaṃga̍rūpaḥ
su̱bharo̍ vayo̱dhāḥ śru̱ṣṭī vī̱ro jā̍yate de̱vakā̍maḥ | pra̱jāṃ tvaṣṭā̱
viṣya̍tu̱ nābhi̍ma̱sme athā̍ de̱vānā̱mapye̍tu̱ pātha̍ḥ || praṇo̍ de̱vyā no̍
di̱vaḥ || pī̱pi̱vāgͫ sa̱g̱ͫ sara̍svata̱ḥ stana̱ṃ yo vi̱śvada̍rśataḥ |
dhu̱kṣī̱mahi̍ pra̱jāmiṣa̎m ||
37 ye te̍ sarasva ū̱rmayo̱ madhu̍manto ghṛta̱ścuta̍ḥ | teṣā̎ṃ te su̱mnamī̍mahe
|| yasya̍ vra̱taṃ pa̱śavo̱ yanti̱ sarve̱ yasya̍ vra̱tamu̍pa̱tiṣṭha̍nta̱ āpa̍ḥ
| yasya̍ vra̱te pu̍ṣṭi̱pati̱rnivi̍ṣṭa̱stagͫ sara̍svanta̱mava̍se huvema ||
di̱vyagͫ su̍pa̱rṇaṃ va̍ya̱saṃ bṛ̱hanta̍ma̱pāṃ garbha̍ṃ vṛṣa̱bhamoṣa̍dhīnām |
a̱bhī̱pa̱to vṛ̱ṣṭyā ta̱rpaya̍nta̱ṃ tagͫ sara̍svanta̱mava̍se huvema || sinī̍vāli̱
pṛthu̍ṣṭuke̱ yā de̱vānā̱masi̱ svasā̎ | ju̱ṣasva̍ ha̱vya
38 māhu̍taṃ pra̱jāṃ de̍vi didiḍḍhi naḥ || yā su̍pā̱ṇiḥ sva̍ṅgu̱riḥ su̱ṣūmā̍
bahu̱sūva̍rī | tasyai̍ vi̱śpatni̍yai ha̱viḥ si̍nīvā̱lyai ju̍hotana || indra̍ṃ
vo vi̱śvata̱sparīndra̱ṃ nara̍ḥ || asi̍tavarṇā̱ hara̍yaḥ supa̱rṇā miho̱
vasā̍nā̱ diva̱mutpa̍tanti | ta āva̍vṛtra̱nthsada̍nāni kṛ̱tvāditpṛ̍thi̱vī
ghṛ̱tairvyu̍dyate || hira̍ṇyakeśo̱ raja̍so visā̱re'hi̱rdhuni̱rvāta̍ iva̱
dhrajī̍mān | śuci̍bhrājā u̱ṣaso̱
39 nave̍dā̱ yaśa̍svatīrapa̱syuvo̱ na sa̱tyāḥ || ā te̍ supa̱rṇā a̍minanta̱ evai̎ḥ
kṛ̱ṣṇo no̍nāva vṛṣa̱bho yadī̱dam | śi̱vābhi̱rna smaya̍mānābhi̱rāgā̱tpata̍nti̱
miha̍ḥ sta̱naya̍ntya̱bhrā || vā̱śreva̍ vi̱dyunmi̍māti va̱thsaṃ na mā̱tā
si̍ṣakti | yade̍ṣāṃ vṛ̱ṣṭirasa̍rji || parva̍taści̱nmahi̍ vṛ̱ddho bi̍bhāya
di̱vaści̱thsānu̍ rejata sva̱ne va̍ḥ | yatkrīḍa̍tha maruta
40 ṛṣṭi̱manta̱ āpa̍ iva sa̱dhriya̍ñco dhavadhve || a̱bhi kra̍nda sta̱naya̱
garbha̱mā dhā̍ uda̱nvatā̱ pari̍ dīyā̱ rathe̍na | dṛti̱g̱ͫ su ka̍rṣa̱ viṣi̍ta̱ṃ
nya̍ñcagͫ sa̱mā bha̍vantū̱dvatā̍ nipā̱dāḥ || tvaṃ tyā ci̱dacyu̱tāgne̍ pa̱śurna
yava̍se | dhāmā̍ha̱ yatte̍ ajara̱ vanā̍ vṛ̱ścanti̱ śikva̍saḥ || agne̱ bhūrī̍ṇi̱
tava̍ jātavedo̱ deva̍ svadhāvo̱'mṛta̍sya̱ dhāma̍ | yāśca̍
41 mā̱yā mā̱yinā̎ṃ viśvaminva̱ tve pū̱rvīḥ sa̍ṃda̱dhuḥ pṛ̍ṣṭabandho ||
di̱vo no̍ vṛ̱ṣṭiṃ ma̍ruto rarīdhva̱ṃ pra pi̍nvata̱ vṛṣṇo̱ aśva̍sya̱
dhārā̎ḥ | a̱rvāṅe̱tena̍ stanayi̱tnunehya̱po ni̍ṣi̱ñcannasu̍raḥ pi̱tā na̍ḥ ||
pinva̍ntya̱po ma̱ruta̍ḥ su̱dāna̍va̱ḥ payo̍ ghṛ̱tava̍dvi̱dathe̎ṣvā̱bhuva̍ḥ
| atya̱ṃ na mi̱he vi na̍yanti vā̱jina̱muthsa̍ṃ duhanti sta̱naya̍nta̱makṣi̍tam ||
u̱da̱pruto̍ maruta̱stāgͫ i̍yarta̱ vṛṣṭi̱ṃ
42 ye viśve̍ ma̱ruto̍ ju̱nanti̍ | krośā̍ti̱ gardā̍ ka̱nye̍va tu̱nnā
peru̍ṃ tuñjā̱nā patye̍va jā̱yā || ghṛ̱tena̱ dyāvā̍pṛthi̱vī madhu̍nā̱
samu̍kṣata̱ paya̍svatīḥ kṛṇu̱tāpa̱ oṣa̍dhīḥ | ūrja̍ṃ ca̱ tatra̍ suma̱tiṃ
ca̍ pinvatha̱ yatrā̍ naro marutaḥ si̱ñcathā̱ madhu̍ || udu̱ tyaṃ ci̱tram ||
au̱rva̱bhṛ̱gu̱vacchuci̍mapnavāna̱vadā hu̍ve | a̱gnigͫ sa̍mu̱dravā̍sasam
|| ā sa̱vagͫ sa̍vi̱turya̍thā̱ bhaga̍syeva bhu̱jigͫ hu̍ve | a̱gnigͫ
sa̍mu̱dravā̍sasam || hu̱ve vāta̍svanaṃ ka̱viṃ pa̱rjanya̍krandya̱g̱ͫ saha̍ḥ
| a̱gnigͫ sa̍mu̱dravā̍sasam
||3.1.11||vī̱ra iṣagͫ̍ ha̱vyamu̱ṣaso̍
marutaśca̱ vṛṣṭi̱ṃ bhaga̍sya̱ dvāda̍śa ca
||3.1.11||tṛtīyakāṇḍe dvitīyaḥ praśnaḥ 2
1 yo vai pava̍mānānāmanvāro̱hān, vi̱dvān, yaja̱te'nu̱ pava̍mānā̱nā ro̍hati̱ na
pava̍māne̱bhyo'va̍cchidyate śye̱no̍'si gāya̱tra cha̍ndā̱ anu̱ tvāra̍bhe
sva̱sti mā̱ saṃ pā̍raya supa̱rṇo̍'si tri̱ṣṭupcha̍ndā̱ anu̱ tvāra̍bhe sva̱sti
mā̱ saṃ pā̍raya̱ saghā̍si̱ jaga̍tī chandā̱ anu̱ tvāra̍bhe sva̱sti mā̱ saṃ
pā̍ra̱yetyā̍hai̱te
2 vai pava̍mānānāmanvāro̱hāstān, ya e̱vaṃ vi̱dvān, yaja̱te'nu̱ pava̍mānā̱nā
ro̍hati̱ na pava̍māne̱bhyo'va̍ cchidyate̱ yo vai pava̍mānasya̱ santa̍ti̱ṃ
veda̱ sarva̱māyu̍reti̱ na pu̱rāyu̍ṣa̱ḥ pra mī̍yate paśu̱mānbha̍vati vi̱ndate̎
pra̱jāṃ pava̍mānasya̱ grahā̍ gṛhya̱nte'tha̱ vā a̍syai̱te'gṛ̍hītā droṇakala̱śa
ā̍dhava̱nīya̍ḥ pūta̱bhṛttān, yadagṛ̍hītvopāku̱ryātpava̍māna̱ṃ vi
3 cchi̍ndyā̱ttaṃ vi̱cchidya̍mānamadhva̱ryoḥ prā̱ṇo'nu̱ vi
cchi̍dyetopayā̱magṛ̍hīto'si pra̱jāpa̍taye̱ tveti̍ droṇakala̱śama̱bhi
mṛ̍śe̱dindrā̍ya̱ tvetyā̍dhava̱nīya̱ṃ viśve̎bhyastvā de̱vebhya̱ iti̍
pūta̱bhṛta̱ṃ pava̍māname̱va tathsaṃ ta̍noti̱ sarva̱māyu̍reti̱ na pu̱rāyu̍ṣa̱ḥ pra
mī̍yate paśu̱mānbha̍vati vi̱ndate̎ pra̱jām
||3.2.1||e̱te dvica̍tvārigͫśacca
||3.2.1||4 trīṇi̱ vāva sava̍nā̱nyatha̍ tṛ̱tīya̱g̱ͫ sava̍na̱mava̍
luṃpantyana̱g̱ͫśu ku̱rvanta̍ upā̱g̱ͫśugͫ hu̱tvopāgͫ̍śu
pā̱tre'gͫ̍śuma̱vāsya̱ taṃ tṛ̍tīya sava̱ne̍'pi̱sṛjyā̱bhi
ṣu̍ṇuyā̱dyadā̎pyā̱yaya̍ti̱ tenāgͫ̍śu̱madyada̍bhiṣu̱ṇoti̱ tena̍rjī̱ṣi
sarvā̎ṇye̱va tathsava̍nānyagͫśu̱manti̍ śu̱krava̍nti sa̱māva̍dvīryāṇi karoti̱
dvau sa̍mu̱drau vita̍tāvajū̱ryau pa̱ryāva̍rtete ja̱ṭhare̍va̱ pādā̎ḥ | tayo̱ḥ
paśya̍nto̱ ati̍ yantya̱nyamapa̍śyanta̱ḥ
5 setu̱nāti̍ yantya̱nyam || dve dradha̍sī sa̱tatī̍ vasta̱ eka̍ḥ ke̱śī viśvā̱
bhuva̍nāni vi̱dvān | ti̱ro̱dhāyai̱tyasi̍ta̱ṃ vasā̍naḥ śu̱kramā da̍tte anu̱hāya̍
jā̱ryai || de̱vā vai yadya̱jñe'ku̍rvata̱ tadasu̍rā akurvata̱ te de̱vā e̱taṃ
ma̍hāya̱jñama̍paśya̱ntama̍tanvatāgniho̱traṃ vra̱tama̍kurvata̱ tasmā̱ddvivra̍taḥ
syā̱ddvirhya̍gniho̱traṃ juhva̍ti paurṇamā̱saṃ ya̱jñama̍gnīṣo̱mīya̍ṃ
6 pa̱śuma̍kurvata dā̱rśyaṃ ya̱jñamā̎gne̱yaṃ pa̱śuma̍kurvata vaiśvade̱vaṃ
prā̍taḥ sava̱nama̍kurvata varuṇapraghā̱sānmādhya̍ndina̱g̱ͫ sava̍nagͫ
sākame̱dhān pi̍tṛya̱jñaṃ trya̍ṃbakāg stṛtīyasava̱nama̍kurvata̱ tame̍ṣā̱masu̍rā
ya̱jñama̱nvavā̍jigāgͫ sa̱ntaṃ nānvavā̍ya̱nte̎'bruvannadhvarta̱vyā vā i̱me de̱vā
a̍bhūva̱nniti̱ tada̍dhva̱rasyā̎dhvara̱tvaṃ tato̍ de̱vā abha̍va̱nparāsu̍rā̱ ya
e̱vaṃ vi̱dvānthsome̍na̱ yaja̍te̱ bhava̍tyā̱tmanā̱ parā̎sya̱ bhrātṛ̍vyo bhavati
||3.2.2||apa̍śyaṃto'gnīṣo̱mīya̍mā̱tmanā̱ parā̱ trīṇi̍ ca
||3.2.2||7 pa̱ri̱bhūra̱gniṃ pa̍ri̱bhūrindra̍ṃ pari̱bhūrviśvā̎n de̱vānpa̍ri̱bhūrmāgͫ
sa̱ha bra̍hmavarca̱se na̱ sa na̍ḥ pavasva̱ śaṃ gave̱ śaṃ janā̍ya̱ śamarva̍te̱
śagͫ rā̍ja̱nnoṣa̍dhī̱bhyo'cchi̍nnasya te rayipate su̱vīrya̍sya rā̱yaspoṣa̍sya
dadi̱tāra̍ḥ syāma | tasya̍ me rāsva̱ tasya̍ te bhakṣīya̱ tasya̍ ta i̱damunmṛ̍je ||
prā̱ṇāya̍ me varco̱dā varca̍se pavasvāpā̱nāya̍ vyā̱nāya̍ vā̱ce
8 da̍kṣa kra̱tubhyā̱ṃ cakṣu̍rbhyāṃ me varco̱dau varca̍se pavethā̱g̱
śrotrā̍yā̱tmane'ṅge̎bhya̱ āyu̍ṣe vī̱ryā̍ya̱ viṣṇo̱rindra̍sya̱ viśve̍ṣāṃ
de̱vānā̎ṃ ja̱ṭhara̍masi varco̱dā me̱ varca̍se pavasva̱ ko̍'si̱ ko nāma̱
kasmai̎ tvā̱ kāya̍ tvā̱ yaṃ tvā̱ some̱nātī̍tṛpa̱ṃ yaṃ tvā̱ some̱nāmī̍madagͫ
supra̱jāḥ pra̱jayā̍ bhūyāsagͫ su̱vīro̍ vī̱raiḥ su̱varcā̱ varca̍sā su̱poṣa̱ḥ
poṣai̱rviśve̎bhyo me rū̱pebhyo̍ varco̱dā
9 varca̍se pavasva̱ tasya̍ me rāsva̱ tasya̍ te bhakṣīya̱ tasya̍ ta i̱damunmṛ̍je ||
bubhū̍ṣa̱nnave̎kṣetai̱ṣa vai pātri̍yaḥ pra̱jāpa̍tirya̱jñaḥ pra̱jāpa̍ti̱stame̱va
ta̍rpayati̱ sa e̍naṃ tṛ̱pto bhūtyā̱bhi pa̍vate brahmavarca̱sakā̱mo've̎kṣetai̱ṣa
vai pātri̍yaḥ pra̱jāpa̍tirya̱jñaḥ pra̱jāpa̍ti̱stame̱va ta̍rpayati̱ sa e̍naṃ
tṛ̱pto bra̍hmavarca̱senā̱bhi pa̍vata āmayā̱vya
10 ve̎kṣetai̱ṣa vai pātri̍yaḥ pra̱jāpa̍tirya̱jñaḥ pra̱jāpa̍ti̱stame̱va
ta̍rpayati̱ sa e̍naṃ tṛ̱pta āyu̍ṣā̱bhi pa̍vate'bhi̱cara̱nnave̎kṣetai̱ṣa
vai pātri̍yaḥ pra̱jāpa̍tirya̱jñaḥ pra̱jāpa̍ti̱stame̱va ta̍rpayati̱ sa e̍naṃ
tṛ̱ptaḥ prā̍ṇāpā̱nābhyā̎ṃ vā̱co da̍kṣakra̱tubhyā̱ṃ cakṣu̍rbhyā̱g̱
śrotrā̎bhyāmā̱tmano'ṅge̎bhya̱ āyu̍ṣo̱'ntare̍ti tā̱jak pra dha̍nvati
||3.2.3||vā̱ce rū̱pebhyo̍ varco̱dā ā̍mayā̱vī paṃca̍ catvārigͫśacca
||3.2.3||11 sphyaḥ sva̱stirvi̍gha̱naḥ sva̱stiḥ parśu̱rvedi̍ḥ para̱śurna̍ḥ sva̱stiḥ |
ya̱jñiyā̍ yajña̱kṛta̍ḥ stha̱ te mā̱smin, ya̱jña upa̍ hvayadhva̱mupa̍ mā̱
dyāvā̍pṛthi̱vī hva̍yetā̱mupā̎stā̱vaḥ ka̱laśa̱ḥ somo̍ a̱gnirupa̍ de̱vā upa̍
ya̱jña upa̍ mā̱ hotrā̍ upaha̱ve hva̍yantā̱ṃ namo̱'gnaye̍ makha̱ghne ma̱khasya̍
mā̱ yaśo̎'ryā̱dityā̍hava̱nīya̱mupa̍ tiṣṭhate ya̱jño vai ma̱kho
12 ya̱jñaṃ vāva sa tada̍ha̱ntasmā̍ e̱va na̍ma̱skṛtya̱ sada̱ḥ pra
sa̍rpatyā̱tmano'nā̎rtyai̱ namo̍ ru̱drāya̍ makha̱ghne nama̍skṛtyā mā
pā̱hītyāgnī̎dhra̱ṃ tasmā̍ e̱va na̍ma̱skṛtya̱ sada̱ḥ pra sa̍rpatyā̱tmano'nā̎rtyai̱
nama̱ indrā̍ya makha̱ghna i̍ṃdri̱yaṃ me̍ vī̱rya̍ṃ mā nirva̍dhī̱riti̍
ho̱trīya̍mā̱śiṣa̍me̱vaitāmā śā̎sta indri̱yasya̍ vī̱rya̍syāni̍rghātāya̱ yā vai
13 de̱vatā̱ḥ sada̱syārti̍mā̱rpaya̍nti̱ yastā vi̱dvānpra̱sarpa̍ti̱ na
sada̱syārti̱mārccha̍ti̱ namo̱'gnaye̍ makha̱ghna ityā̍hai̱tā vai de̱vatā̱ḥ
sada̱syārti̱mārpa̍yanti̱ tā ya e̱vaṃ vi̱dvānpra̱sarpa̍ti̱ na sada̱syārti̱mārcha̍ti
dṛ̱ḍhe stha̍ḥ śithi̱re sa̱mīcī̱ māgͫha̍saspāta̱g̱ͫ sūṟyo̍ mā de̱vo
di̱vyādagͫha̍saspātu vā̱yura̱ntari̍kṣā
14 'da̱gniḥ pṛ̍thi̱vyā ya̱maḥ pi̱tṛbhya̱ḥ sara̍svatī manu̱ṣye̎bhyo̱
devī̎ dvārau̱ mā mā̱ saṃtā̎pta̱ṃ nama̱ḥ sada̍se̱ nama̱ḥ sada̍sa̱spata̍ye̱
nama̱ḥ sakhī̍nāṃ puro̱gāṇā̱ṃ cakṣu̍ṣe̱ namo̍ di̱ve nama̍ḥ pṛthi̱vyā ahe̍
daidhiṣa̱vyodata̍stiṣṭhā̱nyasya̱ sada̍ne sīda̱ yo̎'smatpāka̍tara̱ unni̱vata̱
udu̱dvata̍śca geṣaṃ pā̱taṃ mā̎ dyāvāpṛthivī a̱dyāhna̱ḥ sado̱ vai pra̱sarpa̍ntaṃ
15 pi̱taro'nu̱ pra sa̍rpanti̱ ta e̍namīśva̱rā higͫsi̍to̱ḥ sada̍ḥ pra̱sṛpya̍
dakṣiṇā̱rdhaṃ pare̎kṣe̱tāga̍nta pitaraḥ pitṛ̱māna̱haṃ yu̱ṣmābhi̍rbhūyāsagͫ
supra̱jaso̱ mayā̍ yū̱yaṃ bhū̍yā̱steti̱ tebhya̍ e̱va na̍ma̱skṛtya̱ sada̱ḥ
pra sa̍rpatyā̱tmano'nā̎rtyai
||3.2.4||ma̱kho vā a̱ṃtari̍kṣātpra̱sarpa̍ṃta̱ṃ
traya̍strigͫśacca
||3.2.4||16 bhakṣehi̱ mā vi̍śa dīrghāyu̱tvāya̍ śantanu̱tvāya̍ rā̱yaspoṣā̍ya̱
varca̍se suprajā̱stvāyehi̍ vaso purovaso pri̱yo me̍ hṛ̱do̎'sya̱śvino̎stvā
bā̱hubhyāgͫ̍ saghyāsaṃ nṛ̱cakṣa̍saṃ tvā deva soma su̱cakṣā̱ ava̍ khyeṣaṃ
ma̱ndrābhibhū̍tiḥ ke̱turya̱jñānā̱ṃ vāgju̍ṣā̱ṇā soma̍sya tṛpyatu ma̱ndrā
sva̍rvā̱cyadi̍ti̱ranā̍hataśīrṣṇī̱ vāgju̍ṣā̱ṇā soma̍sya tṛpya̱tvehi̍
viśvacarṣaṇe
17 śa̱ṃ bhūrma̍yo̱bhūḥ sva̱sti mā̍ harivarṇa̱ pra ca̍ra̱ kratve̱ dakṣā̍ya
rā̱yaspoṣā̍ya suvī̱ratā̍yai̱ mā mā̍ rāja̱nvi bī̍bhiṣo̱ mā me̱ hārdi̍tvi̱ṣā va̍dhīḥ
| vṛṣa̍ṇe̱ śuṣmā̱yāyu̍ṣe̱ varca̍se || vasu̍madgaṇasya soma deva te mati̱vida̍ḥ
prātaḥ sava̱nasya̍ gāya̱tra cha̍ṃdasa̱ indra̍pītasya̱ narā̱śagͫsa̍pītasya
pi̱tṛpī̍tasya̱ madhu̍mata̱ upa̍hūta̱syopa̍hūto bhakṣayāmi ru̱drava̍dgaṇasya soma
deva te mati̱vido̱ mādhya̍ndinasya̱ sava̍nasya tri̱ṣṭupcha̍ṃdasa̱ indra̍pītasya̱
narā̱śagͫsa̍pītasya
18 pi̱tṛpī̍tasya̱ madhu̍mata̱ upa̍hūta̱syopa̍hūto bhakṣayāmyādi̱tyava̍dgaṇasya
soma deva te mati̱vida̍stṛ̱tīya̍sya̱ sava̍nasya̱ jaga̍tī chaṃdasa̱ indra̍pītasya̱
narā̱śagͫsa̍pītasya pi̱tṛpī̍tasya̱ madhu̍mata̱ upa̍hūta̱syopa̍hūto bhakṣayāmi ||
ā pyā̍yasva̱ same̍tu te vi̱śvata̍ḥ soma̱ vṛṣṇi̍yam | bhavā̱ vāja̍sya saṅga̱the ||
hinva̍ me̱ gātrā̍ harivo ga̱ṇānme̱ mā vi tī̍tṛṣaḥ | śi̱vo me̍ sapta̱ṟṣīnupa̍
tiṣṭhasva̱ mā mevā̱ṅnābhi̱mati̍
19 gāḥ || apā̍ma̱ soma̍ma̱mṛtā̍ abhū̱māda̍rśma̱ jyoti̱ravi̍dāma de̱vān
| kima̱smānkṛ̍ṇava̱darā̍ti̱ḥ kimu̍ dhū̱rtira̍mṛta̱ martya̍sya ||
yanma̍ ā̱tmano̍ mi̱ndābhū̍da̱gnistatpuna̱rāhā̎rjā̱tave̍dā̱ vica̍rṣaṇiḥ |
puna̍ra̱gniścakṣu̍radā̱tpuna̱rindro̱ bṛha̱spati̍ḥ | puna̍rme aśvinā yu̱vaṃ
cakṣu̱rā dha̍ttama̱kṣyoḥ || i̱ṣṭaya̍juṣaste deva soma stu̱tasto̍masya
20 śa̱stoktha̍sya̱ hari̍vata̱ indra̍pītasya̱ madhu̍mata̱ upa̍hūta̱syopa̍hūto
bhakṣayāmi || ā̱pūryā̱ḥ sthā mā̍ pūrayata pra̱jayā̍ ca̱ dhane̍na ca || e̱tatte̍ tata̱
ye ca̱ tvāmanve̱tatte̍ pitāmaha prapitāmaha̱ ye ca̱ tvāmanvatra̍ pitaro yathābhā̱gaṃ
ma̍ndadhva̱ṃ namo̍ vaḥ pitaro̱ rasā̍ya̱ namo̍ vaḥ pitara̱ḥ śuṣmā̍ya̱ namo̍ vaḥ
pitaro jī̱vāya̱ namo̍ vaḥ pitaraḥ
21 sva̱dhāyai̱ namo̍ vaḥ pitaro ma̱nyave̱ namo̍ vaḥ pitaro gho̱rāya̱ pita̍ro̱ namo̍
vo̱ ya e̱tasmi̍3gͫllo̱ke stha yu̱ṣmāgste'nu̱ ye̎'smi3gͫllo̱ke māṃ te'nu̱ ya
e̱tasmi̍3gͫllo̱ke stha yū̱yaṃ teṣā̱ṃ vasi̍ṣṭhā bhūyāsta̱ ye̎'smi3gͫllo̱ke̍'haṃ
teṣā̱ṃ vasi̍ṣṭho bhūyāsa̱ṃ prajā̍pate̱ na tvade̱tānya̱nyo viśvā̍ jā̱tāni̱ pari̱
tā ba̍bhūva |
22 yatkā̍māste juhu̱mastanno̍ astu va̱ya2gͫ syā̍ma̱ pata̍yo rayī̱ṇām ||
de̱vakṛ̍ta̱syaina̍so'va̱yaja̍namasi manu̱ṣya̍kṛta̱syaina̍so'va̱yaja̍namasi
pi̱tṛkṛ̍ta̱syaina̍so'va̱yaja̍namasya̱psu dhau̱tasya̍ soma deva te̱ nṛbhi̍ḥ
su̱tasye̱ṣṭaya̍juṣaḥ stu̱tasto̍masya śa̱stoktha̍sya̱ yo bha̱kṣo a̍śva̱sani̱ṟyo
go̱sani̱stasya̍ te pi̱tṛbhi̍rbha̱kṣaṃ kṛ̍ta̱syopa̍hūta̱syopa̍hūto
bhakṣayāmi
||3.2.5||vi̱śva̱ca̱ṟṣa̱ṇe̱ tri̱ṣṭupcha̍ṃdasa̱ iṃdra̍pītasya̱
narā̱śagͫsa̍pīta̱syāti̍ stu̱tasto̍masya jī̱vāya̱ namo̍ vaḥ pitaro babhūva̱
catu̍ścatvārigͫśacca
||3.2.5||23 ma̱hī̱nāṃ payo̍'si̱ viśve̍ṣāṃ de̱vānā̎ṃ ta̱nūrṛ̱dhyāsa̍ma̱dya pṛṣa̍tīnā̱ṃ
graha̱ṃ pṛṣa̍tīnā̱ṃ graho̍'si̱ viṣṇo̱rhṛda̍yama̱syeka̍miṣa̱ viṣṇu̱stvānu̱
vi ca̍krame bhū̱tirda̱dhnā ghṛ̱tena̍ vardhatā̱ṃ tasya̍ me̱ṣṭasya̍ vī̱tasya̱
dravi̍ṇa̱mā ga̍myā̱jjyoti̍rasi vaiśvāna̱raṃ pṛśni̍yai du̱gdhaṃ yāva̍tī̱
dyāvā̍pṛthi̱vī ma̍hi̱tvā yāva̍cca sa̱pta sindha̍vo vita̱sthuḥ | tāva̍ntamindra te̱
24 grahagͫ̍ sa̱horjā gṛ̍hṇā̱myastṛ̍tam || yatkṛ̍ṣṇaśaku̱naḥ
pṛ̍ṣadā̱jyama̍vamṛ̱śecchū̱drā a̍sya pra̱māyu̍kāḥ syu̱ryacchvāva̍
mṛ̱śeccatu̍ṣpādo'sya pa̱śava̍ḥ pra̱māyu̍kāḥ syu̱ryat skande̱dyaja̍mānaḥ
pra̱māyu̍kaḥ syātpa̱śavo̱ vai pṛ̍ṣadā̱jyaṃ pa̱śavo̱ vā e̱tasya̍ skandanti̱ yasya̍
pṛṣadā̱jya2gͫ skanda̍ti̱ yatpṛ̍ṣadā̱jyaṃ puna̍rgṛ̱hṇāti̍ pa̱śūne̱vāsmai̱
puna̍rgṛhṇāti prā̱ṇo vai pṛ̍ṣadā̱jyaṃ prā̱ṇo vā
25 e̱tasya̍ skandati̱ yasya̍ pṛṣadā̱jya2gͫ skanda̍ti̱ yatpṛ̍ṣadā̱jyaṃ
puna̍rgṛ̱hṇāti̍ prā̱ṇame̱vāsmai̱ puna̍rgṛhṇāti̱ hira̍ṇyamava̱dhāya̍
gṛhṇātya̱mṛta̱ṃ vai hira̍ṇyaṃ prā̱ṇaḥ pṛ̍ṣadā̱jyama̱mṛta̍me̱vāsya̍ prā̱ṇe
da̍dhāti śa̱tamā̍naṃ bhavati śa̱tāyu̱ḥ puru̍ṣaḥ śa̱teṃdri̍ya̱ āyu̍ṣye̱vendri̱ye
prati̍ tiṣṭha̱tyaśva̱mava̍ ghrāpayati prājāpa̱tyo vā aśva̍ḥ prājāpa̱tyaḥ prā̱ṇaḥ
svāde̱vāsmai̱ yone̎ḥ prā̱ṇaṃ nirmi̍mīte̱ vi vā e̱tasya̍ ya̱jñaśchi̍dyate̱
yasya̍ pṛṣadā̱jya2gͫ skanda̍ti vaiṣṇa̱vyarcā puna̍rgṛhṇāti ya̱jño vai
viṣṇu̍rya̱jñenai̱va ya̱jñagͫ saṃ ta̍noti
||3.2.6||te̱ pṛ̱ṣa̱dā̱jyaṃ
prā̱ṇo vai yone̎ḥ prā̱ṇaṃ dvāvigͫ̍śatiśca
||3.2.6||26 deva̍ savitare̱tatte̱ prāha̱ tatpra ca̍ suva̱ pra ca̍ yaja̱
bṛha̱spati̍rbra̱hmāyu̍ṣmatyā ṛ̱co mā gā̍ta tanū̱pāthsāmna̍ḥ sa̱tyā va̍
ā̱śiṣa̍ḥ santu sa̱tyā ākū̍taya ṛ̱taṃ ca̍ sa̱tyaṃ ca̍ vadata stu̱ta de̱vasya̍
savi̱tuḥ pra̍sa̱ve stu̱tasya̍ stu̱tama̱syūrja̱ṃ mahyagg̍ stu̱taṃ du̍hā̱mā mā̎
stu̱tasya̍ stu̱taṃ ga̍myāccha̱strasya̍ śa̱stra
27 ma̱syūrja̱ṃ mahyagͫ̍ śa̱straṃ du̍hā̱mā mā̍ śa̱strasya̍ śa̱straṃ
ga̍myādindri̱yāva̍nto vanāmahe dhukṣī̱mahi̍ pra̱jāmiṣa̎m || sā me̍
sa̱tyāśīrde̱veṣu̍ bhūyādbrahma varca̱saṃ māga̍myāt || ya̱jño ba̍bhūva̱ sa ā
ba̍bhūva̱ sa pra ja̍jñe̱ sa vā̍vṛdhe | sa de̱vānā̱madhi̍patirbabhūva̱ so a̱smāgͫ
adhi̍patīnkarotu va̱ya2gͫ syā̍ma̱ pata̍yo rayī̱ṇām || ya̱jño vā̱ vai
28 ya̱jñapa̍tiṃ du̱he ya̱jñapa̍tirvā ya̱jñaṃ du̍he̱ sa yaḥ
stu̍taśa̱strayo̱rdoha̱mavi̍dvā̱ṉ yaja̍te̱ taṃ ya̱jño du̍he̱ sa i̱ṣṭvā
pāpī̍yānbhavati̱ ya e̍nayo̱rdoha̍ṃ vi̱dvān yaja̍te̱ sa ya̱jñaṃ du̍he̱ sa i̱ṣṭvā
vasī̍yānbhavati stu̱tasya̍ stu̱tama̱syūrja̱ṃ mahyagg̍ stu̱taṃ du̍hā̱mā mā̎ stu̱tasya̍
stu̱taṃ ga̍myāccha̱strasya̍ śa̱strama̱syūrja̱ṃ mahyagͫ̍ śa̱straṃ du̍hā̱mā
mā̍ śa̱strasya̍ śa̱straṃ ga̍myā̱dityā̍hai̱ṣa vai stu̍taśa̱strayo̱rdoha̱staṃ
ya e̱vaṃ vi̱dvān yaja̍te du̱ha e̱va ya̱jñami̱ṣṭvā vasī̍yānbhavati
||3.2.7||śa̱straṃ vai śa̱straṃ du̍hā̱ṃ dvāvigͫ̍śatiśca
||3.2.7||29 śye̱nāya̱ patva̍ne̱ svāhā̱ vaṭthsva̱yama̍bhigūrtāya̱ namo̍
viṣṭa̱ṃbhāya̱ dharma̍ṇe̱ svāhā̱ vaṭthsva̱yama̍bhigūrtāya̱ nama̍ḥ
pari̱dhaye̍ jana̱pratha̍nāya̱ svāhā̱ vaṭthsva̱yama̍bhigūrtāya̱ nama̍
ū̱rje hotrā̍ṇā̱g̱ svāhā̱ vaṭthsva̱yama̍bhigūrtāya̱ nama̱ḥ paya̍se̱
hotrā̍ṇā̱g̱ svāhā̱ vaṭthsva̱yama̍bhigūrtāya̱ nama̍ḥ pra̱jāpa̍taye̱ mana̍ve̱
svāhā̱ vaṭthsva̱yama̍bhigūrtāya̱ nama̍ ṛ̱tamṛ̍tapāḥ suvarvā̱ṭ thsvāhā̱
vaṭthsva̱yama̍bhigūrtāya̱ nama̍stṛ̱ṃpantā̱g̱ͫ hotrā̱ madho̎rghṛ̱tasya̍
ya̱jñapa̍ti̱mṛṣa̍ya̱ ena̍sā
30 'huḥ | pra̱jā nirbha̍ktā anuta̱pyamā̍nā madha̱vyau̎ sto̱kāvapa̱ tau ra̍rādha
| saṃ na̱stābhyāgͫ̍ sṛjatu vi̱śvaka̍rmā gho̱rā ṛṣa̍yo̱ namo̍ astvebhyaḥ |
cakṣu̍ṣa eṣā̱ṃ mana̍saśca sa̱ndhau bṛha̱spata̍ye̱ mahi̱ ṣaddyu̱mannama̍ḥ |
namo̍ vi̱śvaka̍rmaṇe̱ sa u̍ pātva̱smāna̍na̱nyānthso̍ma̱pān manya̍mānaḥ | prā̱ṇasya̍
vi̱dvānthsa̍ma̱re na dhīra̱ ena̍ścakṛ̱vānmahi̍ ba̱ddha e̍ṣām || taṃ vi̍śvakarma̱n
31 pra mu̍ñcā sva̱staye̱ ye bha̱kṣaya̍nto̱ na vasū̎nyānṛ̱huḥ |
yāna̱gnayo̱'nvata̍pyanta̱ dhiṣṇi̍yā i̱yaṃ teṣā̍mava̱yā duri̍ṣṭyai̱ svi̍ṣṭiṃ
na̱stāṃ kṛ̍ṇotu vi̱śvaka̍rmā || nama̍ḥ pi̱tṛbhyo̍ a̱bhi ye no̱ akhya̍n,
yajña̱kṛto̍ ya̱jñakā̍māḥ sude̱vā a̍kā̱mā vo̱ dakṣi̍ṇā̱ṃ na nī̍nima̱ mā
na̱stasmā̱dena̍saḥ pāpayiṣṭa | yāva̍nto̱ vai sa̍da̱syā̎ste sarve̍dakṣi̱ṇyā̎stebhyo̱
yo dakṣi̍ṇā̱ṃ na
32 naye̱daibhyo̍ vṛścyeta̱ yadvai̎śvakarma̱ṇāni̍ ju̱hoti̍ sada̱syā̍ne̱va
tatprī̍ṇātya̱sme de̍vāso̱ vapu̍ṣe cikithsata̱ yamā̱śirā̱ daṃpa̍tī vā̱mama̍śnu̱taḥ
| pumā̎npu̱tro jā̍yate vi̱ndate̱ vasvatha̱ viśve̍ ara̱pā e̍dhate gṛ̱haḥ ||
ā̱śī̱rdā̱yā daṃpa̍tī vā̱mama̍śnutā̱mari̍ṣṭo̱ rāya̍ḥ sacatā̱g̱ͫ samo̍kasā
| ya āsi̍ca̱thsaṃdu̍gdhaṃ ku̱ṃbhyā sa̱heṣṭena̱ yāma̱nnama̍tiṃ jahātu̱ saḥ ||
sa̱rpi̱rgrī̱vī
33 pīva̍ryasya jā̱yā pīvā̍naḥ pu̱trā akṛ̍śāso asya | sa̱hajā̍ni̱ryaḥ
su̍makha̱syamā̍na̱ indrā̍yā̱śiragͫ̍ sa̱ha ku̱ṃbhyādā̎t || ā̱śīrma̱ ūrja̍mu̱ta
su̍prajā̱stvamiṣa̍ṃ dadhātu̱ dravi̍ṇa̱g̱ͫ sava̍rcasam | sa̱ñjaya̱n kṣetrā̍ṇi̱
saha̍sā̱hami̍ndra kṛṇvā̱no a̱nyāgͫ adha̍rānthsa̱patnān̍ || bhū̱tama̍si bhū̱te
mā̍ dhā̱ mukha̍masi̱ mukha̍ṃ bhūyāsa̱ṃ dyāvā̍pṛthi̱vībhyā̎ṃ tvā̱ pari̍ gṛhṇāmi̱
viśve̎ tvā de̱vā vai̎śvāna̱rāḥ
34 pra cyā̍vayantu di̱vi de̱vān dṛgͫ̍hā̱ntari̍kṣe̱ vayāgͫ̍si pṛthi̱vyāṃ
pārthi̍vāndhru̱vaṃ dhru̱veṇa̍ ha̱viṣāva̱ soma̍ṃ nayāmasi | yathā̍ na̱ḥ
sarva̱mijjaga̍daya̱kṣmagͫ su̱manā̱ asa̍t || yathā̍ na̱ indra̱ idviśa̱ḥ
keva̍lī̱ḥ sarvā̱ḥ sama̍nasa̱ḥ kara̍t | yathā̍ na̱ḥ sarvā̱ iddiśo̱'smāka̱ṃ
keva̍lī̱rasan̍
||3.2.8||ena̍sā viśvakarma̱ṉ yo dakṣi̍ṇā̱ṃ na sa̍rpirgrī̱vī
vai̎śvāna̱rāśca̍tvāri̱g̱ͫśacca̍
||3.2.8||35 yadvai hotā̎dhva̱ryuma̍bhyā̱hvaya̍te̱ vajra̍menama̱bhi pra va̍rtaya̱tyuktha̍śā̱
ityā̍ha prātaḥsava̱naṃ pra̍ti̱gīrya̱ trīṇye̱tānya̱kṣarā̍ṇi tri̱padā̍ gāya̱trī
gā̍ya̱traṃ prā̍taḥsava̱naṃ gā̍yatri̱yaiva prā̍taḥsava̱ne vajra̍ma̱ntardha̍tta u̱kthaṃ
vā̱cītyā̍ha̱ mādhya̍ndina̱g̱ͫ sava̍naṃ prati̱gīrya̍ ca̱tvārye̱tānya̱kṣarā̍ṇi̱
catu̍ṣpadā tri̱ṣṭuptraiṣṭu̍bha̱ṃ mādhya̍ndina̱g̱ͫ sava̍naṃ tri̱ṣṭubhai̱va
mādhya̍ndine̱ sava̍ne̱ vajra̍ma̱ntardha̍tta
36 u̱kthaṃ vā̱cīndrā̱yetyā̍ha tṛtīyasava̱naṃ pra̍ti̱gīrya̍ sa̱ptaitānya̱kṣarā̍ṇi
sa̱ptapa̍dā̱ śakva̍rī śākva̱ro vajro̱ vajre̍ṇai̱va tṛ̍tīyasava̱ne
vajra̍ma̱ntardha̍tte brahmavā̱dino̍ vadanti̱ sa tvā a̍dhva̱ryuḥ syā̱dyo ya̍thāsava̱naṃ
pra̍tiga̱re chandāgͫ̍si saṃpā̱daye̱tteja̍ḥ prātaḥsava̱na ā̱tman dadhī̍teṃdri̱yaṃ
mādhya̍ndine̱ sava̍ne pa̱śūgstṛ̍tīyasava̱na ityuktha̍śā̱ ityā̍ha prātaḥsava̱naṃ
pra̍ti̱gīrya̱ trīṇye̱tānya̱kṣarā̍ṇi
37 tri̱padā̍ gāya̱trī gā̍ya̱traṃ prā̍taḥsava̱naṃ prā̍taḥsava̱na e̱va pra̍tiga̱re
chandāgͫ̍si̱ saṃ pā̍daya̱tyatho̱ tejo̱ vai gā̍ya̱trī teja̍ḥ prātaḥsava̱naṃ teja̍
e̱va prā̍taḥsava̱na ā̱tmandha̍tta u̱kthaṃ vā̱cītyā̍ha̱ mādhya̍ndina̱g̱ͫ sava̍naṃ
prati̱gīrya̍ ca̱tvārye̱tānya̱kṣarā̍ṇi̱ catu̍ṣpadā tri̱ṣṭuptraiṣṭu̍bha̱ṃ
mādhya̍ndina̱g̱ͫ sava̍na̱ṃ mādhya̍ndina e̱va sava̍ne pratiga̱re chandāgͫ̍si̱
saṃ pā̍daya̱tyatho̍ iṃdri̱yaṃ vai tri̱ṣṭugi̍ṃdri̱yaṃ mādhya̍ndina̱g̱ͫ sava̍na
38 mindri̱yame̱va mādhya̍ndine̱ sava̍na ā̱tmandha̍tta u̱kthaṃ vā̱cīndrā̱yetyā̍ha
tṛtīyasava̱naṃ pra̍ti̱gīrya̍ sa̱ptaitānya̱kṣarā̍ṇi sa̱ptapa̍dā̱ śakva̍rī
śākva̱rāḥ pa̱śavo̱ jāga̍taṃ tṛtīyasava̱naṃ tṛ̍tīyasava̱na e̱va pra̍tiga̱re
chandāgͫ̍si̱ saṃ pā̍daya̱tyatho̍ pa̱śavo̱ vai jaga̍tī pa̱śava̍stṛtīyasava̱naṃ
pa̱śūne̱va tṛ̍tīyasava̱na ā̱tmandha̍tte̱ yadvai hotā̎dhva̱ryuma̍bhyā̱hvaya̍ta
ā̱vya̍masmindadhāti̱ tadyannā
39 'pa̱hanī̍ta pu̱rāsya̍ saṃvathsa̱rādgṛ̱ha ā ve̍vīra̱ñchogͫsā̱ moda̍
i̱veti̍ pra̱tyāhva̍yate̱ tenai̱va tadapa̍ hate̱ yathā̱ vā āya̍tāṃ pra̱tīkṣa̍ta
e̱vama̍dhva̱ryuḥ pra̍tiga̱raṃ pratī̎kṣate̱ yada̍bhipratigṛṇī̱yādyathāya̍tayā
samṛ̱cchate̍ tā̱dṛge̱va tadyada̍rdha̱rcāllupye̍ta̱ yathā̱ dhāva̍dbhyo̱
hīya̍te tā̱dṛge̱va tatpra̱bāhu̱gvā ṛ̱tvijā̍mudgī̱thā u̍dgī̱tha e̱vodgā̍tṛ̱ṇā
40 mṛ̱caḥ pra̍ṇa̱va u̍kthaśa̱g̱ͫsinā̎ṃ pratiga̱ro̎'dhvaryū̱ṇāṃ ya e̱vaṃ
vi̱dvānpra̍tigṛ̱ṇātya̍nnā̱da e̱va bha̍va̱tyāsya̍ pra̱jāyā̎ṃ vā̱jī jā̍yata i̱yaṃ
vai hotā̱sāva̍dhva̱ryuryadāsī̍na̱ḥ śagͫsa̍tya̱syā e̱va taddhotā̱ naityāsta̍
iva̱ hīyamatho̍ i̱māme̱va tena̱ yaja̍māno duhe̱ yattiṣṭha̍n pratigṛ̱ṇātya̱muṣyā̍
e̱va tada̍dhva̱ryurnaiti̱
41 tiṣṭha̍tīva̱ hya̍sāvatho̍ a̱mūme̱va tena̱ yaja̍māno duhe̱ yadāsī̍na̱ḥ
śagͫsa̍ti̱ tasmā̍di̱taḥ pra̍dānaṃ de̱vā upa̍ jīvanti̱ yattiṣṭha̍npratigṛ̱ṇāti̱
tasmā̍da̱muta̍ḥ pradānaṃ manu̱ṣyā̍ upa̍ jīvanti̱ yatprāṅāsī̍na̱ḥ śagͫsa̍ti
pra̱tyaṅtiṣṭha̍npratigṛ̱ṇāti̱ tasmā̎tprā̱cīna̱g̱ͫ reto̍ dhīyate pra̱tīcī̎ḥ
pra̱jā jā̍yante̱ yadvai hotā̎dhva̱ryuma̍bhyā̱hvaya̍te̱ vajra̍menama̱bhi pra
va̍rtayati̱ parā̱ṅā va̍rtate̱ vajra̍me̱va tanni ka̍roti
||3.2.9||sava̍ne̱
vajra̍ma̱ṃtardha̍tte̱ trīṇyai̱tānya̱kṣarā̍ṇīṃdri̱yaṃ mādhya̍ṃdina̱g̱ͫ sava̍na̱ṃ
nodgā̍tṛ̱ṇāma̍dhva̱ryurnaiti̍ vartayatya̱ṣṭau ca̍
||3.2.9||42 u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto'si vākṣa̱sada̍si vā̱kpābhyā̎ṃ tvā kratu̱pābhyā̍ma̱sya
ya̱jñasya̍ dhru̱vasyādhya̍kṣābhyāṃ gṛhṇāmyupayā̱magṛ̍hīto'syṛta̱sada̍si
cakṣu̱ṣpābhyā̎ṃ tvā kratu̱pābhyā̍ma̱sya ya̱jñasya̍ dhru̱vasyādhya̍kṣābhyāṃ
gṛhṇāmyupayā̱magṛ̍hīto'si śruta̱sada̍si śrotra̱pābhyā̎ṃ tvā kratu̱pābhyā̍ma̱sya
ya̱jñasya̍ dhru̱vasyādhya̍kṣābhyāṃ gṛhṇāmi de̱vebhya̍stvā vi̱śvade̍vebhyastvā̱
viśve̎bhyastvā de̱vebhyo̱ viṣṇa̍vurukramai̱ṣa te̱ soma̱stagͫ ra̍kṣasva̱
43 taṃ te̍ du̱ścakṣā̱ mā va̍ khya̱nmayi̱ vasu̍ḥ puro̱vasu̍rvā̱kpā vāca̍ṃ me pāhi̱
mayi̱ vasu̍rvi̱dadva̍suścakṣu̱ṣpāścakṣu̍rme pāhi̱ mayi̱ vasu̍ḥ sa̱ṃyadva̍suḥ
śrotra̱pāḥ śrotra̍m me pāhi̱ bhūra̍si̱ śreṣṭho̍ raśmī̱nāṃ prā̍ṇa̱pāḥ prā̱ṇaṃ me̍
pāhi̱ dhūra̍si̱ śreṣṭho̍ raśmī̱nāma̍pāna̱pā a̍pā̱naṃ me̍ pāhi̱ yo na̍ indravāyū
mitrāvaruṇāvaśvināvabhi̱dāsa̍ti̱ bhrātṛ̍vya u̱tpipī̍te śubhaspatī i̱dama̱haṃ
tamadha̍raṃ pādayāmi̱ yathe̎ndrā̱hamu̍tta̱maśce̱tayā̍ni
||3.2.10||rakṣasva̱
bhrātṛ̍vya̱strayo̍daśa ca
||3.2.10||44 pra so a̍gne̱ tavo̱tibhi̍ḥ su̱vīrā̍bhistarati̱ vāja̍karmabhiḥ | yasya̱ tvagͫ
sa̱khyamāvi̍tha || pra hotre̍ pū̱rvyaṃ vaco̱'gnaye̍ bharatā bṛ̱hat | vi̱pāṃ
jyotīgͫ̍ṣi̱ bibhra̍te̱ na ve̱dhase̎ || agne̱ trīte̱ vāji̍nā̱ trīṣa̱dhasthā̍
ti̱sraste̍ ji̱hvā ṛ̍tajāta pū̱rvīḥ | ti̱sra u̍ te ta̱nuvo̍ de̱vavā̍tā̱stābhi̍rnaḥ
pāhi̱ giro̱ apra̍yucchan || saṃ vā̱ṃ karma̍ṇā̱ sami̱ṣā
45 hi̍no̱mīndrā̍viṣṇū̱ apa̍saspā̱re a̱sya | ju̱ṣethā̎ṃ ya̱jñaṃ dravi̍ṇaṃ
ca dhatta̱mari̍ṣṭairnaḥ pa̱thibhi̍ḥ pā̱raya̍ntā || u̱bhā ji̍gyathu̱rna parā̍
jayethe̱ na parā̍ jigye kata̱raśca̱naino̎ḥ | indra̍śca viṣṇo̱ yadapa̍spṛdhethāṃ
tre̱dhā sa̱hasra̱ṃ vi tadai̍rayethām || trīṇyāyūgͫ̍ṣi̱ tava̍ jātavedasti̱sra
ā̱jānī̍ru̱ṣasa̍ste agne | tābhi̍rde̱vānā̱mavo̍ yakṣi vi̱dvānathā̍
46 bhava̱ yaja̍mānāya̱ śaṃ yoḥ || a̱gnistrīṇi̍ tri̱dhātū̱nyā kṣe̍ti vi̱dathā̍ ka̱viḥ
| sa trīgͫre̍kāda̱śāgͫ i̱ha | yakṣa̍cca pi̱praya̍cca no̱ vipro̍ dū̱taḥ
pari̍ṣkṛtaḥ | nabha̍ntāmanya̱ke sa̍me || indrā̍viṣṇū dṛgͫhi̱tāḥ śaṃba̍rasya̱
nava̱ puro̍ nava̱tiṃ ca̍ śnathiṣṭam | śa̱taṃ va̱rcina̍ḥ sa̱hasra̍ṃ ca sā̱kagͫ
ha̱tho a̍pra̱tyasu̍rasya vī̱rān || u̱ta mā̱tā ma̍hi̱ṣamanva̍venada̱mī tvā̍
jahati putra de̱vāḥ | athā̎bravīd vṛ̱tramindro̍ hani̱ṣyanthsakhe̍ viṣṇo vita̱raṃ
vi kra̍masva
||3.2.11||i̱ṣātha̍ tvā̱ trayo̍daśa ca
||3.2.11||tṛtīyakāṇḍe tṛtīyaḥ praśnaḥ 3
1 agne̍ tejasvinteja̱svī tvaṃ de̱veṣu̍ bhūyā̱steja̍svanta̱ṃ māmāyu̍ṣmanta̱ṃ
varca̍svantaṃ manu̱ṣye̍ṣu kuru dī̱kṣāyai̍ ca tvā̱ tapa̍saśca̱ teja̍se
juhomi tejo̱vida̍si̱ tejo̍ mā̱ mā hā̍sī̱nmāhaṃ tejo̍ hāsiṣa̱ṃ mā māṃ tejo̍
hāsī̱dindrau̍jasvinnoja̱svī tvaṃ de̱veṣu̍ bhūyā̱ oja̍svanta̱ṃ māmāyu̍ṣmanta̱ṃ
varca̍svantaṃ manu̱ṣye̍ṣu kuru̱ brahma̍ṇaśca tvā kṣa̱trasya̱ cau
2 ja̍se juhomyojo̱vida̱syojo̍ mā̱ mā hā̍sī̱nmāhamojo̍ hāsiṣa̱ṃ mā māmojo̍
hāsī̱thsūrya̍ bhrājasvinbhrāja̱svī tvaṃ de̱veṣu̍ bhūyā̱ bhrāja̍svanta̱ṃ
māmāyu̍ṣmanta̱ṃ varca̍svantaṃ manu̱ṣye̍ṣu kuru vā̱yośca̍ tvā̱pāṃ ca̱ bhrāja̍se
juhomi suva̱rvida̍si̱ suva̍rmā̱ mā hā̍sī̱nmāhagͫ suva̍rhāsiṣa̱ṃ mā māgͫ
suva̍rhāsī̱nmayi̍ me̱dhāṃ mayi̍ pra̱jāṃ mayya̱gnistejo̍ dadhātu̱ mayi̍ me̱dhāṃ mayi̍
pra̱jāṃ mayīndra̍ indri̱yaṃ da̍dhātu̱ mayi̍ me̱dhāṃ mayi̍ pra̱jāṃ mayi̱ sūṟyo̱
bhrājo̍ dadhātu
||3.3.1||kṣa̱trasya̍ ca̱ mayi̱ trayo̍vigͫśatiśca
||3.3.1||3 vā̱yurhi̍ṃka̱rtāgniḥ pra̍sto̱tā pra̱jāpa̍ti̱ḥ sāma̱ bṛha̱spati̍rudgā̱tā
viśve̍ de̱vā u̍pagā̱tāro̍ ma̱ruta̍ḥ pratiha̱rtāra̱ indro̍
ni̱dhana̱ṃ te de̱vāḥ prā̍ṇa̱bhṛta̍ḥ prā̱ṇaṃ mayi̍ dadhatve̱tadvai
sarva̍madhva̱ryuru̍pāku̱rvannu̍dgā̱tṛbhya̍ u̱pāka̍roti̱ te de̱vāḥ
prā̍ṇa̱bhṛta̍ḥ prā̱ṇaṃ mayi̍ dadha̱tvityā̍hai̱tade̱va sarva̍mā̱tmandha̍tta̱
iḍā̍ deva̱hūrmanu̍ryajña̱nīrbṛha̱spati̍rukthāma̱dāni̍ śagͫsiṣa̱dviśve̍ de̱vāḥ
4 sū̎kta̱vāca̱ḥ pṛthi̍vi māta̱rmā mā̍ higͫsī̱rmadhu̍ maniṣye̱ madhu̍ janiṣye̱
madhu̍ vakṣyāmi̱ madhu̍ vadiṣyāmi̱ madhu̍matīṃ de̱vebhyo̱ vāca̍mudyāsagͫ
śuśrū̱ṣeṇyā̎ṃ manu̱ṣye̎bhya̱staṃ mā̍ de̱vā a̍vantu śo̱bhāyai̍ pi̱taro'nu̍
madantu
||3.3.2||śa̱g̱ͫsi̱ṣa̱dviśve̍ de̱vā a̱ṣṭāvigͫ̍śatiśca
||3.3.2||5 vasa̍vastvā̱ pra vṛ̍hantu gāya̱treṇa̱ chaṃda̍sā̱gneḥ pri̱yaṃ pātha̱ upe̍hi
ru̱drāstvā̱ pra vṛ̍hantu̱ traiṣṭu̍bhena̱ chaṃda̱sendra̍sya pri̱yaṃ pātha̱
upe̎hyādi̱tyāstvā̱ pra vṛ̍hantu̱ jāga̍tena̱ chaṃda̍sā̱ viśve̍ṣāṃ de̱vānā̎ṃ
pri̱yaṃ pātha̱ upe̍hi̱ māndā̍ su te śukra śu̱kramā dhū̍nomi bha̱ndanā̍su̱ kota̍nāsu̱
nūta̍nāsu̱ reśī̍ṣu̱ meṣī̍ṣu̱ vāśī̍ṣu viśva̱bhṛthsu̱ mādhvī̍ṣu kaku̱hāsu̱
śakva̍rīṣu
6 śu̱krāsu̍ te śukra śu̱kramā dhū̍nomi śu̱kraṃ te̍ śu̱kreṇa̍ gṛhṇā̱myahno̍
rū̱peṇa̱ sūrya̍sya ra̱śmibhi̍ḥ | āsmi̍nnu̱grā a̍cucyavurdi̱vo dhārā̍ asaścata
|| ka̱ku̱hagͫ rū̱paṃ vṛ̍ṣa̱bhasya̍ rocate bṛ̱hathsoma̱ḥ soma̍sya puro̱gāḥ
śu̱kraḥ śu̱krasya̍ puro̱gāḥ | yatte̍ so̱mādā̎bhya̱ṃ nāma̱ jāgṛ̍vi̱ tasmai̍
te soma̱ somā̍ya̱ svāho̱śiktvaṃ de̍va soma gāya̱treṇa̱ chaṃda̍sā̱gneḥ
7 pri̱yaṃ pātho̱ apī̍hi va̱śī tvaṃ de̍va soma̱ traiṣṭu̍bhena̱ chaṃda̱sendra̍sya
pri̱yaṃ pātho̱ apī̎hya̱smathsa̍khā̱ tvaṃ de̍va soma̱ jāga̍tena̱ chaṃda̍sā̱
viśve̍ṣāṃ de̱vānā̎ṃ pri̱yaṃ pātho̱ apī̱hyā na̍ḥ prā̱ṇa e̍tu parā̱vata̱
āntari̍kṣāddi̱vaspari̍ | āyu̍ḥ pṛthi̱vyā adhya̱mṛta̍masi prā̱ṇāya̍
tvā | i̱ndrā̱gnī me̱ varca̍ḥ kṛṇutā̱ṃ varca̱ḥ somo̱ bṛha̱spati̍ḥ |
varco̍ me̱ viśve̍ de̱vā varco̍ me dhattamaśvinā || da̱dha̱nve vā̱ yadī̱manu̱
voca̱dbrahmā̍ṇi̱ veru̱ tat | pari̱ viśvā̍ni̱ kāvyā̍ ne̱miśca̱krami̍vābhavat
||3.3.3||śakva̍rīṣva̱gnerbṛha̱spati̱ḥ paṃca̍vigͫśatiśca
||3.3.3||8 e̱tadvā a̱pāṃ nā̍ma̱dheya̱ṃ guhya̱ṃ yadā̍dhā̱vā māndā̍su te śukra śu̱kramā
dhū̍no̱mītyā̍hā̱pāme̱va nā̍ma̱dheye̍na̱ guhye̍na di̱vo vṛṣṭi̱mava̍ ruṃdhe
śu̱kraṃ te̍ śu̱kreṇa̍ gṛhṇā̱mītyā̍hai̱tadvā ahno̍ rū̱paṃ yadrātri̱ḥ sūrya̍sya
ra̱śmayo̱ vṛṣṭyā̍ īśa̱te'hna̍ e̱va rū̱peṇa̱ sūrya̍sya ra̱śmibhi̍rdi̱vo
vṛṣṭi̍ṃ cyāvaya̱tyāsmi̍nnu̱grā
9 a̍cucyavu̱rityā̍ha yathāya̱jure̱vaitatka̍ku̱hagͫ rū̱paṃ vṛ̍ṣa̱bhasya̍
rocate bṛ̱hadityā̍hai̱tadvā a̍sya kaku̱hagͫ rū̱paṃ yadvṛṣṭī̍ rū̱peṇai̱va
vṛṣṭi̱mava̍ ruṃdhe̱ yatte̍ so̱mādā̎bhya̱ṃ nāma̱ jāgṛ̱vītyā̍hai̱ṣa ha̱
vai ha̱viṣā̍ ha̱virya̍jati̱ yo'dā̎bhyaṃ gṛhī̱tvā somā̍ya ju̱hoti̱ parā̱ vā
e̱tasyāyu̍ḥ prā̱ṇa e̍ti̱
10 yo'gͫ̍śuṃ gṛ̱hṇātyā na̍ḥ prā̱ṇa e̍tu parā̱vata̱ ityā̱hāyu̍re̱va
prā̱ṇamā̱tmandha̍tte̱'mṛta̍masi prā̱ṇāya̱ tveti̱ hira̍ṇyama̱bhi vya̍nitya̱mṛta̱ṃ
vai hira̍ṇya̱māyu̍ḥ prā̱ṇo̍'mṛte̍nai̱vāyu̍rā̱tmandha̍tte śa̱tamā̍naṃ bhavati
śa̱tāyu̱ḥ puru̍ṣaḥ śa̱teṃdri̍ya̱ āyu̍ṣye̱vendri̱ye prati̍ tiṣṭhatya̱pa upa̍
spṛśati bheṣa̱jaṃ vā āpo̍ bheṣa̱jame̱va ku̍rute
||3.3.4||u̱grā e̱tyāpa̱strīṇi̍
ca
||3.3.4||11 vā̱yura̍si prā̱ṇo nāma̍ savi̱turādhi̍patye'pā̱nam me̍ dā̱ścakṣu̍rasi̱ śrotra̱ṃ
nāma̍ dhā̱turādhi̍patya̱ āyu̍rmedā rū̱pama̍si̱ varṇo̱ nāma̱ bṛha̱spate̱rādhi̍patye
pra̱jāṃ me̍ dā ṛ̱tama̍si sa̱tyaṃ nāmendra̱syādhi̍patye kṣa̱tram me̍ dā bhū̱tama̍si̱
bhavya̱ṃ nāma̍ pitṛ̱ṇāmādhi̍patye̱'pāmoṣa̍dhīnā̱ṃ garbha̍ṃ dhā ṛ̱tasya̍ tvā̱
vyo̍mana ṛ̱tasya̍
12 tvā̱ vibhū̍mana ṛ̱tasya̍ tvā̱ vidha̍rmaṇa ṛ̱tasya̍ tvā sa̱tyāya̱rtasya̍ tvā̱
jyoti̍ṣe pra̱jāpa̍tirvi̱rāja̍mapaśya̱ttayā̍ bhū̱taṃ ca̱ bhavya̍ṃ cāsṛjata̱
tāmṛṣi̍bhyasti̱ro̍'dadhā̱ttāṃ ja̱mada̍gni̱stapa̍sāpaśya̱ttayā̱ vai sa
pṛśnī̱nkāmā̍nasṛjata̱ tatpṛśnī̍nāṃ pṛśni̱tvaṃ yatpṛśna̍yo gṛ̱hyante̱
pṛśnī̍ne̱va taiḥ kāmā̱ṉ yaja̍mā̱no'va̍ ruṃdhe vā̱yura̍si prā̱ṇo
13 nāmetyā̍ha prāṇāpā̱nāve̱vāva̍ ruṃdhe̱ cakṣu̍rasi̱ śrotra̱ṃ nāmetyā̱hāyu̍re̱vāva̍
ruṃdhe rū̱pama̍si̱ varṇo̱ nāmetyā̍ha pra̱jāme̱vāva̍ ruṃdha ṛ̱tama̍si sa̱tyaṃ
nāmetyā̍ha kṣa̱trame̱vāva̍ ruṃdhe bhū̱tama̍si̱ bhavya̱ṃ nāmetyā̍ha pa̱śavo̱
vā a̱pāmoṣa̍dhīnā̱ṃ garbha̍ḥ pa̱śūne̱vā
14 'va̍ ruṃdha e̱tāva̱dvai puru̍ṣaṃ pa̱rita̱stade̱vāva̍ ruṃdha ṛ̱tasya̍ tvā̱
vyo̍mana̱ ityā̍he̱yaṃ vā ṛ̱tasya̱ vyo̍me̱māme̱vābhi ja̍yatyṛ̱tasya̍ tvā̱
vibhū̍mana̱ ityā̍hā̱ntari̍kṣa̱ṃ vā ṛ̱tasya̱ vibhū̍mā̱ntari̍kṣame̱vābhi
ja̍yatyṛ̱tasya̍ tvā̱ vidha̍rmaṇa̱ ityā̍ha̱ dyaurvā ṛ̱tasya̱ vidha̍rma̱
diva̍me̱vābhi ja̍yatyṛ̱tasya̍
15 tvā sa̱tyāyetyā̍ha̱ diśo̱ vā ṛ̱tasya̍ sa̱tyaṃ diśa̍ e̱vābhi ja̍yatyṛ̱tasya̍
tvā̱ jyoti̍ṣa̱ ityā̍ha suva̱rgo vai lo̱ka ṛ̱tasya̱ jyoti̍ḥ suva̱rgame̱va
lo̱kama̱bhi ja̍yatye̱tāva̍nto̱ vai de̍valo̱kāstāne̱vābhi ja̍yati̱ daśa̱
saṃpa̍dyante̱ daśā̎kṣarā vi̱rāḍanna̍ṃ vi̱rāḍvi̱rājye̱vānnādye̱ prati̍ tiṣṭhati
||3.3.5||vyo̍mana ṛ̱tasya̍ prā̱ṇaḥ pa̱śūne̱va vidha̍rma̱ diva̍me̱vābhi
ja̍yatyṛ̱tasya̱ ṣaṭca̍tvārigͫśacca
||3.3.5||16 de̱vā vai yadya̱jñena̱ nāvāru̍ṃdhata̱ tatparai̱ravā̍ruṃdhata̱
tatparā̍ṇāṃ para̱tvaṃ yatpare̍ gṛ̱hyante̱ yade̱va ya̱jñena̱ nāva̍ru̱ṃdhe
tasyāva̍ruddhyai̱ yaṃ pra̍tha̱maṃ gṛ̱hṇātī̱mame̱va tena̍ lo̱kama̱bhi ja̍yati̱
yaṃ dvi̱tīya̍ma̱ntari̍kṣa̱ṃ tena̱ yaṃ tṛ̱tīya̍ma̱mume̱va tena̍ lo̱kama̱bhi
ja̍yati̱ yade̱ te gṛ̱hyanta̍ e̱ṣāṃ lo̱kānā̍ma̱bhiji̍tyā̱
17 utta̍re̱ṣvaha̍ḥ sva̱muto̱'rvāñco̍ gṛhyante'bhi̱jityai̱vemā3gͫ
llo̱kānpuna̍rimaṃ lo̱kaṃ pra̱tyava̍rohanti̱ yatpūrve̱ṣvaha̍ḥ
svi̱taḥ parā̎ñco gṛ̱hyante̱ tasmā̍di̱taḥ parā̎ñca i̱me lo̱kā
yadutta̍re̱ṣvaha̍ḥsva̱muto̱'rvāñco̍ gṛ̱hyante̱ tasmā̍da̱muto̱'rvāñca̍
i̱me lo̱kāstasmā̱dayā̍tayāmno lo̱kānma̍nu̱ṣyā̍ upa̍ jīvanti brahmavā̱dino̍ vadanti̱
kasmā̎thsa̱tyāda̱dbhya oṣa̍dhaya̱ḥ saṃbha̍va̱ntyoṣa̍dhayo
18 manu̱ṣyā̍ṇā̱manna̍ṃ pra̱jāpa̍tiṃ pra̱jā anu̱ pra jā̍yanta̱ iti̱ parā̱nanviti̍
brūyā̱dyadgṛ̱hṇātya̱dbhyastvauṣa̍dhībhyo gṛhṇā̱mīti̱ tasmā̍da̱dbhya oṣa̍dhaya̱ḥ
saṃbha̍vanti̱ yadgṛ̱hṇātyoṣa̍dhībhyastvā pra̱jābhyo̍ gṛhṇā̱mīti̱ tasmā̱doṣa̍dhayo
manu̱ṣyā̍ṇā̱manna̱ṃ yadgṛ̱hṇāti̍ pra̱jābhya̍stvā pra̱jāpa̍taye gṛhṇā̱mīti̱
tasmā̎tpra̱jāpa̍tiṃ pra̱jā anu̱ pra jā̍yante
||3.3.6||a̱bhiji̍tyai̱
bhava̱ṃtyoṣa̍dhayo̱ṣṭā ca̍tvārigͫśacca
||3.3.6||19 pra̱jāpa̍tirdevāsu̱rāna̍sṛjata̱ tadanu̍ ya̱jño̍'sṛjyata ya̱jñaṃ
chandāgͫ̍si̱ te viṣva̍ñco̱ vya̍krāma̱nthso'su̍rā̱nanu̍
ya̱jño'pā̎krāmadya̱jñaṃ chandāgͫ̍si̱ te de̱vā
a̍manyantā̱mī vā i̱dama̍bhūva̱ṉ, yadva̱ya2gͫ sma iti̱ te
pra̱jāpa̍ti̱mupā̍dhāva̱nthso̎'bravītpra̱jāpa̍ti̱śchaṃda̍sāṃ vī̱rya̍mā̱dāya̱
tadva̱ḥ pra dā̎syā̱mīti̱ sa chaṃda̍sāṃ vī̱rya̍
20 mā̱dāya̱ tade̎bhya̱ḥ prāya̍ccha̱ttadanu̱ cchaṃdā̱g̱syapā̎krāma̱ñchandāgͫ̍si
ya̱jñastato̍ de̱vā abha̍va̱nparāsu̍rā̱ ya e̱vaṃ chaṃda̍sāṃ vī̱rya̍ṃ vedā
śrā̍va̱yāstu̱ śrauṣa̱ḍyaja̱ ye yajā̍mahe vaṣaṭkā̱ro bhava̍tyā̱tmanā̱ parā̎sya̱
bhrātṛ̍vyo bhavati brahmavā̱dino̍ vadanti̱ kasmai̱ kama̍dhva̱ryurā śrā̍vaya̱tīti̱
chaṃda̍sāṃ vī̱ryā̍yeti̍ brūyāde̱tadvai
21 chaṃda̍sāṃ vī̱rya̍mā śrā̍va̱yāstu̱ śrauṣa̱ḍyaja̱ ye yajā̍mahe
vaṣaṭkā̱ro ya e̱vaṃ veda̱ savī̎ryaire̱va chando̍bhirarcati̱ yatkiṃ cārca̍ti̱
yadindro̍ vṛ̱tramaha̍nname̱dhyaṃ tadyadyatī̍na̱pāva̍padame̱dhyaṃ tadatha̱
kasmā̍dai̱ndro ya̱jña ā sa2gͫsthā̍to̱rityā̍hu̱rindra̍sya̱ vā e̱ṣā ya̱jñiyā̍
ta̱nūryadya̱jñastāme̱va tadya̍janti̱ ya e̱vaṃ vedopai̍naṃ ya̱jño na̍mati
||3.3.7||chaṃda̍sāṃ vī̱rya̍ṃ vā e̱va tada̱ṣṭau ca̍
||3.3.7||22 ā̱yu̱rdā a̍gne ha̱viṣo̍ juṣā̱ṇo ghṛ̱tapra̍tīko ghṛ̱tayo̍niredhi |
ghṛ̱taṃ pī̱tvā madhu̱ cāru̱ gavya̍ṃ pi̱teva̍ pu̱trama̱bhi ra̍kṣatādi̱mam
|| ā vṛ̍ścyate̱ vā e̱tadyaja̍māno̱'gnibhyā̱ṃ yade̍nayoḥ śaṛta̱ṃ
kṛtyāthā̱nyatrā̍va bhṛ̱thama̱vaityā̍yu̱rdā a̍gne ha̱viṣo̍ juṣā̱ṇa
itya̍vabhṛ̱thama̍vai̱ṣyañju̍huyā̱dāhu̍tyai̱vainau̍ śamayati̱ nārti̱mārccha̍ti̱
yaja̍māno̱ yatkusī̍da̱
23 mapra̍tītta̱ṃ mayi̱ yena̍ ya̱masya̍ ba̱linā̱ carā̍mi | i̱haiva
sanni̱rava̍daye̱ tade̱tattada̍gne anṛ̱ṇo bha̍vāmi | viśva̍lopa viśvadā̱vasya̍ tvā̱
sañju̍homya̱gdhādeko̍'hu̱tādeka̍ḥ samasa̱nādeka̍ḥ | te na̍ḥ kṛṇvantu bheṣa̱jagͫ
sada̱ḥ saho̱ vare̎ṇyam || a̱yaṃ no̱ nabha̍sā pu̱raḥ sa̱gg̱sphāno̍ a̱bhi ra̍kṣatu |
gṛ̱hāṇā̱masa̍martyai ba̱havo̍ no gṛ̱hā a̍san || sa tvaṃ no̍
24 nabhasaspata̱ ūrja̍ṃ no dhehi bha̱drayā̎ | puna̍rno na̱ṣṭamā kṛ̍dhi̱
puna̍rno ra̱yimā kṛ̍dhi || deva̍ sa2gͫsphāna sahasrapo̱ṣasye̍śiṣe̱ sa no̍
rā̱svājyā̍nigͫ rā̱yaspoṣagͫ̍ su̱vīryagͫ̍ saṃvathsa̱rīṇāg̍ sva̱stim ||
a̱gnirvāva ya̱ma i̱yaṃ ya̱mī kusī̍da̱ṃ vā e̱tadya̱masya̱ yaja̍māna̱ ā da̍tte̱
yadoṣa̍dhībhi̱rvedigg̍ stṛ̱ṇāti̱ yadanu̍pauṣya prayā̱yād grī̍vaba̱ddhame̍na
25 ma̱muṣmi̍3gͫllo̱ke ne̍nīyera̱ṉ yatkusī̍da̱mapra̍tītta̱ṃ mayītyupau̍ṣatī̱haiva
san, ya̱maṃ kusī̍daṃ nirava̱dāyā̍nṛ̱ṇaḥ su̍va̱rgaṃ lo̱kame̍ti̱ yadi̍ mi̱śrami̍va̱
care̍dañja̱linā̱ saktū̎npradā̱vye̍ juhuyāde̱ṣa vā a̱gnirvai̎śvāna̱ro
yatpra̍dā̱vya̍ḥ sa e̱vainagg̍ svadaya̱tyahnā̎ṃ vi̱dhānyā̍mekāṣṭa̱kāyā̍mapū̱paṃ
catu̍ḥ śarāvaṃ pa̱ktvā prā̱tare̱tena̱ kakṣa̱mupau̍ṣe̱dyadi̱
26 daha̍ti puṇya̱sama̍ṃ bhavati̱ yadi̱ na daha̍ti pāpa̱sama̍me̱tena̍
ha sma̱ vā ṛṣa̍yaḥ pu̱rā vi̱jñāne̍na dīrghasa̱ttramupa̍ yanti̱
yo vā u̍padra̱ṣṭāra̍mupaśro̱tāra̍manukhyā̱tāra̍ṃ vi̱dvān, yaja̍te̱
sama̱muṣmi̍3gͫllo̱ka i̍ṣṭāpū̱rtena̍ gacchate̱'gnirvā u̍padra̱ṣṭā vā̱yuru̍pa
śro̱tādi̱tyo̍'nu khyā̱tā tān, ya e̱vaṃ vi̱dvān, yaja̍te̱ sama̱muṣmi̍3gͫllo̱ka
i̍ṣṭāpū̱rtena̍ gacchate̱'yaṃ no̱ nabha̍sā pu̱ra
27 ityā̍hā̱gnirvai nabha̍sā pu̱ro̎'gnime̱va tadā̍hai̱tanme̍ gopā̱yeti̱ sa tvaṃ no̍
nabhasaspata̱ ityā̍ha vā̱yurvai nabha̍sa̱spati̍rvā̱yume̱va tadā̍hai̱tanme̍ gopā̱yeti̱
deva̍ sa2gͫsphā̱netyā̍hā̱sau vā ā̍di̱tyo de̱vaḥ sa̱gg̱sphāna̍ ādi̱tyame̱va
tadā̍hai̱tanme̍ gopā̱yeti̍
||3.3.8||kusī̍da̱ṃ tvaṃ na̍ enamoṣe̱dyadi̍ pu̱ra
ā̍di̱tyame̱va tadā̍hai̱tanme̍ gopā̱yeti̍
||3.3.8||28 e̱taṃ yuvā̍na̱ṃ pari̍ vo dadāmi̱ tena̱ krīḍa̍ntīścarata pri̱yeṇa̍ | mā na̍ḥ
śāpta ja̱nuṣā̍ subhāgā rā̱yaspoṣe̍ṇa̱ sami̱ṣā ma̍dema || namo̍ mahi̱mna u̱ta
cakṣu̍ṣe te̱ maru̍tāṃ pita̱stada̱haṃ gṛ̍ṇāmi | anu̍ manyasva su̱yajā̍ yajāma̱
juṣṭa̍ṃ de̱vānā̍mi̱dama̍stu ha̱vyam || de̱vānā̍me̱ṣa u̍panā̱ha ā̍sīda̱pāṃ garbha̱
oṣa̍dhīṣu̱ nya̍ktaḥ | soma̍sya dra̱psama̍vṛṇīta pū̱ṣā
29 bṛ̱hannadri̍rabhava̱ttade̍ṣām || pi̱tā va̱thsānā̱ṃ pati̍raghni̱yānā̱matho̍
pi̱tā ma̍ha̱tāṃ garga̍rāṇām | va̱thso ja̱rāyu̍ prati̱dhukpī̱yūṣa̍ ā̱mikṣā̱mastu̍
ghṛ̱ta̍masya̱ reta̍ḥ || tvāṃ gāvo̍'vṛṇata rā̱jyāya̱ tvāgͫ ha̍vanta ma̱ruta̍ḥ
sva̱rkāḥ | varṣma̍n kṣa̱trasya̍ ka̱kubhi̍ śiśriyā̱ṇastato̍ na u̱gro vi bha̍jā̱
vasū̍ni || vyṛ̍ddhena̱ vā e̱ṣa pa̱śunā̍ yajate̱ yasyai̱tāni̱ na kri̱yanta̍ e̱ṣa
ha̱tvai samṛ̍ddhena yajate̱ yasyai̱tāni̍ kri̱yante̎
||3.3.9||pū̱ṣā kri̱yaṃta̍
e̱ṣo̎'ṣṭau ca̍
||3.3.9||30 sūṟyo̍ de̱vo di̍vi̱ṣadbhyo̍ dhā̱tā kṣa̱trāya̍ vā̱yuḥ pra̱jābhya̍ḥ |
bṛha̱spati̍stvā pra̱jāpa̍taye̱ jyoti̍ṣmatīṃ juhotu || yasyā̎ste̱ hari̍to̱
garbho'tho̱ yoni̍rhira̱ṇyayī̎ | aṅgā̱nyahru̍tā̱ yasyai̱ tāṃ de̱vaiḥ sama̍jīgamam
|| ā va̍rtana vartaya̱ ni ni̍vartana varta̱yendra̍ nardabuda | bhūmyā̱ścata̍sraḥ
pra̱diśa̱stābhi̱rā va̍rtayā̱ puna̍ḥ || vi te̍ bhinadmi tika̱rīṃ vi yoni̱ṃ vi
ga̍vī̱nyau̎ | vi
31 mā̱tara̍ṃ ca pu̱traṃ ca̱ vi garbha̍ṃ ca ja̱rāyu̍ ca | ba̱histe̍ astu̱
bāliti̍ | u̱ru̱dra̱pso vi̱śvarū̍pa̱ indu̱ḥ pava̍māno̱ dhīra̍ ānañja̱
garbha̎m || eka̍padī dvi̱padī̎ tri̱padī̱ catu̍ṣpadī̱ pañca̍padī̱ ṣaṭpa̍dī
sa̱ptapa̍dya̱ṣṭāpa̍dī̱ bhuva̱nānu̍ prathatā̱g̱ svāhā̎ | ma̱hī dyauḥ pṛ̍thi̱vī
ca̍ na i̱maṃ ya̱jñaṃ mi̍mikṣatām | pi̱pṛ̱tāṃ no̱ bharī̍mabhiḥ
||3.3.10||ga̱vī̱nyau̍ vi catu̍ścatvārigͫśacca
||3.3.10||32 i̱daṃ vā̍mā̱sye̍ ha̱viḥ pri̱yami̍ndrābṛhaspatī | u̱kthaṃ mada̍śca śasyate ||
a̱yaṃ vā̱ṃ pari̍ṣicyate̱ soma̍ indrābṛhaspatī | cāru̱rmadā̍ya pī̱taye̎ || a̱sme
i̍ndrābṛhaspatī ra̱yiṃ dha̍ttagͫ śata̱gvina̎m | aśvā̍vantagͫ saha̱sriṇa̎m ||
bṛha̱spati̍rna̱ḥ pari̍ pātu pa̱ścādu̱totta̍rasmā̱dadha̍rādaghā̱yoḥ | indra̍ḥ
pu̱rastā̍du̱ta ma̍dhya̱to na̱ḥ sakhā̱ sakhi̍bhyo̱ vari̍vaḥ kṛṇotu || vi te̱
viṣva̱gvāta̍jūtāso agne̱ bhāmā̍saḥ
33 śuce̱ śuca̍yaścaranti | tu̱vi̱mra̱kṣāso̍ di̱vyā nava̍gvā̱ vanā̍ vananti
dhṛṣa̱tā ru̱janta̍ḥ || tvāma̍gne̱ mānu̍ṣīrīḍate̱ viśo̍ hotrā̱vida̱ṃ vivi̍cigͫ
ratna̱dhāta̍mam | guhā̱ santagͫ̍ subhagavi̱śvada̍rśataṃ tuviṣma̱ṇasagͫ̍
su̱yaja̍ṃ ghṛta̱śriya̎m || dhā̱tā da̍dātu no ra̱yimīśā̍no̱ jaga̍ta̱spati̍ḥ |
sa na̍ḥ pū̱rṇe na̍ vāvanat || dhā̱tā pra̱jāyā̍ u̱ta rā̱ya ī̍śe dhā̱tedaṃ viśva̱ṃ
bhuva̍naṃ jajāna | dhā̱tā pu̱traṃ yaja̍mānāya̱ dātā̱
34 tasmā̍ u ha̱vyaṃ ghṛ̱tava̍dvidhema || dhā̱tā da̍dātu no ra̱yiṃ prācī̎ṃ
jī̱vātu̱makṣi̍tām | va̱yaṃ de̱vasya̍ dhīmahi suma̱tigͫ sa̱tyarā̍dhasaḥ ||
dhā̱tā da̍dātu dā̱śuṣe̱ vasū̍ni pra̱jākā̍māya mī̱ḍhuṣe̍ duro̱ṇe | tasmai̍
de̱vā a̱mṛtā̱ḥ saṃ vya̍yantā̱ṃ viśve̍ de̱vāso̱ adi̍tiḥ sa̱joṣā̎ḥ || anu̍
no̱'dyānu̍matirya̱jñaṃ de̱veṣu̍ manyatām | a̱gniśca̍ havya̱vāha̍no̱ bhava̍tāṃ
dā̱śuṣe̱ maya̍ḥ || anvida̍numate̱ tvaṃ
35 manyā̍sai̱ śaṃ ca̍ naḥ kṛdhi | kratve̱ dakṣā̍ya no hinu̱ praṇa̱ āyūgͫ̍ṣi
tāriṣaḥ || anu̍ manyatāmanu̱manya̍mānā pra̱jāva̍ntagͫ ra̱yimakṣī̍yamāṇam |
tasyai̍ va̱yagͫ heḍa̍si̱ māpi̍ bhūma̱ sā no̍ de̱vī su̱havā̱ śarma̍ yacchatu ||
yasyā̍mi̱daṃ pra̱diśi̱ yadvi̱roca̱te'nu̍mati̱ṃ prati̍ bhūṣantyā̱yava̍ḥ | yasyā̍
u̱pastha̍ u̱rva̍ntari̍kṣa̱g̱ͫ sā no̍ de̱vī su̱havā̱ śarma̍ yacchatu ||
36 rā̱kāma̱hagͫ su̱havāgͫ̍ suṣṭu̱tī hu̍ve śaṛ̱ṇotu̍ naḥ su̱bhagā̱
bodha̍tu̱ tmanā̎ | sīvya̱tvapa̍ḥ sū̱cyācchi̍dyamānayā̱ dadā̍tu vī̱ragͫ
śa̱tadā̍yamu̱kthya̎m || yāste̍ rāke suma̱taya̍ḥ su̱peśa̍so̱ yābhi̱rdadā̍si
dā̱śuṣe̱ vasū̍ni | tābhi̍rno a̱dya su̱manā̍ u̱pāga̍hi sahasrapo̱ṣagͫ
su̍bhage̱ rarā̍ṇā || sinī̍vāli̱ yā su̍pā̱ṇiḥ || ku̱hūma̱hagͫ su̱bhagā̎ṃ
vidma̱nāpa̍sama̱smin, ya̱jñe su̱havā̎ṃ johavīmi | sā no̍ dadātu̱ śrava̍ṇaṃ pitṛ̱ṇāṃ
tasyā̎ste devi ha̱viṣā̍ vidhema || ku̱hūrde̱vānā̍ma̱mṛta̍sya̱ patnī̱ havyā̍ no
a̱sya ha̱viṣa̍ściketu | saṃ dā̱śuṣe̍ ki̱ratu̱ bhūri̍ vā̱magͫ rā̱yaspoṣa̍ṃ
ciki̱tuṣe̍ dadhātu
||3.3.11||bhāmā̍so̱ dātā̱ tvama̱ṃtari̍kṣa̱g̱ͫ sā no̍
de̱vī su̱havā̱ śarma̍ yacchatu̱ śrava̍ṇa̱ṃ catu̍rvigͫśatiśca
||3.3.11||tṛtīyakāṇḍe caturthaḥ praśnaḥ 4
1 vi vā e̱tasya̍ ya̱jña ṛ̍dhyate̱ yasya̍ ha̱vira̍ti̱ricya̍te̱ sūṟyo̍
de̱vo di̍vi̱ṣadbhya̱ ityā̍ha̱ bṛha̱spati̍nā cai̱vāsya̍ pra̱jāpa̍tinā ca
ya̱jñasya̱ vyṛ̍ddha̱mapi̍ vapati̱ rakṣāgͫ̍si̱ vā e̱tatpa̱śugͫ sa̍cante̱
yade̍kadeva̱tya̍ āla̍bdho̱ bhūyā̱nbhava̍ti̱ yasyā̎ste̱ hari̍to̱ garbha̱ ityā̍ha
deva̱traivainā̎ṃ gamayati̱ rakṣa̍sā̱mapa̍hatyā̱ ā va̍rtana varta̱yetyā̍ha̱
2 brahma̍ṇai̱vaina̱mā va̍rtayati̱ vi te̍ bhinadmi taka̱rīmityā̍ha yathā
ya̱jure̱vaitadu̍rudra̱pso vi̱śvarū̍pa̱ indu̱rityā̍ha pra̱jā vai pa̱śava̱ indu̍ḥ
pra̱jayai̱vaina̍ṃ pa̱śubhi̱ḥ sama̍rdhayati̱ diva̱ṃ vai ya̱jñasya̱ vyṛ̍ddhaṃ
gacchati pṛthi̱vīmati̍rikta̱ṃ tadyanna śa̱maye̱dārti̱mārcche̱dyaja̍māno ma̱hī
dyauḥ pṛ̍thi̱vī ca̍ na̱ ityā̍
3 'ha̱ dyāvā̍pṛthi̱vībhyā̍me̱va ya̱jñasya̱ vyṛ̍ddha̱ṃ cāti̍riktaṃ ca
śamayati̱ nārti̱mārccha̍ti̱ yaja̍māno̱ bhasma̍nā̱bhi samū̍hati sva̱gākṛ̍tyā̱
atho̍ a̱nayo̱rvā e̱ṣa garbho̱'nayo̍re̱vaina̍ṃ dadhāti̱ yada̍va̱dyedati̱
tadre̍caye̱dyannāva̱dyet pa̱śorāla̍bdhasya̱ nāva̍ dyet pu̱rastā̱nnābhyā̍
a̱nyada̍va̱dyedu̱pari̍ṣṭāda̱nyatpu̱rastā̱dvai nābhyai̎
4 prā̱ṇa u̱pari̍ṣṭādapā̱no yāvā̍ne̱va pa̱śustasyāva̍ dyati̱ viṣṇa̍ve
śipivi̱ṣṭāya̍ juhoti̱ yadvai ya̱jñasyā̍ti̱ricya̍te̱ yaḥ pa̱śorbhū̱mā yā
puṣṭi̱stadviṣṇu̍ḥ śipivi̱ṣṭo'ti̍rikta e̱vāti̍riktaṃ dadhā̱tyati̍riktasya̱ śāntyā̍
a̱ṣṭāprū̱ḍḍhira̍ṇya̱ṃ dakṣi̍ṇā̱ṣṭāpa̍dī̱ hye̍ṣātmā na̍va̱maḥ pa̱śorāptyā̍
antarako̱śa u̱ṣṇīṣe̱ṇāvi̍ṣṭitaṃ bhavatye̱vami̍va̱ hi pa̱śurulba̍miva̱ carme̍va
mā̱g̱ͫsami̱vāsthī̍va̱ yāvā̍ne̱va pa̱śustamā̱ptvāva̍ ruṃdhe̱ yasyai̱ṣā ya̱jñe
prāya̍ścittiḥ kri̱yata̍ i̱ṣṭvā vasī̍yānbhavati
||3.4.1||va̱rta̱yetyā̍ha na̱
iti̱ vai nābhyā̱ ulba̍mi̱vaika̍vigͫśatiśca
||3.4.1||5 ā vā̍yo bhūṣa śucipā̱ upa̍ naḥ sa̱hasra̍ṃ te ni̱yuto̍ viśvavāra | upo̍ te̱
andho̱ madya̍mayāmi̱ yasya̍ deva dadhi̱ṣe pū̎rva̱peya̎m || ākū̎tyai tvā̱ kāmā̍ya
tvā sa̱mṛdhe̎ tvā kikki̱ṭā te̱ mana̍ḥ pra̱jāpa̍taye̱ svāhā̍ kikki̱ṭā te̎ prā̱ṇaṃ
vā̱yave̱ svāhā̍ kikki̱ṭā te̱ cakṣu̱ḥ sūryā̍ya̱ svāhā̍ kikki̱ṭā te̱ śrotra̱ṃ
dyāvā̍pṛthi̱vībhyā̱g̱ svāhā̍ kikki̱ṭā te̱ vāca̱g̱ͫ sara̍svatyai̱ svāhā̱
6 tvaṃ tu̱rīyā̍ va̱śinī̍ va̱śāsi̍ sa̱kṛdyattvā̱ mana̍sā̱ garbha̱ āśa̍yat
| va̱śā tvaṃ va̱śinī̍ gaccha de̱vānthsa̱tyāḥ sa̍ṃtu̱ yaja̍mānasya̱ kāmā̎ḥ ||
a̱jāsi̍ rayi̱ṣṭhā pṛ̍thi̱vyāgͫ sī̍do̱rdhvāntari̍kṣa̱mupa̍ tiṣṭhasva di̱vi
te̍ bṛ̱hadbhāḥ | tantu̍ṃ ta̱nvanraja̍so bhā̱numanvi̍hi̱ jyoti̍ṣmataḥ pa̱tho
ra̍kṣa dhi̱yā kṛ̱tān | a̱nu̱lba̱ṇaṃ va̍yata̱ jogu̍vā̱mapo̱ manu̍rbhava ja̱nayā̱
daivya̱ṃ jana̎m || mana̍so ha̱vira̍si pra̱jāpa̍te̱rvarṇo̱ gātrā̍ṇāṃ te gātra̱bhājo̍
bhūyāsma
||3.4.2||sara̍svatyai̱ svāhā̱ manu̱strayo̍daśa ca
||3.4.2||7 i̱me vai sa̱hāstā̱ṃ te vā̱yurvya̍vā̱tte garbha̍madadhātā̱ṃ
tagͫ soma̱ḥ prāja̍nayada̱gnira̍grasata̱ sa e̱taṃ
pra̱jāpa̍tirāgne̱yama̱ṣṭāka̍pālamapaśya̱ttaṃ nira̍vapa̱ttenai̱vainā̍ma̱gneradhi̱
nira̍krīṇā̱ttasmā̱dapya̍nyadeva̱tyā̍mā̱labha̍māna āgne̱yama̱ṣṭāka̍pālaṃ
pu̱rastā̱nnirva̍peda̱gnere̱vainā̱madhi̍ ni̱ṣkrīyāla̍bhate̱ yad
8 vā̱yurvyavā̱ttasmā̎dvāya̱vyā̍ yadi̱me garbha̱mada̍dhātā̱ṃ tasmā̎d
dyāvāpṛthi̱vyā̍ yathsoma̱ḥ prāja̍nayada̱gniragra̍sata̱ tasmā̍dagnīṣo̱mīyā̱
yada̱nayo̎rviya̱tyorvāgava̍da̱ttasmā̎thsārasva̱tī yatpra̱jāpa̍tira̱gneradhi̍
ni̱rakrī̍ṇā̱t tasmā̎t prājāpa̱tyā sā vā e̱ṣā sa̍rvadeva̱tyā̍ yada̱jā va̱śā
vā̍ya̱vyā̍mā la̍bheta̱ bhūti̍kāmo vā̱yurvai kṣepi̍ṣṭhā de̱vatā̍ vā̱yume̱va svena̍
9 bhāga̱dheye̱nopa̍ dhāvati̱ sa e̱vaina̱ṃ bhūti̍ṃ gamayati dyāvāpṛthi̱vyā̍mā
la̍bheta kṛ̱ṣamā̍ṇaḥ prati̱ṣṭhākā̍mo di̱va e̱vāsmai̍ pa̱rjanyo̍ varṣati̱
vya̍syāmoṣa̍dhayo rohanti sa̱mardhu̍kamasya sa̱syaṃ bha̍vatyagnīṣo̱mīyā̱mā
la̍bheta̱ yaḥ kā̱maye̱tānna̍vānannā̱daḥ syā̱mitya̱gninai̱vānna̱mava̍ ruṃdhe̱
some̍nā̱nnādya̱manna̍vāne̱vānnā̱do bha̍vati sārasva̱tīmā la̍bheta̱ ya
10 ī̎śva̱ro vā̱co vadi̍to̱ḥ sanvāca̱ṃ na vade̱dvāgvai sara̍svatī̱ sara̍svatīme̱va
svena̍ bhāga̱dheye̱nopa̍ dhāvati̱ saivāsmi̱nvāca̍ṃ dadhāti prājāpa̱tyāmā
la̍bheta̱ yaḥ kā̱maye̱tāna̍bhijitama̱bhi ja̍yeya̱miti̍ pra̱jāpa̍ti̱ḥ sarvā̍
de̱vatā̍ de̱vatā̍bhire̱vāna̍bhijitama̱bhi ja̍yati vāya̱vya̍yo̱pāka̍roti
vā̱yore̱vainā̍mava̱rudhyā la̍bhata̱ ākū̎tyai tvā̱ kāmā̍ya̱ tve
11 tyā̍ha yathāya̱jure̱vaitat ki̍kkiṭā̱kāra̍ṃ juhoti kikkiṭākā̱reṇa̱ vai grā̱myāḥ
pa̱śavo̍ ramante̱ prāra̱ṇyāḥ pa̍tanti̱ yatki̍kkiṭā̱kāra̍ṃ ju̱hoti̍ grā̱myāṇā̎ṃ
paśū̱nāṃ dhṛtyai̱ parya̍gnau kri̱yamā̍ṇe juhoti̱ jīva̍ntīme̱vaināgͫ̍ suva̱rgaṃ
lo̱kaṃ ga̍mayati̱ tvaṃ tu̱rīyā̍ va̱śinī̍ va̱śāsītyā̍ha deva̱traivainā̎ṃ gamayati
sa̱tyāḥ sa̍ntu̱ yaja̍mānasya̱ kāmā̱ ityā̍hai̱ṣa vai kāmo̱
12 yaja̍mānasya̱ yadanā̎rta u̱dṛca̱ṃ gaccha̍ti̱ tasmā̍de̱vamā̍hā̱jāsi̍
rayi̱ṣṭhetyā̍hai̱ṣve̍vainā̎ṃ lo̱keṣu̱ prati̍ṣṭhāpayati di̱vi te̍ bṛ̱hadbhā
ityā̍ha suva̱rga e̱vāsmai̍ lo̱ke jyoti̍rdadhāti̱ tantu̍ṃ ta̱nvanraja̍so
bhā̱numanvi̱hītyā̍he̱māne̱vāsmai̍ lo̱kāñjyoti̍ṣmataḥ karotyanulba̱ṇaṃ va̍yata̱
jogu̍vā̱mapa̱ ityā̍
13 'ha yade̱va ya̱jña u̱lbaṇa̍ṃ kri̱yate̱ tasyai̱vaiṣā śānti̱rmanu̍rbhava
ja̱nayā̱ daivya̱ṃ jana̱mityā̍ha māna̱vyo̍ vai pra̱jāstā e̱vādyā̎ḥ kurute̱
mana̍so ha̱vira̱sītyā̍ha sva̱gākṛ̍tyai̱ gātrā̍ṇāṃ te gātra̱bhājo̍
bhūyā̱smetyā̍hā̱śiṣa̍me̱vaitāmā śā̎ste̱ tasyai̱ vā e̱tasyā̱
eka̍me̱vāde̍vayajana̱ṃ yadāla̍bdhāyāma̱bhro
14 bhava̍ti̱ yadāla̍bdhāyāma̱bhraḥ syāda̱psu vā̎ prave̱śaye̱thsarvā̎ṃ vā̱
prāśnī̍yā̱dyada̱psu pra̍ve̱śaye̎dyajñaveśa̱saṃ ku̍ryā̱thsarvā̍me̱va
prāśnī̍yādindri̱yame̱vātmandha̍tte̱ sā vā e̱ṣā tra̍yā̱ṇāme̱vāva̍ruddhā
saṃvathsara̱sada̍ḥ sahasrayā̱jino̍ gṛhame̱dhina̱sta e̱vaitayā̍
yajera̱nteṣā̍me̱vaiṣāptā
||3.4.3||yathsvena̍ sārasva̱tīmā la̍bheta̱ yaḥ kāmā̍ya
tvā̱ kāmopa̱ itya̱bbhro dvica̍tvārigͫśacca
||3.4.3||15 ci̱ttaṃ ca̱ citti̱ścākū̍ta̱ṃ cākū̍tiśca̱ vijñā̍taṃ ca vi̱jñāna̍ṃ ca̱
mana̍śca̱ śakva̍rīśca̱ darśa̍śca pū̱rṇamā̍saśca bṛ̱hacca̍ rathaṃta̱raṃ
ca̍ pra̱jāpa̍ti̱rjayā̱nindrā̍ya̱ vṛṣṇe̱ prāya̍cchadu̱graḥ pṛ̍ta̱nājye̍ṣu̱
tasmai̱ viśa̱ḥ sama̍namanta̱ sarvā̱ḥ sa u̱graḥ sa hi havyo̍ ba̱bhūva̍ devāsu̱rāḥ
saṃya̍ttā āsa̱nthsa indra̍ḥ pra̱jāpa̍ti̱mupā̍dhāva̱ttasmā̍ e̱tāñjayā̱n prāya̍ccha̱t
tāna̍juho̱ttato̱ vai de̱vā asu̍rānajaya̱ṉ yadaja̍ya̱ntajjayā̍nāṃ jaya̱tva2gͫ
spardha̍mānenai̱te ho̍ta̱vyā̍ jaya̍tye̱va tāṃ pṛta̍nām
||3.4.4||upa̱ paṃca̍
vigͫśatiśca
||3.4.4||16 a̱gnirbhū̱tānā̱madhi̍pati̱ḥ sa mā̍va̱tvindro̎ jye̱ṣṭhānā̎ṃ ya̱maḥ
pṛ̍thi̱vyā vā̱yura̱ntari̍kṣasya̱ sūṟyo̍ di̱vaśca̱ndramā̱ nakṣa̍trāṇā̱ṃ
bṛha̱spati̱rbrahma̍ṇo mi̱traḥ sa̱tyānā̱ṃ varu̍ṇo̱'pāgͫ sa̍mu̱draḥ
sro̱tyānā̱manna̱g̱ͫ sāmrā̎jyānā̱madhi̍pati̱ tanmā̍vatu̱ soma̱ oṣa̍dhīnāgͫ
savi̱tā pra̍sa̱vānāgͫ̍ ru̱draḥ pa̍śū̱nāṃ tvaṣṭā̍ rū̱pāṇā̱ṃ viṣṇu̱ḥ parva̍tānāṃ
ma̱ruto̍ ga̱ṇānā̱madhi̍pataya̱ste mā̍vantu̱ pita̍raḥ pitāmahāḥ pare'vare̱
tatā̎statāmahā i̱ha mā̍vata | a̱smin brahma̍nna̱smin kṣa̱tre̎'syāmā̱śiṣya̱syāṃ
pu̍ro̱dhāyā̍ma̱smin karma̍nna̱syāṃ de̱vahū̎tyām
||3.4.5||a̱va̱re̱ sa̱ptada̍śa
ca
||3.4.5||17 de̱vā vai yadya̱jñe'ku̍rvata̱ tadasu̍rā akurvata̱ te de̱vā
e̱tāna̍bhyātā̱nāna̍paśya̱ntāna̱bhyāta̍nvata̱ yadde̱vānā̱ṃ karmāsī̱dārdhya̍ta̱
tadyadasu̍rāṇā̱ṃ na tadā̎rdhyata̱ yena̱ karma̱ṇerthse̱ttatra̍ hota̱vyā̍ ṛ̱dhnotye̱va
tena̱ karma̍ṇā̱ yadviśve̍ de̱vāḥ sa̱mabha̍ra̱ntasmā̍dabhyātā̱nā vai̎śvade̱vā
yatpra̱jāpa̍ti̱rjayā̱nprāya̍ccha̱ttasmā̱jjayā̎ḥ prājāpa̱tyā
18 yadrā̎ṣṭra̱bhṛdbhī̍ rā̱ṣṭramāda̍data̱ tadrā̎ṣṭra̱bhṛtāgͫ̍
rāṣṭrabhṛ̱ttvaṃ te de̱vā a̍bhyātā̱nairasu̍rāna̱bhyāta̍nvata̱ jayai̍rajayan
rāṣṭra̱bhṛdbhī̍ rā̱ṣṭramāda̍data̱ yadde̱vā a̍bhyātā̱nairasu̍rāna̱bhyāta̍nvata̱
tada̍bhyātā̱nānā̍mabhyātāna̱tvaṃ yajjayai̱raja̍ya̱ntajjayā̍nāṃ jaya̱tvaṃ
yadrā̎ṣṭra̱bhṛdbhī̍ rā̱ṣṭramāda̍data̱ tadrā̎ṣṭra̱bhṛtāgͫ̍
rāṣṭrabhṛ̱ttvaṃ tato̍ de̱vā abha̍va̱nparāsu̍rā̱ yo bhrātṛ̍vyavā̱nthsyāthsa
e̱tāñju̍huyādabhyātā̱naire̱va bhrātṛ̍vyāna̱bhyāta̍nute̱ jayai̎rjayati
rāṣṭra̱bhṛdbhī̍ rā̱ṣṭramā da̍tte̱ bhava̍tyā̱tmanā̱ parā̎sya̱ bhrātṛ̍vyo
bhavati
||3.4.6||prā̱jā̱pa̱tyāsso̎ṣṭāda̍śa ca
||3.4.6||19 ṛ̱tā̱ṣāḍṛ̱tadhā̍mā̱gnirga̍ndha̱rvastasyauṣa̍dhayo'psa̱rasa̱ ūrjo̱
nāma̱ sa i̱daṃ brahma̍ kṣa̱traṃ pā̍tu̱ tā i̱daṃ brahma̍ kṣa̱traṃ pā̎ntu̱
tasmai̱ svāhā̱ tābhya̱ḥ svāhā̍ sagͫhi̱to vi̱śvasā̍mā̱ sūṟyo̍ gandha̱rvastasya̱
marī̍cayo'psa̱rasa̍ ā̱yuva̍ḥ suṣu̱mnaḥ sūrya̍raśmiśca̱ndramā̍ gandha̱rvastasya̱
nakṣa̍trāṇyapsa̱raso̍ be̱kura̍yo bhu̱jyuḥ su̍pa̱rṇo ya̱jño ga̍ndha̱rvastasya̱
dakṣi̍ṇā apsa̱rasa̍ḥ sta̱vāḥ pra̱jāpa̍tirvi̱śvaka̍rmā̱ mano̍
20 gandha̱rvastasya̍rksā̱mānya̍psa̱raso̱ vahna̍ya iṣi̱ro vi̱śvavya̍cā̱ vāto̍
gandha̱rvastasyāpo̎'psa̱raso̍ mu̱dā bhuva̍nasya pate̱ yasya̍ ta u̱pari̍ gṛ̱hā
i̱ha ca̍ | sa no̍ rā̱svājyā̍nigͫ rā̱yaspoṣagͫ̍ su̱vīryagͫ̍ saṃvathsa̱rīṇāg̍
sva̱stim || pa̱ra̱me̱ṣṭhyadhi̍patirmṛ̱tyurga̍ndha̱rvastasya̱ viśva̍mapsa̱raso̱
bhuva̍ḥ sukṣi̱tiḥ subhū̍tirbhadra̱kṛthsuva̍rvānpa̱rjanyo̍ gandha̱rvastasya̍
vi̱dyuto̎'psa̱raso̱ ruco̍ dū̱rehe̍tiramṛḍa̱yo
21 mṛ̱tyurga̍ndha̱rvastasya̍ pra̱jā a̍psa̱raso̍ bhī̱ruva̱ścāru̍ḥ kṛpaṇakā̱śī
kāmo̍ gandha̱rvastasyā̱dhayo̎'psa̱rasa̍ḥ śo̱caya̍ntī̱rnāma̱ sa i̱daṃ brahma̍
kṣa̱traṃ pā̍tu̱ tā i̱daṃ brahma̍ kṣa̱traṃ pā̎ntu̱ tasmai̱ svāhā̱ tābhya̱ḥ svāhā̱
sa no̍ bhuvanasya pate̱ yasya̍ ta u̱pari̍ gṛ̱hā i̱ha ca̍ | u̱ru brahma̍ṇe̱'smai
kṣa̱trāya̱ mahi̱ śarma̍ yaccha
||3.4.7||mano̍'mṛḍa̱yaṣṣaṭca̍tvārigͫśacca
||3.4.7||22 rā̱ṣṭrakā̍māya hota̱vyā̍ rā̱ṣṭraṃ vai rā̎ṣṭra̱bhṛto̍ rā̱ṣṭreṇai̱vāsmai̍
rā̱ṣṭramava̍ ruṃdhe rā̱ṣṭrame̱va bha̍vatyā̱tmane̍ hota̱vyā̍ rā̱ṣṭraṃ vai
rā̎ṣṭra̱bhṛto̍ rā̱ṣṭraṃ pra̱jā rā̱ṣṭraṃ pa̱śavo̍ rā̱ṣṭraṃ yacchreṣṭho̱
bhava̍ti rā̱ṣṭreṇai̱va rā̱ṣṭramava̍ ruṃdhe̱ vasi̍ṣṭhaḥ samā̱nānā̎ṃ bhavati̱
grāma̍kāmāya hota̱vyā̍ rā̱ṣṭraṃ vai rā̎ṣṭra̱bhṛto̍ rā̱ṣṭragͫ sa̍jā̱tā
rā̱ṣṭreṇai̱vāsmai̍ rā̱ṣṭragͫ sa̍jā̱tānava̍ ruṃdhe grā̱
23 mye̍va bha̍vatyadhi̱deva̍ne juhotyadhi̱deva̍na e̱vāsmai̍ sajā̱tānava̍ ruṃdhe̱
ta e̍na̱mava̍ruddhā̱ upa̍ tiṣṭhante rathamu̱kha oja̍skāmasya hota̱vyā̍ ojo̱
vai rā̎ṣṭra̱bhṛta̱ ojo̱ ratha̱ oja̍sai̱vāsmā̱ ojo'va̍ ruṃdha oja̱svye̍va
bha̍vati̱ yo rā̱ṣṭrādapa̍bhūta̱ḥ syāttasmai̍ hota̱vyā̍ yāva̍nto'sya̱ rathā̱ḥ
syustānbrū̍yādyu̱ṅghvamiti̍ rā̱ṣṭrame̱vāsmai̍ yuna̱ktyā
24 'hu̍tayo̱ vā e̱tasyāklṛ̍ptā̱ yasya̍ rā̱ṣṭraṃ na kalpa̍te svara̱thasya̱
dakṣi̍ṇaṃ ca̱kraṃ pra̱vṛhya̍ nā̱ḍīma̱bhi ju̍huyā̱dāhu̍tīre̱vāsya̍ kalpayati̱
tā a̍sya̱ kalpa̍mānā rā̱ṣṭramanu̍ kalpate saṃgrā̱me saṃya̍tte hota̱vyā̍ rā̱ṣṭraṃ
vai rā̎ṣṭra̱bhṛto̍ rā̱ṣṭre khalu̱ vā e̱te vyāya̍cchante̱ ye sa̍ṃgrā̱magͫ
sa̱ṃyanti̱ yasya̱ pūrva̍sya̱ juhva̍ti̱ sa e̱va bha̍vati̱ jaya̍ti̱ tagͫ
sa̍ṃgrā̱maṃ mā̎ndhu̱ka i̱dhmo
25 bha̍va̱tyaṅgā̍rā e̱va pra̍ti̱veṣṭa̍mānā a̱mitrā̍ṇāmasya̱ senā̱ṃ prati̍
veṣṭayanti̱ ya u̱nmādye̱ttasmai̍ hota̱vyā̍ gandharvāpsa̱raso̱ vā e̱tamunmā̍dayanti̱
ya u̱nmādya̍tye̱te khalu̱ vai ga̍ndharvāpsa̱raso̱ yadrā̎ṣṭra̱bhṛta̱stasmai̱
svāhā̱ tābhya̱ḥ svāheti̍ juhoti̱ tenai̱vainā̎ñchamayati̱ naiya̍grodha̱ audu̍ṃbara̱
āśva̍ttha̱ḥ plākṣa̱ itī̱dhmo bha̍vatye̱te vai ga̍ndharvāpsa̱rasā̎ṃ gṛ̱hāḥ sva
e̱vainā̍
26 nā̱yata̍ne śamayatyabhi̱cara̍tā pratilo̱magͫ ho̍ta̱vyā̎ḥ prā̱ṇāne̱vāsya̍
pra̱tīca̱ḥ prati̍ yauti̱ taṃ tato̱ yena̱ kena̍ ca stṛṇute̱ svakṛ̍ta̱ iri̍ṇe
juhoti prada̱re vai̱tadvā a̱syai nirṛ̍tigṛhīta̱ṃ niṛr̍tigṛhīta e̱vaina̱ṃ
niṛr̍tyā grāhayati̱ yadvā̱caḥ krū̱raṃ tena̱ vaṣa̍ṭkaroti vā̱ca e̱vaina̍ṃ
krū̱reṇa̱ pra vṛ̍ścati tā̱jagārti̱mārccha̍ti̱ yasya̍ kā̱maye̍tā̱nnādya̱
27 mā da̍dī̱yeti̱ tasya̍ sa̱bhāyā̍muttā̱no ni̱padya̱ bhuva̍nasya
pata̱ iti̱ tṛṇā̍ni̱ saṃ gṛ̍hṇīyātpra̱jāpa̍ti̱rvai bhuva̍nasya̱ pati̍ḥ
pra̱jāpa̍tinai̱vāsyā̱nnādya̱mā da̍tta i̱dama̱hama̱muṣyā̍muṣyāya̱ṇasyā̱nnādyagͫ̍
harā̱mītyā̍hā̱nnādya̍me̱vāsya̍ harati ṣa̱ḍbhirha̍rati̱ ṣaḍvā ṛ̱tava̍ḥ
pra̱jāpa̍tinai̱vāsyā̱nnādya̍mā̱dāya̱rtavo̎'smā̱ anu̱ pra ya̍cchanti̱
28 yo jye̱ṣṭhaba̍ndhu̱rapa̍bhūta̱ḥ syātta2gͫ sthale̍'va̱sāyya̍ brahmauda̱naṃ
catu̍ḥśarāvaṃ pa̱ktvā tasmai̍ hota̱vyā̍ varṣma̱ vai rā̎ṣṭra̱bhṛto̱ varṣma̱
sthala̱ṃ varṣma̍ṇai̱vaina̱ṃ varṣma̍ samā̱nānā̎ṃ gamayati̱ catu̍ḥśarāvo bhavati
di̱kṣve̍va prati̍ tiṣṭhati kṣī̱re bha̍vati̱ ruca̍me̱vāsmi̍ndadhā̱tyuddha̍rati
śaṛta̱tvāya̍ sa̱rpiṣvā̎nbhavati medhya̱tvāya̍ ca̱tvāra̍ ārṣe̱yāḥ prāśna̍nti
di̱śāme̱va jyoti̍ṣi juhoti
||3.4.8||grā̱mī yu̍naktī̱dhmaḥ sva e̱vainā̍na̱nnādya̍ṃ
yaccha̱ṃtyekā̱nna pa̍ṃcā̱śacca̍
||3.4.8||29 devi̍kā̱ nirva̍petpra̱jākā̍ma̱śchandāgͫ̍si̱ vai devi̍kā̱śchandāgͫ̍sīva̱
khalu̱ vai pra̱jāśchando̍bhire̱vāsmai̎ pra̱jāḥ pra ja̍nayati pratha̱maṃ dhā̱tāra̍ṃ
karoti mithu̱nī e̱va tena̍ karo̱tyanve̱vāsmā̱ anu̍matirmanyate rā̱te rā̱kā pra
si̍nīvā̱lī ja̍nayati pra̱jāsve̱va prajā̍tāsu ku̱hvā̍ vāca̍ṃ dadhātye̱tā e̱va
nirva̍petpa̱śukā̍ma̱śchandāgͫ̍si̱ vai devi̍kā̱śchandāgͫ̍sī
30 va̱ khalu̱ vai pa̱śava̱śchando̍bhire̱vāsmai̍ pa̱śūn pra ja̍nayati pratha̱maṃ
dhā̱tāra̍ṃ karoti̱ praiva tena̍ vāpaya̱tyanve̱vāsmā̱ anu̍matirmanyate rā̱te rā̱kā
pra si̍nīvā̱lī ja̍nayati pa̱śūne̱va prajā̍tānku̱hvā̎ prati̍ṣṭhāpayatye̱tā e̱va
nirva̍pe̱dgrāma̍kāma̱śchandāgͫ̍si̱ vai devi̍kā̱śchandāgͫ̍sīva̱ khalu̱
vai grāma̱śchando̍bhire̱vāsmai̱ grāma̱
31 mava̍ ruṃdhe madhya̱to dhā̱tāra̍ṃ karoti madhya̱ta e̱vaina̱ṃ grāma̍sya dadhātye̱tā
e̱va nirva̍pe̱jjyogā̍mayāvī̱ chandāgͫ̍si̱ vai devi̍kā̱śchandāgͫ̍si̱ khalu̱
vā e̱tama̱bhi ma̍nyante̱ yasya̱ jyogā̱maya̍ti̱ chando̍bhire̱vaina̍maga̱daṃ ka̍roti
madhya̱to dhā̱tāra̍ṃ karoti madhya̱to vā e̱tasyā'klṛ̍pta̱ṃ yasya̱ jyogā̱maya̍ti
madhya̱ta e̱vāsya̱ tena̍ kalpayatye̱tā e̱va ni
32 rva̍pe̱dyaṃ ya̱jño nopa̱name̱cchandāgͫ̍si̱ vai devi̍kā̱śchandāgͫ̍si̱
khalu̱ vā e̱taṃ nopa̍ namanti̱ yaṃ ya̱jño nopa̱nama̍ti pratha̱maṃ dhā̱tāra̍ṃ
karoti mukha̱ta e̱vāsmai̱ chandāgͫ̍si dadhā̱tyupai̍naṃ ya̱jño na̍matye̱tā e̱va
nirva̍pedījā̱naśchandāgͫ̍si̱ vai devi̍kā yā̱tayā̍mānīva̱ khalu̱ vā e̱tasya̱
chandāgͫ̍si̱ ya ī̍jā̱na u̍tta̱maṃ dhā̱tāra̍ṃ karo
33 tyu̱pari̍ṣṭāde̱vāsmai̱ chandā̱g̱syayā̍tayāmā̱nyava̍ ruṃdha̱ upai̍na̱mutta̍ro
ya̱jño na̍matye̱tā e̱va nirva̍pe̱dyaṃ me̱dhā nopa̱name̱cchandāgͫ̍si̱ vai
devi̍kā̱śchandāgͫ̍si̱ khalu̱ vā e̱taṃ nopa̍ namanti̱ yaṃ me̱dhā nopa̱nama̍ti
pratha̱maṃ dhā̱tāra̍ṃ karoti mukha̱ta e̱vāsmai̱ chandāgͫ̍si dadhā̱tyupai̍naṃ
me̱dhā na̍matye̱tā e̱va nirva̍pe̱d
34 rukkā̍ma̱śchandāgͫ̍si̱ vai devi̍kā̱śchandāgͫ̍sīva̱ khalu̱ vai
rukchando̍bhire̱vāsmi̱nruca̍ṃ dadhāti kṣī̱re bha̍vanti̱ ruca̍me̱vāsmi̍ndadhati
madhya̱to dhā̱tāra̍ṃ karoti madhya̱ta e̱vainagͫ̍ ru̱co da̍dhāti
gāya̱trī vā anu̍matistri̱ṣṭugrā̱kā jaga̍tī sinīvā̱lya̍nu̱ṣṭupku̱hūrdhā̱tā
va̍ṣaṭkā̱raḥ pū̎rvapa̱kṣo rā̱kāpa̍rapa̱kṣaḥ ku̱hūra̍māvā̱syā̍ sinīvā̱lī
pau̎rṇamā̱syanu̍matiśca̱ndramā̍ dhā̱tāṣṭau
35 vasa̍vo̱'ṣṭākṣa̍rā gāya̱tryekā̍daśa ru̱drā ekā̍daśākṣarā
tri̱ṣṭubdvāda̍śādi̱tyā dvāda̍śākṣarā̱ jaga̍tī pra̱jāpa̍tiranu̱ṣṭubdhā̱tā
va̍ṣaṭkā̱ra e̱tadvai devi̍kā̱ḥ sarvā̍ṇi ca̱ chandāgͫ̍si̱ sarvā̎śca de̱vatā̍
vaṣaṭkā̱rastā yathsa̱ha sarvā̍ ni̱rvape̍dīśva̱rā e̍naṃ pra̱daho̱ dve pra̍tha̱me
ni̱rupya̍ dhā̱tustṛ̱tīya̱ṃ nirva̍pe̱ttatho̍ e̱votta̍re̱ nirva̍pe̱ttathai̍na̱ṃ
na pra da̍ha̱ntyatho̱ yasmai̱ kāmā̍ya niru̱pyante̱ tame̱vābhi̱rupā̎pnoti
||3.4.9||pa̱śukā̍ma̱śchaṃdāgͫ̍si̱ vai devi̍kā̱śchaṃdāgͫ̍si̱ grāma̍ṃ kalpayatye̱tā e̱va
niru̍tta̱maṃ dhā̱tāra̍ṃ karoti me̱dhā na̍matye̱tā e̱va nirva̍peda̱ṣṭau da̍haṃti̱
nava̍ ca
||3.4.9||devi̍kāḥ pra̱jākā̍mo mithu̱nī pra̱jānu̍ pa̱śukā̍ma̱ḥ praiva
grāma̍kāmo̱ jyogā̍mayāvī̱yaṃ ya̱jño ya ī̍jā̱no yaṃ me̱dhā rukkā̍mo̱ṣṭau || devi̍kā
bhavaṃti dadhati rā̱ṣṭrakā̍māya bhavati dadhāti ||
36 vāsto̎ṣpate̱ prati̍ jānīhya̱smānthsvā̍ve̱śo a̍namī̱vo bha̍vā naḥ | yattvema̍he̱
prati̱ tanno̍ juṣasva̱ śaṃ na̍ edhi dvi̱pade̱ śaṃ catu̍ṣpade || vāsto̎ṣpate
śa̱gmayā̍ sa̱g̱ͫsadā̍ te sakṣī̱mahi̍ ra̱ṇvayā̍ gātu̱matyā̎ | āva̱ḥ,
kṣema̍ u̱ta yoge̱ vara̍ṃ no yū̱yaṃ pā̍ta sva̱stibhi̱ḥ sadā̍ naḥ || yathsā̱yaṃ
prā̍taragniho̱traṃ ju̱hotyā̍hutīṣṭa̱kā e̱va tā upa̍ dhatte̱
37 yaja̍māno'horā̱trāṇi̱ vā e̱tasyeṣṭa̍kā̱ ya āhi̍tāgni̱ryathsā̱yaṃ
prā̍tarju̱hotya̍horā̱trāṇye̱vāptveṣṭa̍kāḥ kṛ̱tvopa̍ dhatte̱ daśa̍ samā̱natra̍
juhoti̱ daśā̎kṣarā vi̱rāḍvi̱rāja̍me̱vāptveṣṭa̍kāṃ kṛ̱tvopa̍ dha̱tte'tho̍
vi̱rājye̱va ya̱jñamā̎pnoti̱ citya̍ścityo'sya bhavati̱ tasmā̱dyatra̱ daśo̍ṣi̱tvā
pra̱yāti̱ tadya̍jñavā̱stvavā̎stve̱va tadyattato̎'rvā̱cīnagͫ̍
38 ru̱draḥ khalu̱ vai vā̎stoṣpa̱tiryadahu̍tvā vāstoṣpa̱tīya̍ṃ prayā̱yādru̱dra e̍naṃ
bhū̱tvāgnira̍nū̱tthāya̍ hanyādvāstoṣpa̱tīya̍ṃ juhoti bhāga̱dheye̍nai̱vainagͫ̍
śamayati̱ nārti̱mārccha̍ti̱ yaja̍māno̱ yadyu̱kte ju̍hu̱yādyathā̱ prayā̍te̱
vāstā̱vāhu̍tiṃ ju̱hoti̍ tā̱dṛge̱va tadyadayu̍kte juhu̱yādyathā̱ kṣema̱ āhu̍tiṃ
ju̱hoti̍ tā̱dṛge̱va tadahu̍tamasya vāstoṣpa̱tīyagg̍ syā̱d
39 dakṣi̍ṇo yu̱kto bhava̍ti sa̱vyo'yu̱kto'tha̍ vāstoṣpa̱tīya̍ṃ
juhotyu̱bhaya̍me̱vāka̱rapa̍rivargame̱vainagͫ̍ śamayati̱ yadeka̍yā
juhu̱yādda̍rviho̱maṃ ku̍ryāt puro'nuvā̱kyā̍ma̱nūcya̍ yā̱jya̍yā juhoti sadeva̱tvāya̱
yaddhu̱ta ā̍da̱dhyādru̱draṃ gṛ̱hāna̱nvāro̍haye̱dyada̍va̱kṣāṇā̱nyasa̍ṃ
prakṣāpya prayā̱yādyathā̍ yajñaveśa̱saṃ vā̱daha̍naṃ vā tā̱dṛge̱va tada̱yaṃte̱
yoni̍rṛ̱tviya̱ itya̱raṇyo̎ḥ sa̱māro̍haya
40 tye̱ṣa vā a̱gneṟyoni̱ḥ sva e̱vaina̱ṃ yonau̍ sa̱māro̍haya̱tyatho̱
khalvā̍hu̱ryada̱raṇyo̎ḥ sa̱mārū̍ḍho̱ naśye̱duda̍syā̱gniḥ sī̍detpunarā̱dheya̍ḥ
syā̱diti̱ yā te̍ agne ya̱jñiyā̍ ta̱nūstayehyā ro̱hetyā̱tmanthsa̱māro̍hayate̱
yaja̍māno̱ vā a̱gneṟyoni̱ḥ svāyā̍me̱vaina̱ṃ yonyāgͫ̍ sa̱māro̍hayate
||3.4.10||dha̱tte̱'rvā̱cīnagg̍ syāthsa̱māro̍hayati̱ paṃca̍ catvārigͫśacca
||3.4.10||41 tvama̍gne bṛ̱hadvayo̱ dadhā̍si deva dā̱śuṣe̎ | ka̱virgṛ̱hapa̍ti̱ryuvā̎
|| ha̱vya̱vāḍa̱gnira̱jara̍ḥ pi̱tā no̍ vi̱bhurvi̱bhāvā̍ su̱dṛśī̍ko a̱sme |
su̱gā̱ṟha̱pa̱tyāḥ samiṣo̍ didīhyasma̱driya̱ksaṃmi̍mīhi̱ śravāgͫ̍si ||
tvaṃ ca̍ soma no̱ vaśo̍ jī̱vātu̱ṃ na ma̍rāmahe | pri̱yasto̎tro̱ vana̱spati̍ḥ
|| bra̱hmā de̱vānā̎ṃ pada̱vīḥ ka̍vī̱nāmṛṣi̱rviprā̍ṇāṃ mahi̱ṣo mṛ̱gāṇā̎m |
śye̱no gṛdhrā̍ṇā̱g̱ svadhi̍ti̱rvanā̍nā̱g̱ͫ soma̍ḥ
42 pa̱vitra̱matye̍ti̱ rebhan̍ || ā vi̱śvade̍va̱g̱ͫ satpa̍tigͫ sū̱ktaira̱dyā
vṛ̍ṇīmahe | sa̱tyasa̍vagͫ savi̱tāra̎m || ā sa̱tyena̱ raja̍sā̱ varta̍māno
nive̱śaya̍nna̱mṛta̱ṃ martya̍ṃ ca | hi̱ra̱ṇyaye̍na savi̱tā rathe̱nā de̱vo yā̍ti̱
bhuva̍nā vi̱paśyan̍ || yathā̍ no̱ adi̍ti̱ḥ kara̱t paśve̱ nṛbhyo̱ yathā̱ gave̎ |
yathā̍ to̱kāya̍ ru̱driya̎m || mā na̍sto̱ke tana̍ye̱ mā na̱ āyu̍ṣi̱ mā no̱ goṣu̱ mā
43 no̱ aśve̍ṣu rīriṣaḥ | vī̱rānmā no̍ rudra bhāmi̱to va̍dhīrha̱viṣma̍nto̱
nama̍sā vidhema te || u̱da̱pruto̱ na vayo̱ rakṣa̍māṇā̱ vāva̍dato a̱bhriya̍syeva̱
ghoṣā̎ḥ | gi̱ri̱bhrajo̱ normayo̱ mada̍nto̱ bṛha̱spati̍ma̱bhya̍rkā a̍nāvan ||
ha̱g̱ͫsairi̍va̱ sakhi̍bhi̱rvāva̍dadbhiraśma̱nmayā̍ni̱ naha̍nā̱ vyasyan̍
| bṛha̱spati̍rabhi̱kani̍krada̱dgāu̱ta prāstau̱ducca̍ vi̱dvāgͫ a̍gāyat ||
endra̍ sāna̱sigͫ ra̱yigͫ
44 sa̱jitvā̍nagͫ sadā̱saha̎m | varṣi̍ṣṭhamū̱taye̍ bhara || pra sa̍sāhiṣe puruhūta̱
śatrū̱ñjyeṣṭha̍ste̱ śuṣma̍ i̱ha rā̱tira̍stu | indrā bha̍ra̱ dakṣi̍ṇenā̱
vasū̍ni̱ pati̱ḥ sindhū̍nāmasi re̱vatī̍nām || tvagͫ su̱tasya̍ pī̱taye̍ sa̱dyo
vṛ̱ddho a̍jāyathāḥ | indra̱ jyaiṣṭhyā̍ya sukrato || bhuva̱stvami̍ndra̱ brahma̍ṇā
ma̱hānbhuvo̱ viśve̍ṣu̱ sava̍neṣu ya̱jñiya̍ḥ | bhuvo̱ nṝgścyau̱tno viśva̍smi̱n
bhare̱ jyeṣṭha̍śca̱ mantro̍
45 viśvacarṣaṇe || mi̱trasya̍ carṣaṇī̱dhṛta̱ḥ śravo̍ de̱vasya̍ sāna̱sim | sa̱tyaṃ
ci̱traśra̍vastamam || mi̱tro janān̍ yātayati prajā̱nanmi̱tro dā̍dhāra pṛthi̱vīmu̱ta
dyām | mi̱traḥ kṛ̱ṣṭīrani̍miṣā̱bhi ca̍ṣṭe sa̱tyāya̍ ha̱vyaṃ ghṛ̱tava̍dvidhema
|| pra sa mi̍tra̱ marto̍ astu̱ praya̍svā̱ṉ yasta̍ āditya̱ śikṣa̍ti vra̱tena̍
| na ha̍nyate̱ na jī̍yate̱ tvoto̱ naina̱magͫho̍ aśno̱tyanti̍to̱ na dū̱rāt || ya
46 cci̱ddhi te̱ viśo̍ yathā̱ pra de̍va varuṇa vra̱tam | mi̱nī̱masi̱ dyavi̍dyavi
|| yatkiṃ ce̱daṃ va̍ruṇa̱ daivye̱ jane̍'bhidro̱haṃ ma̍nu̱ṣyā̎ścarā̍masi
| aci̍ttī̱ yattava̱ dharmā̍ yuyopi̱ma mā na̱stasmā̱dena̍so deva rīriṣaḥ ||
ki̱ta̱vāso̱ yadri̍ri̱purna dī̱vi yadvā̍ ghā sa̱tyamu̱ta yanna vi̱dma | sarvā̱ tā
viṣya̍ śithi̱reva̍ de̱vāthā̍ te syāma varuṇa pri̱yāsa̍ḥ
||3.4.11||somo̱ goṣu̱
mā ra̱yiṃ maṃtro̱ yacchithi̱rā sa̱pta ca̍
||3.4.11||tṛtīyakāṇḍe pañcamaḥ praśnaḥ 5
1 pū̱rṇā pa̱ścādu̱ta pū̱rṇā pu̱rastā̱dunma̍dhya̱taḥ pau̎rṇamā̱sī ji̍gāya |
tasyā̎ṃ de̱vā adhi̍ sa̱ṃvasa̍nta utta̱me nāka̍ i̱ha mā̍dayantām || yatte̍ de̱vā
ada̍dhurbhāga̱dheya̱mamā̍vāsye sa̱ṃvasa̍nto mahi̱tvā | sā no̍ ya̱jñaṃ pi̍pṛhi
viśvavāre ra̱yiṃ no̍ dhehi subhage su̱vīra̎m || ni̱veśa̍nī sa̱ṅgama̍nī̱ vasū̍nā̱ṃ
viśvā̍ rū̱pāṇi̱ vasū̎nyāve̱śaya̍ntī | sa̱ha̱sra̱po̱ṣagͫ su̱bhagā̱ rarā̍ṇā̱
sā na̱ ā ga̱nvarca̍sā
2 saṃvidā̱nā || agnī̍ṣomau pratha̱mau vī̱rye̍ṇa̱ vasū̎nru̱drānā̍di̱tyāni̱ha
ji̍nvatam | mā̱dhyagͫ hi pau̎rṇamā̱saṃ ju̱ṣethā̱ṃ brahma̍ṇā vṛ̱ddhau
su̍kṛ̱tena̍ sā̱tāvathā̱smabhyagͫ̍ sa̱havī̍rāgͫ ra̱yiṃ ni ya̍cchatam
|| ā̱di̱tyāścāṃgi̍rasaścā̱gnīnāda̍dhata̱ te da̍rśapūrṇamā̱sau
praipsa̱nteṣā̱maṃgi̍rasā̱ṃ niru̍ptagͫ ha̱virāsī̱dathā̍di̱tyā e̱tau
homā̍vapaśya̱ntāva̍juhavu̱stato̱ vai te da̍rśapūrṇamā̱sau
3 pūrva̱ āla̍bhanta darśapūrṇamā̱sāvā̱labha̍māna e̱tau homau̍
pu̱rastā̎jjuhuyāthsā̱kṣāde̱va da̍rśapūrṇamā̱sāvā la̍bhate brahmavā̱dino̍ vadanti̱
sa tvai da̍rśapūrṇamā̱sāvā la̍bheta̱ ya e̍nayoranulo̱maṃ ca̍ pratilo̱maṃ ca̍
vi̱dyāditya̍māvā̱syā̍yā ū̱rdhvaṃ tada̍nulo̱maṃ pau̎rṇamā̱syai pra̍tī̱cīna̱ṃ
tatpra̍tilo̱maṃ yatpau̎rṇamā̱sīṃ pūrvā̍mā̱labhe̍ta pratilo̱mame̍nā̱vā
la̍bhetā̱muma̍pa̱kṣīya̍māṇa̱manvapa̍
4 kṣīyeta sārasva̱tau homau̍ pu̱rastā̎jjuhuyādamāvā̱syā̍ vai
sara̍svatyanulo̱mame̱vainā̱vā la̍bhate̱'mumā̱pyāya̍māna̱manvā pyā̍yata
āgnāvaiṣṇa̱vamekā̍daśakapālaṃ pu̱rastā̱nnirva̍pe̱thsara̍svatyai ca̱rugͫ
sara̍svate̱ dvāda̍śakapāla̱ṃ yadā̎gne̱yo bhava̍tya̱gnirvai ya̍jñamu̱khaṃ
ya̍jñamu̱khame̱vardhi̍ṃ pu̱rastā̎ddhatte̱ yadvai̎ṣṇa̱vo bhava̍ti ya̱jño vai
viṣṇu̍rya̱jñame̱vārabhya̱ pra ta̍nute̱ sara̍svatyai ca̱rurbha̍vati̱ sara̍svate̱
dvāda̍śakapālo'māvā̱syā̍ vai sara̍svatī pū̱rṇamā̍sa̱ḥ sara̍svā̱ntāve̱va sā̱kṣādā
ra̍bhata ṛ̱dhnotyā̎bhyā̱ṃ dvāda̍śakapāla̱ḥ sara̍svate bhavati mithuna̱tvāya̱
prajā̎tyai mithu̱nau gāvau̱ dakṣi̍ṇā̱ samṛ̍ddhyai
||3.5.1||varca̍sā̱ vai te
da̍rśapūrṇamā̱sāvapa̍ tanute̱ sara̍svatyai̱ paṃca̍vigͫśatiśca
||3.5.1||5 ṛṣa̍yo̱ vā indra̍ṃ pra̱tyakṣa̱ṃ nāpa̍śya̱ntaṃ vasi̍ṣṭhaḥ pra̱tyakṣa̍ṃ
paśya̱thso̎'bravī̱d brāhma̍ṇaṃ te vakṣyāmi̱ yathā̱ tvatpu̍rohitāḥ pra̱jāḥ
pra̍jani̱ṣyante'tha̱ meta̍rebhya̱ ṛṣi̍bhyo̱ mā pra vo̍ca̱ iti̱ tasmā̍
e̱tānthstoma̍bhāgānabravī̱ttato̱ vasi̍ṣṭhapurohitāḥ pra̱jāḥ prājā̍yanta̱
tasmā̎dvāsi̱ṣṭho bra̱hmā kā̱rya̍ḥ praiva jā̍yate ra̱śmira̍si̱ kṣayā̍ya tvā̱
kṣaya̍ṃ ji̱nve
6 tyā̍ha de̱vā vai kṣayo̍ de̱vebhya̍ e̱va ya̱jñaṃ prāha̱ preti̍rasi̱ dharmā̍ya
tvā̱ dharma̍ṃ ji̱nvetyā̍ha manu̱ṣyā̍ vai dharmo̍ manu̱ṣye̎bhya e̱va ya̱jñaṃ
prāhānvi̍tirasi di̱ve tvā̱ diva̍ṃ ji̱nvetyā̍hai̱bhya e̱va lo̱kebhyo̍ ya̱jñaṃ prāha̍
viṣṭa̱ṃbho̍'si̱ vṛṣṭyai̎ tvā̱ vṛṣṭi̍ṃ ji̱nvetyā̍ha̱ vṛṣṭi̍me̱vāva̍
7 ruṃdhe pra̱vāsya̍nu̱vāsītyā̍ha mithuna̱tvāyo̱śiga̍si̱ vasu̍bhyastvā̱
vasū̎ṃji̱nvetyā̍hā̱ṣṭau vasa̍va̱ ekā̍daśa ru̱drā dvāda̍śādi̱tyā e̱tāva̍nto̱
vai de̱vāstebhya̍ e̱va ya̱jñaṃ prāhaujo̍'si pi̱tṛbhya̍stvā pi̱tṝṃji̱nvetyā̍ha
de̱vāne̱va pi̱tṝnanu̱ saṃ ta̍noti̱ tantu̍rasi pra̱jābhya̍stvā pra̱jā ji̱nve
8 tyā̍ha pi̱tṝne̱va pra̱jā anu̱ saṃ ta̍noti pṛtanā̱ṣāḍa̍si
pa̱śubhya̍stvā pa̱śūṃji̱nvetyā̍ha pra̱jā e̱va pa̱śūnanu̱ saṃ ta̍noti
re̱vada̱syoṣa̍dhībhya̱stvauṣa̍dhīrji̱nvetyā̱hauṣa̍dhīṣve̱va pa̱śūnprati̍
ṣṭhāpayatyabhi̱jida̍si yu̱ktagrā̱vendrā̍ya̱ tvendra̍ṃ ji̱nvetyā̍hā̱bhiji̍tyā̱
adhi̍patirasi prā̱ṇāya̍ tvā prā̱ṇaṃ
9 ji̱nvetyā̍ha pra̱jāsve̱va prā̱ṇānda̍dhāti tri̱vṛda̍si pra̱vṛda̱sītyā̍ha
mithuna̱tvāya̍ sagͫro̱ho̍'si nīro̱ho̍'sītyā̍ha̱ prajā̎tyai vasu̱ko̍'si̱
veṣa̍śrirasi̱ vasya̍ṣṭira̱sītyā̍ha̱ prati̍ṣṭhityai
||3.5.2||ji̱nvetyava̍
pra̱jā ji̍nva prā̱ṇaṃ tri̱g̱ͫśacca̍
||3.5.2||10 a̱gninā̍ de̱vena̱ pṛta̍nā jayāmi gāya̱treṇa̱ chaṃda̍sā tri̱vṛtā̱ stome̍na
rathanta̱reṇa̱ sāmnā̍ vaṣaṭkā̱reṇa̱ vajre̍ṇa pūrva̱jān bhrātṛ̍vyā̱nadha̍rān
pādayā̱myavai̍nān bādhe̱ pratye̍nānnude̱'smin kṣaye̱'smin bhū̍milo̱ke
yo̎'smāndveṣṭi̱ yaṃ ca̍ va̱yaṃ dvi̱ṣmo viṣṇo̱ḥ krame̱ṇātye̍nān krāmā̱mīndre̍ṇa
de̱vena̱ pṛta̍nā jayāmi̱ traiṣṭu̍bhena̱ chaṃda̍sā pañcada̱śena̱ stome̍na
bṛha̱tā sāmnā̍ vaṣaṭkā̱reṇa̱ vajre̍ṇa
11 saha̱jānviśve̍bhirde̱vebhi̱ḥ pṛta̍nā jayāmi̱ jāga̍tena̱ chaṃda̍sā saptada̱śena̱
stome̍na vāmade̱vyena̱ sāmnā̍ vaṣaṭkā̱reṇa̱ vajre̍ṇāpara̱jānindre̍ṇa sa̱yujo̍
va̱yagͫ sā̍sa̱hyāma̍ pṛtanya̱taḥ | ghnanto̍ vṛ̱trāṇya̍pra̱ti | yatte̍ agne̱
teja̱stenā̱haṃ te̍ja̱svī bhū̍yāsa̱ṃ yatte̍ agne̱ varca̱stenā̱haṃ va̍rca̱svī
bhū̍yāsa̱ṃ yatte̍ agne̱ hara̱stenā̱hagͫ ha̍ra̱svī bhū̍yāsam
||3.5.3||bṛ̱ha̱tā
sāmnā̍ vaṣaṭkā̱reṇa̱ vajre̍ṇa̱ ṣaṭ ca̍tvārigͫśacca
||3.5.3||12 ye de̱vā ya̍jña̱hano̍ yajña̱muṣa̍ḥ pṛthi̱vyāmadhyāsa̍te | a̱gnirmā̱ tebhyo̍
rakṣatu̱ gacche̍ma su̱kṛto̍ va̱yam || āga̍nma mitrāvaruṇā vareṇyā̱ rātrī̍ṇāṃ bhā̱go
yu̱vayo̱ṟyo asti̍ | nāka̍ṃ gṛhṇā̱nāḥ su̍kṛ̱tasya̍ lo̱ke tṛ̱tīye̍ pṛ̱ṣṭhe
adhi̍ roca̱ne di̱vaḥ || ye de̱vā ya̍jña̱hano̍ yajña̱muṣo̱'ntari̱kṣe'dhyāsa̍te
| vā̱yurmā̱ tebhyo̍ rakṣatu̱ gacche̍ma su̱kṛto̍ va̱yam || yāste̱ rātrī̎ḥ savita
13 rdeva̱yānī̍ranta̱rā dyāvā̍pṛthi̱vī vi̱yanti̍ | gṛ̱haiśca̱ sarvai̎ḥ
pra̱jayā̱nvagre̱ suvo̱ ruhā̍ṇāstaratā̱ rajāgͫ̍si || ye de̱vā ya̍jña̱hano̍
yajña̱muṣo̍ di̱vyadhyāsa̍te | sūṟyo̍ mā̱ tebhyo̍ rakṣatu̱ gacche̍ma su̱kṛto̍
va̱yam || yenendrā̍ya sa̱mabha̍ra̱ḥ payāg̍syutta̱me na̍ ha̱viṣā̍ jātavedaḥ |
tenā̎gne̱ tvamu̱ta va̍rdhaye̱magͫ sa̍jā̱tānā̱g̱ śraiṣṭhya̱ ā dhe̎hyenam ||
ya̱jña̱hano̱ vai de̱vā ya̍jña̱muṣa̍ḥ
14 santi̱ ta e̱ṣu lo̱keṣvā̍sata ā̱dadā̍nā vimathnā̱nā yo dadā̍ti̱ yo ya̍jate̱
tasya̍ | ye de̱vā ya̍jña̱hana̍ḥ pṛthi̱vyāmadhyāsa̍te̱ ye a̱ntari̍kṣe̱ ye
di̱vītyā̍he̱māne̱va lo̱kāgstī̱rtvā sagṛ̍ha̱ḥ sapa̍śuḥ suva̱rgaṃ lo̱kame̱tyapa̱ vai
some̍nejā̱nādde̱vatā̎śca ya̱jñaśca̍ krāmantyāgne̱yaṃ pañca̍kapālamudavasā̱nīya̱ṃ
nirva̍peda̱gniḥ sarvā̍ de̱vatā̱ḥ
15 pāṅkto̍ ya̱jño de̱vatā̎ścai̱va ya̱jñaṃ cāva̍ ruṃdhe gāya̱tro vā
a̱gnirgā̍ya̱tracha̍ndā̱staṃ chaṃda̍sā̱ vya̍rdhayati̱ yatpañca̍kapālaṃ
ka̱rotya̱ṣṭāka̍pālaḥ kā̱ṟyo̎'ṣṭākṣa̍rā gāya̱trī gā̍ya̱tro̎'gnirgā̍ya̱tra
cha̍ndā̱ḥ svenai̱vaina̱ṃ chaṃda̍sā̱ sama̍rdhayati pa̱ṅktyau̍ yājyānuvā̱kye̍ bhavata̱ḥ
pāṅkto̍ ya̱jñastenai̱va ya̱jñānnaiti̍
||3.5.4||sa̱vi̱tarde̱vā ya̍jña̱muṣa̱ḥ
sarvā̍ de̱vatā̱strica̍tvārigͫśacca
||3.5.4||16 sūṟyo̍ mā de̱vo de̱vebhya̍ḥ pātu vā̱yura̱ntari̍kṣā̱dyaja̍māno̱'gnirmā̍
pātu̱ cakṣu̍ṣaḥ | sakṣa̱ śūṣa̱ savi̍ta̱rviśva̍carṣaṇa e̱tebhi̍ḥ
soma̱ nāma̍bhirvidhema te̱ tebhi̍ḥ soma̱ nāma̍bhirvidhema te | a̱haṃ
pa̱rastā̍da̱hama̱vastā̍da̱haṃ jyoti̍ṣā̱ vi tamo̍ vavāra | yada̱ntari̍kṣa̱ṃ tadu̍
me pi̱tābhū̍da̱hagͫ sūrya̍mubha̱yato̍ dadarśā̱haṃ bhū̍yāsamutta̱maḥ sa̍mā̱nānā̱
17 mā sa̍mu̱drādāntari̍kṣāt pra̱jāpa̍tiruda̱dhiṃ cyā̍vayā̱tīndra̱ḥ pra snau̍tu
ma̱ruto̍ varṣaya̱ntūnna̍ṃbhaya pṛthi̱vīṃ bhi̱nddhīdaṃ di̱vyaṃ nabha̍ḥ | u̱dno
di̱vyasya̍ no de̱hīśā̍no̱ vi sṛ̍jā̱ dṛti̎m || pa̱śavo̱ vā e̱te yadā̍di̱tya
e̱ṣa ru̱dro yada̱gniroṣa̍dhī̱ḥ prāsyā̱gnāvā̍di̱tyaṃ ju̍hoti ru̱drāde̱va
pa̱śūna̱ntarda̍dhā̱tyatho̱ oṣa̍dhīṣve̱va pa̱śūn
18 prati̍ṣṭhāpayati ka̱virya̱jñasya̱ vi ta̍noti̱ panthā̱ṃ nāka̍sya pṛ̱ṣṭhe adhi̍
roca̱ne di̱vaḥ | yena̍ ha̱vyaṃ vaha̍si̱ yāsi̍ dū̱ta i̱taḥ prace̍tā a̱muta̱ḥ
sanī̍yān || yāste̱ viśvā̎ḥ sa̱midha̱ḥ santya̍gne̱ yāḥ pṛ̍thi̱vyāṃ ba̱ṟhiṣi̱
sūrye̱ yāḥ | tāste̍ gaccha̱ntvāhu̍tiṃ ghṛ̱tasya̍ devāya̱te yaja̍mānāya̱ śarma̍
|| ā̱śāsā̍naḥ su̱vīryagͫ̍ rā̱yaspoṣa̱gg̱ svaśvi̍yam | bṛha̱spati̍nā rā̱yā
sva̱gākṛ̍to̱ mahya̱ṃ yaja̍mānāya tiṣṭha
||3.5.5||sa̱mā̱nānā̱moṣa̍dhīṣve̱va
pa̱śūnmahya̱ṃ yaja̍mānā̱yaika̍ṃ ca
||3.5.5||19 saṃ tvā̍ nahyāmi̱ paya̍sā ghṛ̱tena̱ saṃ tvā̍ nahyāmya̱pa oṣa̍dhībhiḥ |
saṃ tvā̍ nahyāmi pra̱jayā̱hama̱dya sā dī̎kṣi̱tā sa̍navo̱ vāja̍ma̱sme ||
praitu̱ brahma̍ṇa̱spatnī̱ vedi̱ṃ varṇe̍na sīdatu | athā̱hama̍nukā̱minī̱ sve
lo̱ke vi̱śā i̱ha | su̱pra̱jasa̍stvā va̱yagͫ su̱patnī̱rupa̍ sedima | agne̍
sapatna̱daṃbha̍na̱mada̍bdhāso̱ adā̎bhyam || i̱maṃ viṣyā̍mi̱ varu̍ṇasya̱ pāśa̱ṃ
20 yamaba̍dhnīta savi̱tā su̱keta̍ḥ | dhā̱tuśca̱ yonau̍ sukṛ̱tasya̍ lo̱ke
syo̱naṃ me̍ sa̱ha patyā̍ karomi || prehyu̱dehyṛ̱tasya̍ vā̱mīranva̱gniste'gra̍ṃ
naya̱tvadi̍ti̱rmadhya̍ṃ dadatāgͫ ru̱drāva̍sṛṣṭāsi yu̱vā nāma̱ mā mā̍
higͫsī̱rvasu̍bhyo ru̱drebhya̍ ādi̱tyebhyo̱ viśve̎bhyo vo de̱vebhya̍ḥ
pa̱nneja̍nīrgṛhṇāmi ya̱jñāya̍ vaḥ pa̱nneja̍nīḥ sādayāmi̱ viśva̍sya te̱ viśvā̍vato̱
vṛṣṇi̍yāvata̱
21 stavā̎gne vā̱mīranu̍ sa̱ṃdṛśi̱ viśvā̱ retāgͫ̍si dhiṣī̱yāga̍nde̱vān,
ya̱jño ni de̱vīrde̱vebhyo̍ ya̱jñama̍śiṣanna̱sminthsu̍nva̱ti yaja̍māna ā̱śiṣa̱ḥ
svāhā̍kṛtāḥ samudre̱ṣṭhā ga̍ndha̱rvamā ti̍ṣṭha̱tānu̍ | vāta̍sya̱ patma̍nni̱ḍa
ī̍ḍi̱tāḥ
||3.5.6||pāśa̱ṃ vṛṣṇi̍yāvatastri̱g̱ͫ śacca̍
||3.5.6||22 va̱ṣa̱ṭkā̱ro vai gā̍yatri̱yai śiro̎'cchina̱t tasyai̱ rasa̱ḥ parā̍pata̱thsa
pṛ̍thi̱vīṃ prāvi̍śa̱thsa kha̍di̱ro̍'bhava̱dyasya̍ khādi̱raḥ sru̱vo bhava̍ti̱
chaṃda̍sāme̱va rase̱nāva̍ dyati̱ sara̍sā a̱syāhu̍tayo bhavanti tṛ̱tīya̍syāmi̱to
di̱vi soma̍ āsī̱ttaṃ gā̍ya̱tryāha̍ra̱ttasya̍ pa̱rṇama̍cchidyata̱
tatpa̱rṇo̍'bhava̱ttatpa̱rṇasya̍ parṇa̱tvaṃ yasya̍ parṇa̱mayī̍ ju̱hūr
23 bhava̍ti sau̱myā a̱syāhu̍tayo bhavanti ju̱ṣante̎'sya de̱vā āhu̍tīrde̱vā
vai brahma̍nnavadanta̱ tatpa̱rṇa upā̍śaṛṇothsu̱śravā̱ vai nāma̱ yasya̍
parṇa̱mayī̍ ju̱hūrbhava̍ti̱ na pā̱pa2gͫ ślokagͫ̍ śaṛṇoti̱ brahma̱
vai pa̱rṇo viṇma̱ruto'nna̱ṃ viṇmā̍ru̱to̎'śva̱ttho yasya̍ parṇa̱mayī̍
ju̱hūrbhava̱tyāśva̍tthyupa̱bhṛdbrahmaṇai̱vānna̱mava̍ ru̱ṃdhe'tho̱ brahmai̱
24 va vi̱śyadhyū̍hati rā̱ṣṭraṃ vai pa̱rṇo viḍa̍śva̱ttho yatpa̍rṇa̱mayī̍
ju̱hūrbhava̱tyāśva̍tthyupa̱bhṛdrā̱ṣṭrame̱va vi̱śyadhyū̍hati
pra̱jāpa̍ti̱rvā a̍juho̱thsā yatrāhu̍tiḥ pra̱tyati̍ṣṭha̱ttato̱ vika̍ṅkata̱
uda̍tiṣṭha̱ttata̍ḥ pra̱jā a̍sṛjata̱ yasya̱ vaika̍ṅkatī dhru̱vā bhava̍ti̱
pratye̱vāsyāhu̍tayastiṣṭha̱ntyatho̱ praiva jā̍yata e̱tadvai sru̱cāgͫ rū̱paṃ
yasyai̱vagͫ rū̍pā̱ḥ sruco̱ bhava̍nti̱ sarvā̎ṇye̱vainagͫ̍ rū̱pāṇi̍
paśū̱nāmupa̍ tiṣṭhante̱ nāsyāpa̍rūpamā̱tmañjā̍yate
||3.5.7||ju̱hūradho̱ brahma̍
sru̱cāgͫ sa̱ptada̍śa ca
||3.5.7||25 u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto'si pra̱jāpa̍taye tvā̱ jyoti̍ṣmate̱ jyoti̍ṣmantaṃ gṛhṇāmi̱
dakṣā̍ya dakṣa̱vṛdhe̍ rā̱taṃ de̱vebhyo̎'gniji̱hvebhya̍stvartā̱yubhya̱
indra̍jyeṣṭhebhyo̱ varu̍ṇarājabhyo̱ vātā̍pibhyaḥ pa̱rjanyā̎tmabhyo di̱ve
tvā̱ntari̍kṣāya tvā pṛthi̱vyai tvāpe̎ndra dviṣa̱to mano'pa̱ jijyā̍sato ja̱hyapa̱
yo no̍'rātī̱yati̱ taṃ ja̍hi prā̱ṇāya̍ tvāpā̱nāya̍ tvā vyā̱nāya̍ tvā sa̱te tvāsa̍te
tvā̱dbhyastvauṣa̍dhībhyo̱ viśve̎bhyastvā bhū̱tebhyo̱ yata̍ḥ pra̱jā akkhi̍drā̱
ajā̍yanta̱ tasmai̎ tvā pra̱jāpa̍taye vibhū̱dāvnne̱ jyoti̍ṣmate̱ jyoti̍ṣmantaṃ
juhomi
||3.5.8||oṣa̍dhībhya̱ścatu̍rdaśa ca
||3.5.8||26 yāṃ vā a̍dhva̱ryuśca̱ yaja̍mānaśca de̱vatā̍mantari̱tastasyā̱ ā vṛ̍ścyete
prājāpa̱tyaṃ da̍dhigra̱haṃ gṛ̍hṇīyātpra̱jāpa̍ti̱ḥ sarvā̍ de̱vatā̍ de̱vatā̎bhya
e̱va ni hnu̍vāte jye̱ṣṭho vā e̱ṣa grahā̍ṇā̱ṃ yasyai̱ṣa gṛ̱hyate̱ jyaiṣṭhya̍me̱va
ga̍cchati̱ sarvā̍sā̱ṃ vā e̱tadde̱vatā̍nāgͫ rū̱paṃ yade̱ṣa graho̱ yasyai̱ṣa
gṛ̱hyate̱ sarvā̎ṇye̱vainagͫ̍ rū̱pāṇi̍ paśū̱nāmupa̍ tiṣṭhanta upayā̱magṛ̍hīto
27 'si pra̱jāpa̍taye tvā̱ jyoti̍ṣmate̱ jyoti̍ṣmantaṃ gṛhṇā̱mītyā̍ha̱
jyoti̍re̱vainagͫ̍ samā̱nānā̎ṃ karotyagniji̱hvebhya̍stvartā̱yubhya̱
ityā̍hai̱tāva̍tī̱rvai de̱vatā̱stābhya̍ e̱vaina̱g̱ͫ sarvā̎bhyo gṛhṇā̱tyape̎ndra
dviṣa̱to mana̱ ityā̍ha̱ bhrātṛ̍vyāpanuttyai prā̱ṇāya̍ tvāpā̱nāya̱ tvetyā̍ha
prā̱ṇāne̱va yaja̍māne dadhāti̱ tasmai̎ tvā pra̱jāpa̍taye vibhū̱dāvnne̱ jyoti̍ṣmate̱
jyoti̍ṣmantaṃ juho̱mī
28 tyā̍ha pra̱jāpa̍ti̱ḥ sarvā̍ de̱vatā̱ḥ sarvā̎bhya e̱vaina̍ṃ de̱vatā̎bhyo
juhotyājyagra̱haṃ gṛ̍hṇīyā̱tteja̍skāmasya̱ tejo̱ vā ājya̍ṃ teja̱svye̍va
bha̍vati somagra̱haṃ gṛ̍hṇīyād brahmavarca̱sakā̍masya brahmavarca̱saṃ vai
somo̎ brahmavarca̱sye̍va bha̍vati dadhigra̱haṃ gṛ̍hṇīyāt pa̱śukā̍ma̱syorgvai
dadhyūrkpa̱śava̍ ū̱rjaivāsmā̱ ūrja̍ṃ pa̱śūnava̍ ruṃdhe
||3.5.9||u̱pa̱yā̱ma
gṛ̍hīto juhomi̱ tri ca̍tvārigͫśacca
||3.5.9||29 tve kratu̱mapi̍ vṛñjanti̱ viśve̱ dviryade̱te trirbhava̱ntyūmā̎ḥ | svā̱doḥ
svādī̍yaḥ svā̱dunā̍ sṛjā̱ samata̍ ū̱ṣu madhu̱ madhu̍nā̱bhi yo̍dhi ||
u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto'si pra̱jāpa̍taye tvā̱ juṣṭa̍ṃ gṛhṇāmye̱ṣa te̱ yoni̍ḥ
pra̱jāpa̍taye tvā | prā̱ṇa̱gra̱hān gṛ̍hṇātye̱tāva̱dvā a̍sti̱ yāva̍de̱te grahā̱ḥ
stomā̱śchandāgͫ̍si pṛ̱ṣṭhāni̱ diśo̱ yāva̍de̱vāsti̱ ta
30 dava̍ ruṃdhe jye̱ṣṭhā vā e̱tānbrā̎hma̱ṇāḥ pu̱rā vi̱dāma̍krantasmā̱tteṣā̱g̱ͫ
sarvā̱ diśo̱'bhiji̍tā abhūva̱ṉ, yasyai̱te gṛ̱hyante̱ jyaiṣṭhya̍me̱va
ga̍cchatya̱bhi diśo̍ jayati̱ pañca̍ gṛhyante̱ pañca̱ diśa̱ḥ sarvā̎sve̱va
di̱kṣvṛ̍dhnuvanti̱ nava̍nava gṛhyante̱ nava̱ vai puru̍ṣe prā̱ṇāḥ prā̱ṇāne̱va
yaja̍māneṣu dadhati prāya̱ṇīye̍ codaya̱nīye̍ ca gṛhyante prā̱ṇā vai prā̍ṇagra̱hāḥ
31 prā̱ṇaire̱va pra̱ yanti̍ prā̱ṇairudya̍nti daśa̱me'ha̍n gṛhyante prā̱ṇā
vai prā̍ṇagra̱hāḥ prā̱ṇebhya̱ḥ khalu̱ vā e̱tatpra̱jā ya̍nti̱ yadvā̍made̱vyaṃ
yone̱ścyava̍te daśa̱me'ha̍nvāmade̱vyaṃ yone̎ścyavate̱ yadda̍śa̱me'ha̍n
gṛ̱hyante̎ prā̱ṇebhya̍ e̱va tatpra̱jā na ya̍nti
||3.5.10||tatprā̍ṇa gra̱hāssa̱pta
trigͫ̍śacca
||3.5.10||32 pra de̱vaṃ de̱vyā dhi̱yā bhara̍tā jā̱tave̍dasam | ha̱vyā no̍ vakṣadānu̱ṣak ||
a̱yamu̱ṣya pra de̍va̱yurhotā̍ ya̱jñāya̍ nīyate | ratho̱ na yora̱bhīvṛ̍to̱
ghṛṇī̍vāñcetati̱ tmanā̎ || a̱yama̱gniru̍ruṣyatya̱mṛtā̍diva̱ janma̍naḥ |
saha̍saści̱thsahī̍yānde̱vo jī̱vāta̍ve kṛ̱taḥ || iḍā̍yāstvā pa̱de va̱yaṃ nābhā̍
pṛthi̱vyā adhi̍ | jāta̍vedo̱ ni dhī̍ma̱hyagne̍ ha̱vyāya̱ voḍha̍ve ||
33 agne̱ viśve̍bhiḥ svanīka de̱vairūrṇā̍vantaṃ pratha̱maḥ sī̍da̱ yoni̎m | ku̱lā̱yina̍ṃ
ghṛ̱tava̍ntagͫ savi̱tre ya̱jñaṃ na̍ya̱ yaja̍mānāya sā̱dhu || sīda̍ hota̱ḥ sva u̍
lo̱ke ci̍ki̱tvānthsā̱dayā̍ ya̱jñagͫ su̍kṛ̱tasya̱ yonau̎ | de̱vā̱vīrde̱vān
ha̱viṣā̍ yajā̱syagne̍ bṛ̱hadyaja̍māne̱ vayo̍ dhāḥ || ni hotā̍ hotṛ̱ṣada̍ne̱
vidā̍nastve̱ṣo dī̍di̱vāgͫ a̍sadathsu̱dakṣa̍ḥ | ada̍bdhavratapramati̱rvasi̍ṣṭhaḥ
sahasraṃ bha̱raḥ śuci̍jihvo a̱gniḥ || tvaṃ dū̱tastva
34 mu̍ naḥ para̱spāstvaṃ vasya̱ ā vṛ̍ṣabha praṇe̱tā | agne̍ to̱kasya̍ na̱stane̍
ta̱nūnā̱mapra̍yuccha̱ndīdya̍dbodhi go̱pāḥ || a̱bhi tvā̍ deva savita̱rīśā̍na̱ṃ
vāryā̍ṇām | sadā̍vanbhā̱gamī̍ma he || ma̱hī dyauḥ pṛ̍thi̱vī ca̍ na i̱maṃ ya̱jñaṃ
mi̍mikṣatām | pi̱pṛ̱tāṃ no̱ bharī̍mabhiḥ || tvāma̍gne̱ puṣka̍rā̱dadhyatha̍rvā̱
nira̍manthata | mū̱rdhno viśva̍sya vā̱ghata̍ḥ || ta mu̍
35 tvā da̱dhyaṅṅṛṣi̍ḥ pu̱tra ī̍dhe̱ atha̍rvaṇaḥ | vṛ̱tra̱haṇa̍ṃ puraṃda̱ram ||
ta mu̍ tvā pā̱thyo vṛṣā̱ samī̍dhe dasyu̱hanta̍mam | dha̱na̱ṃja̱yagͫ raṇe̍raṇe
|| u̱ta bru̍vantu ja̱ntava̱ uda̱gnirvṛ̍tra̱hāja̍ni | dha̱na̱ṃja̱yo raṇe̍raṇe ||
ā yagͫ haste̱ na khā̱dina̱g̱ͫ śiśu̍ṃ jā̱taṃ na bibhra̍ti | vi̱śāma̱gni2gͫ
sva̍dhva̱ram || pra de̱vaṃ de̱vavī̍taye̱ bhara̍tā vasu̱vitta̍mam | ā sve yonau̱
niṣī̍datu || ā
36 jā̱taṃ jā̱tave̍dasi pri̱yagͫ śi̍śī̱tāti̍thim | syo̱na ā gṛ̱hapa̍tim ||
a̱gninā̱gniḥ sami̍dhyate ka̱virgṛ̱hapa̍ti̱ryuvā̎ | ha̱vya̱vāḍju̱hvā̎syaḥ ||
tva2gͫ hya̍gne a̱gninā̱ vipro̱ vipre̍ṇa̱ santhsa̱tā | sakhā̱ sakhyā̍ sami̱dhyase̎
|| taṃ ma̍rjayanta su̱kratu̍ṃ puro̱ yāvā̍namā̱jiṣu̍ | sveṣu̱ kṣaye̍ṣu vā̱jina̎m
|| ya̱jñena̍ ya̱jñama̍yajanta de̱vāstāni̱ dharmā̍ṇi pratha̱mānyā̍san | te ha̱
nāka̍ṃ mahi̱māna̍ḥ sacante̱ yatra̱ pūrve̍ sā̱dhyāḥ santi̍ de̱vāḥ
||3.5.11||voḍha̍ve dū̱tastvaṃ tamu̍sīda̱tvā yatra̍ ca̱tvāri̍ ca
||3.5.11||