Skip to content

Caturtha kāṇḍa, prapāṭhaka 5

Caturtha kāṇḍa, prapāṭhaka 5

caturthakāṇḍe pañcamaḥ praśnaḥ 5

1 nama̍ste rudra ma̱nyava̍ u̱tota̱ iṣa̍ ve̱ nama̍ḥ | nama̍ste astu̱ dhanva̍ne

bā̱hubhyā̍mu̱ta te̱ nama̍ḥ || yāta̱ iṣu̍ḥ śi̱vata̍mā śi̱vaṃ ba̱bhūva̍

te̱ dhanu̍ḥ | śi̱vā śa̍ra̱vyā̍ yā tava̱ tayā̍ no rudra mṛḍaya || yā te̍ rudra

śi̱vā ta̱nūragho̱rāpā̍pakāśinī | tayā̍ nasta̱nuvā̱ śaṃta̍mayā̱ giri̍śantā̱bhi

cā̍kaśīhi || yāmiṣu̍ṃ giriśanta̱ haste̱

2 bibha̱ṟṣyasta̍ve | śi̱vāṃ gi̍ritra̱ tāṃ ku̍ru̱ mā higͫ̍sī̱ḥ puru̍ṣa̱ṃ

jaga̍t || śi̱vena̱ vaca̍sā tvā̱ giri̱śācchā̍ vadāmasi | yathā̍ na̱ḥ

sarva̱mijjaga̍daya̱kṣmagͫ su̱manā̱ asa̍t || adhya̍vocadadhiva̱ktā pra̍tha̱mo

daivyo̍ bhi̱ṣak | ahīg̍śca̱ sarvā̎ñja̱ṃbhaya̱nthsarvā̎śca yātudhā̱nya̍ḥ

|| a̱sau yastā̱mro a̍ru̱ṇa u̱ta ba̱bhruḥ su̍ma̱ṅgala̍ḥ | ye ce̱māgͫ ru̱drā

a̱bhito̍ di̱kṣu

3 śri̱tāḥ sa̍hasra̱śo'vai̍ṣā̱g̱ͫ heḍa̍ īmahe || a̱sau yo̍'va̱sarpa̍ti̱

nīla̍grīvo̱ vilo̍hitaḥ | u̱taina̍ṃ go̱pā a̍dṛśa̱nnadṛ̍śannudahā̱rya̍ḥ |

u̱taina̱ṃ viśvā̍ bhū̱tāni̱ sa dṛ̱ṣṭo mṛ̍ḍayāti naḥ || namo̍ astu̱ nīla̍grīvāya

sahasrā̱kṣāya̍ mī̱ḍuṣe̎ | atho̱ ye a̍sya̱ satvā̍no̱'haṃ tebhyo̍'kara̱ṃ

nama̍ḥ || pra mu̍ñca̱ dhanva̍na̱stvamu̱bhayo̱rārtni̍yo̱rjyām | yāśca̍ te̱

hasta̱ iṣa̍va̱ḥ

4 parā̱ tā bha̍gavo vapa || a̱va̱tatya̱ dhanu̱stvagͫ saha̍srākṣa̱

śate̍ṣudhe | ni̱śīrya̍ śa̱lyānā̱ṃ mukhā̍ śi̱vo na̍ḥ su̱manā̍ bhava ||

vijya̱ṃ dhanu̍ḥ kapa̱rdino̱ viśa̍lyo̱ bāṇa̍vāgͫ u̱ta | ane̍śanna̱syeṣa̍va

ā̱bhura̍sya niṣa̱ṅgathi̍ḥ || yā te̍ he̱tirmī̍ḍhuṣṭama̱ haste̍ ba̱bhūva̍

te̱ dhanu̍ḥ | tayā̱smān, vi̱śvata̱stvama̍ya̱kṣmayā̱ pari̍ bbhuja || nama̍ste

a̱stvāyu̍dhā̱yānā̍tatāya dhṛ̱ṣṇave̎ | u̱bhābhyā̍mu̱ta te̱ namo̍ bā̱hubhyā̱ṃ

tava̱ dhanva̍ne || pari̍ te̱ dhanva̍no he̱tira̱smānvṛ̍ṇaktu vi̱śvata̍ḥ | atho̱ ya

i̍ṣu̱dhistavā̱re a̱smanni dhe̍hi̱ tam

||4.5.1||

haste̍ di̱kṣviṣa̍va u̱bhābhyā̱ṃ

dvā vigͫ̍śatiśca

||4.5.1||

5 namo̱ hira̍ṇyabāhave senā̱nye̍ di̱śāṃ ca̱ pata̍ye̱ namo̱ namo̍ vṛ̱kṣebhyo̱

hari̍keśebhyaḥ paśū̱nāṃ pata̍ye̱ namo̱ nama̍ḥ sa̱spiñja̍rāya̱ tviṣī̍mate

pathī̱nāṃ pata̍ye̱ namo̱ namo̍ babhlu̱śāya̍ vivyā̱dhine'nnā̍nā̱ṃ pata̍ye̱ namo̱

namo̱ hari̍keśāyopavī̱tine̍ pu̱ṣṭānā̱ṃ pata̍ye̱ namo̱ namo̍ bha̱vasya̍ he̱tyai

jaga̍tā̱ṃ pata̍ye̱ namo̱ namo̍ ru̱drāyā̍tatā̱vine̱ kṣetrā̍ṇā̱ṃ pata̍ye̱ namo̱

nama̍ḥ sū̱tāyāha̍ntyāya̱ vanā̍nā̱ṃ pata̍ye̱ namo̱ namo̱

6 rohi̍tāya stha̱pata̍ye vṛ̱kṣāṇā̱ṃ pata̍ye̱ namo̱ namo̍ ma̱ntriṇe̍ vāṇi̱jāya̱

kakṣā̍ṇā̱ṃ pata̍ye̱ namo̱ namo̍ bhuva̱ntaye̍ vārivaskṛ̱tāyauṣa̍dhīnā̱ṃ

pata̍ye̱ namo̱ nama̍ u̱ccairgho̍ṣāyākra̱ndaya̍te pattī̱nāṃ pata̍ye̱ namo̱

nama̍ḥ kṛthsnavī̱tāya̱ dhāva̍te̱ satva̍nā̱ṃ pata̍ye̱ nama̍ḥ

||4.5.2||

vanā̍nā̱ṃ

pata̍ye̱ namo̱ nama̱ ekā̱nna tri̱g̱ͫśacca̍

||4.5.2||

7 nama̱ḥ saha̍mānāya nivyā̱dhina̍ āvyā̱dhinī̍nā̱ṃ pata̍ye̱ namo̱ nama̍ḥ kaku̱bhāya̍

niṣa̱ṅgiṇe̎ ste̱nānā̱ṃ pata̍ye̱ namo̱ namo̍ niṣa̱ṅgiṇa̍ iṣudhi̱mate̱

taska̍rāṇā̱ṃ pata̍ye̱ namo̱ namo̱ vañca̍te pari̱vañca̍te stāyū̱nāṃ pata̍ye̱

namo̱ namo̍ nice̱rave̍ parica̱rāyāra̍ṇyānā̱ṃ pata̍ye̱ namo̱ nama̍ḥ sṛkā̱vibhyo̱

jighāgͫ̍ sadbhyo muṣṇa̱tāṃ pata̍ye̱ namo̱ namo̍'si̱madbhyo̱ nakta̱ṃ cara̍dbhyaḥ

prakṛ̱ntānā̱ṃ pata̍ye̱ namo̱ nama̍ uṣṇī̱ṣiṇe̍ girica̱rāya̍ kulu̱ñcānā̱ṃ

pata̍ye̱ namo̱ nama̱

8 iṣu̍madbhyo dhanvā̱vibhya̍śca vo̱ namo̱ nama̍ ātanvā̱nebhya̍ḥ

prati̱dadhā̍nebhyaśca vo̱ namo̱ nama̍ ā̱yaccha̍dbhyo visṛ̱jadbhya̍śca vo̱ namo̱

namo'sya̍dbhyo̱ vidhya̍dbhyaśca vo̱ namo̱ nama̱ āsī̍nebhya̱ḥ śayā̍nebhyaśca

vo̱ namo̱ nama̍ḥ sva̱padbhyo̱ jāgra̍dbhyaśca vo̱ namo̱ nama̱stiṣṭha̍dbhyo̱

dhāva̍dbhyaśca vo̱ namo̱ nama̍ḥ sa̱bhābhya̍ḥ sa̱bhāpa̍tibhyaśca vo̱ namo̱ namo̱

aśve̱bhyo'śva̍patibhyaśca vo̱ nama̍ḥ

||4.5.3||

ku̱lu̱ñcānā̱ṃ pata̍ye̱ namo̱

namośva̍patibhya̱strīṇi̍ ca

||4.5.3||

9 nama̍ āvyā̱dhinī̎bhyo vi̱vidhya̍ntībhyaśca vo̱ namo̱ nama̱

uga̍ṇābhyastṛgͫha̱tībhya̍śca vo̱ namo̱ namo̍ gṛ̱thsebhyo̍

gṛ̱thsapa̍tibhyaśca vo̱ namo̱ namo̱ vrāte̎bhyo̱ vrāta̍patibhyaśca

vo̱ namo̱ namo̍ ga̱ṇebhyo̍ ga̱ṇapa̍tibhyaśca vo̱ namo̱ namo̱ virū̍pebhyo

vi̱śvarū̍pebhyaśca vo̱ namo̱ namo̍ ma̱hadbhya̍ḥ, kṣulla̱kebhya̍śca vo̱ namo̱

namo̍ ra̱thibhyo̍'ra̱thebhya̍śca vo̱ namo̱ namo̱ rathe̎bhyo̱

10 ratha̍patibhyaśca vo̱ namo̱ nama̱ḥ senā̎bhyaḥ senā̱nibhya̍śca vo̱ namo̱

nama̍ḥ, kṣa̱ttṛbhya̍ḥ saṃgrahī̱tṛbhya̍śca vo̱ namo̱ nama̱stakṣa̍bhyo

rathakā̱rebhya̍śca vo̱ namo̱ nama̱ḥ kulā̍lebhyaḥ ka̱rmāre̎bhyaśca vo̱ namo̱

nama̍ḥ pu̱ñjiṣṭe̎bhyo niṣā̱debhya̍śca vo̱ namo̱ nama̍ iṣu̱kṛdbhyo̍

dhanva̱kṛdbhya̍śca vo̱ namo̱ namo̍ mṛga̱yubhya̍ḥ śva̱nibhya̍śca vo̱

namo̱ nama̱ḥ śvabhya̱ḥ śvapa̍tibhyaśca vo̱ nama̍ḥ

||4.5.4||

rathe̎bhya̱ḥ

śvapa̍tibhyaśca̱ dve ca̍

||4.5.4||

11 namo̍ bha̱vāya̍ ca ru̱drāya̍ ca̱ nama̍ḥ śa̱rvāya̍ ca paśu̱pata̍ye ca̱ namo̱

nīla̍grīvāya ca śiti̱kaṇṭhā̍ya ca̱ nama̍ḥ kapa̱rdine̍ ca̱ vyu̍ptakeśāya ca̱

nama̍ḥ sahasrā̱kṣāya̍ ca śa̱tadha̍nvane ca̱ namo̍ giri̱śāya̍ ca śipivi̱ṣṭāya̍

ca̱ namo̍ mī̱ḍhuṣṭa̍māya̱ ceṣu̍mate ca̱ namo̎ hra̱svāya̍ ca vāma̱nāya̍ ca̱

namo̍ bṛha̱te ca̱ varṣī̍yase ca̱ namo̍ vṛ̱ddhāya̍ ca sa̱ṃvṛdhva̍ne ca̱

12 namo̱ agri̍yāya ca pratha̱māya̍ ca̱ nama̍ ā̱śave̍ cāji̱rāya̍ ca̱

nama̱ḥ śīghri̍yāya ca̱ śībhyā̍ya ca̱ nama̍ ū̱rmyā̍ya cāvasva̱nyā̍ya ca̱

nama̍ḥ srota̱syā̍ya ca̱ dvīpyā̍ya ca

||4.5.5||

sa̱ṃvṛddhva̍ne ca̱ pañca̍

vigͫśatiśca

||4.5.5||

13 namo̎ jye̱ṣṭhāya̍ ca kani̱ṣṭhāya̍ ca̱ nama̍ḥ pūrva̱jāya̍ cāpara̱jāya̍ ca̱

namo̍ madhya̱māya̍ cāpaga̱lbhāya̍ ca̱ namo̍ jagha̱nyā̍ya ca̱ budhni̍yāya ca̱

nama̍ḥ so̱bhyā̍ya ca pratisa̱ryā̍ya ca̱ namo̱ yāmyā̍ya ca̱ kṣemyā̍ya ca̱

nama̍ urva̱ryā̍ya ca̱ khalyā̍ya ca̱ nama̱ḥ ślokyā̍ya cāvasā̱nyā̍ya ca̱ namo̱

vanyā̍ya ca̱ kakṣyā̍ya ca̱ nama̍ḥ śra̱vāya̍ ca pratiśra̱vāya̍ ca̱

14 nama̍ ā̱śuṣe̍ṇāya cā̱śura̍thāya ca̱ nama̱ḥ śūrā̍ya cāvabhinda̱te ca̱

namo̍ va̱rmiṇe̍ ca varū̱thine̍ ca̱ namo̍ bi̱lmine̍ ca kava̱cine̍ ca̱ nama̍ḥ

śru̱tāya̍ ca śrutase̱nāya̍ ca

||4.5.6||

pra̱ti̱śra̱vāya̍ ca̱ pañca̍

vigͫśatiśca

||4.5.6||

15 namo̍ dundu̱bhyā̍ya cāhana̱nyā̍ya ca̱ namo̍ dhṛ̱ṣṇave̍ ca pramṛ̱śāya̍

ca̱ namo̍ dū̱tāya̍ ca̱ prahi̍tāya ca̱ namo̍ niṣa̱ṅgiṇe̍ ceṣudhi̱mate̍ ca̱

nama̍stī̱kṣṇeṣa̍ve cāyu̱dhine̍ ca̱ nama̍ḥ svāyu̱dhāya̍ ca su̱dhanva̍ne ca̱

nama̱ḥ srutyā̍ya ca̱ pathyā̍ya ca̱ nama̍ḥ kā̱ṭyā̍ya ca nī̱pyā̍ya ca̱ nama̱ḥ

sūdyā̍ya ca sara̱syā̍ya ca̱ namo̍ nā̱dyāya̍ ca vaiśa̱ntāya̍ ca̱

16 nama̱ḥ kūpyā̍ya cāva̱ṭyā̍ya ca̱ namo̱ varṣyā̍ya cāva̱ṟṣyāya̍ ca̱ namo̍

me̱ghyā̍ya ca vidyu̱tyā̍ya ca̱ nama̍ ī̱dhriyā̍ya cāta̱pyā̍ya ca̱ namo̱

vātyā̍ya ca̱ reṣmi̍yāya ca̱ namo̍ vāsta̱vyā̍ya ca vāstu̱pāya̍ ca

||4.5.7||

vai̱śa̱ntāya̍ ca tri̱g̱ͫśacca̍

||4.5.7||

17 nama̱ḥ somā̍ya ca ru̱drāya̍ ca̱ nama̍stā̱mrāya̍ cāru̱ṇāya̍ ca̱ nama̍ḥ

śa̱ṅgāya̍ ca paśu̱pata̍ye ca̱ nama̍ u̱grāya̍ ca bhī̱māya̍ ca̱ namo̍

agreva̱dhāya̍ ca dūreva̱dhāya̍ ca̱ namo̍ ha̱ntre ca̱ hanī̍yase ca̱ namo̍

vṛ̱kṣebhyo̱ hari̍keśebhyo̱ nama̍stā̱rāya̱ nama̍ḥ śa̱ṃbhave̍ ca mayo̱bhave̍ ca̱

nama̍ḥ śaṅka̱rāya̍ ca mayaska̱rāya̍ ca̱ nama̍ḥ śi̱vāya̍ ca śi̱vata̍rāya ca̱

18 nama̱stīrthyā̍ya ca̱ kūlyā̍ya ca̱ nama̍ḥ pā̱ryā̍ya cāvā̱ryā̍ya ca̱ nama̍ḥ

pra̱tara̍ṇāya co̱ttara̍ṇāya ca̱ nama̍ ātā̱ryā̍ya cālā̱dyā̍ya ca̱ nama̱ḥ

śaṣpyā̍ya ca̱ phenyā̍ya ca̱ nama̍ḥ sika̱tyā̍ya ca pravā̱hyā̍ya ca

||4.5.8||

śi̱vata̍rāya ca tri̱g̱ͫśacca̍

||4.5.8||

19 nama̍ iri̱ṇyā̍ya ca prapa̱thyā̍ya ca̱ nama̍ḥ kigͫśi̱lāya̍ ca̱ kṣaya̍ṇāya

ca̱ nama̍ḥ kapa̱rdine̍ ca pula̱staye̍ ca̱ namo̱ goṣṭhyā̍ya ca̱ gṛhyā̍ya ca̱

nama̱stalpyā̍ya ca̱ gehyā̍ya ca̱ nama̍ḥ kā̱ṭyā̍ya ca gahvare̱ṣṭhāya̍ ca̱ namo̎

hrada̱yyā̍ya ca nive̱ṣpyā̍ya ca̱ nama̍ḥ pāgͫsa̱vyā̍ya ca raja̱syā̍ya ca̱

nama̱ḥ śuṣkyā̍ya ca hari̱tyā̍ya ca̱ namo̱ lopyā̍ya cola̱pyā̍ya ca̱

20 nama̍ ū̱rvyā̍ya ca sū̱rmyā̍ya ca̱ nama̍ḥ pa̱rṇyā̍ya ca parṇaśa̱dyā̍ya ca̱

namo̍'pagu̱ramā̍ṇāya cābhighna̱te ca̱ nama̍ ākkhida̱te ca̍ prakkhida̱te ca̱

namo̍ vaḥ kiri̱kebhyo̍ de̱vānā̱g̱ͫ hṛda̍yebhyo̱ namo̍ vikṣīṇa̱kebhyo̱ namo̍

vicinva̱tkebhyo̱ nama̍ ānirha̱tebhyo̱ nama̍ āmīva̱tkebhya̍ḥ

||4.5.9||

u̱la̱pyā̍ya

ca̱ traya̍strigͫśacca

||4.5.9||

21 drāpe̱ andha̍saspate̱ dari̍dra̱nnīla̍lohita | e̱ṣāṃ puru̍ṣāṇāme̱ṣāṃ

pa̍śū̱nāṃ mā bhermāro̱ mo e̍ṣā̱ṃ kiṃ ca̱nāma̍mat || yā te̍ rudra śi̱vā ta̱nūḥ

śi̱vā vi̱śvāha̍bheṣajī | śi̱vā ru̱drasya̍ bheṣa̱jī tayā̍ no mṛḍa jī̱vase̎ ||

i̱māgͫ ru̱drāya̍ ta̱vase̍ kapa̱rdine̎ kṣa̱yadvī̍rāya̱ pra bha̍rāmahe ma̱tim |

yathā̍ na̱ḥ śamasa̍ddvi̱pade̱ catu̍ṣpade̱ viśva̍ṃ pu̱ṣṭaṃ grāme̍ a̱smi

22 nnanā̍turam || mṛ̱ḍā no̍ rudro̱ta no̱ maya̍skṛdhi kṣa̱yadvī̍rāya̱ nama̍sā

vidhema te | yacchaṃ ca̱ yośca̱ manu̍rāya̱je pi̱tā tada̍śyāma̱ tava̍ rudra̱

praṇī̍tau || mā no̍ ma̱hānta̍mu̱ta mā no̍ arbha̱kaṃ mā na̱ ukṣa̍ntamu̱ta mā na̍

ukṣi̱tam | mā no̍ vadhīḥ pi̱tara̱ṃ mota mā̱tara̍ṃ pri̱yā mā na̍sta̱nuvo̍

23 rudra rīriṣaḥ || mā na̍sto̱ke tana̍ye̱ mā na̱ āyu̍ṣi̱ mā no̱ goṣu̱ mā no̱

aśve̍ṣu rīriṣaḥ | vī̱rānmā no̍ rudra bhāmi̱to va̍dhīrha̱viṣma̍nto̱ nama̍sā vidhema te

|| ā̱rātte̍ go̱ghna u̱ta pū̍ruṣa̱ghne kṣa̱yadvī̍rāya su̱mnama̱sme te̍ astu | rakṣā̍

ca no̱ adhi̍ ca deva brū̱hyadhā̍ ca na̱ḥ śarma̍ yaccha dvi̱barhā̎ḥ || stu̱hi

24 śru̱taṃ ga̍rta̱sada̱ṃ yuvā̍naṃ mṛ̱gaṃ na bhī̱mamu̍paha̱tnumu̱gram |

mṛ̱ḍā ja̍ri̱tre ru̍dra̱ stavā̍no a̱nyaṃ te̍ a̱smanni va̍pantu̱ senā̎ḥ ||

pari̍ṇo ru̱drasya̍ he̱tirvṛ̍ṇaktu̱ pari̍ tve̱ṣasya̍ durma̱tira̍ghā̱yoḥ | ava̍

sthi̱rā ma̱ghava̍dbhyastanuṣva̱ mīḍhva̍sto̱kāya̱ tana̍yāya mṛḍaya || mīḍhu̍ṣṭama̱

śiva̍tama śi̱vo na̍ḥ su̱manā̍ bhava | pa̱ra̱me vṛ̱kṣa āyu̍dhaṃ ni̱dhāya̱

kṛtti̱ṃ vasā̍na̱ ā ca̍ra̱ pinā̍ka̱ṃ

25 bibhra̱dā ga̍hi || viki̍rida̱ vilo̍hita̱ nama̍ste astu bhagavaḥ | yāste̍

sa̱hasragͫ̍ he̱tayo̱'nyama̱smanni va̍pantu̱ tāḥ || sa̱hasrā̍ṇi sahasra̱dhā

bā̍hu̱vostava̍ he̱taya̍ḥ | tāsā̱mīśā̍no bhagavaḥ parā̱cīnā̱ mukhā̍ kṛdhi

||4.5.10||

a̱smigg sta̱nuva̍ḥ stu̱hi pinā̍ka̱mekā̱nna tri̱g̱ͫśacca̍

||4.5.10||

26 sa̱hasrā̍ṇi sahasra̱śo ye ru̱drā adhi̱ bhūmyā̎m | teṣāgͫ̍ sahasrayoja̱ne'va̱

dhanvā̍ni tanmasi || a̱sminma̍ha̱tya̍rṇa̱ve̎'ntari̍kṣe bha̱vā adhi̍ | nīla̍grīvāḥ

śiti̱kaṇṭhā̎ḥ śa̱rvā a̱dhaḥ, kṣa̍māca̱rāḥ || nīla̍grīvāḥ śiti̱kaṇṭhā̱ divagͫ̍

ru̱drā upa̍śritāḥ | ye vṛ̱kṣeṣu̍ sa̱spiñja̍rā̱ nīla̍grīvā̱ vilo̍hitāḥ |

ye bhū̱tānā̱madhi̍patayo viśi̱khāsa̍ḥ kapa̱rdina̍ḥ | ye anne̍ṣu vi̱vidhya̍nti̱

pātre̍ṣu̱ piba̍to̱ janān̍ | ye pa̱thāṃ pa̍thi̱rakṣa̍ya ailabṛ̱dā ya̱vyudha̍ḥ

| ye tī̱rthāni̍

27 pra̱cara̍nti sṛ̱kāva̍nto niṣa̱ṅgiṇa̍ḥ | ya e̱tāva̍ntaśca̱

bhūyāgͫ̍saśca̱ diśo̍ ru̱drā vi̍tasthi̱re | teṣāgͫ̍ sahasrayoja̱ne'va̱

dhanvā̍ni tanmasi || namo̍ ru̱drebhyo̱ ye pṛ̍thi̱vyāṃ ye̎'ntari̍kṣe̱ ye di̱vi

yeṣā̱manna̱ṃ vāto̍ va̱ṟṣamiṣa̍va̱stebhyo̱ daśa̱ prācī̱rdaśa̍ dakṣi̱ṇā

daśa̍ pra̱tīcī̱rdaśodī̍cī̱rdaśo̱rdhvāstebhyo̱ nama̱ste no̍ mṛḍayantu̱ te

yaṃ dvi̱ṣmo yaśca̍ no̱ dveṣṭi̱ taṃ vo̱ jambhe̍ dadhāmi

||4.5.11||

tī̱rthāni̱

yaśca̱ ṣaṭca̍

||4.5.11||