Skip to content

Ṣaṣṭha kāṇḍa, prapāṭhaka 2

Ṣaṣṭha kāṇḍa, prapāṭhaka 2

ṣaṣṭhakāṇḍe dvitīyaḥ praśnaḥ 2

1 yadu̱bhau vi̱mucyā̍ti̱thyaṃ gṛ̍hṇī̱yādya̱jñaṃ vi cchi̍ndyā̱dyadu̱bhāva

vi̍mucya̱ yathānā̍gatāyāti̱thyaṃ kri̱yate̍ tā̱dṛge̱va tadvimu̍kto̱'nyo̍'na̱ḍvān

bhava̱tyavi̍mukto̱'nyo'thā̍ti̱thyaṃ gṛ̍hṇāti ya̱jñasya̱ saṃta̍tyai̱

patnya̱nvāra̍bhate̱ patnī̱ hi pārī̍ṇahya̱syeśe̱ patni̍yai̱vānu̍mata̱ṃ nirva̍pati̱

yadvai patnī̍ ya̱jñasya̍ ka̱roti̍ mithu̱naṃ tadatho̱ patni̍yā e̱vai

2 ṣa ya̱jñasyā̎nvāra̱ṃbho'na̍vacchittyai̱ yāva̍dbhi̱rvai

rājā̍nuca̱rairā̱gaccha̍ti̱ sarve̎bhyo̱ vai tebhya̍ āti̱thyaṃ kri̍yate̱

chandāgͫ̍si̱ khalu̱ vai soma̍sya̱ rājño̍'nuca̱rāṇya̱gnerā̍ti̱thyama̍si̱

viṣṇa̍ve̱ tvetyā̍ha gāyatri̱yā e̱vaitena̍ karoti̱ soma̍syāti̱thyama̍si̱

viṣṇa̍ve̱ tvetyā̍ha tri̱ṣṭubha̍ e̱vaitena̍ karo̱tyati̍therāti̱thyama̍si̱

viṣṇa̍ve̱ tvetyā̍ha̱ jaga̍tyā

3 e̱vaitena̍ karotya̱gnaye̎ tvā rāyaspoṣa̱dāvnne̱ viṣṇa̍ve̱ tvetyā̍hānu̱ṣṭubha̍

e̱vaitena̍ karoti śye̱nāya̍ tvā soma̱bhṛte̱ viṣṇa̍ve̱ tvetyā̍ha gāyatri̱yā

e̱vaitena̍ karoti̱ pañca̱ kṛtvo̍ gṛhṇāti̱ pañcā̎kṣarā pa̱ṅktiḥ pāṅkto̍

ya̱jño ya̱jñame̱vāva̍ ruṃdhe brahmavā̱dino̍ vadanti̱ kasmā̎thsa̱tyādgā̍yatri̱yā

u̍bha̱yata̍ āti̱thyasya̍ kriyata̱ iti̱ yade̱vādaḥ soma̱mā

4 'ha̍ra̱ttasmā̎dgāyatri̱yā u̍bha̱yata̍ āti̱thyasya̍ kriyate

pu̱rastā̎cco̱pari̍ṣṭācca̱ śiro̱ vā e̱tadya̱jñasya̱ yadā̍ti̱thyaṃ nava̍kapālaḥ

puro̱ḍāśo̍ bhavati̱ tasmā̎nnava̱dhā śiro̱ viṣyū̍ta̱ṃ nava̍kapālaḥ puro̱ḍāśo̍

bhavati̱ te traya̍strikapā̱lāstri̱vṛtā̱ stome̍na̱ saṃ mi̍tā̱steja̍stri̱vṛtteja̍

e̱va ya̱jñasya̍ śī̱ṟṣanda̍dhāti̱ nava̍kapālaḥ puro̱ḍāśo̍ bhavati̱ te

traya̍strikapā̱lāstri̱vṛtā̎ prā̱ṇena̱ saṃ mi̍tāstri̱vṛdvai

5 prā̱ṇastri̱vṛta̍me̱va prā̱ṇama̍bhipū̱rvaṃ ya̱jñasya̍ śī̱ṟṣanda̍dhāti

pra̱jāpa̍te̱rvā e̱tāni̱ pakṣmā̍ṇi̱ yada̍śvavā̱lā ai̎kṣa̱vī ti̱raścī̱

yadāśva̍vālaḥ prasta̱ro bhava̍tyaikṣa̱vī ti̱raścī̎ pra̱jāpa̍tere̱va taccakṣu̱ḥ

saṃbha̍rati de̱vā vai yā āhu̍tī̱raju̍havu̱stā asu̍rā ni̱ṣkāva̍māda̱nte

de̱vāḥ kā̎rṣma̱rya̍mapaśyankarma̱ṇyo̍ vai karmai̍nena kurvī̱teti̱ te

kā̎rṣmarya̱mayā̎npari̱dhīna̍

6 kurvata̱ tairvai te rakṣā̱g̱syapā̎ghnata̱ yatkā̎rṣmarya̱mayā̎ḥ pari̱dhayo̱

bhava̍nti̱ rakṣa̍sā̱mapa̍hatyai̱ sagg spa̍rśayati̱ rakṣa̍sā̱mana̍nvavacārāya̱

na pu̱rastā̱tpari̍ dadhātyādi̱tyo hye̍vodyanpu̱rastā̱drakṣāg̍syapa̱hantyū̱rdhve

sa̱midhā̱vā da̍dhātyu̱pari̍ṣṭāde̱va rakṣā̱g̱syapa̍hanti̱ yaju̍ṣā̱nyāṃ

tū̱ṣṇīma̱nyāṃ mi̍thuna̱tvāya̱ dve ā da̍dhāti dvi̱pādyaja̍māna̱ḥ prati̍ṣṭhityai

brahmavā̱dino̍ vadantya̱

7 gniśca̱ vā e̱tau soma̍śca ka̱thā somā̍yāti̱thyaṃ kri̱yate̱ nāgnaya̱

iti̱ yada̱gnāva̱gniṃ ma̍thi̱tvā pra̱hara̍ti̱ tenai̱vāgnaya̍ āti̱thyaṃ

kri̍ya̱te'tho̱ khalvā̍hura̱gniḥ sarvā̍ de̱vatā̱ iti̱ yaddha̱virā̱sādyā̱gniṃ

mantha̍ti ha̱vyāyai̱vāsa̍nnāya̱ sarvā̍ de̱vatā̍ janayati

||6.2.1||

patni̍yā e̱va

jaga̍tyā̱ ā tri̱vṛdvai pa̍ri̱dhīn, va̍da̱ntyeka̍ catvārigͫśacca

||6.2.1||

8 de̱vā̱su̱rāḥ saṃya̍ttā āsa̱nte de̱vā mi̱tho vipri̍yā āsa̱nte̎ 2̱ 'nyo̎'nyasmai̱

jyaiṣṭhyā̱yāti̍ṣṭhamānāḥ pañca̱dhā vya̍krāmanna̱gnirvasu̍bhi̱ḥ somo̍ ru̱drairindro̍

ma̱rudbhi̱rvaru̍ṇa ādi̱tyairbṛha̱spati̱rviśvai̎rde̱vaiste̍'manya̱ntāsu̍rebhyo̱

vā i̱daṃ bhrātṛ̍vyebhyo radhyāmo̱ yanmi̱tho vipri̍yā̱ḥ smo yāna̍ i̱māḥ

pri̱yāsta̱nuva̱stāḥ sa̱mava̍dyāmahai̱ tābhya̱ḥ sa nirṛ̍cchā̱dyo

9 na̍ḥ pratha̱mo̎' 1̱' nyo̎'nyasmai̱ druhyā̱diti̱ tasmā̱dyaḥ satā̍nūnaptriṇāṃ

pratha̱mo druhya̍ti̱ sa ārti̱mārccha̍ti̱ yattā̍nūna̱ptragͫ sa̍mava̱dyati̱

bhrātṛ̍vyābhibhūtyai̱ bhava̍tyā̱tmanā̱ parā̎sya̱ bhrātṛ̍vyo bhavati̱ pañca̱

kṛtvo'va̍ dyati pañca̱dhā hi te tathsa̍ma̱vādya̱ntātho̱ pañcā̎kṣarā pa̱ṅktiḥ

pāṅkto̍ ya̱jño ya̱jñame̱vāva̍ ruṃdha̱ āpa̍taye tvā gṛhṇā̱mītyā̍ha prā̱ṇo vā

10 āpa̍tiḥ prā̱ṇame̱va prī̍ṇāti̱ pari̍pataya̱ ityā̍ha̱ mano̱ vai

pari̍pati̱rmana̍ e̱va prī̍ṇāti̱ tanū̱naptra̱ ityā̍ha ta̱nuvo̱ hi te tāḥ

sa̍ma̱vādya̍nta śākva̱rāyetyā̍ha̱ śaktyai̱ hi te tāḥ sa̍ma̱vādya̍nta̱

śakma̱nnoji̍ṣṭhā̱yetyā̱hauji̍ṣṭha̱g̱ͫ hi te tadā̱tmana̍ḥ

sama̱vādya̱ntānā̍dhṛṣṭamasyanādhṛ̱ṣyamityā̱hānā̍dhṛṣṭa̱gg̱

hye̍tada̍nādhṛ̱ṣyaṃ de̱vānā̱moja̱

11 ityā̍ha de̱vānā̱g̱ hye̍tadojo̍'bhiśasti̱pā a̍nabhiśaste̱nyamityā̍hābhiśasti̱pā

hye̍tada̍nabhiśaste̱nyamanu̍ me dī̱kṣāṃ dī̱kṣāpa̍tirmanyatā̱mityā̍ha yathā

ya̱jure̱vaitadghṛ̱taṃ vai de̱vā vajra̍ṃ kṛ̱tvā soma̍maghnannanti̱kami̍va̱ khalu̱

vā a̍syai̱tacca̍ranti̱ yattā̍nūna̱ptreṇa̍ pra̱cara̍ntya̱g̱ͫśuragͫ̍śuste

deva so̱māpyā̍yatā̱mityā̍ha̱ ya

12 de̱vāsyā̍puvā̱yate̱ yanmīya̍te̱ tade̱vāsyai̱tenāpyā̍ yaya̱tyā tubhya̱mindra̍ḥ

pyāyatā̱mā tvamindrā̍ya pyāya̱svetyā̍ho̱bhāve̱vendra̍ṃ ca̱ soma̱ṃ

cāpyā̍yaya̱tyā pyā̍yaya̱ sakhī̎nthsa̱nyā me̱dhayetyā̍ha̱rtvijo̱ vā a̍sya̱

sakhā̍ya̱stāne̱vāpyā̍yayati sva̱sti te̍ deva soma su̱tyāma̍śī̱ye

13 tyā̍hā̱śiṣa̍me̱vaitāmā śā̎ste̱ pra vā e̱te̎'smāllo̱kāccya̍vante̱ ye

soma̍māpyā̱yaya̍ntyantarikṣadeva̱tyo̍ hi soma̱ āpyā̍yita̱ eṣṭā̱ rāya̱ḥ preṣe

bhagā̱yetyā̍ha̱ dyāvā̍pṛthi̱vībhyā̍me̱va na̍ma̱skṛtyā̱smi3gͫllo̱ke

prati̍ tiṣṭhanti devāsu̱rāḥ saṃya̍ttā āsa̱nte de̱vā bibhya̍to̱'gniṃ

prāvi̍śa̱ntasmā̍dāhura̱gniḥ sarvā̍ de̱vatā̱ iti̱ te̎

14 'gnime̱va varū̍thaṃ kṛ̱tvāsu̍rāna̱bhya̍bhavanna̱gnimi̍va̱ khalu̱ vā e̱ṣa

pra vi̍śati̱ yo̍'vāntaradī̱kṣāmu̱paiti̱ bhrātṛ̍vyābhibhūtyai̱ bhava̍tyā̱tmanā̱

parā̎sya̱ bhrātṛ̍vyo bhavatyā̱tmāna̍me̱va dī̱kṣayā̍ pāti pra̱jāma̍vāntaradī̱kṣayā̍

saṃta̱rāṃ mekha̍lāgͫ sa̱māya̍cchate pra̱jā hyā̎tma̱no'nta̍ratarā ta̱ptavra̍to

bhavati̱ mada̍ntībhirmārjayate̱ nirhya̍gniḥ śī̱tena̱ vāya̍ti̱ sami̍ddhyai̱ yā te̍

agne̱ rudri̍yā ta̱nūrityā̍ha̱ svayai̱vaina̍dde̱vata̍yā vratayati sayoni̱tvāya̱

śāntyai̎

||6.2.2||

yo vā oja̍ āha̱ yada̍śī̱yeti̱ te̎gna̱ ekā̍daśa ca

||6.2.2||

15 teṣā̱masu̍rāṇāṃ ti̱sraḥ pura̍ āsannaya̱smayya̍va̱mātha̍ raja̱tātha̱ hari̍ṇī̱

tā de̱vā jetu̱ṃ nāśa̍knuva̱ntā u̍pa̱sadai̱vāji̍gīṣa̱ntasmā̍dāhu̱ryaścai̱vaṃ

veda̱ yaśca̱ nopa̱sadā̱ vai ma̍hāpu̱raṃ ja̍ya̱ntīti̱ ta iṣu̱g̱ͫ

sama̍skurvatā̱gnimanī̍ka̱g̱ͫ somagͫ̍ śa̱lyaṃ viṣṇu̱ṃ teja̍na̱ṃ te̎'bruva̱nka

i̱māma̍siṣya̱tīti̍

16 ru̱dra itya̍bruvanru̱dro vai krū̱raḥ so̎'sya̱tviti̱ so̎'bravī̱dvara̍ṃ vṛṇā

a̱hame̱va pa̍śū̱nāmadhi̍patirasā̱nīti̱ tasmā̎dru̱draḥ pa̍śū̱nāmadhi̍pati̱stāgͫ

ru̱dro'vā̍sṛja̱thsa ti̱sraḥ puro̍ bhi̱ttvaibhyo lo̱kebhyo'su̍rā̱nprāṇu̍data̱

yadu̍pa̱sada̍ upasa̱dyante̱ bhrātṛ̍vyaparāṇuttyai̱ nānyāmāhu̍tiṃ

pu̱rastā̎jjuhuyā̱dyada̱nyāmāhu̍tiṃ pu̱rastā̎jjuhu̱yā

17 da̱nyanmukha̍ṃ kuryāthsru̱veṇā̍ghā̱ramā ghā̍rayati ya̱jñasya̱ prajñā̎tyai̱

parā̍ṅati̱kramya̍ juhoti̱ parā̍ca e̱vaibhyo lo̱kebhyo̱ yaja̍māno̱ bhrātṛ̍vyā̱n

praṇu̍date̱ puna̍ratyā̱kramyo̍pa̱sada̍ṃ juhoti pra̱ṇudyai̱vaibhyo lo̱kebhyo̱

bhrātṛ̍vyāṃji̱tvā bhrā̍tṛvyalo̱kama̱bhyāro̍hati de̱vā vai yāḥ prā̱taru̍pa̱sada̍

u̱pāsī̍da̱nnahna̱stābhi̱rasu̍rā̱nprāṇu̍danta̱ yāḥ sā̱yagͫ rātri̍yai̱

tābhi̱ryathsā̱yaṃ prā̍tarupa̱sada̍

18 upasa̱dyante̍'horā̱trābhyā̍me̱va tadyaja̍māno̱ bhrātṛ̍vyā̱n praṇu̍date̱

yāḥ prā̱taryā̱jyā̎ḥ syustāḥ sā̱yaṃ pu̍ro'nuvā̱kyā̎ḥ kuryā̱dayā̍tayāmatvāya ti̱sra

u̍pa̱sada̱ upai̍ti̱ traya̍ i̱me lo̱kā i̱māne̱va lo̱kānprī̍ṇāti̱ ṣaṭthsaṃ

pa̍dyante̱ ṣaḍvā ṛ̱tava̍ ṛ̱tūne̱va prī̍ṇāti̱ dvāda̍śā̱hīne̱ soma̱ upai̍ti̱

dvāda̍śa̱ māsā̎ḥ saṃvathsa̱raḥ sa̍ṃvathsa̱rame̱va prī̍ṇāti̱ catu̍rvigͫśati̱ḥ saṃ

19 pa̍dyante̱ catu̍rvigͫśatirardhamā̱sā a̍rdhamā̱sāne̱va

prī̍ṇā̱tyārā̎grāmavāntaradī̱kṣāmupe̍yā̱dyaḥ kā̱maye̍tā̱sminme̍

lo̱ke'rdhu̍kagg syā̱dityeka̱magre'tha̱ dvāvatha̱ trīnatha̍ ca̱tura̍

e̱ṣā vā ārā̎grāvāntaradī̱kṣāsminne̱vāsmai̍ lo̱ke'rdhu̍kaṃ bhavati

pa̱rova̍rīyasīmavāntaradī̱kṣāmupe̍yā̱dyaḥ kā̱maye̍tā̱muṣmi̍nme

lo̱ke'rdhu̍kagg syā̱diti̍ ca̱turo'gre'tha̱ trīnatha̱ dvāvathaika̍me̱ṣā vai

pa̱rova̍rīyasyavāntaradī̱kṣāmuṣmi̍nne̱vāsmai̍ lo̱ke'rdhu̍kaṃ bhavati

||6.2.3||

a̱si̱ṣya̱tīti̍ juhu̱yāthsā̱yaṃ prā̍tarupa̱sada̱ścatu̍rvigͫśati̱ḥ

sañca̱turo'gne̱ ṣoḍa̍śa ca

||6.2.3||

20 su̱va̱rgaṃ vā e̱te lo̱kaṃ ya̍nti̱ ya u̍pa̱sada̍ upa̱yanti̱ teṣā̱ṃ ya

u̱nnaya̍te̱ hīya̍ta e̱va sa noda̍ne̱ṣīti̱ sū̎nnīyamiva̱ yo vai svā̱rthetā̎ṃ

ya̱tāg śrā̱nto hīya̍ta u̱ta sa ni̱ṣṭyāya̍ sa̱ha va̍sati̱ tasmā̎thsa̱kṛdu̱nnīya̱

nāpa̍ra̱munna̍yeta da̱dhnonna̍yetai̱tadvai pa̍śū̱nāgͫ rū̱pagͫ rū̱peṇai̱va

pa̱śūnava̍ ruṃdhe

21 ya̱jño de̱vebhyo̱ nilā̍yata̱ viṣṇū̍ rū̱paṃ kṛ̱tvā sa pṛ̍thi̱vīṃ

prāvi̍śa̱ttaṃ de̱vā hastā̎nthsa̱g̱ͫrabhyai̎ccha̱ntamindra̍

u̱paryu̍pa̱ryatya̍krāma̱thso̎'bravī̱tko mā̱yamu̱paryu̍pa̱ryatya̍kramī̱ditya̱haṃ

du̱rge hantetyatha̱ kastvamitya̱haṃ du̱rgādāha̱rteti̱ so̎'bravīddu̱rgevai hantā̍vocathā

varā̱ho̍'yaṃ vā̍mamo̱ṣaḥ

22 sa̍ptā̱nāṃ gi̍rī̱ṇāṃ pa̱rastā̎dvi̱ttaṃ vedya̱masu̍rāṇāṃ bibharti̱ taṃ ja̍hi̱

yadi̍ du̱rge hantāsīti̱ sa da̍rbhapuṃjī̱lamu̱dvṛhya̍ sa̱pta gi̱rīnbhi̱ttvā

tama̍ha̱nthso̎'bravīddu̱rgādvā āha̍rtāvocathā e̱tamā ha̱reti̱ tame̎bhyo ya̱jña

e̱va ya̱jñamāha̍ra̱dyattadvi̱ttaṃ vedya̱masu̍rāṇā̱mavi̍ndanta̱ tadeka̱ṃ vedyai̍

vedi̱tvamasu̍rāṇā̱ṃ

23 vā i̱yamagra̍ āsī̱dyāva̱dāsī̍naḥ parā̱paśya̍ti̱ tāva̍dde̱vānā̱ṃ te de̱vā

a̍bruva̱nnastve̱va no̱'syāmapīti̱ kiya̍dvo dāsyāma̱ iti̱ yāva̍di̱yagͫ sa̍lāvṛ̱kī

triḥ pa̍ri̱krāma̍ti̱ tāva̍nno da̱tteti̱ sa indra̍ḥ salāvṛ̱kī rū̱paṃ kṛ̱tvemāṃ

triḥ sa̱rvata̱ḥ parya̍krāma̱ttadi̱māma̍vindanta̱ yadi̱māmavi̍ndanta̱ tadvedyai̍

vedi̱tvagͫ

24 sā vā i̱yagͫ sarvai̱va vedi̱riya̍ti śakṣyā̱mīti̱ tvā a̍va̱māya̍ yajante

tri̱g̱ͫśatpa̱dāni̍ pa̱ścātti̱raścī̍ bhavati̱ ṣaṭtrigͫ̍śa̱tprācī̱

catu̍rvigͫśatiḥ pu̱rastā̎tti̱raścī̱ daśa̍daśa̱ saṃ pa̍dyante̱ daśā̎kṣarā

vi̱rāḍanna̍ṃ vi̱rāḍvi̱rājai̱vānnādya̱mava̍ ruṃdha̱ uddha̍nti̱ yade̱vāsyā̍ ame̱dhyaṃ

tadapa̍ ha̱ntyuddha̍nti̱ tasmā̱doṣa̍dhaya̱ḥ parā̍ bhavanti ba̱ṟhiḥ stṛ̍ṇāti̱

tasmā̱doṣa̍dhaya̱ḥ puna̱rā bha̍va̱ntyutta̍raṃ ba̱ṟhiṣa̍ uttaraba̱ṟhiḥ stṛ̍ṇāti

pra̱jā vai ba̱ṟhiryaja̍māna uttaraba̱ṟhiryaja̍māname̱vāya̍jamānā̱dutta̍raṃ

karoti̱ tasmā̱dyaja̍mā̱no'ya̍jamānā̱dutta̍raḥ

||6.2.4||

ru̱ndhe̱ vā̱ma̱mo̱ṣo

ve̍di̱tvamasu̍rāṇāṃ vedi̱tvaṃ bha̍vanti̱ pañca̍vigͫśatiśca

||6.2.4||

25 yadvā anī̍śāno bhā̱ramā̍da̱tte vi vai sa li̍śate̱ yaddvāda̍śa sā̱hnasyo̍pa̱sada̱ḥ

syusti̱sro̍'hīna̍sya ya̱jñasya̱ vilo̍ma kriyeta ti̱sra e̱va sā̱hnasyo̍pa̱sado̱

dvāda̍śā̱hīna̍sya ya̱jñasya̍ savīrya̱tvāyātho̱ salo̍ma kriyate va̱thsasyaika̱ḥ

stano̍ bhā̱gī hi so'thaika̱gg̱ stana̍ṃ vrata̱mupai̱tyatha̱ dvāvatha̱ trīnatha̍

ca̱tura̍ e̱tadvai

26 kṣu̱rapa̍vi̱ nāma̍ vra̱taṃ yena̱ pra jā̱tānbhrātṛ̍vyānnu̱date̱

prati̍ jani̱ṣyamā̍ṇā̱natho̱ kanī̍yasai̱va bhūya̱ upai̍ti ca̱turo'gre̱

stanā̎nvra̱tamupai̱tyatha̱ trīnatha̱ dvāvathaika̍me̱tadvai su̍jagha̱naṃ nāma̍ vra̱taṃ

ta̍pa̱syagͫ̍ suva̱rgya̍matho̱ praiva jā̍yate pra̱jayā̍ pa̱śubhi̍ryavā̱gū

rā̍ja̱nya̍sya vra̱taṃ krū̱reva̱ vai ya̍vā̱gūḥ krū̱ra i̍va

27 rāja̱nyo̍ vajra̍sya rū̱pagͫ samṛ̍ddhyā ā̱mikṣā̱ vaiśya̍sya pākaya̱jñasya̍

rū̱paṃ puṣṭyai̱ payo̎ brāhma̱ṇasya̱ tejo̱ vai brā̎hma̱ṇasteja̱ḥ paya̱steja̍sai̱va

teja̱ḥ paya̍ ā̱tmandha̱tte'tho̱ paya̍sā̱ vai garbhā̍ vardhante̱ garbha̍ iva̱ khalu̱

vā e̱ṣa yaddī̎kṣi̱to yada̍sya̱ payo̎ vra̱taṃ bhava̍tyā̱tmāna̍me̱va tadva̍rdhayati̱

trivra̍to̱ vai manu̍rāsī̱ddvivra̍tā̱ asu̍rā̱ eka̍vratā

28 de̱vāḥ prā̱tarma̱dhyaṃdi̍ne sā̱yaṃ tanmano̎rvra̱tamā̍sītpākaya̱jñasya̍ rū̱paṃ

puṣṭyai̎ prā̱taśca̍ sā̱yaṃ cāsu̍rāṇāṃ nirma̱dhyaṃ kṣu̱dho rū̱paṃ tata̱ste

parā̍bhavanma̱dhyaṃdi̍ne madhyarā̱tre de̱vānā̱ṃ tata̱ste̍'bhavanthsuva̱rgaṃ

lo̱kamā̍ya̱ṉ, yada̍sya ma̱dhyaṃdi̍ne madhyarā̱tre vra̱taṃ bhava̍ti madhya̱to

vā anne̍na bhuñjate madhya̱ta e̱va tadūrja̍ṃ dhatte̱ bhrātṛ̍vyābhibhūtyai̱

bhava̍tyā̱tmanā̱

29 parā̎sya̱ bhrātṛ̍vyo bhavati̱ garbho̱ vā e̱ṣa yaddī̎kṣi̱to yoni̍rdīkṣita

vimi̱taṃ yaddī̎kṣi̱to dī̎kṣitavimi̱tātpra̱vase̱dyathā̱ yone̱rgarbha̱ḥ skanda̍ti

tā̱dṛge̱va tanna pra̍vasta̱vya̍mā̱tmano̍ gopī̱thāyai̱ṣa vai vyā̱ghraḥ ku̍lago̱po

yada̱gnistasmā̱dyaddī̎kṣi̱taḥ pra̱vase̱thsa e̍namīśva̱ro̍'nū̱tthāya̱

hanto̱rna pra̍vasta̱vya̍mā̱tmano̱ guptyai̍ dakṣiṇa̱taḥ śa̍ya e̱tadvai

yaja̍mānasyā̱yata̍na̱gg̱ sva e̱vāyata̍ne śaye̱'gnima̍bhyā̱vṛtya̍ śaye de̱vatā̍

e̱va ya̱jñama̍bhyā̱vṛtya̍ śaye

||6.2.5||

e̱tadvai krū̱ra i̱vaika̍vratā ā̱tmanā̱

yaja̍mānasya̱ trayo̍daśa ca

||6.2.5||

30 pu̱roha̍viṣi deva̱yaja̍ne yājaye̱dyaṃ kā̱maye̱topai̍na̱mutta̍ro ya̱jño

na̍meda̱bhi su̍va̱rgaṃ lo̱kaṃ ja̍ye̱ditye̱tadvai pu̱roha̍virdeva̱yaja̍na̱ṃ

yasya̱ hotā̎ prātaranuvā̱kama̍nubru̱vanna̱gnima̱pa ā̍di̱tyama̱bhi

vi̱paśya̱tyupai̍na̱mutta̍ro ya̱jño na̍matya̱bhi su̍va̱rgaṃ lo̱kaṃ ja̍yatyā̱pte

de̍va̱yaja̍ne yājaye̱dbhrātṛ̍vyavanta̱ṃ panthā̎ṃ vādhispa̱ṟśaye̎tka̱rtaṃ vā̱

yāva̱nnāna̍se̱ yāta̱ vai

31 na rathā̍yai̱tadvā ā̱ptaṃ de̍va̱yaja̍namā̱pnotye̱va bhrātṛ̍vya̱ṃ naina̱ṃ

bhrātṛ̍vya āpno̱tyeko̎nnate deva̱ yaja̍ne yājayetpa̱śukā̍ma̱meko̎nnatā̱dvai

de̍va̱yaja̍nā̱daṃgi̍rasaḥ pa̱śūna̍sṛjantānta̱rā sa̍dohavirdhā̱ne u̍nna̱tagg

syā̍de̱tadvā eko̎nnataṃ deva̱yaja̍naṃ paśu̱māne̱va bha̍vati̱ tryu̍nnate deva̱yaja̍ne

yājayethsuva̱rgakā̍ma̱ṃ tryu̍nnatā̱dvai de̍va̱yaja̍nā̱daṃgi̍rasaḥ suva̱rgaṃ

lo̱kamā̍yannanta̱rāha̍va̱nīya̍ṃ ca̱ havi̱rdhāna̍ṃ co

32 nna̱tagg syā̍danta̱rā ha̍vi̱rdhāna̍ṃ ca̱ sada̍ścānta̱rā sada̍śca̱ gārha̍patyaṃ

cai̱tadvai tryu̍nnataṃ deva̱yaja̍nagͫ suva̱rgame̱va lo̱kame̍ti̱ prati̍ṣṭhite

deva̱yaja̍ne yājayetprati̱ṣṭhākā̍mame̱tadvai prati̍ṣṭhitaṃ deva̱yaja̍na̱ṃ

yathsa̱rvata̍ḥ sa̱maṃ pratye̱va ti̍ṣṭhati̱ yatrā̱nyā a̍nyā̱ oṣa̍dhayo̱

vyati̍ṣaktā̱ḥ syustadyā̍jayetpa̱śukā̍mame̱tadvai pa̍śū̱nāgͫ rū̱pagͫ

rū̱peṇai̱vāsmai̍ pa̱śū

33 nava̍ ruṃdhe paśu̱māne̱va bha̍vati̱ nirṛ̍tigṛhīte deva̱yaja̍ne yājaye̱dyaṃ

kā̱maye̍ta̱ nirṛ̍tyāsya ya̱jñaṃ grā̍hayeya̱mitye̱tadvai nirṛ̍tigṛhītaṃ

deva̱yaja̍na̱ṃ yathsa̱dṛśyai̍ sa̱tyā̍ ṛ̱kṣaṃ nirṛ̍tyai̱vāsya̍ ya̱jñaṃ

grā̍hayati̱ vyāvṛ̍tte deva̱yaja̍ne yājayedvyā̱vṛtkā̍ma̱ṃ yaṃ pātre̍ vā̱

talpe̍ vā̱ mīmāgͫ̍seranprā̱cīna̍māhava̱nīyā̎tprava̱ṇagg syā̎tpratī̱cīna̱ṃ

gārha̍patyāde̱tadvai vyāvṛ̍ttaṃ deva̱yaja̍na̱ṃ vi pā̱pmanā̱ bhrātṛ̍vye̱ṇā

va̍rtate̱ naina̱ṃ pātre̱ na talpe̍ mīmāgͫsante kā̱rye̍ deva̱yaja̍ne

yājaye̱dbhūti̍kāmaṃ kā̱ṟyo̍ vai puru̍ṣo̱ bhava̍tye̱va

||6.2.6||

yāta̱vai

ha̍vi̱rdhāna̍ṃ ca pa̱śūnpā̱pmanā̱ṣṭāda̍śa ca

||6.2.6||

34 tebhya̍ uttarave̱diḥ si̱g̱ͫhī rū̱paṃ kṛ̱tvobhayā̍nanta̱rāpa̱kramyā̍tiṣṭha̱tte

de̱vā a̍manyanta yata̱rān, vā i̱yamu̍pāva̱rthsyati̱ ta i̱daṃ

bha̍viṣya̱ntīti̱ tāmupā̍mantrayanta̱ sābra̍vī̱dvara̍ṃ vṛṇai̱ sarvā̱nmayā̱

kāmā̱nvya̍śnavatha̱ pūrvā̱ṃtu mā̱gnerāhu̍tiraśnavatā̱ iti̱ tasmā̍duttarave̱diṃ

pūrvā̍ma̱gnervyāghā̍rayanti̱ vāre̍vṛta̱gg̱ hya̍syai̱ śamya̍yā̱ pari̍ mimīte̱

35 mātrai̱vāsyai̱ sātho̍ yu̱ktenai̱va yu̱ktamava̍ ruṃdhe vi̱ttāya̍nī me̱'sītyā̍ha

vi̱ttā hye̍nā̱nāva̍tti̱ktāya̍nī me̱'sītyā̍ha ti̱ktān hye̍nā̱nāva̱dava̍tānmā

nāthi̱tamityā̍ha nāthi̱tān hye̍nā̱nāva̱dava̍tānmā vyathi̱tamityā̍ha vyathi̱tān

hye̍nā̱nāva̍dvi̱dera̱gnirnabho̱ nāmā

36 'gne̍ aṅgira̱ iti̱ trirha̍rati̱ ya e̱vaiṣu lo̱keṣva̱gnaya̱stāne̱vāva̍

ruṃdhe tū̱ṣṇīṃ ca̍tu̱rthagͫ ha̍ra̱tyani̍ruktame̱vāva̍ ruṃdhe

si̱g̱ͫ hīra̍si mahi̱ṣīra̱sītyā̍ha si̱g̱ͫhīrhye̍ṣā rū̱paṃ

kṛ̱tvobhayā̍nanta̱rāpa̱kramyāti̍ṣṭhadu̱ru pra̍thasvo̱ru te̍ ya̱jñapa̍tiḥ

prathatā̱mityā̍ha̱ yaja̍māname̱va pra̱jayā̍ pa̱śubhi̍ḥ prathayati dhru̱vā

37 'sīti̱ sagͫ ha̍nti̱ dhṛtyai̍ de̱vebhya̍ḥ śundhasva

de̱vebhya̍ḥ śuṃbha̱svetyava̍ co̱kṣati̱ pra ca̍ kirati̱ śuddhyā̍

indragho̱ṣastvā̱ vasu̍bhiḥ pu̱rastā̎tpā̱tvityā̍ha di̱gbhya e̱vainā̱ṃ prokṣa̍ti

de̱vāgścedu̍ttarave̱diru̱pāva̍vartī̱haiva vi ja̍yāmahā̱ ityasu̍rā̱ vajra̍mu̱dyatya̍

de̱vāna̱bhyā̍yanta̱ tāni̍ndragho̱ṣo vasu̍bhiḥ pu̱rastā̱dapā̍

38 'nudata̱ mano̍javāḥ pi̱tṛbhi̍rdakṣiṇa̱taḥ prace̍tā ru̱draiḥ

pa̱ścādvi̱śvaka̍rmādi̱tyairu̍ttara̱to yade̱vamu̍ttarave̱diṃ pro̱kṣati̍ di̱gbhya

e̱va tadyaja̍māno̱ bhrātṛ̍vyā̱npraṇu̍data̱ indro̱ yatī̎nthsālāvṛ̱kebhya̱ḥ

prāya̍ccha̱ttānda̍kṣiṇa̱ta u̍ttarave̱dyā ā̍da̱ṉ yatprokṣa̍ṇīnāmu̱cchiṣye̍ta̱

tadda̍kṣiṇa̱ta u̍ttarave̱dyai ni na̍ye̱dyade̱va tatra̍ krū̱raṃ tattena̍ śamayati̱ yaṃ

dvi̱ṣyāttaṃ dhyā̍yecchu̱caivaina̍marpayati

||6.2.7||

mi̱mī̱te̱ nāma̍ dhru̱vāpa̍

śu̱cā trīṇi̍ ca

||6.2.7||

39 sotta̍rave̱dira̍bravī̱thsarvā̱nmayā̱ kāmā̱nvya̍śnava̱theti̱ te

de̱vā a̍kāmaya̱ntāsu̍rā̱nbhrātṛ̍vyāna̱bhi bha̍ve̱meti̱ te̍'juhavuḥ

si̱g̱ͫhīra̍si sapatnasā̱hī svāheti̱ te'su̍rā̱nbhrātṛ̍vyāna̱bhya̍bhava̱nte'

su̍rā̱nbhrātṛ̍vyānabhi̱bhūyā̍ kāmayanta pra̱jāṃ vi̍ndema̱hīti̱ te̍'juhavuḥ

si̱g̱ͫhīra̍si suprajā̱vani̱ḥ svāheti̱ te pra̱jāma̍vindanta̱ te pra̱jāṃ vi̱ttvā

40 'kā̍mayanta pa̱śūn, vi̍ndema̱hīti̱ te̍'juhavuḥ si̱g̱ͫhīra̍si

rāyaspoṣa̱vani̱ḥ svāheti̱ te pa̱śūna̍vindanta̱ te pa̱śūn, vi̱ttvākā̍mayanta

prati̱ṣṭhāṃ vi̍ndema̱hīti̱ te̍'juhavuḥ si̱g̱ͫhīra̍syāditya̱vani̱ḥ svāheti̱ ta

i̱māṃ pra̍ti̱ṣṭhāma̍vindanta̱ ta i̱māṃ pra̍ti̱ṣṭhāṃ vi̱ttvākā̍mayanta de̱vatā̍

ā̱śiṣa̱ upe̍yā̱meti̱ te̍'juhavuḥ si̱g̱ͫhīra̱syā va̍ha de̱vānde̍vaya̱te

41 yaja̍mānāya̱ svāheti̱ te de̱vatā̍ ā̱śiṣa̱ upā̍ya̱npañca̱ kṛtvo̱

vyāghā̍rayati̱ pañcā̎kṣarā pa̱ṅktiḥ pāṅkto̍ ya̱jño ya̱jñame̱vāva̍

ruṃdhe'kṣṇa̱yā vyāghā̍rayati̱ tasmā̍dakṣṇa̱yā pa̱śavo'ṅgā̍ni̱ pra ha̍ranti̱

prati̍ṣṭhityai bhū̱tebhya̱stveti̱ sruca̱mudgṛ̍hṇāti̱ ya e̱va de̱vā bhū̱tāsteṣā̱ṃ

tadbhā̍ga̱dheya̱ṃ tāne̱va tena̍ prīṇāti̱ pautu̍dravānpari̱dhīnpari̍ dadhātye̱ṣāṃ

42 lo̱kānā̱ṃ vidhṛ̍tyā a̱gnestrayo̱ jyāyāgͫ̍so̱ bhrāta̍ra āsa̱nte de̱vebhyo̍

ha̱vyaṃ vaha̍nta̱ḥ prāmī̍yanta̱ so̎'gnira̍bibhedi̱tthaṃ vāva sya ārti̱māri̍ṣya̱tīti̱

sa nilā̍yata̱ sa yāṃ vana̱spati̱ṣvava̍sa̱ttāṃ pūtu̍drau̱ yāmoṣa̍dhīṣu̱ tāgͫ

su̍gandhi̱teja̍ne̱ yāṃ pa̱śuṣu̱ tāṃ petva̍syānta̱rā śa‍ṛṅge̱ taṃ de̱vatā̱ḥ

praiṣa̍maiccha̱ntamanva̍vinda̱ntama̍bruva̱

43 nnupa̍ na̱ ā va̍rtasva ha̱vyaṃ no̍ va̱heti̱ so̎'bravī̱dvara̍ṃ vṛṇai̱

yade̱va gṛ̍hī̱tasyāhu̍tasya bahiḥ pari̱dhi skandā̱ttanme̱ bhrātṛ̍ṇāṃ

bhāga̱dheya̍masa̱diti̱ tasmā̱dyadgṛ̍hī̱tasyāhu̍tasya bahiḥ pari̱dhi skanda̍ti̱

teṣā̱ṃ tadbhā̍ga̱dheya̱ṃ tāne̱va tena̍ prīṇāti̱ so̍'manyatāstha̱nvanto̍ me̱

pūrve̱ bhrāta̍ra̱ḥ prāme̍ṣatā̱sthāni̍ śātayā̱ iti̱ sa yānya̱

44 sthānyaśā̍tayata̱ tatpūtu̍drvabhava̱dyanmā̱g̱ͫsamupa̍mṛta̱ṃ

tadgulgu̍lu̱ yade̱tānthsa̍ṃbhā̱rānthsa̱ṃbhara̍tya̱gnime̱va tathsaṃbha̍ratya̱gneḥ

purī̍ṣama̱sītyā̍hā̱gnerhye̍tatpurī̍ṣa̱ṃ yathsa̍ṃbhā̱rā atho̱ khalvā̍hure̱te

vāvaina̱ṃ te bhrāta̍ra̱ḥ pari̍ śere̱ yatpautu̍dravāḥ pari̱dhaya̱ iti̍

||6.2.8||

vi̱tvā de̍vaya̱ta e̱ṣāma̍bruva̱ṉ yāni̱ catu̍ścatvārigͫśacca

||6.2.8||

45 ba̱ddhamava̍ syati varuṇapā̱śāde̱vaine̍ muñcati̱ praṇe̍nekti̱ medhye̍

e̱vaine̍ karoti sāvitri̱yarcā hu̱tvā ha̍vi̱rdhāne̱ pra va̍rtayati savi̱tṛpra̍sūta

e̱vaine̱ pra va̍rtayati̱ varu̍ṇo̱ vā e̱ṣa du̱rvāgu̍bha̱yato̍ ba̱ddho yadakṣa̱ḥ

sa yadu̱thsarje̱dyaja̍mānasya gṛ̱hāna̱bhyuthsa̍rjethsu̱vāgde̍va̱ duryā̱g̱ͫ

ā va̱detyā̍ha gṛ̱hā vai duryā̱ḥ śāntyai̱ patnyu

46 pā̍nakti̱ patnī̱ hi sarva̍sya mi̱traṃ mi̍tra̱tvāya̱ yadvai patnī̍ ya̱jñasya̍

ka̱roti̍ mithu̱naṃ tadatho̱ patni̍yā e̱vaiṣa ya̱jñasyā̎nvāra̱ṃbhona̍vacchittyai̱

vartma̍nā̱ vā a̱nvitya̍ ya̱jñagͫ rakṣāgͫ̍si jighāgͫsanti

vaiṣṇa̱vībhyā̍mṛ̱gbhyāṃ vartma̍norjuhoti ya̱jño vai viṣṇu̍rya̱jñāde̱va

rakṣā̱g̱syapa̍ hanti̱ yada̍dhva̱ryura̍na̱gnāvāhu̍tiṃ juhu̱yāda̱ndho̎'dhva̱ryuḥ

syā̱drakṣāgͫ̍si ya̱jñagͫ ha̍nyu̱ṟ

47 hira̍ṇyamu̱pāsya̍ juhotyagni̱vatye̱va ju̍hoti̱ nāndho̎'dhva̱ryurbhava̍ti̱ na

ya̱jñagͫ rakṣāgͫ̍si ghnanti̱ prācī̱ preta̍madhva̱raṃ ka̱lpaya̍ntī̱ ityā̍ha

suva̱rgame̱vaine̍ lo̱kaṃ ga̍maya̱tyatra̍ ramethā̱ṃ varṣma̍npṛthi̱vyā ityā̍ha̱

varṣma̱ hye̍tatpṛ̍thi̱vyā yadde̍va̱yaja̍na̱g̱ͫ śiro̱ vā e̱tadya̱jñasya̱

yaddha̍vi̱rdhāna̍ṃ di̱vo vā̍ viṣṇavu̱ta vā̍ pṛthi̱vyā

48 ityā̱śīrpa̍daya̱rcā dakṣi̍ṇasya havi̱rdhāna̍sya me̱thīṃ ni ha̍nti

śīrṣa̱ta e̱va ya̱jñasya̱ yaja̍māna ā̱śiṣo'va̍ ruṃdhe da̱ṇḍo vā

au̍pa̱rastṛ̱tīya̍sya havi̱rdhāna̍sya vaṣaṭkā̱reṇākṣa̍macchina̱dyattṛ̱tīya̍ṃ

cha̱dirha̍vi̱rdhāna̍yorudāhri̱yate̍ tṛ̱tīya̍sya havi̱rdhāna̱syāva̍ruddhyai̱

śiro̱ vā e̱tadya̱jñasya̱ yaddha̍vi̱rdhāna̱ṃ viṣṇo̍ ra̱rāṭa̍masi̱ viṣṇo̎ḥ

pṛ̱ṣṭhama̱sītyā̍ha̱ tasmā̍detāva̱ddhā śiro̱ viṣyū̍ta̱ṃ viṣṇo̱ḥ syūra̍si̱

viṣṇo̎rdhru̱vama̱sītyā̍ha vaiṣṇa̱vagͫ hi de̱vata̍yā havi̱rdhāna̱ṃ yaṃ pra̍tha̱maṃ

gra̱nthiṃ gra̍thnī̱yādyattaṃ na vi̍sra̱g̱ͫ saye̱dame̍henādhva̱ryuḥ pra mī̍yeta

tasmā̱thsa vi̱srasya̍ḥ

||6.2.9||

patnī̍ hanyurvā pṛthi̱vyā viṣyū̍ta̱ṃ viṣṇo̱ḥ

ṣaḍvigͫ̍śatiśca

||6.2.9||

49 de̱vasya̍ tvā savi̱tuḥ pra̍sa̱va ityabhri̱mā da̍tte̱ prasū̎tyā

a̱śvino̎rbā̱hubhyā̱mityā̍hā̱śvinau̱ hi de̱vānā̍madhva̱ryū āstā̎ṃ pū̱ṣṇo

hastā̎bhyā̱mityā̍ha̱ yatyai̱ vajra̍ iva̱ vā e̱ṣā yadabhri̱rabhri̍rasi̱

nāri̍ra̱sītyā̍ha̱ śāntyai̱ kāṇḍe̍kāṇḍe̱ vai kri̱yamā̍ṇe ya̱jñagͫ rakṣāgͫ̍si

jighāgͫsanti̱ pari̍likhita̱g̱ͫ rakṣa̱ḥ pari̍likhitā̱ arā̍taya̱ ityā̍ha̱

rakṣa̍sā̱mapa̍hatyā

50 i̱dama̱hagͫ rakṣa̍so grī̱vā api̍ kṛntāmi̱ yo̎'smāndveṣṭi̱ yaṃ ca̍ va̱yaṃ

dvi̱ṣma ityā̍ha̱ dvau vāva puru̍ṣau̱ yaṃ cai̱va dveṣṭi̱ yaścai̍na̱ṃ dveṣṭi̱

tayo̍re̱vāna̍ntarāyaṃ grī̱vāḥ kṛ̍ntati di̱ve tvā̱ntari̍kṣāya tvā pṛthi̱vyai

tvetyā̍hai̱bhya e̱vainā̎ṃ lo̱kebhya̱ḥ prokṣa̍ti pa̱rastā̍da̱rvācī̱ṃ prokṣa̍ti̱

tasmā̎t

51 pa̱rastā̍da̱rvācī̎ṃ manu̱ṣyā̍ ūrja̱mupa̍ jīvanti krū̱rami̍va̱ vā e̱tatka̍roti̱

yatkhana̍tya̱po'va̍ nayati̱ śāntyai̱ yava̍matī̱rava̍ naya̱tyūrgvai yava̱

ūrgu̍du̱ṃbara̍ ū̱rjaivorja̱g̱ͫ sama̍rdhayati̱ yaja̍mānena̱ saṃ mi̱taudu̍ṃbarī

bhavati̱ yāvā̍ne̱va yaja̍māna̱stāva̍tīme̱vāsmi̱nnūrja̍ṃ dadhāti pitṛ̱ṇāgͫ

sada̍nama̱sīti̍ ba̱ṟhirava̍ stṛṇāti pitṛdeva̱tyā̎' a̱gg̱

52 hye̍tadyannikhā̍ta̱ṃ yadba̱ṟhirana̍vastīrya minu̱yātpi̍tṛdeva̱tyā̍ nikhā̍tā

syādba̱ṟhira̍va̱stīrya̍ minotya̱syāme̱vainā̎ṃ mino̱tyatho̎ svā̱ruha̍me̱vainā̎ṃ

karo̱tyuddivagg̍ stabhā̱nāntari̍kṣaṃ pṛ̱ṇetyā̍hai̱ṣāṃ lo̱kānā̱ṃ vidhṛ̍tyai

dyutā̱nastvā̍ māru̱to mi̍no̱tvityā̍ha dyutā̱no ha̍ sma̱ vai mā̍ru̱to

de̱vānā̱maudu̍ṃbarīṃ minoti̱ tenai̱vai

53 nā̎ṃ minoti brahma̱vani̍ṃ tvā kṣatra̱vani̱mityā̍ha yathāya̱jure̱vai tadghṛ̱tena̍

dyāvāpṛthivī̱ ā pṛ̍ṇethā̱mityaudu̍ṃbaryāṃ juhoti̱ dyāvā̍pṛthi̱vī e̱va

rase̍nānaktyā̱ntama̱nvava̍srāvayatyā̱ntame̱va yaja̍māna̱ṃ teja̍sānaktyai̱ndrama̱sīti̍

cha̱diradhi̱ ni da̍dhātyai̱ndragͫ hi de̱vata̍yā̱ sado̍ viśvaja̱nasya̍ chā̱yetyā̍ha

viśvaja̱nasya̱ hye̍ṣā chā̱yā yathsado̱ nava̍chadi̱

54 teja̍skāmasya minuyāttri̱vṛtā̱ stome̍na̱ saṃ mi̍ta̱ṃ teja̍stri̱vṛtte̍ja̱svye̍va

bha̍va̱tyekā̍daśa chadīndri̱ya kā̍ma̱syaikā̍ daśākṣarā tri̱ṣṭugi̍ndri̱yaṃ

tri̱ṣṭugi̍ndriyā̱vye̍va bha̍vati̱ pañca̍daśa chadi̱ bhrātṛ̍vyavataḥ pañcada̱śo

vajro̱ bhrātṛ̍vyābhibhūtyai sa̱ptada̍śa chadi pra̱jākā̍masya saptada̱śaḥ pra̱jāpa̍tiḥ

pra̱jāpa̍te̱rāptyā̱ eka̍vigͫśati chadi prati̱ṣṭhākā̍masyaikavi̱g̱ͫśaḥ

stomā̍nāṃ prati̱ṣṭhā prati̍ṣṭhityā u̱dara̱ṃ vai sada̱ ūrgu̍du̱ṃbaro̍ madhya̱ta

audu̍ṃbarīṃ minoti madhya̱ta e̱va pra̱jānā̱mūrja̍ṃ dadhāti̱ tasmā̎

55 nmadhya̱ta ū̱rjā bhu̍ñjate yajamānalo̱ke vai dakṣi̍ṇāni

cha̱dīgͫṣi̍ bhrātṛvyalo̱ka utta̍rāṇi̱ dakṣi̍ṇā̱nyutta̍rāṇi

karoti̱ yaja̍māname̱vāya̍jamānā̱dutta̍raṃ karoti̱ tasmā̱dyaja̍mā̱no'

ya̍jamānā̱dutta̍ro'ntarva̱rtānka̍roti̱ vyāvṛ̍ttyai̱ tasmā̱dara̍ṇyaṃ pra̱jā

upa̍ jīvanti̱ pari̍ tvā girvaṇo̱ gira̱ ityā̍ha yathāya̱jure̱vaitadindra̍sya̱

syūra̱sīndra̍sya dhru̱vama̱sītyā̍hai̱ndragͫ hi de̱vata̍yā̱ sado̱ yaṃ pra̍tha̱maṃ

gra̱nthiṃ gra̍thnī̱yādyattaṃ na vi̍sra̱g̱ͫsaye̱dame̍henādhva̱ryuḥ pra mī̍yeta̱

tasmā̱thsa vi̱srasya̍ḥ

||6.2.10||

apa̍hatyai̱ tasmā̎tpitṛdeva̱tya̍ṃ tenai̱va

nava̍chadi̱ tasmā̱thsada̱ḥ paṃca̍daśa ca

||6.2.10||

56 śiro̱ vā e̱tadya̱jñasya̱ yaddha̍vi̱rdhāna̍ṃ prā̱ṇā u̍para̱vā ha̍vi̱rdhāne̍

khāyante̱ tasmā̎cchī̱ṟṣanprā̱ṇā a̱dhastā̎tkhāyante̱ tasmā̍da̱dhastā̎cchī̱ṟṣṇaḥ

prā̱ṇā ra̍kṣo̱haṇo̍ valaga̱hano̍ vaiṣṇa̱vānkha̍nā̱mītyā̍ha vaiṣṇa̱vā

hi de̱vata̍yopara̱vā asu̍rā̱ vai ni̱ryanto̍ de̱vānā̎ṃ prā̱ṇeṣu̍

vala̱gānnya̍khana̱ntānbā̍humā̱tre'nva̍vinda̱ntasmā̎dbāhumā̱trāḥ khā̍yanta i̱dama̱haṃ

taṃ va̍la̱gamudva̍pāmi̱

57 yaṃ na̍ḥ samā̱no yamasa̍māno nica̱khānetyā̍ha̱ dvau vāva puru̍ṣau̱ yaścai̱va

sa̍mā̱no yaścāsa̍māno̱ yame̱vāsmai̱ tau va̍la̱gaṃ ni̱khana̍ta̱stame̱vodva̍pati̱

saṃ tṛ̍ṇatti̱ tasmā̱thsaṃtṛ̍ṇṇā antara̱taḥ prā̱ṇā na saṃbhi̍natti̱

tasmā̱dasa̍ṃbhinnāḥ prā̱ṇā a̱po'va̍ nayati̱ tasmā̍dā̱rdrā a̍ntara̱taḥ prā̱ṇā

yava̍matī̱rava̍ naya̱

58 tyūrgvai yava̍ḥ prā̱ṇā u̍para̱vāḥ prā̱ṇeṣve̱vorja̍ṃ dadhāti

ba̱ṟhirava̍ stṛṇāti̱ tasmā̎lloma̱śā a̍ntara̱taḥ prā̱ṇā ājye̍na̱ vyāghā̍rayati̱

tejo̱ vā ājya̍ṃ prā̱ṇā u̍para̱vāḥ prā̱ṇeṣve̱va tejo̍ dadhāti̱ hanū̱ vā e̱te

ya̱jñasya̱ yada̍dhi̱ṣava̍ṇe̱ na saṃ tṛ̍ṇa̱ttyasa̍ṃtṛṇṇe̱ hi hanū̱ atho̱ khalu̍

dīrghaso̱me sa̱ṃtṛdye̱ dhṛtyai̱ śiro̱ vā e̱tadya̱jñasya̱ yaddha̍vi̱rdhāna̍ṃ

59 prā̱ṇā u̍para̱vā hanū̍ adhi̱ṣava̍ṇe ji̱hvā carma̱ grāvā̍ṇo̱ dantā̱

mukha̍māhava̱nīyo̱ nāsi̍kottarave̱diru̱dara̱g̱ͫ sado̍ ya̱dā khalu̱ vai ji̱hvayā̍

da̱thsvadhi̱ khāda̱tyatha̱ mukha̍ṃ gacchati ya̱dā mukha̱ṃ gaccha̱tyatho̱dara̍ṃ

gacchati̱ tasmā̎ddhavi̱rdhāne̱ carma̱nnadhi̱ grāva̍bhirabhi̱ṣutyā̍hava̱nīye̍

hu̱tvā pra̱tyañca̍ḥ pa̱retya̱ sada̍si bhakṣayanti̱ yo vai vi̱rājo̍ yajñamu̱khe

doha̱ṃ veda̍ du̱ha e̱vainā̍mi̱yaṃ vai vi̱rāṭ tasyai̱ tvakcarmodho̍'dhi̱ṣava̍ṇe̱

stanā̍ upara̱vā grāvā̍ṇo va̱thsā ṛ̱tvijo̍ duhanti̱ soma̱ḥ payo̱ ya e̱vaṃ veda̍

du̱ha e̱vainā̎m

||6.2.11||

va̱pā̱mi̱ yava̍matī̱rava̍ nayati havi̱rdhāna̍me̱va

trayo̍vigͫśatiśca

||6.2.11||