skipLink.label

प्रथमा पञ्चिका

अध्याय 1

खण्ड 1

अग्निर्वैदेवानामवमोविष्णुर्परमस्तदन्तरेणसर्वाअन्यादेवताआग्नावैष्णवम्पुरोळाशंनिर्वपन्तिदीक्षणीयमेकादशकपालंसर्वाभ्यएवैनंतद्देवताभ्योऽनन्तरायंनिर्वपन्त्यग्निर्वैसर्वादेवताविष्णुर्सर्वादेवताएतेवैयज्ञस्यान्त्येतन्वौयदग्निश्चविष्णुश्चतदाहुरष्टाकपालआग्नेयोऽष्टाक्षरावैगायत्रीगायत्रमग्नेश्छन्दस्घृतेचरुंनिर्वपेतयोऽप्रतिष्ठितोमन्येतास्यांवावसनप्रतितिष्ठतियोनप्रतितिष्ठतितद्यद्घृतंतत्स्त्रियैपयोयेतण्डुलास्तेपुंसस्तन्मिथुनम्प्रजायतेप्रजयापशुभिर्यएवंवेदारब्धयज्ञोवाएषआरब्धदेवतोयोदर्शपूर्णमासाभ्यांयजतसप्तदशसामिधेनीरनुब्रूयात्सप्तदशोवैप्रजापतिर्प्रजापत्यायतनाभिरेवाभीराध्नोतियएवंवेद॥

खण्ड 2

यज्ञोवैदेवेभ्यौदक्रामत्तमिष्टिभिर्प्रैषमैछननुवित्तयज्ञोराध्नोतियएवंवेदाहूतयोवैनामैतायदाहुतयएताभिर्वैदेवान्यजमानोह्वयतिऊतयर्खलुवैतानामयाभिर्देवायजमानस्यहवमायन्तितदाहुर्यद्वावसतत्रयथाभाजनंदेवताअमुमावहामुमावहेत्यावाहयतिहोताभवतिहोतेत्येनमाचक्षतेयएवंवेद॥

खण्ड 3

पुनर्वाएतमृत्विजोगर्भंकुर्वन्तियंदीक्षयन्त्यद्भिरभिषिञ्चन्तिरेतोवाआपर्सरेतसमेवैनंतत्कृत्वादीक्षयन्तिनवनीतेनाभ्यञ्जन्त्याज्यंवैदेवानांसुरभिघृतम्मनुष्याणामाञ्जन्त्येनंतेजोवाएतदक्ष्योर्यदाञ्जनंसतेजसमेवैनंतत्कृत्वादीक्षयन्त्येकविंशत्यादर्भपिञ्जूलैर्पावयन्तिशुद्धमेवैनंतत्पूतंदीक्षयन्तिदीक्षितविमितम्प्रपादयन्तियोनिर्वाएषादीक्षितस्ययद्दीक्षितविमितंतस्माद्ध्रुवाद्योनेरास्तेचचरतिचतस्माद्ध्रुवाद्योनेर्गर्भाधीयन्तेचप्रचजायन्तेतस्माद्दीक्षितंनान्यत्रदीक्षितविमितादादित्योऽभ्युदियाद्वाससाप्रोर्णुवन्त्युल्बंवाएतद्दीक्षितस्ययद्वासौल्बेनैवैनंतत्प्रोर्णुवन्तिकृष्णाजिनमुत्तरम्भवत्युत्तरंवाउल्बाज्जरायुजरायुणैवैनंतत्प्रोर्णुवन्तिमुष्टीकुरुतेमुष्टीवैकृत्वागर्भोऽन्तर्शेतेमुष्टीकृत्वाकुमारोजायतेतदाहुरुन्मुच्यकृष्णाजिनमवभृथमभ्यवैतितस्मान्मुक्तागर्भासहैववाससाभ्यवैतितस्मात्सहैवोल्बेनकुमारोजायते॥

खण्ड 4

त्वमग्नेसप्रथाअसिसोमयास्तेमयोभुवैत्याज्यभागयोर्त्वयायज्ञंवितन्वतैतियज्ञमेवास्माएतद्वितनोत्यग्निर्प्रत्नेनमन्मनासोमगीर्भिष्ट्वावयमितियर्प्रत्नमितिपूर्वंकर्माभिवदतितत्तन्नादृत्यमग्निर्वृत्राणिजङ्घनत्त्वंसोमासिसत्पतिरितिवार्त्रघ्नावेवकुर्याद्वृत्रंवाएषहन्तियंयज्ञौपनमतिअग्निर्मुखम्प्रथमोदेवतानामग्निश्चविष्णोतपौत्तमम्महैत्याग्नावैष्णव्यौरूपसमृद्धेअग्निश्चहवैविष्णुश्चदेवानांदीक्षापालौतौदीक्षायाईशातेत्रिष्टुभौभवतर्सेन्द्रियत्वाय॥

खण्ड 5

गायत्र्यौस्विष्टकृतर्संयाज्येकुर्वीततेजस्कामोब्रह्मवर्चसकामस्तेजोवैब्रह्मवर्चसंगायत्रीतेजस्वीब्रह्मवर्चसीभवतियएवंविद्वान्गायत्र्यौकुरुतउष्णिहावायुष्कामर्कुर्वीतायुर्वाउष्णिक्सर्वमायुरेतियएवंविद्वानुष्णिहौकुरुतेऽनुष्टुभौस्वर्गकामर्कुर्वीतद्वयोर्वाअनुष्तुभोश्चतुर्षष्टिरक्षराणित्रयैमऊर्ध्वाएकविंशालोकाएकविंशत्यैकविंशत्यैवेमाँल्लोकान्रोहतिस्वर्गएवलोकेप्रतितिष्ठतियएवंविद्वाननुष्टुभौकुरुतेबृहत्यौश्रीकामोयशस्कामर्कुर्वीतश्रीर्वैयशश्छन्दसाम्बृहतीश्रियमेवयशआत्मन्धत्तेयएवंविद्वान्बृहत्यौकुरुतेपङ्क्तीयज्ञकामर्कुर्वीतपाङ्क्तोवैयज्ञउपैनंयज्ञोनमतियएवंविद्वान्पङ्क्तीकुरुतेत्रिष्टुभौवीर्यकामर्कुर्वीतौजोवाइन्द्रियंवीर्यंत्रिष्टुबोजस्वीन्द्रियवान्वीर्यवान्भवतियएवंविद्वांस्त्रिष्टुभौकुरुतेजगत्यौपशुकामर्कुर्वीतजागतावैपशवर्पशुमान्भवतियएवंविद्वाञ्जगत्यौकुरुतेविराजावन्नाद्यकामर्कुर्वीतान्नंवैविराट्तस्माद्यस्यैवेहभूयिष्ठमन्नम्भवतिसएवभूयिष्ठंविस्वेषुराजतिश्रेष्ठर्स्वानाम्भवतियएवंवेद॥

खण्ड 6

अथोपञ्चवीर्यंवाएतच्छन्दोयद्विराड्यत्त्रिपदातेनोष्णिहागायत्र्यौयदस्याएकादशाक्षराणिपदानिसर्वेषांछन्दसांवीर्यमवरुन्द्धेतस्माद्विराजावेवकर्तव्येप्रेद्धोअग्नैमोअग्नैत्येतेऋतंवावदीक्षासत्यंदीक्षातस्माद्दीक्षितेनसत्यमेववदितव्यमथोखल्वाहुर्विचक्षणवतींवाचंवदेच्चक्षुर्वैविचक्षणंविह्येनेनपश्यतीत्येतद्धवैमनुष्येषुसत्यंनिहितंयच्चक्षुस्तस्मादाचक्षाणमाहुर्तस्माद्विचक्षणवतीमेववाचंवदेत्सत्योत्तराहैवास्यवाग्॥

अध्याय 2

खण्ड 1

स्वर्गंवाएतेनलोकमुपप्रयन्तियत्प्रायणीयस्प्राणोवैप्रायणीयौदानौदयनीयर्समानोहोताभवतियज्ञोवैदेवेभ्यौदक्रामतथोएतंवरमवृणीतपथ्यांयजतियत्पथ्यांयजतितस्मादसौपुरौदेतिपश्चास्तमेतिअग्निंयजतियदग्निंयजतितस्माद्दक्षिणतोऽग्रओषधयर्सोमंयजतियत्सोमंयजतितस्मात्प्रतीच्योऽप्यापोबह्व्यर्यत्सवितारंयजतितस्मादुत्तरतर्पश्चादयम्भूयिष्ठमुत्तमामदितिंयजतियदुत्तमामदितिंयजतिपञ्चदेवतायजतिपाङ्क्तोयज्ञर्तस्यैजनतायैकल्पतेयत्रैवंविद्वान्होताभवति॥

खण्ड 2

यस्तेजोब्रह्मवर्चसमिछेत्प्रयाजाहुतिभिर्प्राङ्सैयात्तेजस्वीब्रह्मवर्चसीभवतियएवंविद्वान्प्राङेतियोऽन्नाद्यमिछेत्प्रयाजाहुतिभिर्दक्षिणासैयादन्नादोऽन्नपतिर्भवत्यश्नुतेप्रजयान्नाद्यंयर्पशूनिछेत्प्रयाजाहुतिभिर्प्रत्यङ्सैयात्पशुमान्भवतियएवंविद्वान्प्रत्यङ्ङेतियर्सोमपीथमिछेत्प्रयाजाहुतिभिरुदङ्सैयाद्प्रसोमपीथमाप्नोतियएवंविद्वानुदङ्ङेतिस्वर्ग्यैवोर्ध्वादिक्सर्वासुदिक्षुराध्नोतिसम्यञ्चोवाइमेलोकार्पथ्यांयजतिप्राणापानावग्नीषोमौप्रसवायसविताप्रतिष्ठित्याअदितिर्पथ्यामेवयजतिचक्षुषीएवाग्नीषोमौप्रसवायसविताप्रतिष्ठित्याअदितिश्चक्षुषावैदेवायज्ञम्प्राजानंश्यद्वैतद्देवायज्ञम्प्राजानन्नस्यांवावतत्प्राजानन्न्॥

खण्ड 3

देवविशर्कल्पयितव्याइत्याहुस्तार्कल्पमानाअनुमनुष्यविशर्तस्यैजनतायैकल्पतेयत्रैवंविद्वान्होताभवतिस्वस्तिनर्पथ्यासुधन्वस्वित्यन्वाहस्वस्त्यप्सुवृजनेस्वर्वतिस्वस्तिनर्पुत्रकृथेषुयोनिषुमरुतोवैदेवानांविशस्ताएवैतद्यज्ञमुखेऽचीकॢपत्सर्वैश्छन्दोभिर्यजेदित्याहुर्स्वस्तिनर्पथ्यासुधन्वसुएतानिवावसर्वाणिछन्दांसिएतैर्हवाअस्यछन्दोभिर्यजतर्सर्वैश्छन्दोभिरिष्टम्भवति॥

खण्ड 4

तावाएतार्प्रवत्योनेतृमत्यर्पथिमत्यर्स्वस्तिमत्यएतस्यतासुपदमस्तिस्वस्तिहैनमत्यर्जन्तिस्वर्गंलोकमभियएवंवेदविराजावेतस्यहविषर्स्विष्टकृतर्संयाज्येसेदग्निरग्नीँरत्यस्त्वन्यान्सेदग्निर्योवनुष्यतोनिपातीत्येतेविराड्भ्यांवाइष्ट्वादेवार्स्वर्गंलोकमजयंस्तथैवैतद्यजमानोतेत्रयस्त्रिंशदक्षरेभवतस्॥

खण्ड 5

प्रयाजवदननुयाजंकर्तव्यम्प्रायणीयमित्याहुर्तत्तन्नादृत्यम्प्रयाजवदेवानुयाजवत्कर्तव्यम्तस्मात्प्रयाजवदेवानुयाजवत्कर्तव्यम्पत्नीर्नसंयाजयेत्संस्थितयजुर्नजुहुयात्तावतैवयज्ञोऽसंस्थितर्प्रायणीयस्यनिष्कासंनिदध्यात्तमुदयनीयेनाभिनिर्वपेद्खलुयस्यामेवस्थाल्याम्प्रायणीयंनिर्वपेत्तस्याममुष्मिन्वाएतेनलोकेराध्नुवन्तिनास्मिन्नित्याहुरविद्ययैवतदाहुर्यार्प्रायणीयस्यपुरोनुवाक्यास्ताउदयनीयस्ययाज्यार्कुर्याद्प्रतितिष्ठतियएवंवेदादित्यश्चरुर्प्रायणियोभवत्यादित्यौदयनीयोयज्ञस्यधृत्यैतद्यथैवादैतिहस्माहतेजन्याउभयतोऽन्तयोरप्रस्रंसायपथ्ययैवेतर्स्वस्त्याप्रयन्तिपथ्यांस्वस्तिमभ्युद्यन्ति॥

अध्याय 3

खण्ड 1

प्राच्यांवैदिशिदेवार्सोमंराजानमक्रीणंस्तस्मात्प्राच्यांदिशिक्रीयतेतंत्रयोदशान्मासादक्रीणंस्तस्मात्त्रयोदशोमासोनानुविद्यतेतस्यक्रीतस्यमनुष्यानभ्युपावर्तमानस्यदिशोवीर्याणीन्द्रियाणिअश्नुतेयद्यत्कामयतेयएवंवेदतस्मादेतेषुकर्मस्वष्टावष्टावनूच्यन्त॥

खण्ड 2

सोमायक्रीतायप्रोह्यमाणायानुब्रूहीत्याहाध्वर्युर्भद्रादभिश्रेयर्प्रेहीत्यन्वाहायंवावलोकोभद्रस्बृहस्पतिर्पुरएतातेअस्त्वितिअथेमवस्यवरआपृथिव्याइतिसोमयास्तेमयोभुवैतितृचंसौम्यंगायत्रमन्वाहसोमेराजनिसर्वेनन्दन्तियशसागतेनेत्यन्वाहयशोवैसोमोराजासर्वोहवाएतेनक्रीयमाणेननन्दतियश्चयज्ञेसभासाहेनसख्यासखायैत्य्किल्बिषस्पृदित्य्योवैभवतियर्श्रेष्ठतामश्नुतेसकिल्बिषम्भवतितस्मादाहुर्पितुषणिरित्यरंहितोभवतिवाजिनायेतीन्द्रियंवैवीर्यंवाजिनमाजरसंहास्मैवाजिनंनापछिद्यतेयएवंवेदागन्देवैत्यन्वाहागतोहिसतर्हिभवत्यृतुभिर्वर्धतुक्षयमित्य्दधातुनर्सवितासुप्रजामिषमित्याशिषमाशास्तेसनर्क्षपाभिरहभिश्चजिन्वत्वित्य्यातेधामानिहविषायजन्तीत्यन्वाहतातेविश्वापरिभूरस्तुयज्ञंगयस्फानर्प्रतरणर्सुवीरैतिप्रचरासोमदुर्यानितिधियंशिक्षमाणस्यदेवेतिवारुण्यपरिदधातिवरुणदेवत्योवाएषतावद्यावदुपनद्धोयावत्परिश्रितानिशिक्षमाणस्यदेवेतिक्रतुंदक्षंवरुणसंशिशाधीतिवीर्यम्प्रज्ञानंवरुणययातिविश्वादुरितातरेमसुतर्माणमधिनावंरुहेमेतिताएताअष्टावन्वाहरूपसमृद्धाएतद्वैयज्ञस्यसमृद्धंयद्रूपसमृद्धंतासांत्रिर्प्रथमामन्वाहत्रिरुत्तमांताद्वादशसम्पद्यन्तेप्रजापत्यायतनाभिरेवाभीराध्नोतियएवंवेदत्रिर्प्रथमांत्रिरुत्तमामन्वाहयज्ञस्यैवतद्बर्सौ॥

खण्ड 3

अन्यतरोऽनड्वान्युक्तर्स्यादन्यतरोविमुक्तोऽथराजानमुपावहरेयुर्यदुभयोर्विमुक्तयोरुपावहरेयुर्पितृदेवत्यंराजानंकुर्युर्यद्युक्तयोरयोगक्षेमर्प्रजाविन्देत्तार्प्रजार्परिप्लवेरन्योऽनड्वान्विमुक्तस्तच्छालासदाम्प्रजानांरूपंदेवासुरावाएषुलोकेषुसमयतन्ततेदेवअब्रुवन्न्सोमेनराज्ञासर्वादिशोजयतियएवंवेद॥

खण्ड 4

हविरातिथ्यंनिरुप्यतेसोमेराजन्यागतेसोमोवैराजायजमानस्यगृहानागछतितस्माएतद्धविरातिथ्यंनवकपालोभवतिनववैप्राणार्वैष्णवोभवतिसर्वाणिवावछन्दांसिचपृष्ठानिचसोमंराजानंक्रीतमन्वायन्तिऽग्निम्मन्थन्तिसोमेराजन्यागतेतद्यथैवादोमनुष्यराज॥

खण्ड 5

अग्नयेमथ्यमानायानुब्रूहीत्याहाध्वर्युरभित्वादेवासवितरितिसावित्रीमन्वाहतदाहुर्सवितावैप्रसवानामीशेसवितृप्रसूताएवैनंतन्मन्थन्तिमहीद्यौर्पृथिवीचनैतिद्यावापृथिवीयामन्वाहतदाहुर्त्वामग्नेपुष्करादधीतितृचमाग्नेयंगायत्रमन्वाहाग्नौमथ्यमानेअथर्वानिरमन्थतेतिरूपसमृद्धंएतद्वैयज्ञस्यसमृद्धंसयदिनजायेतयदिचिरंजायेतराक्षोघ्न्योगायत्र्योऽनूच्याअग्नेहंसिन्यत्रिणमित्येतारक्षसामपहत्यैरक्षांसिवाएनंतर्ह्यालभन्तेयर्हिनजायतेयर्हिचिरंजायतेसयद्येकस्यामेवानूक्तायांजायेतयदिद्वयोरथोतब्रुवन्तुयद्यज्ञेऽभिरूपंतत्समृद्धआयंहस्तेनखादिनमितिहस्ताभ्यांह्येनमन्थन्तिशिशुंजातमितिशिशुरिववाएषप्रथमजातोयदग्निर्नबिभ्रतिविशामग्निंस्वध्वरमितियद्वैदेवानांनेतितदेषामोमितिप्रदेवंदेववीतयेभरतावसुवित्तममितिप्रह्रियमाणायाभिरूपायद्यज्ञेऽभिरूपंतत्समृद्धमास्वेयोनौनिषीदत्वित्येषहवाअस्यस्वोयोनिर्यदग्निरग्नेराजातंजातवेदसीतिजातैतरोजातवेदाइतरर्प्रियंशिशीतातिथिमित्येषहवाअस्यप्रियोऽतिथिर्यदग्निरग्नेर्स्योनआगृहप्तिमितिशान्त्यामेवैनंतद्दधात्यग्निनाग्निर्समिध्यतेकविर्गृहपतिर्युवायद्यज्ञेऽभिरूपंतत्समृद्धंत्वंह्यग्नेअग्निनाविप्रोविप्रेणसन्सतेतिविप्रैतरोविप्रैतरर्सनुइतरर्सन्नितरर्सखासख्यासमिध्यसैत्येषहवाअस्यस्वर्सखायदग्निरग्नेस्तम्मर्जयन्तसुक्रतुम्पुरोयावानमाजिषुएषहवाअस्यस्वर्क्षयोयदग्निरग्नेर्यज्ञेनयज्ञमयजन्तदेवाइत्युत्तमयापरिदधातियज्ञेनवैतद्देवायज्ञमयजन्तयदग्निनाग्निमयजन्ततानिधर्माणिप्रथमान्यासन्छन्दांसिवैसाध्यादेवास्तेऽग्रेऽग्निनाग्निमयजन्तआदित्याश्चैवेहासन्नङ्गिरसश्चतेऽग्रेऽग्निनाग्निमयजन्तसैषास्वर्ग्याहुतिर्यदग्न्याहुतिर्गछत्यस्याहुतिर्देवान्नास्याहुतिर्पाप्मनासंसृज्यतेयएवंवेदताएतास्त्रयोदशान्वाहरूपसमृद्धाएतद्वैयज्ञस्यसमृद्धंयद्रूपसमृद्धंतासांत्रिर्प्रथमामन्वाहत्रिरुत्तमांतार्सप्तदशसम्पद्यन्तेप्रजापत्यायतनाभिरेवाभीराध्नोतियएवंवेदत्रिर्प्रथमांत्रिरुत्तमामन्वाह॥

खण्ड 6

समिधाग्निंदुवस्यताप्यायस्वसमेतुतैत्याज्यभागयोरेतद्वैयज्ञस्यसमृद्धंयद्रूपसमृद्धंसैषाग्नेय्यतिथिमतीनसौम्यातिथिमत्यस्तिएतत्त्वेवैषातिथिमतियदापीनवतीयदावाअतिथिम्परिवेविषत्यापीनैववैसतर्हिभवतितयोर्जुषाणेनैवयजतीदंविष्णुर्विचक्रमेतदस्यप्रियमभिपाथोअश्यामितिवैष्णव्यौत्रिपदामनूच्यचतुष्पदयायजतिसप्तपदानिभवन्तिहोतारंचित्ररथमध्वरस्यप्रप्रायमग्निर्भरतस्यशृण्वत्रिष्टुभौभवतर्सेन्द्रियत्वायेळान्तम्भवतीळान्तेनवाएतेनदेवाअराध्नुवन्यदातिथ्यंप्रयाजानेवात्रयजन्तिनानुयाजान्प्राणावैप्रयाजानुयाजास्तेयैमेशीर्षन्प्राणास्तेप्रयाजाअतिरिक्तंतत्समुवाइमेप्राणाविद्रेयेचेमेयेचेमेतद्यदेवात्रप्रयाजान्यजन्तिनानुयाजांस्॥

अध्याय 4

खण्ड 1

यज्ञोवैदेवेभ्यौदक्रामन्तंसम्भृत्योचुरश्विनाव्तंसम्भृत्याहतुर्॥

खण्ड 2

ब्रह्मजज्ञानम्प्रथमम्पुरस्तादितिप्रतिपद्यतेवैपित्रेराष्ट्र्येत्यग्रैतिवाग्वैराष्ट्रीमहान्महीअस्तभायद्विजातैतिब्राह्मणस्पत्याअभित्यंदेवंसवितारमोण्योरितिसावित्रीसंसीदस्वमहाङसीत्येवैनंसमसादयनुअञ्जन्तियम्प्रथयन्तोनविप्राइत्यज्यमानायाभिरूपापतंगमक्तमसुरस्यमाययायोनर्सनुत्योअभिदासदग्नेकृणुस्न्वपाजर्प्रसितिंनपृथ्वीमितिपञ्चराक्षोघ्न्योपरित्वागिर्वणोगिरोऽधिद्वयोरदधाउक्थ्यंवचर्ताएकविंशतिर्भवन्त्येकविंशोऽयम्पुरुषो॥

खण्ड 3

स्रक्वेद्रप्सस्यधमतर्समस्वरन्नितिनवपावमान्योअयंवेनश्चोदयत्पृश्निगर्भाइत्ययंवैवेनोपवित्रंतेविततम्ब्रह्मणस्पतेतपोष्पवित्रंविततंदिवस्पदे॥

खण्ड 4

गणानांत्वागणपतिंहवामहैतिब्राह्मणस्पत्यम्प्रथश्चयस्यसप्रथश्चनामेतिघर्मतन्वर्रथंतरमाजभारावसिष्ठर्भरद्वाजोबृहदाचक्रेअग्नेरितिअपश्यंत्वामनसाचेकितानमितिप्रजावान्प्राजापत्यर्काराधद्धोत्राश्विनावामितिनवविछन्दससेताभिर्हाश्विनोर्कक्षीवान्प्रियंधामोपागछत्सपरमंलोकमजयदुपाश्विनोर्प्रियंधामगछतिजयतिपरमंलोकंयएवंवेदाभात्यग्निरुषसामनीकमितिसूक्तम्पीपिवांसमश्विनाघर्ममछेत्यभिरूपंतदुत्रैष्टुभंवीर्यंवैत्रिष्टुब्वीर्यमेवास्मिंस्तद्दधातिग्रावाणेवतदिदर्थंजरेथेइतिसूक्तम्तदुत्रैष्टुभंवीर्यंवैत्रिष्टुब्वीर्यमेवास्मिंस्तद्दधातीळएद्यावापृथिवीपूर्वचित्तयैतिसूक्तमग्निंघर्मंसुरुचंयामन्निष्टयैत्यभिरूपंतदुजागतंजागतावैपशवर्पशूनेवास्मिंस्तद्दधातियाभिरमुमावतंयाभिरमुमावतमित्यरूरुचदुषसर्पृश्निरग्रियैतिरुचितवतीद्युभिरक्तुभिर्परिपातमस्मानित्युत्तमयापरिदधात्यरिष्टेभिरश्विनासौभगेभिर्तन्नोमित्रोवरुणोमामहन्ताम्नुपूर्वम्पटलम्॥

खण्ड 5

अथोत्तरमुपह्वयेसुदुघांधेनुमेतांहिङ्कृण्वतीवसुपत्नीवसूनामुदुष्यदेवर्सविताहिरण्ययेत्यनूथिष्ठतिअग्नेवीहीत्यनुवषट्करोतिस्विष्टकृद्भाजनंयदुस्रियास्वाहुतंघृतम्पयोस्यपिबतमश्विनेत्यपराह्णेयजत्य्त्रयाणांहवैहविषांस्विष्टकृतेनसमवद्यन्तिविश्वाआशादक्षिणसादितिब्रह्माजपतिस्वाहाकृतर्शुचिर्देवेषुघर्मर्समुद्रादूर्मिमुदियर्तिवेनोपावकशोचेतवहिक्षयम्परीतिभक्षमाकाङ्क्षतेहुतंहविर्मधुहविरिन्द्रतमेऽग्नावश्यामतेदेवघर्मश्येनोनयोनिंसदनंधियाकृतम्हविर्हविष्मोमहिसद्मदैव्यमितियदहरुत्सादयिष्यन्तोभवन्तिसूयवसाद्भगवतीहिभूयाइत्युत्तमयापरिदधातितदेतद्देवमिथुनंयद्घर्मरृङ्मयोयजुर्मयर्साममयोवेदमयोब्रह्ममयोऽमृतमयः॥

खण्ड 6

देवासुरावाएषुलोकेषुसमयतन्ततेदेवाअब्रुवन्न्तेवाएभ्योलोकेभ्योनुत्ताअसुराऋतूनश्रयन्ततेवाऋतुभ्योनुत्ताअसुरामासानश्रयन्ततेवैमासेभ्योनुत्ताअसुराअर्धमासानश्रयन्ततेऽवाअर्धमासेभ्योनुत्ताअसुराअहोरात्रेअश्रयन्ततस्मात्सुपूर्वाह्णएवपूर्वयोपसदाप्रचरितव्यंस्वपराह्णेऽपरया॥

खण्ड 7

जितयोवैनामैतायदुपसदोऽसपत्नांवाएताभिर्विजितिंविजयतेयएवंवेदयांदेवाएषुलोकेषुयामृतुषुतेदेवाअबिभयुर्तेतथाव्युत्क्रम्यामन्त्रयन्ततेऽब्रुवन्तेयद्वरुणस्यराज्ञोगृहेतनूर्संन्यदधततत्तानूनप्त्रमभवत्तस्मादाहुर्तस्माद्विदमसुरानान्वाभवन्ति॥

खण्ड 8

शिरोवाएतद्यज्ञस्ययदातिथ्यंग्रीवाउपसदरिषुंवाएतांदेवार्समस्कुर्वतयदुपसदस्तस्मादेताआज्यहविषोभवन्तिचतुरोऽग्रेस्तनान्व्रतमुपैत्युपसत्सुचतुर्संधिर्हीषुर्त्रीन्स्तनान्व्रतमुपैत्युपसत्सुत्रिषंधिर्हीषुर्परोवरीयांसोवाइमेलोकाअर्वागंहीयंसरुपसद्यायमीळहुषैमाम्मेअग्नेसमिधमिमामुपसदंवनेरितिजघ्निवतीर्याज्यानुवाक्यार्कुर्यादग्निर्वृत्राणिजङ्घनद्यौग्रैवशर्यहाविपर्यस्ताभिरपराह्णेयजतिघ्नन्तोवाएताभिर्देवार्पुरोभिन्दन्तआयन्यदुपसदर्सछन्दसर्कर्तव्यानविछन्दसोयद्विछन्दसर्कुर्याद्ग्रीवासुतद्गण्डंदध्यादीश्वरोग्लावोजनितोस्तस्मात्सछन्दसएवकर्तव्यानविछन्दसस्तदुहस्माहोपाविर्जानश्रुतेयौपसदांकिलवैतद्ब्राह्मणे॥

खण्ड 9

देववर्मवाएतद्यत्प्रयाजाश्चानुयाजाश्चाप्रयाजमननुयाजम्सकृदतिक्रम्याश्रावयतियज्ञस्याभिक्रान्त्याअनपक्रमायतदाहुर्तद्यद्द्यावापृथिव्योर्वाएषगर्भोयत्सोमोराजा॥

अध्याय 5

खण्ड 1

सोमोवैराजागन्धर्वेष्वासीत्तंदेवाश्चऋषयश्चाभ्यध्यावन्तामनुकृतिमस्कन्नांवत्सतरीमाजन्तिसोमक्रयणींताम्पुनर्निष्क्रीणीयात्पुनर्हिसातनागछत्तस्मादुपांशुवाचाचरितव्यंसोमेराजनिक्रीतेगन्धर्वेषु॥

खण्ड 2

अग्नयेप्रणीयमानायानुब्रूहीत्याहाध्वर्युर्प्रदेवंदेव्याधियाभरताजातवेदसम्गायत्रोवैब्राह्मणस्तेजोवैब्रह्मवर्चसंगायत्रीमहेविदथ्यायशूषमितित्रिष्टुभंराजन्यस्यानुब्रूयात्त्रैष्टुभोवैराजन्यओजोवाइन्द्रियंवीर्यंत्रिष्टुब्शश्वत्कृत्वईड्यायप्रजभ्रुरितिस्वानामेवैनंतच्छ्रैष्ठ्यंगमायतिशृणोतुनोदम्येभिरनीकैर्शृणोत्वग्निर्दिव्यैरजस्रैत्याजरसंहास्मिन्नजस्रोदीदाययएवंवेदायमिहप्रथमोधायिधातृभिरितिजगतींवैश्यस्यानुब्रूयाज्जागतोवैवैश्योजागतार्पशवर्पशुभिरेवैनंतत्समर्धयातिवनेषुचित्रंविभ्वंविशेविशैत्यभिरूपाअयमुष्यप्रदेवयुरित्यनुष्टुब्बिवाचंविसृजतेवाग्वाअनुष्टुब्वाच्येवतद्वाचंविसृजतेऽयमुष्यैतियदाहायमुस्यागमंयापुरागन्धर्वेष्व्ऽयमग्निरुरुष्यतीत्ययंवाअग्निरुरुष्यत्यमृतादिवजन्मनैत्यमृतत्वमेवास्मिंस्तद्दधातिसहसश्चित्सहीयान्देवोजीवातवेकृतैतिदेवोह्येषएतज्जीवातवेकृतोयदग्निरिळायास्त्वापदेवयंनाभापृथिव्याअधीत्येतद्वाइळायास्पदंयदुत्तरवेदीनाभिर्जातवेदोनिधीमहीतिनिधास्यन्तोह्येनम्भवन्त्यग्नेहव्यायवोळहवैतिहव्यंहिवक्ष्यौभवत्यग्नेविश्वेभिर्स्वनीकदेवैरूर्णावन्तम्प्रथमर्सीदयोनिमितिविश्वाइरेवैनंतद्देवैर्सहासादयतिकुलायिनंघृतवन्तांसवित्रैतिकुलायमिवह्येतद्यज्ञेक्रियतेसीदहोतर्स्वौलोकेचिकित्वानित्यग्निर्वैदेवानांहोतासादयायज्ञंसुकृतस्ययोनावितिदेवावीर्देवान्हविषायजास्यग्नेबृहद्यजमानेवयोधाइतिनिहोताहोतृषदनेविदानैत्यग्निर्वैदेवानांहोतात्वेषोदीदिवाँअसदत्सुदक्षैत्यासन्नोहिसतर्हिभवत्यदब्धव्रतप्रमतिर्वसिष्ठैत्यग्निर्वैदेवानांवसिष्ठर्सहस्रम्भरर्शुचिजिह्वोअग्निरित्य्प्रहवैसाहस्रम्पोषमाप्नोतियएवंवेदत्वंदूतस्त्वमुनर्परस्पाइत्युत्तमयापरिदधातित्वंवस्यआवृषभप्रणेताअग्निर्वैदेवानांगोपाअग्निमेवतत्सर्वतोगोप्तारम्परिदत्तआत्मनेताएताअष्टावन्वाहरूपसमृधातासांत्रिर्प्रथमामन्वाहत्रिरुत्तमांताद्वादशसम्पद्यन्ते॥

खण्ड 3

हविर्धानाभ्याम्प्रोह्यमाणाभ्यामनुब्रूहीत्याहाध्वर्युर्युजेवाम्ब्रह्मपूर्व्यंनमोभिरित्यन्वाहप्रेतांयज्ञस्यशम्भुवेतितृचंद्यावापृथिवीयमन्वाहतदाहुर्यमेइवयतमानेयदैतमितियमेइवह्येतेयतमानेप्रबाहुगितर्प्रवाम्भरन्मानुषादेवयन्तैतिदेवयन्तोह्येनेमानुषार्प्रभरन्त्यासीदतंस्वमुलोकंविदानेस्वासस्थेभवतमिन्दवेनैतिअधिद्वयोरदधाउक्थ्यंवचैतिद्वयोर्ह्येतत्तृतीयंछदिरधिनिधीयतउक्थ्यंवचैतियदाहयज्ञियंवैकर्मोक्थ्यंवचोयतस्रुचामिथुउआयासपर्यतरसंयत्तोव्रतेतेक्षेतिपुष्यतीतियदेवादर्पूर्वंयत्तवत्पदमाहतदेवैतेनशान्त्याशमयतिभद्राशक्तिर्यजमानायसुन्वतैत्याशिषमाशास्तेविश्वारूपाणिप्रतिमुञ्चतेकविरितिविश्वरूपामन्वाहसरराट्यामीक्षमाणोऽनुब्रूयाद्विश्वमिवहिरूपंरराट्यार्शुक्लमिवचकृष्णमिवचविश्वंरूपमवरुन्द्धआत्मनेचयजमानायचयत्रैवंपरित्वागिर्वणोगिरैत्युत्तमयापरिदधातिसयदैवहविर्धानेसम्परिश्रितेमन्येताथपरिदध्यादनग्नम्भावुकाहहोतुश्चयजमानस्यचभार्याभवन्तियत्रैवंयजुषावाएतेपरिश्रीयेतेयद्धविर्धानेतौयदैवाध्वर्युश्चप्रतिप्रस्थाताचोभयतोमेथ्यौअत्रहितेसम्परिश्रितेभवतस्ताएताअष्टावन्वाहरूपसमृद्धाएतद्वैयज्ञस्यसमृद्धं॥

खण्ड 4

अग्नीषोमाभ्याम्प्रणीयमानाभ्यामनुब्रूहीत्याहाध्वर्युर्सावीर्हिदेवप्रथमायपित्रैतिसावित्रीमन्वाहतदाहुर्प्रैतुब्रह्मणस्पतिरितिब्राह्मणस्पत्यामन्वाहतदाहुर्प्रदेव्येतुसूनृतेतिससूनृतमेवतद्यज्ञंकरोतिहोतादेवोअमर्त्यैतिसोमंवैराजानम्प्रणीयमानमन्तरेणैवसदोहविर्धानान्य्पुरस्तादेतिमाययेतिमाययाहिसतमत्यनयतुपत्वाग्नेदिवेदिवौपप्रियम्पनिप्नतमितितिस्रश्चैकांचान्वाहेश्वरौहवाएतौसंयन्तौयजमानंहिंसितोर्यश्चासौअग्नेजुषस्वप्रतिहर्यतद्वचैत्याहुत्यांहूयमानायामन्वाहाग्नयएवतज्जुष्टिमाहुतिंगमयतिसोमोजिगातिगातुविदितिसोमर्सधस्थमासददित्यासत्स्यन्हिसतर्हिभवतितदतिक्रम्यैवानुब्रूयात्पृष्ठतैवाग्नीध्रंकृत्वातमस्यराजावरुणस्तमश्विनेतिवैष्णवीमन्वाहक्रतुंसचन्तमारुतस्यवेधसर्दाधारविष्णुर्वैदेवानांद्वारपर्सएवास्माएतद्द्वारंविवृणोत्यन्तश्चप्रागाअदितिर्भवासीतिप्रपाद्यमानेऽन्वाहश्येनोनयोनिंसदनंधियाकृतमित्यासन्नेहिरण्ययमासदंदेवएषतीतिहिरण्मयमिवहवाएषएतद्देवेभ्यश्छदयतियत्कृष्णाजिनंतस्मादेतामन्वाहास्तभ्नाद्द्यामसुरोविश्ववेदाइतिवारुण्यापरिदधातिवरुणदेवत्योवाएषतावद्यावदुपनद्धोयावत्परिश्रितानिप्रपद्यतेतंयद्युपवाधावेयुरभयंवेछेरन्नेवावन्दस्वयावद्भ्योहाभयमिछतियावद्भ्योहाभयंध्यायतिताएतार्सप्तदशान्वाहरूपसमृद्धाएतद्वैयज्ञस्यसमृद्धंतद्दैवंक्षत्रंसाश्रीस्तदाधिपत्यंतद्ब्रध्नस्यविष्टपंऋध्नोत्येतमेवैताभिरेकविंशत्यैकविंशत्या॥