skipLink.label

चतुर्थी पञ्चिका

अध्याय 1

खण्ड 1

देवावैप्रथमेनाह्नेन्द्रायवज्रंसमभरंस्वज्रोवाएषयत्षोळाशीवज्रोवैषोळशीपशवौक्थानितम्परस्तादुक्थानाम्पर्यस्यशंसतितंयत्परस्तादुक्थानाम्पर्यस्यशंसतितदाहुर्द्वेवाअक्षरेअतिरिच्येतेषोळशिनोऽनुष्टुभमभिसम्पन्नस्यअवत्येनंसत्यंनैनमनृतंहिनस्तियएवंवेद॥

खण्ड 2

गौरिवीतंषोळशिसामकुर्वीततेजस्कामोब्रह्मवर्चसकामस्नानदंषोळशिसामकर्तव्यमित्याहुरभ्रातृव्योभ्रातृव्यहाभवतियएवंविद्वान्नानदंषोळशिसामकुरुतेतद्यदिनानदंकुर्युरविहृतर्षोळशीशंस्तव्यो॥

खण्ड 3

अथातश्छन्दांस्येवव्यतिषजत्य्यदिन्द्रपृतनाज्येआधूर्षुअस्मैब्रह्मन्वीरब्रह्मकृतिंजुषाणैतिएषब्रह्माप्रतेमहेविदथेशंसिषंहरीइतित्रिकद्रुकेषुमहिषोयवाशिरम्सर्वेभ्यश्छन्दोभ्यर्संनिर्मितेनषोळशिनाराध्नोतियएवंवेद॥

खण्ड 4

महानाम्नीनामुपसर्गानुपसृजत्ययंवैलोकर्प्रथमामहानाम्न्यन्तरिक्षलोकोद्वितीयासौलोकस्तृतीयासर्वेभ्योलोकेभ्यर्संनिर्मितेनषोळशिनाराध्नोतियएवंवेदप्रप्रवस्त्रिष्टुभमिषमर्चतप्रार्चतसयोव्याप्तोगतश्रीरिवमन्येताविहृतंषोळशिनंशंसयेनपपाप्मानंहतेयएवंवेदोद्यद्ब्रध्नस्यविष्टपमित्युत्तमयापरिदधातिअपार्पूर्वेषांहरिवर्सुतानामितियजतिसर्वेभ्योवाएषसवनेभ्यर्संनिर्मितोयत्षोळशीऽथोइदंसवनंकेवलंतैतिममद्धिसोमम्मधुमन्तमिन्द्रेतिसत्रावृषञ्जठरआवृषस्वेतिसर्वेभ्यर्सवनेभ्यर्संनिर्मितेनषोळशिनाराध्नोतियएवंवेदमहानाम्नीनाम्पञ्चाक्षरानुपसर्गानुपसृजत्येकादशाक्षरेषुपादेषुसर्वेभ्यश्छन्दोभ्यर्संनिर्मितेनषोळशिनाराध्नोतियएवंवेद॥

खण्ड 5

अहर्वैदेवाअश्रयन्तरात्रीमसुरास्तंवैछन्दांस्येवान्ववायंस्तान्वैपर्यायैरेवपर्यायमनुदन्ततान्वैप्रथमेनैवपर्यायेणापूर्वरात्रादपिशर्वर्याअनुस्मसीत्यब्रुवन्न्॥

खण्ड 6

पान्तमावोअन्धसैत्यन्धस्वत्यानुष्टुभारात्रीम्प्रतिपद्यलआनुष्टुभीवैरात्रिरेतद्रात्रिरूपमन्धस्वत्यर्पीतवत्योमद्वत्यस्त्रिष्टुभोयाज्याभवन्त्यभिरूपाप्रथमेनपर्यायेणस्तुवतेप्रथमान्येवपदानिपुनराददतेमध्यमेनपर्यायेणस्तुवतेमध्यमान्येवपदानिपुनराददतेउत्तमेनपर्यायेणस्तुवतौत्तमान्येवपदानिपुनराददतेआद्विषतोवसुदत्तेनिरेनमेभ्यर्सर्वेभ्योलोकेभ्योनुदतेपवमानवदहरित्याहुर्नरात्रिर्पवमानवतीयदेवेन्द्रायमद्वनेसुतमिदंवसोसुतमन्धपञ्चदशस्तोत्रमहरित्याहुर्नरात्रिर्पञ्चदशस्तोत्राद्वादशस्तोत्राण्यपिशर्वराणिपरिमितंस्तुवन्त्यपरिमितमनुशंसतिअतिशंसतिस्तोत्रम्॥

अध्याय 2

खण्ड 1

प्रजापतिर्वैसोमायाराज्ञेदुहितरम्प्रायछत्सूर्यांसावित्रींप्राश्यघृतंशंसेद्शकुनिरिवोत्पतिष्यन्नाह्वयीततस्मिन्देवानसमजानततद्धैकआहुर्दिविशुक्रंयजतंसूर्यस्येतिप्रथमयैवऋचाकाष्ठामाप्नोतीतितत्तन्नादृत्यंयएनंतत्रब्रूयाद्तस्माद्सर्वमायुरेतियएवंवेद॥

खण्ड 2

तासांवैदेवतानामाजिंधावन्तीनामभिसृष्टानाम्ताउषसमन्वागछतांतामब्रूताम्ताविन्द्रमन्वागछतांतमब्रूताम्तदश्विनाउदजयतामश्विनावाश्नुवातांऽश्नुतेयद्यत्कामयतेयएवंवेदतदाहुर्ऽश्नुतेयद्यत्कामयतेयएवंवेद॥

खण्ड 3

अश्वतरीरथेनाग्निराजिमधावत्तासाम्प्राजमानोयोनिमकूळयत्गोभिररुणैरुषाआजिमधावतश्वरथेनेन्द्रआजिमधावत्गर्दभरथेनाश्विनाउदजयतामश्विनावाश्नुवातांतदाहुर्सप्तसौर्याणिछन्दांसिशंसेद्तत्तन्नादृत्यंतदाहुर्तत्तन्नादृत्यंसूर्योनोदिवस्पात्वित्येतेनैवप्रतिपद्येतउदुत्यंजातवेदसमितिद्वितीयंशंसतिचित्रंदेवानामुदगादनीकमितित्रैष्टुभम्नमोमित्रस्यवरुणस्यचक्षसैतिजागतं॥

खण्ड 4

तदाहुह्क्रतुंनआभरेत्यैन्द्रम्प्रगाथंशंसतिशिक्षाणोअस्मिन्पुरुहूतयामनिजीवाज्योतिरशीमहीत्यसौवावज्योतिस्तेनसूर्यंनातिशंसतियदुबार्हतर्प्रगाथस्तेनबृहतींनातिशंसत्यभित्वाशूरनोनुमैतिराथंतरींयोनिंशंसतिअस्यजगतर्स्वर्दृशमित्य्यदुबार्हतर्प्रगाथस्तेनबृहतींनातिशंसतिबहवर्सूरचक्षसैतिमैत्रावरुणम्प्रगाथंशंसत्य्सूरचक्षसैतितेनसूर्यंनातिशंसतिमहीद्यौर्पृथिवीचनस्देवोदेवीधर्मणासूर्यर्शुचिरितितेनसूर्यंनातिशंसतियदुगायत्रीचजगतीचतेद्वेबृहत्यौतेनबृहतींनातिशंसतिविश्वस्यदेवीमृचयस्यजन्मनोनयारोषातिनग्रभदितिचितैधमुक्थमितिहस्मवाएतदाचक्षतेयदेतदाश्विनंसर्वमायुरेतियएवंवेदमृचयस्यजन्मनैत्य्यदुद्विपदापुरुषछन्दसंसासर्वाणिछन्दांस्यभ्याप्ता॥

खण्ड 5

ब्राह्मणस्पत्ययापरिदधातिएवापित्रेविश्वदेवायवृष्णैत्येतयापरिदध्यात्प्रजाकामर्पशुकामोबृहस्पतेसुप्रजावीरवन्तैतिवयंस्यामपतयोरयीणामितिप्रजावान्पशुमान्रयिमान्वीरवान्भवतिबृहस्पतेअतियदर्योअर्हादित्य्द्युमदितियद्दीदयच्छवसऋतप्रजातेतितदस्मासुद्रविणंधेहिचित्रमितिब्रह्मवर्चसीब्रह्मयशसीभवतियत्रैवंविद्वानेतयापरिदधातितस्मादेवंविद्वानेतयैवपरिदध्याद्ब्राह्मणस्पत्यातेनसूर्यंनातिसंसतियदुत्रिष्टुभंत्रिर्शंसतिसासर्वाणिछन्दांस्यभ्याप्तागायत्र्याचत्रिष्टुभाचवषट्कुर्याद्ब्रह्मवैगायत्रीवीर्यम्त्रिष्टुब्ब्रह्मणैवतद्वीर्यंसंदधातिब्रह्मवर्चसीब्रह्मयशसीवीर्यवान्भवतिअश्विनावायुनायुवंसुदक्षोभापिबतमश्विनेतिगायत्र्याचविराजाचवषट्कुर्याद्ब्रह्मवर्चसीब्रह्मयशसीभवतितस्मादेवंविद्वान्गायत्र्याचैवविराजाचवषट्कुर्यात्॥

खण्ड 6

चतुर्विंशमेतदहरुपयन्त्यारम्भणीयमेतेनवैसंवत्सरमारभन्तचतुर्विंशर्स्तोमोभवतितच्चतुर्विंशस्यचतुर्विंशत्वंचतुर्विंशतिर्वाअर्धमासाअर्धमासशएवतत्संवत्सरमारभन्तउक्थ्योभवतितस्यपञ्चदशस्तोत्राणिभवन्तिपञ्चदशशस्त्रानितस्यषष्टिश्चत्रीणिचशतानिस्तोत्रियास्ऽग्निष्टोमएतदहर्स्यादित्याहुरग्निष्टोमोवैसंवत्सरोसयद्यग्निष्टोमर्स्यादुक्थ्यएवस्यात्पशुसमृद्धोयज्ञर्पशुसमृद्धंसत्रं॥

खण्ड 7

बृहद्रथंतरेसामनीभवतपादौवैबृहद्रथंतरेशिरएतदहर्पक्षौवैबृहद्रथंतरेशिरएतदहर्तेउभेनसमवसृज्येतद्यदिरथंतरमवसृजेयुर्बृहतैवोभेअनवसृष्टेयद्वैरथंतरंतद्वैरूपंयद्बृहत्तद्वैराजम्येवाएवंविद्वांसएतदहरुपयन्त्य्येवाअतऊर्ध्वंसंवत्सरमुपयन्ति॥

खण्ड 8

यद्वैचतुर्विंशंतन्महाव्रतम्स्वस्तिसंवत्सरस्यपारमश्नुतेयएवंवेदयोवैसंवत्सरस्यावारंचपारंचवेदस्वस्तिसंवत्सरस्यपारमश्नुतेयएवंवेदयोवैसंवत्सरस्यावरोधनंचोद्रोधनंचवेदस्वस्तिसंवत्सरस्यपारमश्नुतेयएवंवेदयोवैसंवत्सरस्यप्राणोदानौवेदस्वस्तिसंवत्सरस्यपारमश्नुतेयएवंवेदयएवंवेद॥

अध्याय 3

खण्ड 1

ज्योतिर्गौरायुरितिस्तोमेभिर्यन्त्य्सएवैषौत्तरस्त्र्यहोज्योतिर्गौरायुरितित्रीण्यहानिगौरायुर्ज्योतिरितित्रीण्ययंवैलोकोज्योतिरसौलोकोज्योतिस्तेनैतेनोभयतोज्योतिषाषळहेनयन्तिपरियद्वाएतद्देवचक्रंयदभिप्लवर्षळहस्गछतिवैवर्तमानेनयत्रकामयतेयोवैतद्वेदयत्प्रथमर्षळहर्सवै॥

खण्ड 2

प्रथमंषळहमुपयन्तिषळहानिभवन्तिद्वितीयंषळहमुपयन्तिद्वादशाहानिभवन्तितृतीयंषळहमुपयन्त्यष्टादशाहानिभवन्तिचतुर्थंषळहमुपयन्तिचतुर्विंशतिरहानिभवन्तिपञ्चमंषळहमुपयन्तित्रिंशदहानिभवन्तिअन्नाद्याकामार्खलुवैसात्रमासत॥

खण्ड 3

गवामयनेनयन्तिगावोवैसत्रमासतशफाञ्छृङ्गाणिसिषासन्त्यस्ऽथयार्समापयिष्यामर्संवत्सरमित्यासतसर्वस्यप्रेमाणंसर्वस्यचारुतांगछतियएवंवेदादित्याश्चहवाअङ्गिरसश्चस्वर्गेलोकेऽस्पर्धन्तयथावाप्रायणीयोऽतिरात्रश्चतुर्विंशौक्थ्यर्सर्वेप्रायणीयोऽतिरात्रश्चतुर्विंशौक्थ्यर्सर्वेसायथास्रुतिरञ्जसायन्येवमभिप्लवर्षळहर्स्वर्गस्य॥

खण्ड 4

एकविंशमेतदहरुपयन्तिविषुवन्तम्मध्येसंवत्सरस्यैतेनवैदेवाएकविंशेनादित्यंस्वार्गयलोकायोदयछन्सएषैतएकविंशस्तस्यदशावस्तादहानिदिवाकीर्त्यस्यभवन्तिदशपरस्तान्तस्यवैदेवाआदित्यस्यस्वर्गाल्लोकादवपातादबिभयुस्तस्यवैदेवाआदित्यस्यस्वर्गाल्लोकादवपातादबिभयुस्सवाएषौत्तरोऽस्मात्सर्वस्माद्भूताद्भविष्यतर्यस्मादुत्तरोबुभूषतितस्मादुत्तरोभवतियएवंवेद॥

खण्ड 5

स्वरसाम्नौपयन्तीमेवैलोकार्स्वरसामानतेषांवैदेवार्सप्तदशानाम्प्रव्लयादबिभयुर्तस्यवैदेवाआदित्यस्यस्वर्गाल्लोकादवपातादबिभयुसादित्येप्रातरनुवाकमनुब्रूयात्सौर्यम्पशुमन्यङश्वेतंसवनियस्योपालम्भ्यमालभेरनेकविंशतिंसामिधेनीरनुब्रूयात्प्रत्यक्षाद्ध्येतदहरेकविंशमेकपञ्चाशतंद्विपञ्चाशतंवाशस्त्वामध्येनिविदंदधाति॥

खण्ड 6

दूरोहणंरोहतिस्वर्गोवैलोकोदूरोहाणंस्वर्गमेवतल्लोकंरोहतियएवंवेदयदेवदूरोहणामसौवैदूरोहोयोऽसौतापतिहंसवत्यारोहतिहंसर्शुचिषदित्येषवैहंसर्शुचिषद्वसुरन्तरिक्षदित्येषवैवसुरन्तरिक्षसद्धोतावेदिषदित्येषवैहोतावेदिषदतिथिर्दुरोणसदित्येषवाअतिथिर्दुरोणसन्नृषदित्येषवैनृषद्वरसदित्येषवैवरसदृतसदित्येषवैसत्यसद्व्योमसदित्येषवैव्योमसदब्जाइत्येषवाअब्जागोलाइत्येषवैगोजाऋताजाइत्येषवैसत्यजाअद्रिजाइत्येषवाअद्रिजाऋतमित्येषवैसत्यमेषएतानिसर्वाण्येषाहवाअस्यछन्दस्सुप्रत्यक्षतमादिवरूपंतस्माद्यत्रक्वचदूरोहणंरोहेद्धंसवत्यैवरोहेत्तार्क्ष्येस्वर्गकामस्यरोहेत्तार्क्ष्योहवाएतम्पूर्वोऽध्वानमैद्त्यमूषुवाजिनंदेवजूतमित्य्सहावानंतरुतारंरथानामित्यरिष्टनेमिम्पृतनाजमाशुमित्य्स्वस्तयैतिस्वष्तितामाशास्तेतार्क्ष्यमिहाहुवेमेतिह्वयत्येवैनमेतदिन्द्रस्येवरातिमाजोहुवानार्स्वस्तयैतिस्वस्तितामेवाशास्तेनावमिवारुहेमेतिउर्वीनपृथ्वीबहुलेगभीरेमावामेतौमापरेतौसद्यश्चिद्यर्शवसापञ्चकृष्टीर्सूर्यैवसहस्रसार्शतसाअस्यरंहिर्नस्मावरन्तेयुवतिंनशर्यामित्य्॥

खण्ड 7

आहूयदूरोहणंरोहतिस्वर्गोवैलोकोदूरोहनंसपच्छर्प्रथमंरोहतीमंतल्लोकमाप्नोत्य्त्रिपद्याप्रत्यवरोहतियथाशाखांधारयमाणसथयएककामार्स्युर्स्वर्गकामार्पराञ्चमेवतेषांरोहेत्नत्वेवास्मिँल्लोकेज्योगिववसेयुर्मिथुनानिसूक्तानिशस्यन्तेत्रैष्टुभानिचजागतानिच॥

खण्ड 8

यथावैपुरुषएवंविषुवांस्तदाहुर्तत्तन्नादृत्यंयानिवैपुराऽथयान्येवदशमास्यानिजायन्तेयानिसांवत्सरिकाणितैर्भुञ्जतेसंवत्सरोह्येतदहराप्नोतिसंवत्सरंह्येतदहराप्नुवन्त्य्संवत्सरेणपाप्मानंहलेऽपविषुवतयएवंवेदवैश्वकर्मणमृषभंसवनीयस्योपालम्भ्यम्वैवृत्रंहत्वविश्वकर्माभवत्॥

अध्याय 4

खण्ड 1

प्रजापतिरकामयतभवत्यात्मनाप्रप्रजयापशुभिर्जायतेयएवंवेदसोऽकामयतसर्वामृद्धिमृध्नोतियएवंवेदयोवैगायत्रींपक्षिणींचक्षुष्मतींज्योतिष्मतीम्भास्वतींवेदगायत्र्यापक्षिण्याचक्षुष्मत्याज्योतिष्मत्याभास्वत्यास्वर्गंलोकमेति॥

खण्ड 2

त्रयश्चवाएतेत्र्यहाआदशममहराद्वावतिरात्रौयद्द्वादशाहोद्वादशाहानिदीक्षितोभवतियज्ञियएवतैर्भवतिद्वादशरात्रीरुपसदौपैतिशरीरमेवताभिर्धूनुतेद्वादशाहम्प्रसुतोभूत्वाशरीरंधूत्वाशुद्धर्पूतोदेवताअप्येतियएवंवेदषट्त्रिंशदहोवाएषयद्द्वादशाहर्प्रतितिष्ठतियएवंवेदतदाहुरेतयाहिदेवाइमाँल्लोकानाश्नुवतऽश्नुतेयद्यत्कामयतेयएवंवेद॥

खण्ड 3

प्राजापतियज्ञोवाएषयद्द्वादशाहरुभयेराध्नुवन्तियएवंविद्वांसोयजन्तेचयाजयन्तिचतेवाइमऋतवश्चमासाश्चगुरवैवामन्यन्तद्वादशाहेप्रतिगृह्यपपाप्मानंहतेयएवंवेदसवाअयम्प्रजापतिर्संवत्सरऋतुषुचमासेषुचप्रत्यतिष्ठत्ज्येष्व्हयज्ञोवाएषयद्द्वादशाहर्ज्येष्ठर्श्रेष्ठोयजेतकल्याणीहसमाभवतिवैदेवज्यैष्ठ्यायश्रैष्ठ्यायनातिष्ठन्ततिष्ठन्तेऽस्मैस्वाज्यैष्ठ्यायश्रैष्ठ्यायवैप्रथमस्त्र्यहस्तिर्यङ्मध्यमोऽर्वाङुत्तमर्सम्यञ्चोऽस्माइमेलोकार्श्रियैदीद्यतियएवंवेद॥

खण्ड 4

दीक्षावैदेवेभ्योऽपाक्रामताप्नोतियमीप्सतिनैनंद्विषन्नाप्नोतियएवंवेदतस्माद्यंसत्रियादीक्षोपनमेद्सपुरस्ताद्दीक्षायार्प्राजापत्यम्पशुमालभतेतस्यसप्तदशसामिधेनीरनुब्रूयात्तस्याप्रियोजामदग्न्योभवन्तितदाहुर्सर्वरूपावैजामदग्न्यर्सर्वसमृद्धार्तस्यवायव्यर्पशुपुरोळाशोभवतितदाहुर्प्रजापतिर्वैयज्ञोयज्ञस्यायातयामतायाइतिब्रूयाद्तदुक्तमृषिणासत्रमुचेत्संन्युप्याग्नीन्यजेरन्सर्वेदीक्षेरन्सर्वेसुनुयुर्॥

खण्ड 5

छन्दांसिवाअन्योन्यस्यायतनमभ्यध्यायन्सर्वान्कामान्गछतियएवंवेदछन्दांसिव्यूहत्ययातयामतायैछन्दांस्येवव्यूहतिवैलोकौसहास्तांतौव्यैतांनौधसेनैवेयममूंजिन्वतिश्यैतेनासाविमांएतद्वाइयममुष्यांदेवयजनमदधाद्यदेतच्चन्द्रमसिकृष्णमिवतस्मादापूर्यमाणपक्षेषुयजन्तएतदेवोपेप्सन्तऊषानसावस्यांततोवैद्यावापृथिवीअभवतांनद्यावान्तरिक्षान्नान्तरिक्षाद्भूमिः॥

खण्ड 6

बृहच्चवाइदमग्रेरथंतरंचास्तांतेद्वेभूत्वारथंतरंचवैरूपंचबृहदत्यमन्येतांतेद्वेभूत्वाबृहच्चवैराजंचरथंतरंचवैरूपम्चात्यमन्येतांतानित्रीणिभूत्वरथंतरंचवैरूपम्चशाक्वरंचबृहच्चतानित्रीण्यन्यानित्रीण्यन्यानिषट्पृष्ठान्यासंस्तानिहतर्हित्रीणिछन्दांसिषट्पृष्ठानिनोदाप्नुवन्तस्यैजनतायैकल्पतेयत्रैवमेतांछन्दसांचपृष्ठानांच॥

अध्याय 5

खण्ड 1

अग्निर्वैदेवताप्रथममहर्वहतियथादेवतमेनेनयथास्तोमंयथासामयथाछन्दसंराध्नोतियद्वाएतिचप्रेतिचतत्प्रथमस्याह्नोरूपंउपप्रयन्तोअध्वरमितिप्रथमस्याह्नआज्यम्भवतिप्रेतिप्रथमेऽहनिप्रथमस्याह्नोरूपंवायवायाहिदर्शतेतिप्रौगमात्वारथंयथोतयैदंवसोसुतमन्धैतिइन्द्रनेदीयएदिहीतीन्द्रनिहवर्प्रगाथर्प्रैतुब्रह्मणस्पतिरितिब्राह्मणस्पत्यरग्निर्नेतात्वंसोमक्रतुभिर्पिन्वन्त्यपैतिधाय्यार्प्रवाइन्द्रायबृहतैतिमरुत्वतीयर्प्रगाथरायात्विन्द्रोऽवसौपनैतिसूक्तमभित्वाशूरनोनुमोऽभित्वापूर्वपीतयैतियद्वावानपुरुतमम्पुराषाळितिधाय्यावृत्रहेन्द्रोनामान्यप्राइत्य्पिबासुतस्यरसिनैतित्यमूषुवाजिनंदेवजूतमितितार्क्ष्यम्पुरस्तात्सूक्तस्यशंसतिस्वस्त्ययनमेवतत्कुरुते॥

खण्ड 2

आनैन्द्रोदूरादानआसादितिसूक्तम्सम्पातौभवतोनिष्केवल्यमरुत्वतीययोर्निविद्धानेतत्सवितुर्वृणीमहेऽद्यानोदेवसवितरितियुञ्जतेमनौतयुञ्जतेधियैतिप्रद्यावायज्ञैर्पृथिवीऋतावृधेतिद्यावापृथिवीयमिहेहवोमनसाबन्धुतानरैत्यार्भवंदेवान्हुवेबृहच्छ्रवसर्स्वस्तयैतिवैश्वदेवम्महान्तंवाएतेऽध्वानमेष्यन्तोभवन्तिस्वस्त्ययनमेवतत्कुरुतेवैश्वानरायपृथुपाजसेविपैत्याग्निमारुतस्यप्रतिपत्प्रत्वक्षसोप्रतवसोविरप्शिनैतिमारुतम्जातवेदसेसुनवामसोममितिजातवेदस्याम्पुरस्तात्सूक्तस्यशंसतिस्वस्त्ययनमेवतत्कुरुतेप्रतव्यसींनव्यसींधीतिमग्नयैतिजातवेदस्यम्समानमाग्निमारुतम्भवतियच्चाग्निष्टोमे॥

खण्ड 3

इन्द्रोवैदेवताद्वितीयमहर्वहतियथादेवतमेनेनयथास्तोमंयथासामयथाछन्दसंराध्नोतियद्वैनेतिनप्रेतियत्स्थितंतद्द्वितीयस्याह्नोरूपंअग्निंदूतंवृणीमहैतिद्वितीयस्याह्नआज्यम्भवतिवायोयेतेसहस्रिणैतिप्रौगंविश्वानरस्यवस्पतिमिन्द्रनेदीयएदिहीत्यच्युतर्प्रगाथौत्तिष्ठब्रह्मणस्पतैतिअग्निर्नेतात्वंसोमक्रतुभिर्पिन्वन्त्यपैतिधाय्याअच्युताबृहदिन्द्रायगायतेतिमरुत्वतीयर्प्रगाथोइन्द्रसोमंसोमपतेपिबेममितिसूक्तम्त्वामिद्धिहवामहेत्वंह्येहिचेरवैतिबृहत्पृष्ठम्भवतियद्वावानेतिधाय्याच्युतोभयंशृणवच्चनैतिसामप्रगाथोत्यमूषुवाजिनंदेवजूतमितितार्क्ष्योऽच्युतः॥

खण्ड 4

यातऊतिरवमायापरमेतिसूक्तंविश्वोदेवस्यनेतुस्तत्सवितुर्वरेण्यमुदुष्यदेवर्सविताहिरण्ययेतिसावित्रम्तेहिद्यावपृथिवीविश्वशम्भुवेतिद्यावापृथिवीयंतक्षन्रथंसुवृतंविद्मनापसैत्यार्भवंयज्ञस्यवोरथ्यंविश्पतिंविशामितिवैश्वदेवंतदुशार्यातम्पृक्षस्यवृष्णोअरुषस्यनूसहैत्याग्निमारुतस्यप्रतिपद्वृष्णेशर्धायसुमखायवेधसैतिमारुतंजातवेदसेसुनवामसोममितिजातवेदस्याच्युतायज्ञेनवर्धतजातवेदसमितिजातवेदस्यं॥