Skip to content

Prathamaṃ āraṇyakam, Pañcama adhyāyaḥ

Prathamaṃ āraṇyakam, Pañcama adhyāyaḥ

Khaṇḍa 1

vaśaṃśaṃsativaśemaidaṃsarvamasadtāekaviṃśatirbhavantyekaviṃśatirhitāantarudarevikr̥tayaḥathoekaviṃśovaistomānāṃpratiṣṭhāpratiṣthodaramannādyānāmtāvichandasobhavantivikṣudramivavāantastyamaṇīyaivacasthavīyaivacatāḥpraṇāvaṃchandaskāraṃyathopapādaṃśaṃsatiyathopapādamivavāantastyaṃhrasīyaivacadrāghīyaivacaathasūdadohāḥprāṇovaisūdadohāḥprāṇenaparvāṇisaṃdadhātitāmatrotsr̥jatidvādaśakr̥tvaḥśastvādvādaśavidhāvāimeprāṇāḥsaptaśīrṣaṇyādvaustanyautrayo'vāñco'travaiprāṇāāpyante'trasaṃskriyantetasmādenāmatrotsr̥jatiityaindrāgnāūrūurvaṣṭhīvepratiṣṭhetāḥṣaṭpadābhavantipratiṣṭhāyāevadvipratiṣṭhovaipuruṣaścatuṣpādāḥpaśavoyajamānamevataddvipratiṣṭhaṃcatuṣpātsupaśuṣupratiṣṭhāpayatidvitīyāsaptapadābhavatitāṃgāyatrīṃcānuṣṭubhaṃcakarotibrahmavaigāyatrīvāganuṣṭubbrahmaṇaivatadvācaṃsaṃdadhātitriṣṭubhamantataḥśaṃsativīryaṃvaitriṣṭubvīryeṇaivatatpaśūnparigachatitasmātpaśavovīryamanūpatiṣṭhantaīryatāṃcaivābhyutthānaṃca1॥

Khaṇḍa 2

ityaindreniṣkevalyenividaṃdadhātipratyakṣāddhyevatadātmanvīryaṃdhattetāstriṣṭubjagatyobhavantitadāhurathakasmāttriṣṭubjagatīṣunividaṃdadhātītinahavāetasyāhnaekaṃchandonividaṃdādhāranavivyācetitasmāttriṣṭubjagatīṣunividaṃdadhātitadetadahastrinivitkaṃvidyādvaśonividvālakhilyānivinnividevanividevamenattrinivitkaṃvidyātathasūkteititayorastyityannādyasyāvaruddhyaiathāvapanameteantareṇaindrīṇāṃdaśatīnāṃtriṣṭubjagatīnāṃbr̥hatīsaṃpannānāṃyāvatīrāvapantetāvantyūrdhvamāyuṣovarṣāṇijīvantyetenahaivāvapanenāyurāpyateprajāṃmepaśavo'rjayannititvevasajanīyamanuśaṃsatitārkṣyaṃśaṃsatisvastvayanaṃsvastitāyaisvastvayanamekapadāṃśaṃsatyekadhedaṃsarvamasānītyathosarvāṃchandaskr̥timāpnavānītiitipadānuṣaṅgāstāḥsaptānuṣajatisaptavaiśīrṣanprāṇāḥśīrṣannevatatprāṇāndadhātyaṣṭamīṃnānuṣajativāgaṣṭamīnenmevākprāṇairanuṣaktāsadititasmādusāvāksamānāyatanāprāṇaiḥsatyananuṣaktāvirājaḥśaṃsatyannaṃvaivirājo'nnādyasyāvaruddhyaivāsiṣṭhenaparidadhātivasiṣṭho'sānītieṣaitimahadvatyārūpasmr̥ddhayādhurīvātyoityantovaidhurantaetadaharetasyāhnorūpamityarkavatyārūpasamr̥ddhayādivīvaitiyatrahakvacabrahmaṇyāvāgudyatetaddhāsyakīrtirbhavatiyatraivaṃvidvānetayāparidadhātitasmādevaṃvidvānetayaivaparidadhyāt2॥

Khaṇḍa 3

itivaiśvadevasyapratipadanucarāvaikāhikaurūpasamr̥ddhaubahuvāetasminnahanikiñcakiñcavāraṇaṃkriyateśāntyāevaśāntirvaipratiṣṭhāekāhaḥśāntyāmevatatpratiṣṭhāyāmantataḥpratitiṣṭhantipratitiṣṭhatiyaevaṃvedayeṣāṃcaivaṃvidvānetaddhotāśaṃsatiitisāvitramantovaimahadantaetadaharetasyāhnorūpamkatarāpūrvāitidyāvāpr̥thivīyaṃsamānodarkaṃsamānodarkaṃvāetadaharetasyāhnorūpamityārbhavamitiyadetattrivattadantovaitrivadantaetadaharetasyāhnorūpamitivaiśvadevaṃbahurūpaṃbahurūpamvāetadaharetasyāhnorūpamgaurīrmimāyaityetadantamānobhadrāḥkratavoyantuitivaiśvadevaṃnividdhānamaikāhikaṃrūpasamr̥ddhaṃbahuvāetasminnahanikiñcakiñcavāraṇaṃkriyateśāntyāevaśāntirvaipratiṣṭhāekāhaḥśāntyāmevatatpratiṣṭhāyāmantataḥpratitiṣṭhantipratitiṣṭhatiyaevaṃvedayeṣāṃcaivaṃvidvānetaddhotāśaṃsativaiśvānarāyadhiṣaṇāmr̥tāvr̥dhaantovaidhiṣaṇāantaetadaharetasyāhnorūpamprayajyavomarutobhrājadr̥ṣṭayasamānodarkaṃvāetadaharetasyāhnorūpamitijātavedasyāṃpurastātsūktasyaśaṃsatisvastyayanaṃvaijātavedasyāsvastitāyaisvastyayanamevatatkuruteitijātavedasyaṃsamānodarkaṃsamānodarkaṃvāetadaharetasyāhnorūpamahnorūpam3॥