skipLink.label

द्वितीया पञ्चिका, अध्याय 1

द्वितीया पञ्चिका, अध्याय 1

खण्ड 1

यज्ञेनवैदेवाऊर्ध्वार्स्वर्गंलोकमायंस्तद्यद्यूपऊर्ध्वोनिमीयतेवज्रोवाएषयद्यूपर्सोऽष्टाश्रिर्कर्तव्योऽष्टाश्रिर्वैवज्रस्वज्रोवैयूपर्सएषद्विषतोवधौद्यतस्तिष्ठतिखादिरंयूपंकुर्वीतस्वर्गकामर्बैल्वंयूपंकुर्वीतान्नाद्यकामर्पुष्टिकामर्पुष्यतिप्रजांचपशूंश्चयएवंविद्वान्बैल्वंयूपंकुरुतेयदेवबैल्वाम्बिल्वंज्योतिरितिवाआचक्षतेज्योतिर्स्वेषुभवतिश्रेष्ठर्स्वानाम्भवतियएवंवेदपालाशंयूपंकुर्वीततेजस्कामोब्रह्मवर्चसकामस्तेजस्वीब्रह्मवर्चसीभवतियएवंविद्वान्पालाशंयूपंकुरुतेयदेवपालाशाम्सर्वेषांवाएषवनस्पतीनांयोनिर्यत्पलाशस्सर्वेषांहास्यवनस्पतीनांकामौपाप्तोभवतियएवंवेद॥

खण्ड 2

अञ्ज्मोयूपमनुब्रूहीत्याहाध्वर्युरञ्जन्तित्वामध्वरेदेवयन्तैत्यौवाहाध्वरेह्येनंदेवयन्तोऽञ्जन्तिवनस्पतेमधुनादैव्येनेत्येतद्वैमधुदैव्यंयदाज्यंयदूर्ध्वस्तिष्ठाद्रविणेहधत्ताद्छ्रयस्ववनस्पतैत्युच्छ्रीयमाणायाभिरूपावर्ष्मन्पृथिव्याअधीत्य्सुमितीमीयमानोवर्चोधायज्ञवाहसैत्याशिषमाशास्तेसमिद्धस्यश्रयमाणर्पुरस्तादीतिसमिद्धस्यह्येषएतत्पुरस्ताच्छ्रयतेब्रह्मवन्वानोअजरंसुवीरमीत्याशिषमेवाशास्तआरेअस्मदमतिम्बाधमानैत्यशनायावईपाप्मामतिस्छ्रयस्वमहतेसौभगायेत्याशिषमेवाशास्तऊर्ध्वऊषुणऊतयेतिष्ठादेवोनसवितेतियद्वैदेवानांनेतितदेषामोमितिवाजस्यसनितेतिवाजसनिमेवैनंतद्धनसांसनोतियदञ्जिभिर्वाघद्भिर्विह्वयामहैतियदिहवाअपिबहवैवयजन्तेनर्पाह्यंहसोनिकेतुनाविश्वंसमत्रिणंदहेतिरक्षांसिवैपाप्मात्रिणोरक्षांसिपाप्मानंदहेत्येवतदाहकृधीनऊर्ध्वाञ्चरथायजीवसैतियदाहयदिहवाअपिनीतैवयजमानोभवतिविदादेवेषुनोदुवैत्याशिषमेवाशास्तेजातोजायतेसुदिनत्वेअह्नामितिजातोह्येषएताज्जायतेसमर्यआविदथेवर्धमानैतिपुनन्तिधीराअपसोमनीषेतिदेवयाविप्रअदियर्तिवाचमितियुवासुवासार्परिवीतआगादित्युत्तमयापरिदधातिप्राणोवैयुवासुवासार्सोऽयंशरीरैर्परिवृतर्सौश्रेयान्भवतिजायमानैतितंधीरासर्कवयौन्नयन्तिस्वाध्योमनसादेवयन्तैतिताएतार्सप्तान्वाहरूपसमृद्धा॥

खण्ड 3

तिष्ठेद्यूपारनुप्रहरेतित्याहुस्तिष्ठेत्पशुकामस्यदेवेभ्योवैपशवोऽन्नाद्यायालम्भायनातिष्ठन्ततिष्ठन्तेऽस्मैपशावोऽन्नद्यायालम्भायअनुप्रहरेत्स्वर्गकानस्यतमुहस्मैतम्पूर्वेऽन्वेवप्रहरन्तियजमानोवैयूपोयजमानर्प्रस्तरोऽग्निर्वैदेवयोनिरथयेतेभ्योऽवरआसंस्तएतंस्वरुमपश्यन्यूपशकलंसर्वाभ्योवाएषदेवताभ्यआत्मानमालभतेयोदीक्षतेतदाहुर्तदाहुर्तत्तन्नादृत्यं॥

खण्ड 4

आप्रीभिराप्रीणतितेजोवैब्रह्मवर्चसमाप्रियस्समिधोयजतिप्राणावैसमिधर्प्राणाहीदंसर्वंसमिन्धतेयदिदंकिंचतनूनपातंयजतिप्राणोवैतनूनपात्सहितन्वर्पातिनराशंसंयजतिप्रजावैनरोवाक्शंसर्यजत्यन्नंवाइळओबर्हिर्यजतिपशवोवैबर्हिर्दुरोयजतिवृष्टिर्वैदुरोउषासानक्तायजत्य्दैव्याहोतारायजतितिस्रोदेवीर्यजतित्वष्टारंयजतिवनस्पतिंयजतिस्वाहाकृतीर्यजतिताभिर्यथऋष्याप्रीणीयाद्यद्यथऋष्याप्रीणाति॥

खण्ड 5

पर्यग्नयेक्रियमाणायानुब्रूहीत्याहाध्वर्युरग्निर्होतानोअध्वरैतिवाजीसन्परिणीयतैतिपरित्रिविष्ट्यध्वरंयात्यग्नीरथीरिवेत्य्परिवाजपतिर्कविरित्येषहिवाजनम्पतिरतौपप्रेष्यहोतर्हव्यादेवेभ्यैत्याहाध्वर्युरजैदग्निरसनद्वाजमितिमैत्रावरुणौपप्रैषम्प्रतिपद्यतेतदाहुर्यदध्वर्युर्होतारमुपप्रेष्यत्य्मनोवैयज्ञस्यमैत्रावरुणोवाग्यज्ञस्यहोता॥

खण्ड 6

दैव्यार्शमितारआरभध्वमुतमनुष्याइत्याहयेचैवदेवानांशमितारोयेचमनुष्याणांतानेवतत्संशास्त्युपनयतमेध्यादुरआशासानामेधपतिभ्याम्मेधमितिपशुर्वैमेधोयजमानोमेधपतिरथोखल्वाहुर्सयद्येकदेवत्यर्पशुर्स्यान्मेधपतयैतिब्रूयाद्प्रास्माअग्निम्भरतेतिपशुर्वैनीयमानर्समृत्युम्प्रापश्यत्सदेवान्नान्वकामयतैतुंतस्मदाहुराग्नेयोवावसर्वर्पशुरग्निंहिसोऽनुप्राच्यवतेतितस्माद्वस्याग्निम्पुरस्ताद्धरन्तिस्तृणीतबर्हिरित्यन्वेनम्मातामन्यतामनुपितानुभ्राताउदीचीनाँअस्यपदोनिधत्तात्सूर्यंचक्षुर्गमयतादेकधास्यत्वचमाछ्यतात्पुरानाभ्याअपिशसोवपामुत्खिदताद्श्येनमस्यवक्षर्कृणुतात्प्रशसाबाहूशलादोषणीऊवध्यगोहम्पार्थिवंखनतादित्याहौषधंवाऊवध्यम्॥

खण्ड 7

अस्नारक्षर्संसृजतादित्याहतदाहुर्नयज्ञेरक्षसांकीर्तयेत्तदुवाआहुर्कीर्तयेदेवयोवैभागिनम्भागान्नुदतेचयतेवैनंसयदिकीर्तयेदुपांशुकीर्तयेतथयदुच्चैर्कीर्तयेदीश्वरोहास्यवाचोरक्षोभाषोजनितोर्योऽयंराक्षसींवाचंवदतिसयांवैदृप्तोवदतियामुन्मत्तर्सावैराक्षसीवाङ्नात्मनादृप्यतिनास्यप्रजायांदृप्तआजायतेयएवंवेदवनिष्ठुमस्यमाराविष्टोरूकम्मन्यमानाअध्रिगोशमीध्वंसुशमिशमीध्वंशमीध्वंअध्रिगाउइतिशमितारोयदत्रसुकृतंकृणवथास्मासुतद्सर्वमायुरेतियएवंवेद॥

खण्ड 8

पुरुषंवैदेवार्पशुमालभन्ततस्मादालब्धान्मेधौदक्रामत्तेऽश्वमालभन्तसोऽश्वादालब्धादुदक्रामत्सगाम्प्राविशत्तेगामालभन्तसगोरालब्धादुदक्रामत्सोऽविम्प्राविशत्सोऽजेज्योक्तमामिवारमततेऽजमालभौतसोऽजादालब्धादुदक्रामत्सैमाम्प्राविशत्तएतौत्क्रान्तमेधाअमेध्यार्पशवस्तस्मादेतेषांनाश्नीयात्तमस्यामन्वगछन्सोऽनुगतोव्रीहिरभवत्समेधेनहास्यपशुनेष्टम्भवति॥

खण्ड 9

सवाएषपशुरेवालभ्यतेयत्पुरोळाशस्तस्ययानिकिंशारूणितानिरोमाणियेतुषार्सात्वग्सर्वेषांवाएषपशूनाम्मेधेनयजतेयर्पुरोळाशेनयजतेतस्मादाहुर्पुरोळाशसत्रंलोक्यमितियुवमेतानिदिविरोचनान्यग्निश्चसोमसक्रतूअधत्तम्सर्वाभिर्वाएषदेवताभिरालब्धोभवतियोदीक्षितोभवतिआन्यंदिवोमातरिश्वाजभारेतिपुरोळाशस्ययजत्यमथ्नादन्यम्परिश्येनोअद्रेरितीतैवचह्येषस्वदस्वहव्यासमिषोदिदीहीतिपुरोळशस्विष्टकृतोयजतिहविरेवास्माएतत्स्वदयतीषमूर्जमात्मन्धत्तइळामुपह्वयतेपशवोवाइळा॥

खण्ड 10

मनोतायैहविषोऽवदीयमानस्यानुब्रूहीत्याहाध्वर्युस्त्वंह्यग्नेप्रथमोमनोतेतिसूक्तमन्वाहतदाहुर्यदन्यदेवत्यौतपशुर्भवत्य्तिस्रोवैदेवानाम्मनोतास्तासुहीतेषाम्मनांस्योतानिहविषर्प्रस्थितस्येतिहविषोयजतिहविषैतिरूपसमृद्धप्रस्थितस्येतिरूपसमृद्धासर्वाभिर्हास्यसमृद्धिभिर्समृद्धंहव्यंदेवानप्येतियएवंवेदवनस्पतिंयजतिप्राणोवैवनस्पतिर्जीवंहास्यहव्यंदेवानप्येतियत्रैवंविद्वान्वनस्पतिंयजतिस्विष्टकृतंयजतिप्रतिष्ठावैस्विष्टकृतुपह्वयतेपशवोवाइळापशूनेवतदुपह्वयते॥