Skip to content

Tṛtīyāṣṭakam, Aṣṭamaḥ prapāṭhakaḥ

Tṛtīyāṣṭakam, Aṣṭamaḥ prapāṭhakaḥ

Anuvāka 1

sā̱ṅgra̱ha̱ṇyeṣṭyā̍ yajate.
i̱māñja̱natā̱ṃ saṅgṛ̍hṇā̱nīti̍.
dvāda̍śāratnī raśa̱nā bha̍vati.
dvāda̍śa̱ māsā̎ḥ saṃvathsa̱raḥ.
sa̱ṃva̱thsa̱rame̱vāva̍ rundhe.
mau̱ñjī bha̍vati.
ūrgvai muñjā̎ḥ.
ūrja̍me̱vāva̍ rundhe.
ci̱trā nakṣa̍traṃ bhavati.
ci̱traṃ vā e̱tatkarma̍..1..

yada̍śvame̱dhaḥ samṛ̍ddhyai.
puṇya̍nāma deva̱yaja̍nama̱dhyava̍syati.
puṇyā̍me̱va tena̍ kī̱rtima̱bhi ja̍yati.
apa̍dātīnṛ̱tvija̍ḥ sa̱māva̍ha̱ntyā su̍brahma̱ṇyāyā̎ḥ.
su̱va̱rgasya̍ lo̱kasya̱ sama̍ṣṭyai.
ke̱śa̱śma̱śru va̍pate.
na̱khāni̱ ni kṛ̍ntate.
da̱to dhā̍vate.
snāti̍.
aha̍ta̱ṃ vāsa̱ḥ pari̍dhatte.
pā̱pmano'pa̍hatyai.
vāca̍ṃ ya̱tvopa̍ vasati.
su̱va̱rgasya̍ lo̱kasya̱ guptyai̎.
rātri̍ṃ jāga̱raya̍nta āsate.
su̱va̱rgasya̍ lo̱kasya̱ sama̍ṣṭyai..2..

Anuvāka 2

catu̍ṣṭayya̱ āpo̍ bhavanti.
catu̍ḥ śapho̱ vā aśva̍ḥ prājāpa̱tyaḥ samṛ̍ddhyai.
tā di̱gbhyaḥ sa̱mābhṛ̍tā bhavanti.
di̱kṣu vā āpa̍ḥ.
anna̱ṃ vā āpa̍ḥ.
a̱dbhyo vā anna̍ṃ jāyate.
yade̱vādbhyo'nna̱ṃ jāya̍te.
tadava̍ rundhe.
tāsu̍ brahmauda̱naṃ pa̍cati.
reta̍ e̱va tadda̍dhāti..3..

catu̍ḥ śarāvo bhavati.
di̱kṣve̍va prati̍ tiṣṭhati.
u̱bha̱yato̍ru̱kmau bha̍vataḥ.
u̱bha̱yata̍ e̱vāsmi̱nruca̍ṃ dadhāti.
uddha̍rati śṛta̱tvāya̍.
sa̱rpiṣvā̎nbhavati medhya̱tvāya̍.
ca̱tvāra̍ ārṣe̱yāḥ prāśña̍nti.
di̱śāme̱va jyoti̍ṣi juhoti.
ca̱tvāri̱ hira̍ṇyāni dadāti.
di̱śāme̱va jyotī̱ṃṣyava̍ rundhe..4..

yadājya̍mu̱cchiṣya̍te.
tasmi̍nraśa̱nānyu̍natti.
pra̱jāpa̍ti̱rvā o̍da̱naḥ.
reta̱ ājyam̎.
yadājye̍ raśa̱nānyu̱natti̍.
pra̱jāpa̍time̱va reta̍sā̱ sama̍rdhayati.
da̱rbha̱mayī̍ raśa̱nā bha̍vati.
ba̱hu vā e̱ṣa ku̍ca̱ro̍ me̱dhyamupa̍gacchati.
yadaśva̍ḥ.
pa̱vitra̱ṃ vai da̱rbhāḥ..5..

yadda̍rbha̱mayī̍ raśa̱nā bhava̍ti.
pu̱nātye̱vainam̎.
pū̱tame̍na̱ṃ medhya̱mā la̍bhate.
aśva̍sya̱ vā āla̍bdhasya mahi̱moda̍krāmat.
sa ma̱hartvi̍ja̱ḥ prāvi̍śat.
tanma̱hartvi̍jāṃ mahartvi̱ktvam.
yanma̱hartvi̍jaḥ prā̱śñanti̍.
ma̱hi̱māna̍me̱vāsmi̱ntadda̍dhati.
aśva̍sya̱ vā āla̍bdhasya̱ reta̱ uda̍krāmat.
tathsu̱varṇa̱ṃ hira̍ṇyamabhavat.
yathsu̱varṇa̱ṃ hira̍ṇya̱ṃ dadā̍ti.
reta̍ e̱va tadda̍dhāti.
o̱da̱ne da̍dāti.
reto̱ vā o̍da̱naḥ.
reto̱ hira̍ṇyam.
reta̍sai̱vāsmi̱nreto̍ dadhāti..6..

Anuvāka 3

yo vai brahma̍ṇe de̱vebhya̍ḥ pra̱jāpa̍ta̱ye'pra̍tipro̱cyāśva̱ṃ medhya̍ṃ ba̱dhnāti̍.
ā de̱vatā̎bhyo vṛścyate.
pāpī̍yānbhavati.
yaḥ pra̍ti̱procya̍.
na de̱vatā̎bhya̱ āvṛ̍ścyate.
vasī̍yānbhavati.
yadāha̍.
brahma̱nnaśva̱ṃ medhya̍ṃ bhanthsyāmi de̱vebhya̍ḥ pra̱jāpa̍taye̱ tena̍ rādhyāsa̱miti̍.
brahma̱ vai bra̱hmā.
brahma̍ṇa e̱va de̱vebhya̍ḥ pra̱jāpa̍taye prati̱procyāśva̱ṃ medhya̍ṃ badhnāti..7..

na de̱vatā̎bhya̱ ā vṛ̍ścyate.
vasī̍yānbhavati.
de̱vasya̍ tvā savi̱tuḥ pra̍sa̱va iti̍ raśa̱nāmāda̍tte̱ prasū̎tyai.
a̱śvino̎rbā̱hubhyā̱mityā̍ha.
a̱śvinau̱ hi de̱vānā̍madhva̱ryū āstā̎m.
pū̱ṣṇo hastā̎bhyā̱mityā̍ha̱ yatyai̎.
vyṛ̍ddha̱ṃ vā e̱tadya̱jñasya̍.
yada̍ya̱juṣke̍ṇa kri̱yate̎.
i̱māma̍gṛbhṇanraśa̱nāmṛ̱tasyetyadhi̍ vadati̱ yaju̍ṣkṛtyai.
ya̱jñasya̱ samṛ̍ddhyai..8..

tadā̍huḥ.
dvāda̍śāratnī raśa̱nā ka̍rta̱vyā(3) trayo̍daśāra̱tnī(3)riti̍.
ṛ̱ṣa̱bho vā e̱ṣa ṛ̍tū̱nām.
yathsa̍ṃvathsa̱raḥ.
tasya̍ trayoda̱śo māso̍ vi̱ṣṭapam̎.
ṛ̱ṣa̱bha e̱ṣa ya̱jñānā̎m.
yada̍śvame̱dhaḥ.
yathā̱ vā ṛ̍ṣa̱bhasya̍ vi̱ṣṭapam̎.
e̱vame̱tasya̍ vi̱ṣṭapam̎.
tra̱yo̱da̱śama̍ra̱tniṃ ra̍śa̱nāyā̍mu̱pā da̍dhāti..9..

yatha̍rṣa̱bhasya̍ vi̱ṣṭapa̍ṃ saṃska̱roti̍.
tā̱dṛge̱va tat.
pūrva̱ āyu̍ṣi vi̱dathe̍ṣu ka̱vyetyā̍ha.
āyu̍re̱vāsmi̍ndadhāti.
tayā̍ de̱vāḥ su̱tamā ba̍bhūvu̱rityā̍ha.
bhūti̍me̱vopāva̍rtate.
ṛ̱tasya̱ sāma̎nthsa̱ramā̱rapa̱ntītyā̍ha.
sa̱tyaṃ vā ṛ̱tam.
sa̱tyenai̱vaina̍mṛ̱tenāra̍bhate.
a̱bhi̱dhā a̱sītyā̍ha..10..

tasmā̍daśvamedhayā̱jī sarvā̍ṇi bhū̱tānya̱bhi bha̍vati.
bhuva̍nama̱sītyā̍ha.
bhū̱māna̍me̱vopai̍ti.
ya̱ntā'sītyā̍ha.
ya̱ntāra̍me̱vaina̍ṃ karoti.
dha̱rtā'sītyā̍ha.
dha̱rtāra̍me̱vaina̍ṃ karoti.
so̎'gniṃ vai̎śvāna̱ramityā̍ha.
a̱gnāve̱vaina̍ṃ vaiśvāna̱re ju̍hoti.
sapra̍thasa̱mityā̍ha..11..

pra̱jayai̱vaina̍ṃ pa̱śubhi̍ḥ prathayati.
svāhā̍kṛta̱ ityā̍ha.
homa̍ e̱vāsyai̱ṣaḥ.
pṛ̱thi̱vyāmityā̍ha.
a̱syāme̱vaina̱ṃ prati̍ṣṭhāpayati.
ya̱ntā rāḍya̱ntā'si̱ yama̍no dha̱rtā'si̍ dha̱ruṇa̱ ityā̍ha.
rū̱pame̱vāsyai̱tanma̍hi̱māna̱ṃ vyāca̍ṣṭe.
kṛ̱ṣyai tvā̱ kṣemā̍ya tvā ra̱yyai tvā̱ poṣā̍ya̱ tvetyā̍ha.
ā̱me̱vaitāmā śā̎ste.
sva̱gā tvā̍ de̱vebhya̱ ityā̍ha.
de̱vebhya̍ e̱vaina̍ṃ sva̱gā ka̍roti.
svāhā̎ tvā pra̱jāpa̍taya̱ ityā̍ha.
prā̱jā̱pa̱tyo vā aśva̍ḥ.
yasyā̍ e̱va de̱vatā̍yā āla̱bhyate̎.
tayai̱vaina̱ṃ sama̍rdhayati..12..

Anuvāka 4

yaḥ pi̱tura̍nu̱jāyā̎ḥ pu̱traḥ.
sa pu̱rastā̎nnayati.
yo mā̱tura̍nu̱jāyā̎ḥ pu̱traḥ.
sa pa̱ścānna̍yati.
viṣva̍ñcame̱vāsmā̎tpā̱pmāna̱ṃ vivṛ̍hataḥ.
yo arva̍nta̱ṃ jighā̍ṃsati̱ tama̱bhya̍mīti̱ varu̍ṇa̱ iti̱ śvāna̍ṃ catura̱kṣaṃ prasau̍ti.
pa̱ro marta̍ḥ pa̱raḥ śveti̱ śuna̍ścatura̱kṣasya̱ praha̍nti.
śveva̱ vai pā̱pmā bhrātṛ̍vyaḥ.
pā̱pmāna̍me̱vāsya̱ bhrātṛ̍vyaṃ hanti.
sai̱dhra̱kaṃ musa̍laṃ bhavati..13..

karma̍karmai̱vāsmai̍ sādhayati.
pau̱ṃśca̱le̱yo ha̍nti.
pu̱ṃśca̱lvāṃ vai de̱vāḥ śuca̱ṃ nya̍dadhuḥ.
śu̱caivāsya̱ śuca̍ṃ hanti.
pā̱pmā vā e̱tamī̎phsa̱tītyā̍huḥ.
yo̎'śvame̱dhena̱ yaja̍ta̱ iti̍.
aśva̍syādhaspa̱damupā̎syati.
va̱jrī vā aśva̍ḥ prājāpa̱tyaḥ.
vajre̍ṇai̱va pā̱pmāna̱ṃ bhrātṛ̍vya̱mava̍krāmati.
da̱kṣi̱ṇā'pa̍ plāvayati..14..

pā̱pmāna̍me̱vāsmā̱cchama̍la̱mapa̍ plāvayati.
ai̱ṣī̱ka u̍dū̱ho bha̍vati.
āyu̱rvā i̱ṣīkā̎ḥ.
āyu̍re̱vāsmi̍ndadhati.
a̱mṛta̱ṃ vā i̱ṣīkā̎ḥ.
a̱mṛta̍me̱vāsmi̍ndadhati.
ve̱ta̱sa̱śā̱khopa̱samba̍ddhā bhavati.
a̱phsuyo̍ni̱rvā aśva̍ḥ.
a̱phsu̱jo ve̍ta̱saḥ.
svāde̱vaina̱ṃ yone̱rnirmi̍mīte.
pu̱rastā̎tpra̱tyañca̍ma̱bhyudū̍hati.
pu̱rastā̍de̱vāsmi̍npra̱tīcya̱mṛta̍ṃ dadhāti.
a̱haṃ ca̱ tvaṃ ca̍ vṛtraha̱nniti̍ bra̱hmā yaja̍mānasya̱ hasta̍ṃ gṛhṇāti.
bra̱hma̱kṣa̱tre e̱va sanda̍dhāti.
a̱bhikratve̎ndra bhū̱radha̱jmannitya̍dhva̱ryuryaja̍mānaṃ vācayatya̱bhiji̍tyai..15..

Anuvāka 5

ca̱tvāra̍ ṛ̱tvija̱ḥ samu̍kṣanti.
ā̱bhya e̱vaina̍ṃ cata̱sṛbhyo̍ di̱gbhyo̍'bhi samī̍rayanti.
śa̱tena̍ rājapu̱traiḥ sa̱hādhva̱ryuḥ.
pu̱rastā̎tpra̱tyaṅtiṣṭha̱nprokṣa̍ti.
a̱nenāśve̍na̱ medhye̍ne̱ṣṭvā.
a̱yaṃ rājā̍ vṛ̱traṃ va̍dhyā̱diti̍.
rā̱jyaṃ vā a̍dhva̱ryuḥ.
kṣa̱traṃ rā̍japu̱traḥ.
rā̱jyenai̱vāsmi̍nkṣa̱traṃ da̍dhāti.
śa̱tenā̍rā̱jabhi̍ru̱graiḥ sa̱ha bra̱hmā..16..

da̱kṣi̱ṇa̱ta uda̱ṅtiṣṭha̱nprokṣa̍ti.
a̱nenāśve̍na̱ medhye̍ne̱ṣṭvā.
a̱yaṃ rājā̎'pratidhṛ̱ṣyo̎'stviti̍.
bala̱ṃ vai bra̱hmā.
bala̍marā̱jograḥ.
bale̍nai̱vāsmi̱nbala̍ṃ dadhāti.
śa̱tena̍ sūtagrāma̱ṇibhi̍ḥ sa̱ha hotā̎.
pa̱ścātprāṅtiṣṭha̱nprokṣa̍ti.
a̱nenāśve̍na̱ medhye̍ne̱ṣṭvā.
a̱yaṃ rājā̱'syai vi̱śaḥ..17..

ba̱hu̱gvai ba̍hva̱śvāyai̍ bahvajāvi̱kāyai̎.
ba̱hu̱vrī̱hi̱ya̱vāyai̍ bahumāṣati̱lāyai̎.
ba̱hu̱hi̱ra̱ṇyāyai̍ bahuha̱stikā̍yai.
ba̱hu̱dā̱sa̱pū̱ru̱ṣāyai̍ rayi̱matyai̱ puṣṭi̍matyai.
ba̱hu̱rā̱ya̱spo̱ṣāyai̱ rājā̱stviti̍.
bhū̱mā vai hotā̎.
bhū̱mā sū̍tagrāma̱ṇya̍ḥ.
bhū̱mnaivāsmi̍nbhū̱māna̍ṃ dadhāti.
śa̱tena̍ kṣattasaṅgrahī̱tṛbhi̍ḥ sa̱hodgā̱tā.
u̱tta̱ra̱to da̍kṣi̱ṇā tiṣṭha̱nprokṣa̍ti..18..

a̱nenāśve̍na̱ medhye̍ne̱ṣṭvā.
a̱yaṃ rājā̱ sarva̱māyu̍re̱tviti̍.
āyu̱rvā u̍dgā̱tā.
āyu̍ḥ kṣattasaṅgrahī̱tāra̍ḥ.
āyu̍ṣai̱vāsmi̱nnāyu̍rdadhāti.
śa̱taṃśa̍taṃ bhavanti.
śa̱tāyu̱ḥ puru̍ṣaḥ śa̱tendri̍yaḥ.
āyu̍ṣye̱vendri̱ye prati̍ tiṣṭhati.
ca̱tu̱ḥ śa̱tā bha̍vanti.
cata̍sro̱ diśa̍ḥ.
di̱kṣve̍va prati̍ tiṣṭhati..19..

Anuvāka 6

yathā̱ vai ha̱viṣo̍ gṛhī̱tasya̱ skanda̍ti.
e̱vaṃ vā e̱tadaśva̍sya skandati.
yanni̱ktamanā̍labdhamuthsṛ̱janti̍.
yathstokyā̍ a̱nvāha̍.
sa̱rva̱huta̍me̱vaina̍ṃ karo̱tyaska̍ndāya.
aska̍nna̱ṃ hi tat.
yaddhu̱tasya̱ skanda̍ti.
sa̱hasra̱manvā̍ha.
sa̱hasra̍sammitaḥ suva̱rgo lo̱kaḥ.
su̱va̱rgasya̍ lo̱kasyā̱bhiji̍tyai..20..

yatpari̍mitā anubrū̱yāt.
pari̍mita̱mava̍ rundhīta.
apa̍rimitā̱ anvā̍ha.
apa̍rimitaḥ suva̱rgo lo̱kaḥ.
su̱va̱rgasya̍ lo̱kasya̱ sama̍ṣṭyai.
stokyā̍ juhoti.
yā e̱va varṣyā̱ āpa̍ḥ.
tā ava̍ rundhe.
a̱syāṃ ju̍hoti.
i̱yaṃ vā a̱gnirvai̎śvāna̱raḥ..21..

a̱syāme̱vainā̱ḥ prati̍ṣṭhāpayati.
u̱vāca̍ ha pra̱jāpa̍tiḥ.
stokyā̍su̱ vā a̱hama̍śvame̱dhaṃ saṃsthā̍payāmi.
tena̱ tata̱ḥ saṃsthi̍tena carā̱mīti̍.
a̱gnaye̱ svāhetyā̍ha.
a̱gnaya̍ e̱vaina̍ṃ juhoti.
somā̍ya̱ svāhetyā̍ha.
somā̍yai̱vaina̍ṃ juhoti.
sa̱vi̱tre svāhetyā̍ha.
sa̱vi̱tra e̱vaina̍ṃ juhoti..22..

sara̍svatyai̱ svāhetyā̍ha.
sara̍svatyā e̱vaina̍ṃ juhoti.
pū̱ṣṇe svāhetyā̍ha.
pū̱ṣṇa e̱vaina̍ṃ juhoti.
bṛha̱spata̍ye̱ svāhetyā̍ha.
bṛha̱spata̍ya e̱vaina̍ṃ juhoti.
a̱pāṃ modā̍ya̱ svāhetyā̍ha.
a̱dbhya e̱vaina̍ṃ juhoti.
vā̱yave̱ svāhetyā̍ha.
vā̱yava̍ e̱vaina̍ṃ juhoti..23..

mi̱trāya̱ svāhetyā̍ha.
mi̱trāyai̱vaina̍ṃ juhoti.
varu̍ṇāya̱ svāhetyā̍ha.
varu̍ṇāyai̱vaina̍ṃ juhoti.
e̱tābhya̍ e̱vaina̍ṃ de̱vatā̎bhyo juhoti.
daśa̍daśa sa̱mpāda̍ṃ juhoti.
daśā̎kṣarā vi̱rāṭ.
anna̍ṃ vi̱rāṭ.
vi̱rājai̱vānnādya̱mava̍ rundhe.
pra vā e̱ṣo̎'smāllo̱kāccya̍vate.
yaḥ parā̍cī̱rāhu̍tīrju̱hoti̍.
puna̍ḥ punarabhyā̱varta̍ṃ juhoti.
a̱sminne̱va lo̱ke prati̍ tiṣṭhati.
e̱tāṃ ha̱ vāva so̎'śvame̱dhasya̱ saṃsthi̍timuvā̱cāska̍ndāya.
aska̍nna̱ṃ hi tat.
yadya̱jñasya̱ saṃsthi̍tasya̱ skanda̍ti..24..

Anuvāka 7

pra̱jāpa̍taye tvā̱ juṣṭa̱ṃ prokṣā̱mīti̍ pu̱rastā̎tpra̱tyaṅtiṣṭha̱nprokṣa̍ti.
pra̱jāpa̍ti̱rvai de̱vānā̍mannā̱do vī̱ryā̍vān.
a̱nnādya̍me̱vāsmi̍nvī̱rya̍ṃ dadhāti.
tasmā̱daśva̍ḥ paśū̱nāma̍nnā̱do vī̱ryā̍vattamaḥ.
i̱ndrā̱gnibhyā̱ṃ tveti̍ dakṣiṇa̱taḥ.
i̱ndrā̱gnī vai de̱vānā̱moji̍ṣṭhau̱ bali̍ṣṭhau.
oja̍ e̱vāsmi̱nbala̍ṃ dadhāti.
tasmā̱daśva̍ḥ paśū̱nāmoji̍ṣṭho̱ bali̍ṣṭhaḥ.
vā̱yave̱ tveti̍ pa̱ścāt.
vā̱yurvai de̱vānā̍mā̱śuḥ sā̍rasā̱rita̍maḥ..25..

ja̱vame̱vāsmi̍ndadhāti.
tasmā̱daśva̍ḥ paśū̱nāmā̱śuḥ sā̍rasā̱rita̍maḥ.
viśve̎bhyastvā de̱vebhya̱ ityu̍ttara̱taḥ.
viśve̱ vai de̱vā de̱vānā̎ṃ yaśa̱svita̍māḥ.
yaśa̍ e̱vāsmi̍ndadhāti.
tasmā̱daśva̍ḥ paśū̱nāṃ ya̍śa̱svita̍maḥ.
de̱vebhya̱stvetya̱dhastā̎t.
de̱vā vai de̱vānā̱mapa̍citatamāḥ.
apa̍citime̱vāsmi̍ndadhāti.
tasmā̱daśva̍ḥ paśū̱nāmapa̍citatamaḥ..26..

sarve̎bhyastvā de̱vebhya̱ ityu̱pari̍ṣṭāt.
sarve̱ vai de̱vāstviṣi̍manto hara̱svina̍ḥ.
tviṣi̍me̱vāsmi̱ṉ haro̍ dadhāti.
tasmā̱daśva̍ḥ paśū̱nāṃ tviṣi̍mān hara̱svita̍maḥ.
di̱ve tvā̱'ntari̍kṣāya tvā pṛthi̱vyai tvetyā̍ha.
e̱bhya e̱vaina̍ṃ lo̱kebhya̱ḥ prokṣa̍ti.
sa̱te tvā'sa̍te tvā̱'dbhyastvauṣa̍dhībhyastvā̱ viśve̎bhyastvā bhū̱tebhya̱ ityā̍ha.
tasmā̍daśvamedhayā̱jina̱ṃ sarvā̍ṇi bhū̱tānyupa̍jīvanti.
bra̱hma̱vā̱dino̍ vadanti.
yatprā̍jāpa̱tyo'śva̍ḥ.
atha̱ kasmā̍denama̱nyābhyo̍ de̱vatā̱bhyo'pi̱ prokṣa̱tīti̍.
aśve̱ vai sarvā̍ de̱vatā̍ a̱nvāya̍ttāḥ.
taṃ yadviśve̎bhyastvā bhū̱tebhya̱ iti̍ pro̱kṣati̍.
de̱vatā̍ e̱vāsmi̍nna̱nvā yā̍tayati.
tasmā̱daśve̱ sarvā̍ de̱vatā̍ a̱nvāya̍ttāḥ..27..

Anuvāka 8

yathā̱ vai ha̱viṣo̍ gṛhī̱tasya̱ skanda̍ti.
e̱vaṃ vā e̱tadaśva̍sya skandati.
yatprokṣi̍ta̱manā̍labdhamuthsṛ̱janti̍.
yada̍śvacari̱tāni̍ ju̱hoti̍.
sa̱rva̱huta̍me̱vaina̍ṃ karo̱tyaska̍ndāya.
aska̍nna̱ṃ hi tat.
yaddhu̱tasya̱ skanda̍ti.
ī̱ṅkā̱rāya̱ svāheṅkṛ̍tāya̱ svāhetyā̍ha.
e̱tāni̱ vā a̍śvacari̱tāni̍.
ca̱ri̱taire̱vaina̱ṃ sama̍rdhayati..28..

tadā̍huḥ.
anā̍hutayo̱ vā a̍śvacari̱tāni̍.
naitā ho̍ta̱vyā̍ iti̍.
atho̱ khalvā̍huḥ.
ho̱ta̱vyā̍ e̱va.
atra̱ vāvaivaṃ vi̱dvāna̍śvame̱dhaṃ saṃsthā̍payati.
yada̍śvacari̱tāni̍ ju̱hoti̍.
tasmā̎ddhota̱vyā̍ iti̍.
ba̱hi̱rdhā vā e̍name̱tadā̱yata̍nāddadhāti.
bhrātṛ̍vyamasmai janayati..29..

yasyā̍nāyata̱ne̎'nyatrā̱gnerāhu̍tīrju̱hoti̍.
sā̱vi̱tri̱yā iṣṭyā̎ḥ pu̱rastā̎thsviṣṭa̱kṛta̍ḥ.
ā̱ha̱va̱nīye̎'śvacari̱tāni̍ juhoti.
ā̱yata̍na e̱vāsyā''hu̍tīrjuhoti.
nāsmai̱ bhrātṛ̍vyaṃ janayati.
tadā̍huḥ.
ya̱jña̱mu̱kheya̍jñamukhe hota̱vyā̎ḥ.
ya̱jñasya̱ kḷptyai̎.
su̱va̱rgasya̍ lo̱kasyānu̍khyātyā̱ iti̍.
atho̱ khalvā̍huḥ..30..

yadya̍jñamu̱kheya̍jñamukhe juhu̱yāt.
pa̱śubhi̱ryaja̍māna̱ṃ vya̍rdhayet.
ava̍ suva̱rgāllo̱kātpa̍dyeta.
pāpī̍yānthsyā̱diti̍.
sa̱kṛde̱va ho̍ta̱vyā̎ḥ.
na yaja̍mānaṃ pa̱śubhi̱rvya̍rdhayati.
a̱bhi su̍va̱rgaṃ lo̱kaṃ ja̍yati.
na pāpī̍yānbhavati.
a̱ṣṭāca̍tvāriṃśatamaśvarū̱pāṇi̍ juhoti.
a̱ṣṭāca̍tvāriṃśadakṣarā̱ jaga̍tī.
jāga̱to'śva̍ḥ prājāpa̱tyaḥ samṛ̍ddhyai.
eka̱mati̍riktaṃ juhoti.
tasmā̱deka̍ḥ pra̱jāsvardhu̍kaḥ..31..

Anuvāka 9

vi̱bhūrmā̱trā pra̱bhūḥ pi̱tretyā̍ha.
i̱yaṃ vai mā̱tā.
a̱sau pi̱tā.
ā̱bhyāme̱vaina̱ṃ pari̍dadāti.
aśvo̍'si̱ hayo̱'sītyā̍ha.
śāstye̱vaina̍me̱tat.
tasmā̎cchi̱ṣṭāḥ pra̱jā jā̍yante.
atyo̱'sītyā̍ha.
tasmā̱daśva̱ḥ sarvā̎npa̱śūnatye̍ti.
tasmā̱daśva̱ḥ sarve̍ṣāṃ paśū̱nāṃ śraiṣṭhya̍ṃ gacchati..32..

pra yaśa̱ḥ śraiṣṭhya̍māpnoti.
ya e̱vaṃ veda̍.
naro̱'syarvā̍'si̱ sapti̍rasi vā̱jya̍sītyā̍ha.
rū̱pame̱vāsyai̱tanma̍hi̱māna̱ṃ vyāca̍ṣṭe.
yayu̱rnāmā̱sītyā̍ha.
e̱tadvā aśva̍sya pri̱yaṃ nā̍ma̱dheyam̎.
pri̱yeṇai̱vaina̍ṃ nāma̱dheye̍nā̱bhi va̍dati.
tasmā̱dapyā̍mi̱trau sa̱ṅgatya̍.
nāmnā̱ ceddhvaye̍te.
mi̱trame̱va bha̍vataḥ..33..

ā̱di̱tyānā̱ṃ patvā'nvi̱hītyā̍ha.
ā̱di̱tyāne̱vaina̍ṃ gamayati.
a̱gnaye̱ svāhā̱ svāhe̎ndrā̱gnibhyā̱miti̍ pūrvaho̱māṃ ju̍hoti.
pūrva̍ e̱va dvi̱ṣanta̱ṃ bhrātṛ̍vya̱mati̍ krāmati.
bhūra̍si bhu̱ve tvā̱ bhavyā̍ya tvā bhaviṣya̱te tvetyuthsṛ̍jati sarva̱tvāya̍.
devā̍ āśāpālā e̱taṃ de̱vebhyo'śva̱ṃ medhā̍ya̱ prokṣi̍taṃ gopāya̱tetyā̍ha.
śa̱taṃ vai talpyā̍ rājapu̱trā de̱vā ā̍śāpā̱lāḥ.
tebhya̍ e̱vaina̱ṃ pari̍ dadāti.
ī̱śva̱ro vā aśva̱ḥ pramu̍kta̱ḥ parā̎ṃ parā̱vata̱ṃ ganto̎ḥ.
i̱ha dhṛti̱ḥ svāhe̱ha vidhṛ̍ti̱ḥ svāhe̱ha ranti̱ḥ svāhe̱ha rama̍ti̱ḥ svāheti̍ catṛ̱ṣu pa̱thsu ju̍hoti..34..

e̱tā vā aśva̍sya̱ bandha̍nam.
tābhi̍re̱vaina̍ṃ badhnāti.
tasmā̱daśva̱ḥ pramu̍kto̱ bandha̍na̱mā ga̍cchati.
tasmā̱daśva̱ḥ pramu̍kto̱ bandha̍na̱ṃ na ja̍hāti.
rā̱ṣṭraṃ vā a̍śvame̱dhaḥ.
rā̱ṣṭre khalu̱ vā e̱te vyāya̍cchante.
ye'śva̱ṃ medhya̱ṃ rakṣa̍nti.
teṣā̱ṃ ya u̱dṛca̱ṃ gaccha̍nti.
rā̱ṣṭrāde̱va te rā̱ṣṭraṃ ga̍cchanti.
atha̱ ya u̱dṛca̱ṃ na gaccha̍nti..35..

rā̱ṣṭrāde̱va te vyava̍cchidyante.
parā̱ vā e̱ṣa si̍cyate.
yo̍'ba̱lo̎'śvame̱dhena̱ yaja̍te.
yada̱mitrā̱ aśva̍ṃ vi̱nderan̍.
ha̱nyetā̎sya ya̱jñaḥ.
ca̱tu̱ḥ śa̱tā ra̍kṣanti.
ya̱jñasyāghā̍tāya.
athā̱nyamā̱nīya̱ prokṣe̍yuḥ.
saiva tata̱ḥ prāya̍ścittiḥ..36..

Anuvāka 10

pra̱jāpa̍tirakāmayatāśvame̱dhena̍ yaje̱yeti̍.
sa tapo̍'tapyata.
tasya̍ tepā̱nasya̍.
sa̱ptā''tmano̍ de̱vatā̱ uda̍krāman.
sā dī̱kṣā'bha̍vat.
sa e̱tāni̍ vaiśvade̱vānya̍paśyat.
tānya̍juhot.
tairvai sa dī̱kṣāmavā̍rundha.
yadvai̎śvade̱vāni̍ ju̱hoti̍.
dī̱kṣāme̱va tairyaja̍mā̱no'va̍ rundhe..37..

sa̱pta ju̍hoti.
sa̱pta hi tā de̱vatā̍ u̱dakrā̍man.
a̱nva̱haṃ ju̍hoti.
a̱nva̱hame̱va dī̱kṣāmava̍ rundhe.
trīṇi̍ vaiśvade̱vāni̍ juhoti.
ca̱tvāryau̎dgraha̱ṇāni̍.
sa̱pta saṃ pa̍dyante.
sa̱pta vai śī̍rṣa̱ṇyā̎ḥ prā̱ṇāḥ.
prā̱ṇā dī̱kṣā.
prā̱ṇaire̱va prā̱ṇāndī̱kṣāmava̍ rundhe..38..

eka̍viṃśatiṃ vaiśvade̱vāni̍ juhoti.
eka̍viṃśati̱rvai de̍valo̱kāḥ.
dvāda̍śa̱ māsā̱ḥ pañca̱rtava̍ḥ.
traya̍ i̱me lo̱kāḥ.
a̱sāvā̍di̱tya e̍kavi̱ṃśaḥ.
e̱ṣa su̍va̱rgo lo̱kaḥ.
taddaivya̍ṃ kṣa̱tram.
sā śrīḥ.
tadbra̱dhnasya̍ vi̱ṣṭapam̎.
tathsvārā̎jyamucyate..39..

tri̱ṃśata̍maudgraha̱ṇāni̍ juhoti.
tri̱ṃśada̍kṣarā vi̱rāṭ.
anna̍ṃ vi̱rāṭ.
vi̱rājai̱vānnādya̱mava̍ rundhe.
tre̱dhā vi̱bhajya̍ de̱vatā̎ṃ juhoti.
tryā̍vṛto̱ vai de̱vāḥ.
tryā̍vṛta i̱me lo̱kāḥ.
e̱ṣāṃ lo̱kānā̱māptyai̎.
e̱ṣāṃ lo̱kānā̱ṃ kḷptyai̎.
apa̱ vā e̱tasmā̎tprā̱ṇāḥ krā̍manti..40..

yo dī̱kṣāma̍tire̱caya̍ti.
sa̱ptā̱haṃ praca̍ranti.
sa̱pta vai śī̍rṣa̱ṇyā̎ḥ prā̱ṇāḥ.
prā̱ṇā dī̱kṣā.
prā̱ṇaire̱va prā̱ṇāndī̱kṣāmava̍ rundhe.
pū̱rṇā̱hu̱timu̍tta̱māṃ ju̍hoti.
sarva̱ṃ vai pū̎rṇāhu̱tiḥ.
sarva̍me̱vāpno̍ti.
atho̍ i̱yaṃ vai pū̎rṇāhu̱tiḥ.
a̱syāme̱va prati̍ tiṣṭhati..41..

Anuvāka 11

pra̱jāpa̍tiraśvame̱dhama̍sṛjata.
taṃ sṛ̱ṣṭaṃ na kiñca̱noda̍yacchat.
taṃ vai̎śvade̱vānye̱voda̍yacchan.
yadvai̎śvade̱vāni̍ ju̱hoti̍.
ya̱jñasyodya̍tyai.
svāhā̱''dhimādhī̍tāya̱ svāhā̎.
svāhā'dhī̍ta̱ṃ mana̍se̱ svāhā̎.
svāhā̱ mana̍ḥ pra̱jāpa̍taye̱ svāhā̎.
kāya̱ svāhā̱ kasmai̱ svāhā̍ kata̱masmai̱ svāheti̍ prājāpa̱tye mukhye̍ bhavataḥ.
pra̱jāpa̍timukhābhire̱vaina̍ṃ de̱vatā̍bhi̱rudya̍cchate..42..

adi̍tyai̱ svāhā'di̍tyai ma̱hyai̎ svāhā'di̍tyai sumṛḍī̱kāyai̱ svāhetyā̍ha.
i̱yaṃ vā adi̍tiḥ.
a̱syā e̱vaina̍ṃ prati̱ṣṭhāyodya̍cchate.
sara̍svatyai̱ svāhā̱ sara̍svatyai bṛha̱tyai̎ svāhā̱ sara̍svatyai pāva̱kāyai̱ svāhetyā̍ha.
vāgvai sara̍svatī.
vā̱caivaina̱mudya̍cchate.
pū̱ṣṇe svāhā̍ pū̱ṣṇe pra̍pa̱thyā̍ya̱ svāhā̍ pū̱ṣṇe na̱randhi̍ṣāya̱ svāhetyā̍ha.
pa̱śavo̱ vai pū̱ṣā.
pa̱śubhi̍re̱vaina̱mudya̍cchate.
tvaṣṭre̱ svāhā̱ tvaṣṭre̍ tu̱rīpā̍ya̱ svāhā̱ tvaṣṭre̍ puru̱rūpā̍ya̱ svāhetyā̍ha.
tvaṣṭā̱ vai pa̍śū̱nāṃ mi̍thu̱nānā̍ṃ rūpa̱kṛt.
rū̱pame̱va pa̱śuṣu̍ dadhāti.
atho̍ rū̱paire̱vaina̱mudya̍cchate.
viṣṇa̍ve̱ svāhā̱ viṣṇa̍ve nikhurya̱pāya̱ svāhā̱ viṣṇa̍ve nibhūya̱pāya̱ svāhetyā̍ha.
ya̱jño vai viṣṇu̍ḥ.
ya̱jñāyai̱vaina̱mudya̍cchate.
pū̱rṇā̱hu̱timu̍tta̱māṃ ju̍hoti.
pratyutta̍bdhyai saya̱tvāya̍..43..

Anuvāka 12

sā̱vi̱trama̱ṣṭāka̍pālaṃ prā̱tarnirva̍pati.
a̱ṣṭākṣa̍rā gāya̱trī.
gā̱ya̱traṃ prā̍taḥ sava̱nam.
prā̱ta̱ḥ sa̱va̱nāde̱vaina̍ṃ gāyatri̱yāśchanda̱so'dhi̱ nirmi̍mīte.
atho̎ prātaḥ sava̱name̱va tenā̎''pnoti.
gā̱ya̱trīṃ chanda̍ḥ.
sa̱vi̱tre pra̍savi̱tra ekā̍daśakapālaṃ ma̱dhyandi̍ne.
ekā̍daśākṣarā tri̱ṣṭup.
traiṣṭu̍bha̱ṃ mādhya̍ṃ dina̱ṃ sava̍nam.
mādhya̍ṃ dināde̱vaina̱ṃ sava̍nāttri̱ṣṭubha̱śchanda̱so'dhi̱ nirmi̍mīte..44..

atho̱ mādhya̍ṃ diname̱va sava̍na̱ṃ tenā̎''pnoti.
tri̱ṣṭubha̱ṃ chanda̍ḥ.
sa̱vi̱tra ā̍savi̱tre dvāda̍śakapālamaparā̱hṇe.
dvāda̍śākṣarā̱ jaga̍tī.
jāga̍taṃ tṛtīyasava̱nam.
tṛ̱tī̱ya̱sa̱va̱nāde̱vaina̱ṃ jaga̍tyā̱śchanda̱so'dhi̱ nirmi̍mīte.
atho̍ tṛtīyasava̱name̱va tenā̎''pnoti.
jaga̍tī̱ṃ chanda̍ḥ.
ī̱śva̱ro vā aśva̱ḥ pramu̍kta̱ḥ parā̎ṃ parā̱vata̱ṃ ganto̎ḥ.
i̱ha dhṛti̱ḥ svāhe̱ha vidhṛ̍ti̱ḥ svāhe̱ha ranti̱ḥ svāhe̱ha rama̍ti̱ḥ svāheti̱ cata̍sra̱ āhu̍tīrjuhoti..45..

cata̍sro̱ diśa̍ḥ.
di̱gbhire̱vaina̱ṃ pari̍gṛhṇāti.
āśva̍ttho vra̱jo bha̍vati.
pra̱jāpa̍tirde̱vebhyo̱ nilā̍yata.
aśvo̍ rū̱paṃ kṛ̱tvā.
so̎'śva̱tthe sa̍ṃvathsa̱rama̍tiṣṭhat.
tada̍śva̱tthasyā̎śvattha̱tvam.
yadāśva̍ttho vra̱jo bhava̍ti.
sva e̱vaina̱ṃ yonau̱ prati̍ṣṭhāpayati..46..

Anuvāka 13

ā brahma̍nbrāhma̱ṇo bra̍hmavarca̱sī jā̍yatā̱mityā̍ha.
brā̱hma̱ṇa e̱va bra̍hmavarca̱saṃ da̍dhāti.
tasmā̎tpu̱rā brā̎hma̱ṇo bra̍hmavarca̱sya̍jāyata.
ā'sminrā̱ṣṭre rā̍ja̱nya̍ iṣa̱vya̍ḥ śūro̍ mahāra̱tho jā̍yatā̱mityā̍ha.
rā̱ja̱nya̍ e̱va śau̱ryaṃ ma̍hi̱māna̍ṃ dadhāti.
tasmā̎tpu̱rā rā̍ja̱nya̍ iṣa̱vya̍ḥ śūro̍ mahāra̱tho̍'jāyata.
dogdhrī̍ dhe̱nurityā̍ha.
dhe̱nvāme̱va payo̍ dadhāti.
tasmā̎tpu̱rā dogdhrī̍ dhe̱nura̍jāyata.
voḍhā̍'na̱ḍvānityā̍ha..47..

a̱na̱ḍuhye̱va vī̱rya̍ṃ dadhāti.
tasmā̎tpu̱rā voḍhā̍'na̱ḍvāna̍jāyata.
ā̱śuḥ sapti̱rityā̍ha.
aśva̍ e̱va ja̱vaṃ da̍dhāti.
tasmā̎tpu̱rā''śuraśvo̍'jāyata.
pura̍ndhi̱ryoṣetyā̍ha.
yo̱ṣitye̱va rū̱paṃ da̍dhāti.
tasmā̱thstrī yu̍va̱tiḥ pri̱yā bhāvu̍kā.
ji̱ṣṇū ra̍the̱ṣṭhā ityā̍ha.
ā ha̱ vai tatra̍ ji̱ṣṇū ra̍the̱ṣṭhā jā̍yate..48..

yatrai̱tena̍ ya̱jñena̱ yaja̍nte.
sa̱bheyo̱ yuvetyā̍ha.
yo vai pū̎rvavaya̱sī.
sa sa̱bheyo̱ yuvā̎.
tasmā̱dyuvā̱ pumā̎npri̱yo bhāvu̍kaḥ.
ā'sya yaja̍mānasya vī̱ro jā̍yatā̱mityā̍ha.
ā ha̱ vai tatra̱ yaja̍mānasya vī̱ro jā̍yate.
yatrai̱tena̍ ya̱jñena̱ yaja̍nte.
ni̱kā̱meni̍kāme naḥ pa̱rjanyo̍ varṣa̱tvityā̍ha.
ni̱kā̱meni̍kāme ha̱ vai tatra̍ pa̱rjanyo̍ varṣati.
yatrai̱tena̍ ya̱jñena̱ yaja̍nte.
pha̱linyo̍ na̱ oṣa̍dhayaḥ pacyantā̱mityā̍ha.
pha̱linyo̍ ha̱ vai tatrauṣa̍dhayaḥ pacyante.
yatrai̱tena̍ ya̱jñena̱ yaja̍nte.
yo̱ga̱kṣe̱mo na̍ḥ kalpatā̱mityā̍ha.
kalpa̍te ha̱ vai tatra̍ pra̱jābhyo̍ yogakṣe̱maḥ.
yatrai̱tena̍ ya̱jñena̱ yaja̍nte..49..

Anuvāka 14

pra̱jāpa̍tirde̱vebhyo̍ ya̱jñānvyādi̍śat.
sa ā̱tmanna̍śvame̱dhama̍dhatta.
taṃ de̱vā a̍bruvan.
e̱ṣa vāva ya̱jñaḥ.
yada̍śvame̱dhaḥ.
apye̱va no'trā̱stviti̍.
tebhya̍ e̱tāna̍nnaho̱mānprāya̍cchat.
tāna̍juhot.
tairvai sa de̱vāna̍prīṇāt.
yada̍nnaho̱māṃ ju̱hoti̍..50..

de̱vāne̱va tairyaja̍mānaḥ prīṇāti.
ājye̍na juhoti.
a̱gnervā e̱tadrū̱pam.
yadājyam̎.
yadājye̍na ju̱hoti̍.
a̱gnime̱va tatprī̍ṇāti.
madhu̍nā juhoti.
ma̱ha̱tyai vā e̱tadde̱vatā̍yai rū̱pam.
yanmadhu̍.
yanmadhu̍nā ju̱hoti̍..51..

ma̱ha̱tīme̱va tadde̱vatā̎ṃ prīṇāti.
ta̱ṇḍu̱lairju̍hoti.
vasū̍nā̱ṃ vā e̱tadrū̱pam.
yatta̍ṇḍu̱lāḥ.
yatta̍ṇḍu̱lairju̱hoti̍.
vasū̍ne̱va tatprī̍ṇāti.
pṛthu̍kairjuhoti.
ru̱drāṇā̱ṃ vā e̱tadrū̱pam.
yatpṛthu̍kāḥ.
yatpṛthu̍kairju̱hoti̍..52..

ru̱drāne̱va tatprī̍ṇāti.
lā̱jairju̍hoti.
ā̱di̱tyānā̱ṃ vā e̱tadrū̱pam.
yallā̱jāḥ.
yallā̱jairju̱hoti̍.
ā̱di̱tyāne̱va tatprī̍ṇāti.
ka̱rambai̎rjuhoti.
viśve̍ṣā̱ṃ vā e̱tadde̱vānā̍ṃ rū̱pam.
yatka̱rambā̎ḥ.
yatka̱rambai̎rju̱hoti̍..53..

viśvā̍ne̱va tadde̱vānprī̍ṇāti.
dhā̱nābhi̍rjuhoti.
nakṣa̍trāṇā̱ṃ vā e̱tadrū̱pam.
yaddhā̱nāḥ.
yaddhā̱nābhi̍rju̱hoti̍.
nakṣa̍trāṇye̱va tatprī̍ṇāti.
saktu̍bhirjuhoti.
pra̱jāpa̍te̱rvā e̱tadrū̱pam.
yathsakta̍vaḥ.
yathsaktu̍bhirju̱hoti̍..54..

pra̱jā̍patime̱va tatprī̍ṇāti.
ma̱sūsyai̎rjuhoti.
sarvā̍sā̱ṃ vā e̱tadde̱vatā̍nāṃ rū̱pam.
yanma̱sūsyā̍ni.
yanma̱sūsyai̎rju̱hoti̍.
sarvā̍ e̱va tadde̱vatā̎ḥ prīṇāti.
pri̱ya̱ṅgu̱ta̱ṇḍu̱lairju̍hoti.
pri̱yāṅgā̍ ha̱ vai nāmai̱te.
e̱tairvai de̱vā aśva̱syāṅgā̍ni̱ sama̍dadhuḥ.
yatpri̍yaṅgutaṇḍu̱lairju̱hoti̍.
aśva̍syai̱vāṅgā̍ni̱ sanda̍dhāti.
daśānnā̍ni juhoti.
daśā̎kṣarā vi̱rāṭ.
vi̱rāṭkṛ̱thsnasyā̱nnādya̱syāva̍ruddhyai..55..

Anuvāka 15

pra̱jāpa̍tiraśvame̱dhama̍sṛjata.
taṃ sṛ̱ṣṭaṃ rakṣā̍ṃsyajighāṃsan.
sa e̱tānpra̱jāpa̍tirna̱ktaṃ ho̱māna̍paśyat.
tāna̍juhot.
tairvai sa ya̱jñādrakṣā̱ṃsyapā̍han.
yanna̍ktaṃ ho̱māṃ ju̱hoti̍.
ya̱jñāde̱va tairyaja̍māno̱ rakṣā̱ṃsyapa̍ hanti.
ājye̍na juhoti.
vajro̱ vā ājyam̎.
vajre̍ṇai̱va ya̱jñādrakṣā̱ṃsyapa̍ hanti..56..

ājya̍sya prati̱pada̍ṃ karoti.
prā̱ṇo vā ājyam̎.
mu̱kha̱ta e̱vāsya̍ prā̱ṇaṃ da̍dhāti.
a̱nna̱ho̱māñju̍hoti.
śarī̍ravade̱vāva̍ rundhe.
vya̱tyāsa̍ṃ juhoti.
u̱bhaya̱syāva̍ruddhyai.
nakta̍ṃ juhoti.
rakṣa̍sā̱mapa̍hatyai.
ājye̍nānta̱to ju̍hoti..57..

prā̱ṇo vā ājyam̎.
u̱bha̱yata̍ e̱vāsya̍ prā̱ṇaṃ da̍dhāti.
pu̱rastā̎cco̱pari̍ṣṭācca.
eka̍smai̱ svāhetyā̍ha.
a̱sminne̱va lo̱ke prati̍ tiṣṭhati.
dvābhyā̱ṃ svāhetyā̍ha.
a̱muṣmi̍nne̱va lo̱ke prati̍ tiṣṭhati.
u̱bhayo̍re̱va lo̱kayo̱ḥ prati̍ tiṣṭhati.
a̱smiṃścā̱muṣmi̍ṃśca.
śa̱tāya̱ svāhetyā̍ha.
śa̱tāyu̱rvai puru̍ṣaḥ śa̱tavī̎ryaḥ.
āyu̍re̱va vī̱rya̍mava̍ rundhe.
sa̱hasrā̍ya̱ svāhetyā̍ha.
āyu̱rvai sa̱hasram̎.
āyu̍re̱vāva̍ rundhe.
sarva̍smai̱ svāhetyā̍ha.
apa̍rimitame̱vāva̍ rundhe..58..

Anuvāka 16

pra̱jāpa̍ti̱ṃ vā e̱ṣa ī̎phsa̱tītyā̍huḥ.
yo̎'śvame̱dhena̱ yaja̍ta̱ iti̍.
atho̍ āhuḥ.
sarvā̍ṇi bhū̱tānīti̍.
eka̍smai̱ svāhetyā̍ha.
pra̱jāpa̍ti̱rvā eka̍ḥ.
tame̱vā''pno̍ti.
eka̍smai̱ svāhā̱ dvābhyā̱ṃ svāhetya̍bhipū̱rvamāhu̍tīrjuhoti.
a̱bhi̱pū̱rvame̱va su̍va̱rgaṃ lo̱kame̍ti.
e̱ko̱tta̱raṃ ju̍hoti..59..

e̱ka̱vade̱va su̍va̱rgaṃ lo̱kame̍ti.
santa̍taṃ juhoti.
su̱va̱rgasya̍ lo̱kasya̱ santa̍tyai.
śa̱tāya̱ svāhetyā̍ha.
śa̱tāyu̱rvai puru̍ṣaḥ śa̱tavī̎ryaḥ.
āyu̍re̱va vī̱rya̍mava̍ rundhe.
sa̱hasrā̍ya̱ svāhetyā̍ha.
āyu̱rvai sa̱hasram̎.
āyu̍re̱vāva̍ rundhe.
a̱yutā̍ya̱ svāhā̍ ni̱yutā̍ya̱ svāhā̎ pra̱yutā̍ya̱ svāhetyā̍ha..60..

traya̍ i̱me lo̱kāḥ.
i̱māne̱va lo̱kānava̍ rundhe.
arbu̍dāya̱ svāhetyā̍ha.
vāgvā arbu̍dam.
vāca̍me̱vāva̍ rundhe.
nya̍rbudāya̱ svāhetyā̍ha.
yo vai vā̱co bhū̱mā.
tannya̍rbudam.
vā̱ca e̱va bhū̱māna̱mava̍ rundhe.
sa̱mu̱drāya̱ svāhetyā̍ha..61..

sa̱mu̱drame̱vā''pno̍ti.
madhyā̍ya̱ svāhetyā̍ha.
madhya̍me̱vā''pno̍ti.
antā̍ya̱ svāhetyā̍ha.
anta̍me̱vā''pno̍ti.
pa̱rā̱rdhāya̱ svāhetyā̍ha.
pa̱rā̱rdhame̱vā''pno̍ti.
u̱ṣase̱ svāhā̱ vyu̍ṣṭyai̱ svāhetyā̍ha.
rātri̱rvā u̱ṣāḥ.
aha̱rvyu̍ṣṭiḥ.
a̱ho̱rā̱tre e̱vāva̍ rundhe.
atho̍ ahorā̱trayo̍re̱va prati̍ tiṣṭhati.
tā yadu̱bhayī̱rdivā̍ vā̱ nakta̍ṃ vā juhu̱yāt.
a̱ho̱rā̱tre mo̍hayet.
u̱ṣase̱ svāhā̱ vyu̍ṣṭyai̱ svāho̍deṣya̱te svāho̎dya̱te svāhetyanu̍dite juhoti.
udi̍tāya̱ svāhā̍ suva̱rgāya̱ svāhā̍ lo̱kāya̱ svāhetyudi̍te juhoti.
a̱ho̱rā̱trayo̱ravya̍timohāya..62..

Anuvāka 17

vi̱bhūrmā̱trā pra̱bhūḥ pi̱tretya̍śvanā̱māni̍ juhoti.
u̱bhayo̍re̱vaina̍ṃ lo̱kayo̎rnāma̱dheya̍ṃ gamayati.
āya̍nāya̱ svāhā̱ prāya̍ṇāya̱ svāhetyu̍ddrā̱vāñju̍hoti.
sarva̍me̱vaina̱maska̍nnaṃ suva̱rgaṃ lo̱kaṃ ga̍mayati.
a̱gnaye̱ svāhā̱ somā̍ya̱ svāheti̍ pūrvaho̱māñju̍hoti.
pūrva̍ e̱va dvi̱ṣanta̱ṃ bhrātṛ̍vya̱mati̍ krāmati.
pṛ̱thi̱vyai svāhā̱'ntari̍kṣāya̱ svāhetyā̍ha.
ya̱thā̱ya̱jure̱vaitat.
a̱gnaye̱ svāhā̱ somā̍ya̱ svāheti̍ pūrvadī̱kṣā ju̍hoti.
pūrva̍ e̱va dvi̱ṣanta̱ṃ bhrātṛ̍vya̱mati̍ krāmati..63..

pṛ̱thi̱vyai svāhā̱'ntari̍kṣāya̱ svāhetye̍kavi̱ṃśinī̎ṃ dī̱kṣāṃ ju̍hoti.
eka̍viṃśati̱rvai de̍valo̱kāḥ.
dvāda̍śa̱ māsā̱ḥ pañca̱rtava̍ḥ.
traya̍ i̱me lo̱kāḥ.
a̱sāvā̍di̱tya e̍kavi̱ṃśaḥ.
e̱ṣa su̍va̱rgo lo̱kaḥ.
su̱va̱rgasya̍ lo̱kasya̱ sama̍ṣṭyai.
bhuvo̍ de̱vānā̱ṃ karma̱ṇetyṛ̍tudī̱kṣā ju̍hoti.
ṛ̱tūne̱vāsmai̍ kalpayati.
a̱gnaye̱ svāhā̍ vā̱yave̱ svāheti̍ juho̱tyana̍ntarityai..64..

a̱rvāṅya̱jñaḥ saṅkrā̍ma̱tvityāptī̎rjuhoti.
su̱va̱rgasya̍ lo̱kasyā''ptyai̎.
bhū̱taṃ bhavya̍ṃ bhavi̱ṣyaditi̱ paryā̎ptīrjuhoti.
su̱va̱rgasya̍ lo̱kasya̱ paryā̎ptyai.
ā me̍ gṛ̱hā bha̍va̱ntvityā̱bhūrju̍hoti.
su̱va̱rgasya̍ lo̱kasyābhū̎tyai.
a̱gninā̱ tapo'nva̍bhava̱ditya̍nu̱bhūrju̍hoti.
su̱va̱rgasya̍ lo̱kasyānu̍bhūtyai.
svāhā̱''dhimādhī̍tāya̱ svāheti̱ sama̍stāni vaiśvade̱vāni̍ juhoti.
sama̍stame̱va dvi̱ṣanta̱ṃ bhrātṛ̍vya̱mati̍ krāmati..65..

da̱dbhyaḥ svāhā̱ hanū̎bhyā̱ṃ svāhetya̍ṅgaho̱māñju̍hoti.
aṅge̍aṅge̱ vai puru̍ṣasya pā̱pmopa̍śliṣṭaḥ.
aṅgā̍daṅgāde̱vaina̍ṃ pā̱pmana̱stena̍ muñcati.
a̱ñjye̱tāya̱ svāhā̍ kṛ̱ṣṇāya̱ svāhā̎ śve̱tāya̱ svāhetya̍śvarū̱pāṇi̍ juhoti.
rū̱paire̱vaina̱ṃ sama̍rdhayati.
oṣa̍dhībhya̱ḥ svāhā̱ mūle̎bhya̱ḥ svāhetyo̍ṣadhiho̱māñju̍hoti.
dva̱yyo vā oṣa̍dhayaḥ.
puṣpe̎bhyo̱'nyāḥ phala̍ṃ gṛ̱hṇanti̍.
mūle̎bhyo̱'nyāḥ.
tā e̱vobhayī̱rava̍ rundhe..66..

vana̱spati̍bhya̱ḥ svāheti̍ vanaspatiho̱māñju̍hoti.
ā̱ra̱ṇyasyā̱nnādya̱syāva̍ruddhyai.
me̱ṣastvā̍ paca̱taira̍va̱tvityapā̎vyāni juhoti.
prā̱ṇā vai de̱vā apā̎vyāḥ.
prā̱ṇāne̱vāva̍ rundhe.
kūpyā̎bhya̱ḥ svāhā̱'dbhyaḥ svāhetya̱pāṃ homā̎ñjuhoti.
a̱phsu vā āpa̍ḥ.
anna̱ṃ vā āpa̍ḥ.
a̱dbhyo vā anna̍ṃ jāyate.
yade̱vādbhyo'nna̱ṃ jāya̍te.
tadava̍ rundhe..67..

Anuvāka 18

ambhā̍ṃsi juhoti.
a̱yaṃ vai lo̱ko'mbhā̍ṃsi.
tasya̱ vasa̱vo'dhi̍patayaḥ.
a̱gnirjyoti̍ḥ.
yadambhā̍ṃsi ju̱hoti̍.
i̱mame̱va lo̱kamava̍ rundhe.
vasū̍nā̱ṃ sāyu̍jyaṃ gacchati.
a̱gniṃ jyoti̱rava̍ rundhe.
nabhā̍ṃsi juhoti.
a̱ntari̍kṣa̱ṃ vai nabhā̍ṃsi..68..

tasya̍ ru̱drā adhi̍patayaḥ.
vā̱yurjyoti̍ḥ.
yannabhā̍ṃsi ju̱hoti̍.
a̱ntari̍kṣame̱vāva̍ rundhe.
ru̱drāṇā̱ṃ sāyu̍jyaṃ gacchati.
vā̱yuṃ jyoti̱rava̍ rundhe.
mahā̍ṃsi juhoti.
a̱sau vai lo̱ko mahā̍ṃsi.
tasyā̍di̱tyā adhi̍patayaḥ.
sūryo̱ jyoti̍ḥ..69..

yanmahā̍ṃsi ju̱hoti̍.
a̱mume̱va lo̱kamava̍ rundhe.
ā̱di̱tyānā̱ṃ sāyu̍jyaṃ gacchati.
sūrya̱ṃ jyoti̱rava̍ rundhe.
namo̱ rājñe̱ namo̱ varu̍ṇā̱yeti̍ ya̱vyāni̍ juhoti.
a̱nnādya̱syāva̍ruddhyai.
ma̱yo̱bhūrvāto̍ a̱bhi vā̍tū̱srā iti̍ ga̱vyāni̍ juhoti.
pa̱śū̱nāmava̍ruddhyai.
prā̱ṇāya̱ svāhā̎ vyā̱nāya̱ svāheti̍ santatiho̱māñju̍hoti.
su̱va̱rgasya̍ lo̱kasya̱ santa̍tyai..70..

si̱tāya̱ svāhā'si̍tāya̱ svāheti̱ pramu̍ktīrjuhoti.
su̱va̱rgasya̍ lo̱kasya̱ pramu̍ktyai.
pṛ̱thi̱vyai svāhā̱'ntari̍kṣāya̱ svāhetyā̍ha.
ya̱thā̱ya̱jure̱vaitat.
da̱tvate̱ svāhā̍'da̱ntakā̍ya̱ svāheti̍ śarīraho̱māñju̍hoti.
pi̱tṛ̱lo̱kame̱va tairyaja̍mā̱no'va̍ rundhe.
kastvā̍ yunakti̱ sa tvā̍ yuna̱ktviti̍ pari̱dhīn yu̍nakti.
i̱me vai lo̱kāḥ pa̍ri̱dhaya̍ḥ.
i̱māne̱vāsmai̍ lo̱kān yu̍nakti.
su̱va̱rgasya̍ lo̱kasya̱ sama̍ṣṭyai..71..

yaḥ prā̍ṇa̱to ya ā̎tma̱dā iti̍ mahi̱mānau̍ juhoti.
su̱va̱rgo vai lo̱ko maha̍ḥ.
su̱va̱rgame̱va tābhyā̎ṃ lo̱kaṃ yaja̍mā̱no'va̍ rundhe.
ā brahma̍nbrāhma̱ṇo bra̍hmavarca̱sī jā̍yatā̱miti̱ sama̍stāni brahmavarca̱sāni̍ juhoti.
bra̱hma̱va̱rcasame̱va tairyaja̍mā̱no'va̍ rundhe.
jajñi̱ bīja̱miti̍ juho̱tyana̍ntarityai.
a̱gnaye̱ sama̍namatpṛthi̱vyai sama̍nama̱diti̍ sannatiho̱māñju̍hoti.
su̱va̱rgasya̍ lo̱kasya̱ sanna̍tyai.
bhū̱tāya̱ svāhā̍ bhaviṣya̱te svāheti̍ bhūtābha̱vyau homau̍ juhoti.
a̱yaṃ vai lo̱ko bhū̱tam..72..

a̱sau bha̍vi̱ṣyat.
a̱nayo̍re̱va lo̱kayo̱ḥ prati̍ tiṣṭhati.
sarva̱syā''ptyai̎.
sarva̱syāva̍ruddhyai.
yadakra̍ndaḥ pratha̱maṃ jāya̍māna̱ itya̍śvasto̱mīya̍ṃ juhoti.
sarva̱syā''ptyai̎.
sarva̍sya̱ jityai̎.
sarva̍me̱va tenā̎''pnoti.
sarva̍ṃ jayati.
yo̎'śvame̱dhena̱ yaja̍te..73..

ya u̍ cainame̱vaṃ veda̍.
ya̱jñaṃ rakṣā̍ṃsyajighāṃsan.
sa e̱tānpra̱jāpa̍tirnaktaṃho̱māna̍paśyat.
tāna̍juhot.
tairvai sa ya̱jñādrakṣā̱ṃsyapā̍han.
yanna̍ktaṃho̱māñju̱hoti̍.
ya̱jñāde̱va tairyaja̍māno̱ rakṣā̱ṃsyapa̍hanti.
u̱ṣase̱ svāhā̱ vyu̍ṣṭyai̱ svāhetya̍nta̱to ju̍hoti.
su̱va̱rgasya̍ lo̱kasya̱ sama̍ṣṭyai..74..

Anuvāka 19

e̱ka̱yū̱po vai̍kāda̱śinī̍ vā.
a̱nyeṣā̎ṃ ya̱jñānā̱ṃ yūpā̍ bhavanti.
e̱ka̱vi̱ṃśinya̍śvame̱dhasya̍.
su̱va̱rgasya̍ lo̱kasyā̱bhiji̍tyai.
bai̱ḻvo vā̍ khādi̱ro vā̍ pālā̱śo vā̎.
a̱nyeṣā̎ṃ yajñakratū̱nāṃ yūpā̍ bhavanti.
rājju̍dāla̱ eka̍viṃśatyaratniraśvame̱dhasya̍.
su̱va̱rgasya̍ lo̱kasya̱ sama̍ṣṭyai.
nānyeṣā̎ṃ paśū̱nāṃ te̍ja̱nyā a̍va̱dyanti̍.
ava̍dya̱ntyaśva̍sya..75..

pā̱pmā vai te̍ja̱nī.
pā̱pmano'pa̍hatyai.
pla̱kṣa̱śā̱khāyā̍ma̱nyeṣā̎ṃ paśū̱nāma̍va̱dyanti̍.
ve̱ta̱sa̱śā̱khāyā̱maśva̍sya.
a̱phsuyo̍ni̱rvā aśva̍ḥ.
a̱phsu̱jo ve̍ta̱saḥ.
sva e̱vāsya̱ yonā̱vava̍ dyati.
yūpe̍ṣu grā̱myānpa̱śūnni̍yu̱ñjanti̍.
ā̱ro̱keṣvā̍ra̱ṇyāndhā̍rayanti.
pa̱śū̱nāṃ vyāvṛ̍ttyai.
ā grā̱myānpa̱śūllam̐bha̍nte.
prāra̱ṇyānthsṛ̍janti.
pā̱pmano'pa̍hatyai..76..

Anuvāka 20

rājju̍dālamagni̱ṣṭhaṃ mi̍noti.
bhrū̱ṇa̱ha̱tyāyā̱ apa̍hatyai.
pautu̍dravāva̱bhito̍ bhavataḥ.
puṇya̍sya ga̱ndhasyāva̍ruddhyai.
bhrū̱ṇa̱ha̱tyāme̱vāsmā̍dapa̱hatya̍.
puṇye̍na ga̱ndheno̍bha̱yata̱ḥ pari̍ gṛhṇāti.
ṣaḍbai̱ḻvā bha̍vanti.
bra̱hma̱va̱rca̱sasyāva̍ruddhyai.
ṣaṭkhā̍di̱rāḥ.
teja̱so'va̍ruddhyai..77..

ṣaṭpā̍lā̱śāḥ.
so̱ma̱pī̱thasyāva̍ruddhyai.
eka̍viṃśati̱ḥ saṃ pa̍dyante.
eka̍viṃśati̱rvai de̍valo̱kāḥ.
dvāda̍śa̱ māsā̱ḥ pañca̱rtava̍ḥ.
traya̍ i̱me lo̱kāḥ.
a̱sāvā̍di̱tya eka̍vi̱ṃśaḥ.
e̱ṣa su̍va̱rgo lo̱kaḥ.
su̱va̱rgasya̍ lo̱kasya̱ sama̍ṣṭyai.
śa̱taṃ pa̱śavo̍ bhavanti..78..

śa̱tāyu̱ḥ puru̍ṣaḥ śa̱tendri̍yaḥ.
āyu̍ṣye̱vendri̱ye prati̍ tiṣṭhati.
sarva̱ṃ vā a̍śvame̱dhyāpno̍ti.
apa̍rimitā bhavanti.
apa̍rimita̱syāva̍ruddhyai.
bra̱hma̱vā̱dino̍ vadanti.
kasmā̎thsa̱tyāt.
da̱kṣi̱ṇa̱to̎'nyeṣā̎ṃ paśū̱nāma̍va̱dyanti̍.
u̱tta̱ra̱to'śva̱syeti̍.
vā̱ru̱ṇo vā aśva̍ḥ..79..

e̱ṣā vai varu̍ṇasya̱ dik.
svāyā̍me̱vāsya̍ di̱śyava̍dyati.
yadita̍reṣāṃ paśū̱nāma̍va̱dyati̍.
śa̱ta̱de̱va̱tya̍ṃ tenāva̍ rundhe.
ci̱te̎'gnāvadhi̍ vaita̱se kaṭe'śva̍ṃ cinoti.
a̱phsuyo̍ni̱rvā aśva̍ḥ.
a̱phsu̱jo ve̍ta̱saḥ.
sva e̱vaina̱ṃ yonau̱ prati̍ṣṭhāpayati.
pu̱rastā̎tpra̱tyañca̍ṃ tūpa̱raṃ ci̍noti.
pa̱ścātprā̱cīna̍ṃ gomṛ̱gam..80..

prā̱ṇā̱pā̱nāve̱vāsmi̎nthsa̱myañcau̍ dadhāti.
aśva̍ṃ tūpa̱raṃ go̍mṛ̱gamiti̍ sarva̱huta̍ e̱tāñju̍hoti.
e̱ṣāṃ lo̱kānā̍ma̱bhiji̍tyai.
ā̱tmanā̱'bhi ju̍hoti.
sātmā̍name̱vaina̱ṃ sata̍nuṃ karoti.
sātmā̱'muṣmi̍m̐llo̱ke bha̍vati.
ya e̱vaṃ veda̍.
atho̱ vaso̍re̱va dhārā̱ṃ tenāva̍ rundhe.
i̱lu̱vardā̍ya̱ svāhā̍ bali̱vardā̍ya̱ svāhetyā̍ha.
sa̱ṃva̱thsa̱ro vā i̍lu̱varda̍ḥ.
pa̱ri̱va̱thsa̱ro ba̍li̱varda̍ḥ.
sa̱ṃva̱thsa̱rāde̱va pa̍rivathsa̱rādāyu̱rava̍ rundhe.
āyu̍re̱vāsmi̍ndadhāti.
tasmā̍daśvamedhayā̱jī ja̱rasā̍ vi̱srasā̱muṃ lo̱kame̍ti..81..

Anuvāka 21

e̱ka̱vi̱ṃśo̎'gnirbha̍vati.
e̱ka̱vi̱ṃśaḥ stoma̍ḥ.
eka̍viṃśati̱ryūpā̎ḥ.
yathā̱ vā aśvā̍ varṣa̱bhā vā̱ vṛṣā̍ṇaḥ saṃsphu̱reran̍.
e̱vame̱va tathstomā̱ḥ saṃsphu̍rante.
yade̍kavi̱ṃśāḥ.
te yathsa̍mṛ̱ccheran̍.
ha̱nyetā̎sya ya̱jñaḥ.
dvā̱da̱śa e̱vāgniḥ syā̱dityā̍huḥ.
dvā̱da̱śaḥ stoma̍ḥ..82..

ekā̍daśa̱ yūpā̎ḥ.
yaddvā̍da̱śo̎'gnirbhava̍ti.
dvāda̍śa̱ māsā̎ḥ saṃvathsa̱raḥ.
sa̱ṃva̱thsa̱reṇai̱vāsmā̱ anna̱mava̍ rundhe.
yaddaśa̱ yūpā̱ bhava̍nti.
daśā̎kṣarā vi̱rāṭ.
anna̍ṃ vi̱rāṭ.
vi̱rājai̱vānnādya̱mava̍ rundhe.
ya e̍kāda̱śaḥ.
stana̍ e̱vāsyai̱ saḥ..83..

du̱ha e̱vainā̱ṃ tena̍.
tadā̍huḥ.
yaddvā̍da̱śo̎'gniḥ syā̎ddvāda̱śaḥ stoma̱ ekā̍daśa̱ yūpā̎ḥ.
yathā̱ sthūri̍ṇā yā̱yāt.
tā̱dṛktat.
e̱ka̱vi̱ṃśa e̱vāgniḥ syā̱dityā̍huḥ.
e̱ka̱vi̱ṃśaḥ stoma̍ḥ.
eka̍viṃśati̱ryūpā̎ḥ.
yathā̱ praṣṭi̍bhi̱ryāti̍.
tā̱dṛge̱va tat..84..

yo vā a̍śvame̱dhe ti̱sraḥ ka̱kubho̱ veda̍.
ka̱kuddha̱ rājñā̎ṃ bhavati.
e̱ka̱vi̱ṃśo̎'gnirbha̍vati.
e̱ka̱vi̱ṃśaḥ stoma̍ḥ.
eka̍viṃśati̱ryūpā̎ḥ.
e̱tā vā a̍śvame̱dhe ti̱sraḥ ka̱kubha̍ḥ.
ya e̱vaṃ veda̍.
ka̱kuddha̱ rājñā̎ṃ bhavati.
yo vā a̍śvame̱dhe trīṇi̍ śī̱ṟṣāṇi̱ veda̍.
śiro̍ ha̱ rājñā̎ṃ bhavati.
e̱ka̱vi̱ṃśo̎'gnirbha̍vati.
e̱ka̱vi̱ṃśaḥ stoma̍ḥ.
eka̍viṃśati̱ryūpā̎ḥ.
e̱tāni̱ vā a̍śvame̱dhe trīṇi̍ śī̱ṟṣāṇi̍.
ya e̱vaṃ veda̍.
śiro̍ ha̱ rājñā̎ṃ bhavati..85..

Anuvāka 22

de̱vā vā a̍śvame̱dhe pava̍māne.
su̱va̱rgaṃ lo̱kaṃ na prājā̍nan.
tamaśva̱ḥ prājā̍nāt.
yada̍śvame̱dhe'śve̍na̱ medhye̱noda̍ñco bahiṣpavamā̱naṃ sarpa̍nti.
su̱va̱rgasya̍ lo̱kasya̱ prajñā̎tyai.
na vai ma̍nu̱ṣya̍ḥ suva̱rgaṃ lo̱kamañja̍sā veda.
aśvo̱ vai su̍va̱rgaṃ lo̱kamañja̍sā veda.
yadu̍dgā̱todgāye̎t.
yathā kṣe̎trajño̱'nyena̍ pa̱thā pra̍tipā̱daye̎t.
tā̱dṛktat..86..

u̱dgā̱tāra̍mapa̱rudhya̍.
aśva̍mudgī̱thāya̍ vṛṇīte.
yathā̎ kṣetra̱jño'ñja̍sā̱ naya̍ti.
e̱vame̱vaina̱maśva̍ḥ suva̱rgaṃ lo̱kamañja̍sā nayati.
puccha̍ma̱nvā ra̍bhante.
su̱va̱rgasya̍ lo̱kasya̱ sama̍ṣṭyai.
hiṃ ka̍roti.
sāmai̱vāka̍ḥ.
hiṃ ka̍roti.
u̱dgī̱tha e̱vāsya̱ saḥ..87..

vaḍa̍bā̱ upa̍ rundhanti.
mi̱thu̱na̱tvāya̱ prajā̎tyai.
atho̱ yatho̍pagā̱tāra̍ upa̱gāya̍nti.
tā̱dṛge̱va tat.
uda̍gāsī̱daśvo̱ medhya̱ ityā̍ha.
prā̱jā̱pa̱tyo vā aśva̍ḥ.
pra̱jāpa̍tirudgī̱thaḥ.
u̱dgī̱thame̱vāva̍ rundhe.
atho̍ ṛkhsā̱mayo̍re̱va prati̍ tiṣṭhati.
hira̍ṇyeno̱pāka̍roti.
jyoti̱rvai hira̍ṇyam.
jyoti̍re̱va mu̍kha̱to da̍dhāti.
yaja̍māne ca pra̱jāsu̍ ca.
atho̱ hira̍ṇyajyotire̱va yaja̍mānaḥ suva̱rgaṃ lo̱kame̍ti..88..

Anuvāka 23

puru̍ṣo̱ vai ya̱jñaḥ.
ya̱jñaḥ pra̱jāpa̍tiḥ.
yadaśve̍ pa̱śūnni̍yu̱ñjanti̍.
ya̱jñāde̱va tadya̱jñaṃ prayu̍ṅkte.
aśva̍ṃ tūpa̱raṃ go̍mṛ̱gam.
tāna̍gni̱ṣṭha āla̍bhate.
se̱nā̱mu̱khame̱va tathsaṃśya̍ti.
tasmā̎drājamu̱khaṃ bhī̱ṣmaṃ bhāvu̍kam.
ā̱gne̱yaṃ kṛ̱ṣṇagrī̍vaṃ pu̱rastā̎lla̱lāṭe̎.
pū̱rvā̱gnime̱va taṃ ku̍rute..89..

tasmā̎tpūrvā̱gniṃ pu̱rastā̎thsthāpayanti.
pau̱ṣṇama̱nvañcam̎.
anna̱ṃ vai pū̱ṣā.
tasmā̎tpūrvā̱gnāvā̍hā̱rya̍mā ha̍ranti.
ai̱ndrā̱pau̱ṣṇamu̱pari̍ṣṭāt.
ai̱ndro vai rā̍ja̱nyo'nna̍ṃ pū̱ṣā.
a̱nnādye̍nai̱vaina̍mubha̱yata̱ḥ pari̍ gṛhṇāti.
tasmā̎drāja̱nyo̎'nnā̱do bhāvu̍kaḥ.
ā̱gne̱yau kṛ̱ṣṇagrī̍vau bāhu̱voḥ.
bā̱hu̱vore̱va vī̱rya̍ṃ dhatte..90..

tasmā̎drāja̱nyo̍ bāhuba̱lībhāvu̍kaḥ.
tvā̱ṣṭrau lo̍maśasa̱kthau sa̱kthyoḥ.
sa̱kthyore̱va vī̱rya̍ṃ dhatte.
tasmā̎drāja̱nya̍ ūruba̱lībhāvu̍kaḥ.
śi̱ti̱pṛ̱ṣṭhau bā̍rhaspa̱tyau pṛ̱ṣṭhe.
bra̱hma̱va̱rca̱same̱vopari̍ṣṭāddhatte.
atho̍ ka̱vace̍ e̱vaite a̱bhita̱ḥ paryū̍hate.
tasmā̎drāja̱nya̍ḥ sanna̍ddho vī̱rya̍ṃ karoti.
dhā̱tre pṛ̍ṣoda̱rama̱dhastā̎t.
pra̱ti̱ṣṭhāme̱vaitāṃ ku̍rute.
atho̍ i̱yaṃ vai dhā̱tā.
a̱syāme̱va prati̍ tiṣṭhati.
sau̱ryaṃ ba̱lakṣa̱ṃ pucche̎.
u̱thse̱dhame̱va taṃ ku̍rute.
tasmā̍duthse̱dhaṃ bha̱ye pra̱jā a̱bhisaṃśra̍yanti..91..