Anuvāka 1
bra̱hma̱vā̱dino̍ vadanti.
kiṃ catu̍rhotṛṇāṃ caturhotṛ̱tvamiti̍.
yade̱vaiṣu ca̍tu̱rdhā hotā̍raḥ.
tena̱ catu̍rhotāraḥ.
tasmā̱ccatu̍rhotāra ucyante.
taccatur̍hotṛṇāṃ caturhotṛ̱tvam.
somo̱ vai catu̍rhotā.
a̱gniḥ pañca̍hotā.
dhā̱tā ṣaḍḍho̍tā.
indra̍ḥ sa̱ptaho̍tā..1..
pra̱jāpa̍ti̱rdaśa̍hotā.
ya e̱vaṃ catu̍rhotṛṇā̱mṛddhi̱ṃ veda̍.
ṛ̱dhnotye̱va.
ya e̍ṣāme̱vaṃ ba̱ndhutā̱ṃ veda̍.
bandhu̍mānbhavati.
ya e̍ṣāme̱vaṃ kḷpti̱ṃ veda̍.
kalpa̍te'smai.
ya e̍ṣāme̱vamā̱yata̍na̱ṃ veda̍.
ā̱yata̍navānbhavati.
ya e̍ṣāme̱vaṃ pra̍ti̱ṣṭhāṃ veda̍..2..
pratye̱va ti̍ṣṭhati.
bra̱hma̱vā̱dino̍ vadanti.
daśa̍hotā̱ catu̍rhotā.
pañca̍hotā̱ ṣaḍḍho̍tā sa̱ptaho̍tā.
atha̱ kasmā̱ccatu̍rhotāra ucyanta̱ iti̍.
indro̱ vai catu̍rhotā.
indra̱ḥ khalu̱ vai śreṣṭho̍ de̱vatā̍nāmupa̱deśa̍nāt.
ya e̱vamindra̱ṃ śreṣṭha̍ṃ de̱vatā̍nāmupa̱deśa̍nā̱dveda̍.
vasi̍ṣṭhaḥ samā̱nānā̎ṃ bhavati.
tasmā̱cchreṣṭha̍mā̱yanta̍ṃ pratha̱menai̱vānu̍ budhyante.
a̱yamāgan̍.
a̱yamavā̍sā̱diti̍.
kī̱rtira̍sya̱ pūrvā''ga̍cchati ja̱natā̍māya̱taḥ.
atho̍ enaṃ pratha̱menai̱vānu̍ budhyante.
a̱yamāgan̍.
a̱yamavā̍sā̱diti̍..3..
Anuvāka 2
dakṣi̍ṇāṃ pratigrahī̱ṣyanthsa̱ptada̍śa̱kṛtvo'pā̎nyāt.
ā̱tmāna̍me̱va sami̍ndhe.
teja̍se vī̱ryā̍ya.
atho̎ pra̱jāpa̍tire̱vainā̎ṃ bhū̱tvā prati̍gṛhṇāti.
ā̱tmano'nā̎rtyai.
yadye̍na̱mārtvi̍jyādvṛ̱taṃ santa̍ṃ ni̱ṟhare̍ran.
āgnī̎dhre juhuyā̱ddaśa̍hotāram.
ca̱tu̱rgṛ̱hī̱tenā''jye̍na.
pu̱rastā̎tpra̱tyaṅtiṣṭhan̍.
pra̱ti̱lo̱maṃ vi̱grāham̎..4..
prā̱ṇāne̱vāsyopa̍ dāsayati.
yadye̍na̱ṃ puna̍rupa̱ śikṣe̍yuḥ.
āgnī̎dhra e̱va ju̍huyā̱ddaśa̍hotāram.
ca̱tu̱rgṛ̱hī̱tenā''jye̍na.
pa̱ścātprāṅāsī̍naḥ.
a̱nu̱lo̱mamavi̍grāham.
prā̱ṇāne̱vāsmai̍ kalpayati.
prāya̍ścittī̱ vāgghotetyṛ̍tumu̱khaṛ̍tumukhe juhoti.
ṛ̱tūne̱vāsmai̍ kalpayati.
kalpa̍nte'smā ṛ̱tava̍ḥ..5..
kḷ̱ptā a̍smā ṛ̱tava̱ āya̍nti.
ṣaḍḍho̍tā̱ vai bhū̱tvā pra̱jāpa̍tiri̱daṃ sarva̍masṛjata.
sa mano̍'sṛjata.
mana̱so'dhi̍ gāya̱trīma̍sṛjata.
tadgā̍ya̱trīṃ yaśa̍ ārcchat.
tāmā'la̍bhata.
gā̱ya̱tri̱yā adhi̱ chandā̍ṃsyasṛjata.
chando̱bhyo'dhi̱ sāma̍.
tathsāma̱ yaśa̍ ārcchat.
tadā'la̍bhata..6..
sāmno'dhi̱ yajū̍ṃṣyasṛjata.
yaju̱rbhyo'dhi̱ viṣṇum̎.
tadviṣṇu̱ṃ yaśa̍ ārcchat.
tamā'la̍bhata.
viṣṇo̱radhyoṣa̍dhīrasṛjata.
oṣa̍dhī̱bhyo'dhi̱ somam̎.
tathsoma̱ṃ yaśa̍ ārcchat.
tamā'la̍bhata.
somā̱dadhi̍ pa̱śūna̍sṛjata.
pa̱śubhyo'dhīndram̎..7..
tadindra̱ṃ yaśa̍ ārcchat.
tade̍na̱ṃ nāti̱ prācya̍vata.
indra̍ iva yaśa̱svī bha̍vati.
ya e̱vaṃ veda̍.
naina̱ṃ yaśo'ti̱ pracya̍vate.
yadvā i̱daṃ kiṃ ca̍.
tathsarva̍muttā̱na e̱vā''ṅgī̍ra̱saḥ pratya̍gṛhṇāt.
tade̍na̱ṃ prati̍gṛhīta̱ṃ nāhi̍nat.
yatkiṃ ca̍ pratigṛhṇī̱yāt.
tathsarva̍muttā̱nastvā̎''ṅgīra̱saḥ prati̍gṛhṇā̱tvitye̱va prati̍gṛhṇīyāt.
i̱yaṃ vā u̍ttā̱na ā̎ṅgīra̱saḥ.
a̱nayai̱vaina̱tprati̍gṛhṇāti.
naina̍ṃ hinasti.
ba̱ṟhiṣā̱ pratī̍yā̱dgāṃ vā'śva̍ṃ vā.
e̱tadvai pa̍śū̱nāṃ pri̱yaṃ dhāma̍.
pri̱yeṇai̱vaina̱ṃ dhāmnā̱ pratye̍ti..8..
Anuvāka 3
yo vā avi̍dvānniva̱rtaya̍te.
viśī̍rṣā̱ sapā̎pmā̱'muṣmi̍m̐llo̱ke bha̍vati.
atha̱ yo vi̱dvānni̍va̱rtaya̍te.
saśī̍rṣā̱ vipā̎pmā̱'muṣmi̍m̐llo̱ke bha̍vati.
de̱vatā̱ vai sa̱pta puṣṭi̍kāmā̱ nya̍vartayanta.
a̱gniśca̍ pṛthi̱vī ca̍.
vā̱yuścā̱ntari̍kṣaṃ ca.
ā̱di̱tyaśca̱ dyauśca̍ ca̱ndramā̎ḥ.
a̱gnirnya̍vartayata.
sa sā̍ha̱srama̍puṣyat..9..
pṛ̱thi̱vī nya̍vartayata.
sauṣa̍dhībhi̱rvana̱spati̍bhirapuṣyat.
vā̱yurnya̍vartayata.
sa marī̍cībhirapuṣyat.
a̱ntari̍kṣa̱ṃ nya̍vartayata.
tadvayo̍bhirapuṣyat.
ā̱di̱tyo nya̍vartayata.
sa ra̱śmibhi̍rapuṣyat.
dyaurnya̍vartayata.
sā nakṣa̍trairapuṣyat.
ca̱ndramā̱ nya̍vartayata.
so̍'horā̱traira̍rdhamā̱sairmāsair̍ṛ̱tubhi̍ḥ saṃvathsa̱reṇā̍puṣyat.
tānpoṣā̎npuṣyati.
yāṃste'pu̍ṣyan.
ya e̱vaṃ vi̱dvānni ca̍ va̱rtaya̍te̱ pari̍ ca..10..
Anuvāka 4
tasya̱ vā a̱gnerhira̍ṇyaṃ pratijagra̱huṣa̍ḥ.
a̱rdhami̍ndri̱yasyāpā̎krāmat.
tade̱tenai̱va pratya̍gṛhṇāt.
tena̱ vai so̎'rdhami̍ndri̱yasyā̱''tmannu̱pādha̍tta.
a̱rdhami̍ndri̱yasyā̱''tmannu̱pādha̍tte.
ya e̱vaṃ vi̱dvān hira̍ṇyaṃ pratigṛ̱hṇāti̍.
atha̱ yo'vi̍dvānpratigṛ̱hṇāti̍.
a̱rdhama̍syendri̱yasyāpa̍krāmati.
tasya̱ vai soma̍sya̱ vāsa̍ḥ pratijagra̱huṣa̍ḥ.
tṛtī̍yamindri̱yasyāpā̎krāmat..11..
tade̱tenai̱va pratya̍gṛhṇāt.
tena̱ vai sa tṛtī̍yamindri̱yasyā̱''tmannu̱pādha̍tta.
tṛtī̍yamindri̱yasyā̱''tmannu̱pādha̍tte.
ya e̱vaṃ vi̱dvān vāsa̍ḥ pratigṛ̱hṇāti̍.
atha̱ yo'vi̍dvānpratigṛ̱hṇāti̍.
tṛtī̍yamasyendri̱yasyāpa̍krāmati.
tasya̱ vai ru̱drasya̱ gāṃ pra̍tijagra̱huṣa̍ḥ.
ca̱tu̱rthami̍ndri̱yasyāpā̎krāmat.
tāme̱tenai̱va pratya̍gṛhṇāt.
tena̱ vai sa ca̍tu̱rthami̍ndri̱yasyā̱''tmannu̱pādha̍tta..12..
ca̱tu̱rthami̍ndri̱yasyā̱''tmannu̱pādha̍tte.
ya e̱vaṃ vi̱dvāngāṃ pra̍tigṛ̱hṇāti̍.
atha̱ yo'vi̍dvānpratigṛ̱hṇāti̍.
ca̱tu̱rthama̍syendri̱yasyāpa̍krāmati.
tasya̱ vai varu̍ṇa̱syāśva̍ṃ pratijagra̱huṣa̍ḥ.
pa̱ñca̱mami̍ndri̱yasyāpā̎krāmat.
tame̱tenai̱va pratya̍gṛhṇāt.
tena̱ vai sa pa̍ñca̱mami̍ndri̱yasyā̱''tmannu̱pādha̍tta.
pa̱ñca̱mami̍ndri̱yasyā̱''tmannu̱pādha̍tte.
ya e̱vaṃ vi̱dvānaśva̍ṃ pratigṛ̱hṇāti̍..13..
atha̱ yo'vi̍dvānpratigṛ̱hṇāti̍.
pa̱ñca̱mama̍syendri̱yasyāpa̍krāmati.
tasya̱ vai pra̱jāpa̍te̱ḥ puru̍ṣaṃ pratijagra̱huṣa̍ḥ.
ṣa̱ṣṭhami̍ndri̱yasyāpā̎krāmat.
tame̱tenai̱va pratya̍gṛhṇāt.
tena̱ vai sa ṣa̱ṣṭhami̍ndri̱yasyā̱''tmannu̱pādha̍tta.
ṣa̱ṣṭhami̍ndri̱yasyā̱''tmannu̱pādha̍tte.
ya e̱vaṃ vi̱dvānpuru̍ṣaṃ pratigṛ̱hṇāti̍.
atha̱ yo'vi̍dvānpratigṛ̱hṇāti̍.
ṣa̱ṣṭhama̍syendri̱yasyāpa̍krāmati..14..
tasya̱ vai mano̱stalpa̍ṃ pratijagra̱huṣa̍ḥ.
sa̱pta̱mami̍ndri̱yasyāpā̎krāmat.
tame̱tenai̱va pratya̍gṛhṇāt.
tena̱ vai sa sa̍pta̱mami̍ndri̱yasyā̱''tmannu̱pādha̍tta.
sa̱pta̱mami̍ndri̱yasyā̱''tmannu̱pādha̍tte.
ya e̱vaṃ vi̱dvāṃstalpa̍ṃ pratigṛ̱hṇāti̍.
atha̱ yo'vi̍dvānpratigṛ̱hṇāti̍.
sa̱pta̱mama̍syendri̱yasyāpa̍krāmati.
tasya̱ vā u̍ttā̱nasyā̎''ṅgīra̱sasyāprā̍ṇatpratijagra̱huṣa̍ḥ.
a̱ṣṭa̱mami̍ndri̱yasyāpā̎krāmat..15..
tade̱tenai̱va pratya̍gṛhṇāt.
tena̱ vai so̎'ṣṭa̱mami̍ndri̱yasyā̱''tmannu̱pādha̍tta.
a̱ṣṭa̱mami̍ndri̱yasyā̱''tmannu̱pādha̍tte.
ya e̱vaṃ vi̱dvānaprā̍ṇatpratigṛ̱hṇāti̍.
atha̱ yo'vi̍dvānpratigṛ̱hṇāti̍.
a̱ṣṭa̱mama̍syendri̱yasyāpa̍krāmati.
yadvā i̱daṃ kiṃ ca̍.
tathsarva̍muttā̱na e̱vā''ṅgī̍ra̱saḥ pratya̍gṛhṇāt.
tade̍na̱ṃ prati̍gṛhīta̱ṃ nāhi̍nat.
yatkiṃ ca̍ pratigṛhṇī̱yāt.
tathsarva̍muttā̱nastvā̎''ṅgīra̱saḥ prati̍gṛhṇā̱tvitye̱va prati̍gṛhṇīyāt.
i̱yaṃ vā u̍ttā̱na ā̎ṅgīra̱saḥ.
a̱nayai̱vaina̱tprati̍gṛhṇāti.
naina̍ṃ hinasti..16..
Anuvāka 5
bra̱hma̱vā̱dino̍ vadanti.
yaddaśa̍hotāraḥ sa̱tramāsa̍ta.
kena̱ te gṛ̱hapa̍tinā''rdhnuvan.
kena̍ pra̱jā a̍sṛja̱nteti̍.
pra̱jāpa̍tinā̱ vai te gṛ̱hapa̍tinā''rdhnuvan.
tena̍ pra̱jā a̍sṛjanta.
yaccatu̍rhotāraḥ sa̱tramāsa̍ta.
kena̱ te gṛ̱hapa̍tinā''rdhnuvan.
kenauṣa̍dhīrasṛja̱nteti̍.
some̍na̱ vai te gṛ̱hapa̍tinā''rdhnuvan..17..
tenauṣa̍dhīrasṛjanta.
yatpañca̍hotāraḥ sa̱tramāsa̍ta.
kena̱ te gṛ̱hapa̍tinā''rdhnuvan.
kenai̱bhyo lo̱kebhyo'su̍rā̱nprāṇu̍danta.
kenai̍ṣāṃ pa̱śūna̍vṛñja̱teti̍.
a̱gninā̱ vai te gṛ̱hapa̍tinā''rdhnuvan.
tenai̱bhyo lo̱kebhyo'su̍rā̱nprāṇu̍danta.
tenai̍ṣāṃ pa̱śūna̍vṛñjata.
yathṣaḍḍho̍tāraḥ sa̱tramāsa̍ta.
kena̱ te gṛ̱hapa̍tinā''rdhnuvan..18..
kena̱rtūna̍kalpaya̱nteti̍.
dhā̱trā vai te gṛ̱hapa̍tinā''rdhnuvan.
tena̱rtūna̍kalpayanta.
yathsa̱ptaho̍tāraḥ sa̱tramāsa̍ta.
kena̱ te gṛ̱hapa̍tinā''rdhnuvan.
kena̱ suva̍rāyan.
kene̱mām̐llo̱kānthsama̍tanva̱nniti̍.
a̱rya̱mṇā vai te gṛ̱hapa̍tinā''rdhnuvan.
tena̱ suva̍rāyan.
tene̱mām̐llo̱kānthsama̍tanva̱nniti̍..19..
e̱te vai de̱vā gṛ̱hapa̍tayaḥ.
tān ya e̱vaṃ vi̱dvān.
apya̱nyasya̍ gārhapa̱te dīkṣa̍te.
a̱vā̱nta̱rame̱va sa̱triṇā̍mṛdhnoti.
yo vā a̍rya̱maṇa̱ṃ veda̍.
dāna̍kāmā asmai pra̱jā bha̍vanti.
ya̱jño vā a̍rya̱mā.
āryā̍vasa̱tiriti̱ vai tamā̍hu̱ryaṃ pra̱śaṃsa̍nti.
āryā̍vasa̱tirbha̍vati.
ya e̱vaṃ veda̍..20..
yadvā i̱daṃ kiṃ ca̍.
tathsarva̱ṃ catu̍rhotāraḥ.
catu̍rhotṛ̱bhyo'dhi̍ ya̱jño nirmi̍taḥ.
sa ya e̱vaṃ vi̱dvān vi̱vade̍ta.
a̱hame̱va bhūyo̍ veda.
yaścatu̍rhotṝ̱n vedeti̍.
sa hye̍va bhūyo̱ veda̍.
yaścatu̍rhotṝ̱n veda̍.
yo vai catu̍rhotṛṇā̱ṃ hotṝ̱n veda̍.
sarvā̍su pra̱jāsvanna̍matti..21..
sarvā̱ diśo̱'bhi ja̍yati.
pra̱jāpa̍ti̱rvai daśa̍hotṛṇā̱ṃ hotā̎.
soma̱ścatu̍rhotṛṇā̱ṃ hotā̎.
a̱gniḥ pañca̍hotṛṇā̱ṃ hotā̎.
dhā̱tā ṣaḍḍho̍tṛṇā̱ṃ hotā̎.
a̱rya̱mā sa̱ptaho̍tṛṇā̱ṃ hotā̎.
e̱te vai catu̍rhotṛṇā̱ṃ hotā̍raḥ.
tān ya e̱vaṃ veda̍.
sarvā̍su pra̱jāsvanna̍matti.
sarvā̱ diśo̱'bhi ja̍yati..22..
Anuvāka 6
pra̱jāpa̍tiḥ pra̱jāḥ sṛ̱ṣṭvā vya̍sraṃsata.
sa hṛda̍yaṃ bhū̱to̍'śayat.
ātma̱ṉ hā(3) ityahva̍yat.
āpa̱ḥ pratya̍śṛṇvan.
tā a̍gniho̱treṇai̱va ya̍jñakra̱tunopa̍ pa̱ryāva̍rtanta.
tāḥ kusi̍ndha̱mupau̍han.
tasmā̍dagniho̱trasya̍ yajñakra̱toḥ.
eka̍ ṛ̱tvik.
ca̱tu̱ṣkṛtvo'hva̍yat.
a̱gnirvā̱yurā̍di̱tyaśca̱ndramā̎ḥ..23..
te pratya̍śṛṇvan.
te da̍rśapūrṇamā̱sābhyā̍me̱va ya̍jñakra̱tunopa̍ pa̱ryāva̍rtanta.
ta upau̍haṃśca̱tvāryaṅgā̍ni.
tasmā̎ddarśapūrṇamā̱sayo̎ryajñakra̱toḥ.
ca̱tvāra̍ ṛ̱tvija̍ḥ.
pa̱ñca̱kṛtvo'hva̍yat.
pa̱śava̱ḥ pratya̍śṛṇvan.
te cā̍turmā̱syaire̱va ya̍jñakra̱tunopa̍ pa̱ryāva̍rtanta.
ta upau̍ham̐lloma̍ cha̱vīṃ mā̱ṃsamasthi̍ ma̱jjānam̎.
tasmā̎ccāturmā̱syānā̎ṃ yajñakra̱toḥ..24..
pañca̱rtvija̍ḥ.
ṣa̱ṭkṛtvo'hva̍yat.
ṛ̱tava̱ḥ pratya̍śṛṇvan.
te pa̍śuba̱ndhenai̱va ya̍jñakra̱tunopa̍pa̱ryāva̍rtanta.
ta upau̍ha̱nthstanā̍vā̱ṇḍau śi̱śñamavā̎ñcaṃ prā̱ṇam.
tasmā̎tpaśuba̱ndhasya̍ yajñakra̱toḥ.
ṣaḍṛ̱tvija̍ḥ.
sa̱pta̱kṛtvo'hva̍yat.
hotrā̱ḥ pratya̍śṛṇvan.
tāḥ sau̱myenai̱vādhva̱reṇa̍ yajñakra̱tunopa̍pa̱ryāva̍rtanta..25..
tā upau̍hanthsa̱pta śī̍rṣa̱ṇyā̎nprā̱ṇān.
tasmā̎thsau̱myasyā̎dhva̱rasya̍ yajñakra̱toḥ.
sa̱pta hotrā̱ḥ prācī̱rvaṣa̍ṭkurvanti.
da̱śa̱kṛtvo'hva̍yat.
tapa̱ḥ pratya̍śṛṇot.
tatkarma̍ṇai̱va sa̍ṃvathsa̱reṇa̱ sarvai̎ryajñakra̱tubhi̱rupa̍ pa̱ryāva̍rtata.
tathsarva̍mā̱tmāna̱mapa̍rivarga̱mupau̍hat.
tasmā̎thsaṃvathsa̱re sarve̍ yajñakra̱tavo'va̍rudhyante.
tasmā̱ddaśa̍hotā̱ catu̍rhotā.
pañca̍hotā̱ ṣaḍḍho̍tā sa̱ptaho̍tā.
eka̍hotre ba̱liṃ ha̍ranti.
hara̍ntyasmai pra̱jā ba̱lim.
aina̱mapra̍tikhyātaṃ gacchati.
ya e̱vaṃ veda̍..26..
Anuvāka 7
pra̱jāpa̍ti̱ḥ puru̍ṣamasṛjata.
so̎'gnira̍bravīt.
mamā̱yamanna̍ma̱stviti̍.
so̍'bibhet.
sarva̱ṃ vai mā̱'yaṃ pra dha̍kṣya̱tīti̍.
sa e̱tāṃścatu̍rhotṝnātma̱spara̍ṇānapaśyat.
tāna̍juhot.
tairvai sa ā̱tmāna̍maspṛṇot.
yada̍gniho̱traṃ ju̱hoti̍.
eka̍hotārame̱va tadya̍jñakra̱tumā̎pnotyagniho̱tram..27..
kusi̍ndhaṃ cā̱''tmana̍ḥ spṛ̱ṇoti̍.
ā̱di̱tyasya̍ ca̱ sāyu̍jyaṃ gacchati.
ca̱turunna̍yati.
catu̍rhotārame̱va tadya̍jñakra̱tumā̎pnoti darśapūrṇamā̱sau.
ca̱tvāri̍ cā̱''tmano'ṅgā̍ni spṛ̱ṇoti̍.
ā̱di̱tyasya̍ ca̱ sāyu̍jyaṃ gacchati.
ca̱turunna̍yati.
sa̱mitpa̍ñca̱mī.
pañca̍hotārame̱va tadya̍jñakra̱tumā̎pnoti cāturmā̱syāni̍.
loma̍ cha̱vīṃ mā̱ṃsamasthi̍ ma̱jjānam̎..28..
tāni̍ cā̱''tmana̍ḥ spṛ̱ṇoti̍.
ā̱di̱tyasya̍ ca̱ sāyu̍jyaṃ gacchati.
ca̱turunna̍yati.
dvirju̍hoti.
ṣaḍḍho̍tārame̱va tadya̍jñakra̱tumā̎pnoti paśuba̱ndham.
stanā̍vā̱ṇḍau śi̱śñamavā̎ñcaṃ prā̱ṇam.
tāni̍ cā̱''tmana̍ḥ spṛ̱ṇoti̍.
ā̱di̱tyasya̍ ca̱ sāyu̍jyaṃ gacchati.
ca̱turunna̍yati.
dvirju̍hoti..29..
sa̱mithsa̍pta̱mī.
sa̱ptaho̍tārame̱va tadya̍jñakra̱tumā̎pnoti sau̱myama̍dhva̱ram.
sa̱pta cā̱''tmana̍ḥ śīrṣa̱ṇyā̎nprā̱ṇānthspṛ̱ṇoti̍.
ā̱di̱tyasya̍ ca̱ sāyu̍jyaṃ gacchati.
ca̱turunna̍yati.
dvirju̱hoti̍.
dvirnimā̎rṣṭi.
dviḥ prāśñā̍ti.
daśa̍hotārame̱va tadya̍jñakra̱tumā̎pnoti saṃvathsa̱ram.
sarva̍ṃ cā̱''tmāna̱mapa̍rivargaṃ spṛ̱ṇoti̍.
ā̱di̱tyasya̍ ca̱ sāyu̍jyaṃ gacchati..30..
Anuvāka 8
pra̱jāpa̍tirakāmayata̱ prajā̍ye̱yeti̍.
sa tapo̍'tapyata.
so̎'ntarvā̍nabhavat.
sa hari̍taḥ śyā̱vo̍'bhavat.
tasmā̱thstrya̍ntarva̍tnī.
hari̍ṇī sa̱tī śyā̱vā bha̍vati.
sa vi̱jāya̍māno̱ garbhe̍ṇātāmyat.
sa tā̱ntaḥ kṛ̱ṣṇaḥ śyā̱vo̍'bhavat.
tasmā̎ttā̱ntaḥ kṛ̱ṣṇaḥ śyā̱vo bha̍vati.
tasyāsu̍re̱vājī̍vat..31..
tenāsu̱nā'su̍rānasṛjata.
tadasu̍rāṇāmasura̱tvam.
ya e̱vamasu̍rāṇāmasura̱tvaṃ veda̍.
asu̍māne̱va bha̍vati.
naina̱masu̍rjahāti.
so'su̍rānthsṛ̱ṣṭvā pi̱tevā̍manyata.
tadanu̍ pi̱tṝna̍sṛjata.
tatpi̍tṛ̱ṇāṃ pi̍tṛ̱tvam.
ya e̱vaṃ pi̍tṛ̱ṇāṃ pi̍tṛ̱tvaṃ veda̍.
pi̱tevai̱va svānā̎ṃ bhavati..32..
yantya̍sya pi̱taro̱ havam̎.
sa pi̱tṝnthsṛ̱ṣṭvā''ma̍nasyat.
tadanu̍ manu̱ṣyā̍nasṛjata.
tanma̍nu̱ṣyā̍ṇāṃ manuṣya̱tvam.
ya e̱vaṃ ma̍nu̱ṣyā̍ṇāṃ manuṣya̱tvaṃ veda̍.
ma̱na̱svye̍va bha̍vati.
naina̱ṃ manu̍rjahāti.
tasmai̍ manu̱ṣyā̎nthsasṛjā̱nāya̍.
divā̍ deva̱trā'bha̍vat.
tadanu̍ de̱vāna̍sṛjata.
tadde̱vānā̎ṃ deva̱tvam.
ya e̱vaṃ de̱vānā̎ṃ deva̱tvaṃ veda̍.
divā̍ hai̱vāsya̍ deva̱trā bha̍vati.
tāni̱ vā e̱tāni̍ ca̱tvāryambhā̍ṃsi.
de̱vā ma̍nu̱ṣyā̎ḥ pi̱taro'su̍rāḥ.
teṣu̱ sarve̱ṣvambho̱ nabha̍ iva bhavati.
ya e̱vaṃ veda̍..33..
Anuvāka 9
bra̱hma̱vā̱dino̍ vadanti.
yo vā i̱maṃ vi̱dyāt.
yato̱'yaṃ pava̍te.
yada̍bhi̱ pava̍te.
yada̍bhi sa̱mpava̍te.
sarva̱māyu̍riyāt.
na pu̱rā''yu̍ṣa̱ḥ pra mī̍yeta.
pa̱śu̱mānthsyā̎t.
vi̱ndeta̍ pra̱jām.
yo vā i̱maṃ veda̍..34..
yato̱'yaṃ pava̍te.
yada̍bhi̱ pava̍te.
yada̍bhi sa̱mpava̍te.
sarva̱māyu̍reti.
na pu̱rā''yu̍ṣa̱ḥ pra mī̍yate.
pa̱śu̱mānbha̍vati.
vi̱ndate̎ pra̱jām.
a̱dbhyaḥ pa̍vate.
a̱po̍'bhi pa̍vate.
a̱po̍'bhi sampa̍vate..35..
a̱syāḥ pa̍vate.
i̱māma̱bhi pa̍vate.
i̱māma̱bhi sampa̍vate.
a̱gneḥ pa̍vate.
a̱gnima̱bhi pa̍vate.
a̱gnima̱bhi sampa̍vate.
a̱ntari̍kṣātpavate.
a̱ntari̍kṣama̱bhi pa̍vate.
a̱ntari̍kṣama̱bhi sampa̍vate.
ā̱di̱tyātpa̍vate..36..
ā̱di̱tyama̱bhi pa̍vate.
ā̱di̱tyama̱bhi sampa̍vate.
dyoḥ pa̍vate.
diva̍ma̱bhi pa̍vate.
diva̍ma̱bhi sampa̍vate.
di̱gbhyaḥ pa̍vate.
diśo̱'bhi pa̍vate.
diśo̱'bhi sampa̍vate.
sa yatpu̱rastā̱dvāti̍.
prā̱ṇa e̱va bhū̱tvā pu̱rastā̎dvāti..37..
tasmā̎tpu̱rastā̱dvāntam̎.
sarvā̎ḥ pra̱jāḥ prati̍ nandanti.
prā̱ṇo hi pri̱yaḥ pra̱jānā̎m.
prā̱ṇa i̍va pri̱yaḥ pra̱jānā̎ṃ bhavati.
ya e̱vaṃ veda̍.
sa vā e̱ṣa prā̱ṇa e̱va.
atha̱ yadda̍kṣiṇa̱to vāti̍.
mā̱ta̱riśvai̱va bhū̱tvā da̍kṣiṇa̱to vā̍ti.
tasmā̎ddakṣiṇa̱to vānta̍ṃ vi̱dyāt.
sarvā̱ diśa̱ ā vā̍ti..38..
sarvā̱ diśo'nu̱ vi vā̍ti.
sarvā̱ diśo'nu̱ saṃ vā̱tīti̍.
sa vā e̱ṣa mā̍ta̱riśvai̱va.
atha̱ yatpa̱ścādvāti̍.
pava̍māna e̱va bhū̱tvā pa̱ścādvā̍ti.
pū̱tama̍smā̱ āha̍ranti.
pū̱tamupa̍haranti.
pū̱tama̍śñāti.
ya e̱vaṃ veda̍.
sa vā e̱ṣa pava̍māna e̱va..39..
atha̱ yadu̍ttara̱to vāti̍.
sa̱vi̱taiva bhū̱tvotta̍ra̱to vā̍ti.
sa̱vi̱teva̱ svānā̎ṃ bhavati.
ya e̱vaṃ veda̍.
sa vā e̱ṣa sa̍vi̱taiva.
te ya e̍naṃ pu̱rastā̍dā̱yanta̍mupa̱vada̍nti.
ya e̱vāsya̍ pu̱rastā̎tpā̱pmāna̍ḥ.
tāṃste'pa̍ ghnanti.
pu̱rastā̱dita̍rānpā̱pmana̍ḥ sacante.
atha̱ ya e̍naṃ dakṣiṇa̱ta ā̱yanta̍mupa̱vada̍nti..40..
ya e̱vāsya̍ dakṣiṇa̱taḥ pā̱pmāna̍ḥ.
tāṃste'pa̍ ghnanti.
da̱kṣi̱ṇa̱ta ita̍rānpā̱pmana̍ḥ sacante.
atha̱ ya e̍naṃ pa̱ścādā̱yanta̍mupa̱ vada̍nti.
ya e̱vāsya̍ pa̱ścātpā̱pmāna̍ḥ.
tāṃste'pa̍ ghnanti.
pa̱ścādita̍rānpā̱pmana̍ḥ sacante.
atha̱ ya e̍namuttara̱ta ā̱yanta̍mupa̱ vada̍nti.
ya e̱vāsyo̎ttara̱taḥ pā̱pmāna̍ḥ.
tāṃste'pa̍ ghnanti..41..
u̱tta̱ra̱ta ita̍rānpā̱pmana̍ḥ sacante.
tasmā̍de̱vaṃ vi̱dvān.
vīva̍ nṛtyet.
preva̍ calet.
vyasye̍vā̱kṣyau bhā̍ṣeta.
ma̱ṇṭaye̍diva.
krā̱thaye̍diva.
śṛ̱ṅgā̱yete̍va.
u̱ta mopa̍ vadeyuḥ.
u̱ta me̍ pā̱pmāna̱mapa̍ hanyu̱riti̍.
sa yāndiśa̍ṃ sa̱nime̱ṣyanthsyāt.
ya̱dā tāndiśa̱ṃ vāto̍ vā̱yāt.
atha̱ prave̱yāt.
pra vā̍ dhāvayet.
sā̱tame̱va ra̍di̱taṃ vyū̍ḍhaṃ ga̱ndhama̱bhi pracya̍vate.
ā'sya̱ taṃ ja̍napa̱daṃ pūrvā̍ kī̱rtirga̍cchati.
dāna̍kāmā asmai pra̱jā bha̍vanti.
ya e̱vaṃ veda̍..42..
Anuvāka 10
pra̱jāpa̍ti̱ḥ soma̱ṃ rājā̍namasṛjata.
taṃ trayo̱ vedā̱ anva̍sṛjyanta.
tān haste̍'kuruta.
atha̱ ha sītā̍ sāvi̱trī.
soma̱ṃ rājā̍naṃ cakame.
śra̱ddhāmu̱ sa ca̍kame.
sā''ha̍ pi̱tara̍ṃ pra̱jāpa̍ti̱mupa̍sasāra.
taṃ ho̍vāca.
nama̍ste astu bhagavaḥ.
upa̍ tvā'yāni..43..
pra tvā̍ padye.
soma̱ṃ vai rājā̍naṃ kāmaye.
śra̱ddhāmu̱ sa kā̍mayata̱ iti̍.
tasyā̍ u̱ ha sthā̍ga̱rama̍laṅkā̱raṃ ka̍lpayi̱tvā.
daśa̍hotāraṃ pu̱rastā̎dvyā̱khyāya̍.
catu̍rhotāraṃ dakṣiṇa̱taḥ.
pañca̍hotāraṃ pa̱ścāt.
ṣaḍḍho̍tāramuttara̱taḥ.
sa̱ptaho̍tāramu̱pari̍ṣṭāt.
sa̱mbhā̱raiśca̱ patni̍bhiśca̱ mukhe̍'la̱ṅkṛtya̍..44..
ā'syārdhaṃ va̍vrāja.
tāṃ ho̱dīkṣyo̍vāca.
upa̱ mā va̍rta̱sveti̍.
taṃ ho̍vāca.
bhoga̱ṃ tu ma̱ āca̍kṣva.
e̱tanma̱ āca̍kṣva.
yatte̍ pā̱ṇāviti̍.
tasyā̍ u̱ ha trīn vedā̱nprada̍dau.
tasmā̱duha̱ striyo̱ bhoga̱maiva hā̍rayante.
sa yaḥ kā̱maye̍ta pri̱yaḥ syā̱miti̍..45..
yaṃ vā̍ kā̱maye̍ta pri̱yaḥ syā̱diti̍.
tasmā̍ e̱taṃ sthā̍ga̱rama̍laṅkā̱raṃ ka̍lpayi̱tvā.
daśa̍hotāraṃ pu̱rastā̎dvyā̱khyāya̍.
catu̍rhotāraṃ dakṣiṇa̱taḥ.
pañca̍hotāraṃ pa̱ścāt.
ṣaḍḍho̍tāramuttara̱taḥ.
sa̱ptaho̍tāramu̱pari̍ṣṭāt.
sa̱mbhā̱raiśca̱ patni̍bhiśca̱ mukhe̍'la̱ṅkṛtya̍.
āsyārdhaṃ vra̍jet.
pri̱yo hai̱va bha̍vati..46..
Anuvāka 11
brahmā̎tma̱nvada̍sṛjata.
tada̍kāmayata.
samā̱tmanā̍ padye̱yeti̍.
ātma̱nnātma̱nnityāma̍ntrayata.
tasmai̍ daśa̱maṃ hū̱taḥ pratya̍śṛṇot.
sa daśa̍hūto'bhavat.
daśa̍hūto ha̱ vai nāmai̱ṣaḥ.
taṃ vā e̱taṃ daśa̍hūta̱ṃ santam̎.
daśa̍ho̱tetyāca̍kṣate pa̱rokṣe̍ṇa.
pa̱rokṣa̍priyā iva̱ hi de̱vāḥ..47..
ātma̱nnātma̱nnityāma̍ntrayata.
tasmai̍ sapta̱maṃ hū̱taḥ pratya̍śṛṇot.
sa sa̱ptahū̍to'bhavat.
sa̱ptahū̍to ha̱ vai nāmai̱ṣaḥ.
taṃ vā e̱taṃ sa̱ptahū̍ta̱ṃ santam̎.
sa̱ptaho̱tetyāca̍kṣate pa̱rokṣe̍ṇa.
pa̱rokṣa̍priyā iva̱ hi de̱vāḥ.
ātma̱nnātma̱nnityāma̍ntrayata.
tasmai̍ ṣa̱ṣṭhaṃ hū̱taḥ pratya̍śṛṇot.
sa ṣaḍḍhū̍to'bhavat..48..
ṣaḍḍhū̍to ha̱ vai nāmai̱ṣaḥ.
taṃ vā e̱taṃ ṣaḍḍhū̍ta̱ṃ santam̎.
ṣaḍḍho̱tetyāca̍kṣate pa̱rokṣe̍ṇa.
pa̱rokṣa̍priyā iva̱ hi de̱vāḥ.
ātma̱nnātma̱nnityāma̍ntrayata.
tasmai̍ pañca̱maṃ hū̱taḥ pratya̍śṛṇot.
sa pañca̍hūto'bhavat.
pañca̍hūto ha̱ vai nāmai̱ṣaḥ.
taṃ vā e̱taṃ pañca̍hūta̱ṃ santam̎.
pañca̍ho̱tetyāca̍kṣate pa̱rokṣe̍ṇa..49..
pa̱rokṣa̍priyā iva̱ hi de̱vāḥ.
ātma̱nnātma̱nnityāma̍ntrayata.
tasmai̍ catu̱rthaṃ hū̱taḥ pratya̍śṛṇot.
sa catu̍rhūto'bhavat.
catu̍rhūto ha̱ vai nāmai̱ṣaḥ.
taṃ vā e̱taṃ catu̍rhūta̱ṃ santam̎.
catu̍rho̱tetyāca̍kṣate pa̱rokṣe̍ṇa.
pa̱rokṣa̍priyā iva̱ hi de̱vāḥ.
tama̍bravīt.
tvaṃ vai me̱ nedi̍ṣṭhaṃ hū̱taḥ pratya̍śrauṣīḥ.
tvayai̍nānākhyā̱tāra̱ iti̍.
tasmā̱nnu hai̍nā̱ṃścatu̍rhotāra̱ ityāca̍kṣate.
tasmā̎cchuśrū̱ṣuḥ pu̱trāṇā̱ṃ hṛdya̍tamaḥ.
nedi̍ṣṭho̱ hṛdya̍tamaḥ.
nedi̍ṣṭho̱ brahma̍ṇo bhavati.
ya e̱vaṃ veda̍..50..