मुख्यं गम्यताम्

उदाहरणानि

शीघ्र मार्गाः

पूर्ण पृष्ठसूची

चतुर्थः पटलः

3
आपस्तम्बगृह्यसूत्रम् · 4

दशमः खण्डः

उपनयनं व्याख्यास्यामः

॥१॥

बर्भाष्टमेषु ब्राह्मणमुपनयीत

॥२॥

गर्भैकादशेषु राजन्यं गर्भद्वादशेषु वैश्यम्

॥३॥

वसन्तो ग्रीष्मश्शरदित्यृतवो वर्णानुपूर्व्येण

॥४॥

ब्राह्मणान्भोजयित्वाशिषो वाचयित्वा कुमारं भोजयित्वाऽनुवाकस्य प्रथमेन यजुषाऽपः संसृज्योष्णाश्शीतास्वानीयोत्तरया शिर उनत्ति

॥५॥

त्रींस्त्रीन् दर्भानन्तर्धायोत्तराभिश्चतसृभिः प्रतिमन्त्रं प्रतिदिशं प्रवपति

॥६॥

वपन्तमुत्तरयानुमन्त्रयते दक्षिणतो माता ब्रह्मचारी वा

॥७॥

आनडुहे शकृत्पिण्डे यवान्निधाय तस्मिन्केशानुपयम्योत्तरयोदुम्बरमूले दर्भस्तम्बे वा निदधाति

॥८॥

स्नातमग्नेरुपसमाधानाद्याज्यभागान्ते पालाशीं समिधमुत्तरयाधाप्योत्तरेणाग्निं दक्षिणेन पदाऽश्मानमास्थापयत्यातिष्ठेति

॥९॥

वासःसद्यःकृत्तोतमुत्तराभ्यामभिमन्त्र्योत्तराभिस्तिसृभिःपरिधाप्य परिहितमुत्तरयानुमन्त्रयते

॥१०॥

मौञ्जीं मेखलां त्रिवृतां त्रिःप्रदक्षिणमुत्तराभ्यां परिवीयाजिनमुत्तरमुत्तरया

॥११॥

उत्तरेणाग्निं दर्भान्संस्तीर्य तेष्वेनमुत्तरयावस्थाप्योदकाञ्जलिमस्मा अञ्जलावानीयोत्तरया त्रिः प्रोक्ष्योत्तरैर्दक्षिणे हस्ते गृहीत्वोत्तरैर्देवताभ्यः परीदायोत्तरेण यजुषोपनीय सुप्रजा इति दक्षिणे कर्णे जपति

॥१२॥

एकादशः खण्डः

ब्रह्मचर्यमागामिति कुमार आह

॥१॥

प्रष्टं परस्य प्रतिवचनं कुमारस्य

॥२॥

शेषं परो जपति

॥३॥

प्रत्यगाशिषं चैनं वाचयति

॥४॥

उक्तमाज्यभागान्तम्

॥५॥

अत्रैनमुत्तरा आहुतीर्हावयित्वा जयादि प्रतिपद्यते

॥६॥

परिषेचनान्तं कृत्वापरेणाग्निमुदगग्रं कूर्चं निधाय तस्मिन्नुत्तरेण यजुषोपनेतोपविशति

॥७॥

पुरस्तात् प्रत्यङ्ङासीनः कुमारो दक्षिणेन पाणिना दक्षिणं पादमन्वारभ्याह सावित्रीं भो अनुब्रूहि इति

॥८॥

तस्मा अन्वाह तत्सवितुरिति

॥९॥

पच्छोऽर्धर्चशस्ततस्सर्वाम्

॥१०॥

व्याहृतीर्विहृताः पादादिष्वन्तेषु वा तथार्धर्चयोरुत्तमां कृष्स्नायाम्

॥११॥

कुमार उत्तरेण मन्त्रेणोत्तरमोष्टमुपस्पृशते

॥१२॥

कर्णावुत्तरेण

॥१३॥

दण्डमुत्तरेणाऽऽदत्ते

॥१४॥

पालाशो दण्डो ब्राह्मणस्य नैय्यग्रोधस्स्कन्धजोऽवाङ्ग्रो राजन्यस्य बादर औदुम्बरो वा वैश्यस्य

॥१५॥

वार्क्षो दण्ड इत्यवर्णसंयोगेनैक उपदिशन्ति

॥१६॥

स्मृतं च म इत्येतद्वाचयित्वा गुरवे वरं दत्त्वोदायुषेत्युत्थाप्योत्तरैरादित्यमुपतिष्ठते

॥१७॥

यं कामयेत नायमाच्छिद्येतेति तमुत्तरया दक्षिणे हस्ते गृह्णीयात्

॥१८॥

त्र्यहमेतमग्निं धारयन्ति

॥१९॥

क्षारलवणवर्जनं च

॥२०॥

परि त्वेति परिमृज्य तस्मिन्नुत्तरैर्मन्त्रैस्समिध आदध्यात्

॥२१॥

एवमन्यस्मिन्नपि सदारण्यादेधानाहृत्य

॥२२॥

उत्तरया सँशास्ति

॥२३॥

वासश्चतुर्थीमुत्तरयादत्तेऽन्यत्परिधाप्य

॥२४॥