सप्तमः पटलः — गृह्यसूत्राणि

पाठः आरभ्यताम्

खण्डः	सूत्राणि
सप्तदशः खण्डः	13
अष्टादशः खण्डः	12
एकोनविंशः खण्डः	14
विंशः खण्डः	19

सप्तदशः खण्डः

दक्षिणाप्रत्यक्प्रवणमगरावकाशमुद्धत्य पलाशेन शमीमयेन वोदूहेनैतामेव दिशमुत्तरयोदूहति

॥१॥

एवं त्रिः

॥२॥

कॢप्तमुचरयाभिमृश्य प्रदक्षिणं स्थूणागर्तान्खानयित्वाऽभ्यन्तरं पाँसूनुदुप्योत्तराभ्यां दक्षिणं द्वारस्थूणामवदधाति

॥३॥

एवमितराम्

॥४॥

यथाखातमितरा अन्ववधाय वँशमाधीयमानमुत्तरेण यजुषाऽभिमन्त्रयते

॥५॥

सम्मितमुत्तरैर्यथालिङ्गम्

॥६॥

पालाशं शमीमयं वेध्ममादीप्योत्तरयर्चाऽग्निमुद्धृत्योत्तरेण यजुषाऽगारं प्रपाद्योत्तरपूर्वदेशेऽगारस्योत्तरयाऽग्निं प्रतिष्ठापयति

॥७॥

तस्माद्दक्षिणमुदधानायतनं भवति

॥८॥

तस्मिन्विषूचीनाग्रान्दर्भान्संस्तीर्य तेषूत्तरया व्रीहियवान्न्युप्य तत्रोदधानं प्रतिष्ठापयति

॥९॥

तस्मिन्नुत्तरेण यजुषा चतुर उदकुम्भानानयति

॥१०॥

दीर्घमुत्तरयाऽनुमन्त्रयते

॥११॥

अग्नेरुपसमाधानाद्याज्यभागान्ते उत्तरा आहुतीर्हुत्वा जयादि प्रतिपद्यते

॥१२॥

परिषेचनान्तं कृत्वोत्तरेण यजुषोदकुम्भेन त्रिः प्रदक्षिणमन्तरतोऽगारं निवेशनं वा परिषिच्य ब्राह्मणान्भोजयेदपूपैस्सक्तुभिरोदनेनेति

॥१३॥

अष्टादशः खण्डः

श्वग्रहगृहीतं कुमारं तपोयुक्तो जालेन प्रच्छाद्य कंसं किङ्किणिं वा ह्रादयन्नद्वारेण सभां प्रपाद्य सभाया मध्येऽधिदेवनमुद्धत्यावोक्ष्याक्षान्न्युप्याक्षेधूत्तानं निपात्य दध्ना लवणमिश्रेणाञ्जलिनोत्तरैरवोक्षेत्प्रातर्मध्यन्दिने सायम्

॥१॥

अगदो भवति

॥२॥

शङ्खिनं कुमारं तपोयुक्त उत्तराभ्यामभिमन्त्र्योत्तरयोदकुम्भेन शिरस्तोऽवनयेत्प्रातर्मध्यन्दिने सायम्

॥३॥

अगदो भवति

॥४॥

श्रावण्यां पौर्णमास्यामस्तमिते स्थालीपाकः

॥५॥

पार्वणवदाज्यभागान्ते स्थालीपाकाद्धुत्वाञ्जलिनोत्तरैः प्रतिमन्त्रं किशुकानि जुहोति

॥६॥

उत्तराभिस्तिसृभिरारग्वधमय्यस्समिधः

॥७॥

आज्याहुतीरुत्तराः

॥८॥

जयादि प्रतिपद्यते

॥९॥

परिषेचनान्तं कृत्वा वाग्यतस्संभारानादाय प्राचीमुदीचीं वा दिशमुपनिष्क्रम्यस्थण्डिलं कल्पयित्वा तत्र प्राचीरुदीचीश्च तिस्रस्तिस्रो लेखा लिखित्वाऽद्भिरुपनिनीय तासूत्तरया सक्तून्निवपति

॥१०॥

तूष्णीं सम्पुष्का धाना लाजानाञ्जनाभ्यञ्जने स्थगरोशीरमिति

॥११॥

उत्तरैरुपस्थायापः परिषिच्याप्रतीक्षस्तूष्णीमेत्या पश्वेत पदेत्याभ्यामुदकुम्भेन त्रिः प्रदक्षिणमन्तरतोऽगारं निवेशनं वा परिषिच्य ब्राह्मणान्भोजयेत्

॥१२॥

एकोनविंशः खण्डः

धानाः कुमारान् प्राशयन्ति

॥१॥

एवमत ऊर्ध्वं यदशनीयस्य सक्तूनां वैतं बलिं हरेदामार्गशीर्ष्याः

॥२॥

मार्गशीर्ष्यां पौर्णमास्यामस्तमिते स्थालीपाकः

॥३॥

अहार्षमिति बलिमन्त्रस्य सन्नामः

॥४॥

अत्रैनमुत्सृजति

॥५॥

अनाहिताग्नेराग्रयणम्

॥६॥

नवानां स्थालीपाकं श्रपयित्वाग्रयणदेवताभ्यः स्विष्टकृच्चतुर्थाभ्यो हुत्वा तण्डुलानां मुखं पूरयित्वा गीर्त्वाचम्यौदनपिण्डं संवृत्त्योत्तरेण यजुषागारस्तूप उद्विद्धेत्

॥७॥

हेमन्तप्रत्यवरोहणम्

॥८॥

उत्तरेण यजुषा प्रत्यवरुह्योत्तरैर्दक्षिणैः पार्श्वैः नवस्वस्तरे संविशन्ति

॥९॥

दक्षिणतः पितोत्तरा मौतवमवशिष्टानां ज्येष्ठोज्येष्ठोऽनन्तरः

॥१०॥

संहायोत्तराभ्यां पृथिवीमभिमृशन्ति

॥११॥

एवं संवेशनादि त्रिः

॥१२॥

ईशानाय स्थालीपाकं श्रपयित्वा क्षैत्रपत्यं च प्राचीमुदीचीं वा दिशमुपतिष्क्रम्य स्थण्डिलं कल्पयित्वाऽग्नेरुपसमाधानादि

॥१३॥

अपरेणाग्निं द्वे कुटी कृत्वा

॥१४॥

विंशः खण्डः

उत्तरया दक्षिणस्यामीशानमावाहयति

॥१॥

लौकिक्या वाचोत्तरस्यां मीढुषीम्

॥२॥

मध्ये जयन्तम्

॥३॥

यथोढमुदकानि प्रदाय त्रीनोदनान्कल्पयित्वाग्निमभ्यानीयोत्तरैरुपस्पर्शयित्वा उत्तरैर्यथास्वमोदनेभ्यो हुत्वा सर्वतस्समवदायोत्तरेण यजुषाग्निं स्विष्टकृतम्

॥४॥

उत्तरेण यजुषोपस्थायोत्तरैस्सहोदनानि पर्णान्येकैकेन द्वे द्वे दत्त्वा देवसेनाभ्यो दशोत्तराभ्यः

॥५॥

पूर्ववदुत्तरैः

॥६॥

ओनपिण्डं संवृत्य पर्णपुटेऽवधायोत्तरेण यजुषा वृक्ष आसजति

॥७॥

अत्र रुद्रान् जपेत्

॥८॥

प्रथमोत्तमौ वा

॥९॥

अभित एतमग्निं गास्स्थापयति यथैता धूमः प्राप्नुयात्

॥१०॥

ता गन्धैर्दर्भग्रुमुष्टिनावोक्षति वृषाणमेवाग्रे

॥११॥

गवां मर्गेऽनग्नौ क्षेत्रस्य पतिं जयते

॥१२॥

ईशानवदावाहनम्

॥१३॥

चतुर्षु सप्तसु वा पर्णेषु नामादेशं दधाति

॥१४॥

क्षिप्रं यजेत पाको देवः

॥१५॥

उत्तराभ्यामुपतिष्ठते

॥१६॥

स्थालीपाकं ब्राह्मणान्भोजयेत्

॥१७॥

क्षैत्रपत्यं प्राश्नन्ति ये सनाभयो भवन्ति

॥१८॥

यथा वैषां कुलधर्मस्स्यात्

॥१९॥