खण्ड 1
अथातर्संहितायाउपनिषत्पृथिवीपूर्वरूपंद्यौरुत्तररूपंवायुर्संहितेतिमाण्डूकेयआकाशर्संहितेत्यस्यमाक्षव्योवेदयाञ्चक्रेसहाविपरिहृतोमेनेनमेऽस्यपुत्रेणसमगादितिसमानेवैतत्परिहृतोमेनैत्यागस्त्यर्समानंह्येतद्भवतिवायुश्चाकाशश्चइत्यधिदैवतमथाध्यात्मम्वाक्पूर्वरूपंमनौत्तररूपंप्राणर्संहितेतिशूरवीरोमाण्डूकेयरथहास्यपुत्रआहज्येष्ठोमनर्पूर्वरूपंवागुत्तररूपंमनसावाअग्रेअथवाचाव्याहरतितस्मान्मनएवपूर्वरूपंवागुत्तररूपंप्राणस्त्वेवसंहितेतिसमानमेनयोरत्रपितुश्चपुत्रस्यचसएषोऽश्वरथर्प्रष्टिवाहनोमनोवाक्प्राणसंहतर्सयएवमेतांसंहितांवेदसंधीयतेप्रजयापशुभिर्यशसाब्रह्मवर्चसेनस्वर्गेणलोकेनसर्वमायुरेतिइतिनुमाण्डूकेयानाम्॥
खण्ड 2
अथशाकल्यस्यपृथिवीपूर्वरूपंद्यौरुत्तररूपंवृष्टिर्संधिर्पर्जन्यर्संधातातदुतापियत्रैतद्वलवद्वर्षतिद्यावापृथिव्यौसमधातामित्युताप्याहुरितीअथाध्यात्मम्पुरुषोहवाअयंसर्वआन्दंद्वेबिदलेभवतैत्याहुस्तस्येदमेवपृथिव्यारूपमिदंदिवस्तत्रायमन्तरेणाकाशोयथासौद्यावापृथिव्यावन्तरेणाकाशर्तस्मिन्हास्मिन्नाकाशेप्राणआयत्तोयथामुष्मिन्नाकाशेवायुरायत्तर्यथामूनित्रीणिज्योतींष्येवमिमानिपुरुषेत्रीणिज्योतींषियथासौदिव्यादित्यएवमिदंशिरसिचक्षुर्यथासावन्तरिक्षेविद्युदेवमिदमात्मनिहृदयंयथायमग्निर्पृथिव्यामेवमिदमुपस्थेरेतरेवमुहस्मसर्वलोकमात्मानमनुविधायाहइदमेवपृथिव्यारूपमिदंदिवर्सयएवमेतांसंहितांवेदसंधीयतेप्रजयापशुभिर्यशसाब्रह्मवर्चसेनस्वर्गेणलोकेनसर्वमायुरेति२॥
खण्ड 3
अथातोनिर्भुजप्रवादार्पृथिव्यायतनंनिर्भुजंदिव्यायतनंप्रतृणंअन्तरिक्षायतनमुभयमन्तरेणअथयद्येनंनिर्भुजंब्रुवन्तमुपवदेदच्योष्टावराभ्यांअथयद्येनंप्रतृणंब्रुवन्तमुपवदेदच्योष्टाउत्तराभ्यांयस्त्वेवोभयमन्तरेणाहतस्यनास्त्युपवादर्यद्धिसंधिंविवर्तयतितन्निर्भुजस्यरूपमथयच्छुद्धेअक्षरेअभिव्याहरतितत्प्रतृणस्यअग्रौएवोभयअन्तरेणोभयंव्याप्तंभवतिअन्नाद्यकामोनिर्भुजंब्रूयात्स्वर्गकामर्प्रतृणमुभयकामौभयमन्तरेणअथयद्येनंनिर्ब्जुजंब्रुवन्तंपरौपवदेत्पृथिवींदेवतामारर्पृथिवीत्वादेवतारिष्यतीत्यथयद्येनंप्रतृणंब्रुवन्तंपरौपवदेद्दिवंदेवतामारोद्यौस्त्वादेवतारिष्यतीत्यथयद्येनमुभयमन्तरेणब्रुवन्तंपरौपवदेदन्तरिक्षंदेवतामारोऽन्तरिक्षंत्वादेवतारिष्यतीत्य्यथातुकथाचब्रुवन्वाब्रुवन्तंवाब्रूयादभ्याशमेवयत्तथास्यात्नत्वेवान्यत्कुशलाद्ब्राह्मणंब्रूयाततिद्युम्नएवब्राह्मणंब्रूयात्नातिद्युम्नेचनब्राह्मणंब्रूयान्नमोअस्तुब्राह्मणेभ्यैतिहस्माहशूरवीरोमाण्डूकेयः३॥
खण्ड 4
अथातोऽनुव्याहारार्प्राणोवंशैतिविद्यात्सयएनंप्राणंवंशमुपवदेच्छक्नुवञ्चेन्मन्येतप्राणंवंशंसमधा३म्प्राणंमावंशंसंदधतंनशक्नोषीत्याहप्राणस्त्वावंशोहास्यतीत्येनंब्रूयातथचेदशक्नुवन्तंनाशकर्संधातुंप्राणस्त्वावंशोहास्यतीत्येनंब्रूयात्यथातुकथाचब्रुवन्वाब्रुवन्तंवाब्रूयादभ्याशमेवयत्तथास्यात्नत्वेवान्यत्कुशलाद्ब्राह्मणंब्रूयाततिद्युम्नएवब्राह्मणंब्रूयात्नातिद्युम्नेचनब्राह्मणंब्रूयान्नमोअस्तुब्राह्मणेभ्यैतिहस्माहशूरवीरोमाण्डूकेयः४अथखल्वाहुर्निर्भुजवक्त्रार्पूर्वमक्षरंपूर्वरूपमुत्तरमुत्तररूपंयोऽवकाशर्पूर्वरूपोत्तररूपेअन्तरेणसासंहितेतिसयएवमेतांसंहितांवेदसंधीयतेप्रजयापशुभिर्यशसाब्रह्मवर्चसेनस्वर्गेणलोकेनसर्वमायुरेतिअथवयंब्रूमोनिर्भुजवक्त्राइतिहस्माहह्रस्वोमाण्डूकेयर्पूर्वमेवाक्षरंपूर्वरूपमुत्तरमुत्तररूपंयोऽवकाशर्पूर्वरूपोत्तररूपेअन्तरेणयेनसंधिंविवर्तयतियेनस्वरास्वरंविजानातियेनमात्रामात्रांविभजतेसासंहितेतिसयएवमेतांसंहितांवेदसंधीयतेप्रजयापशुभिर्यशसाब्रहमवर्चसेनस्वर्गेणलोकेनसर्वमायुरेतिअथहास्यपुत्रआहमध्यमर्प्रातीबोधीपुत्रोऽक्षरेखल्विमेअविकर्षन्ननेकीकुर्वन्यथावर्णमाहतद्यासौमात्रापूर्वरूपोत्तररूपेअन्तरेणसंधिविज्ञपनीसामतद्भवतिसामैवाहंसंहितांमन्यइतितदप्येतदृषिणोक्तमिति॥
खण्ड 5
सयएवमेतांसंहितांवेदसंधीयतेप्रजयापशुभिर्यशसाब्रह्मवर्चसेनस्वर्गेणलोकेनसर्वमायुरेति५बृहद्रथन्तरयोरूपेणसंहितासंधीयतेइतितारुक्ष्यर्वाग्वैरथन्तरस्यरूपंप्राणोबृहतउभाभ्यामुखलुसंहितासंधीयतेवाचाचप्राणेनचएतस्यांहस्मोपनिषदिसंवत्सरंगारक्षयतेतारुक्ष्यरेतस्यांहस्ममात्रायांसंवत्सरंगारक्षयतेतारुक्ष्यर्तदप्येतदृषिणोक्तम्रथन्तरमाजभारावसिष्ठोइतिसयएवमेतांसंहितांवेदसंधीयतेप्रजयापशुभिर्यशसाब्रह्मवर्चसेनस्वर्गेणलोकेनसर्वमायुरेतिवाक्प्राणेनसंहितेतिकौण्ठरव्यर्प्राणर्पवमानेनपवमानोविश्वैर्देवैर्विश्वेदेवार्स्वर्गेणलोकेनस्वर्गोलोकोब्रह्मणासैषावरपरासंहितासयोहैतामवरपरांसंहितांवेदैवंहैवसप्रजयापशुभिर्यशसाब्रह्मवर्चसेनस्वर्गेणलोकेनसंधीयतेयथैषासंहितासयदिपरेणवोपसृतर्स्वेनवार्थेनाभिव्याहरेदभिव्याहार्षन्नेवविद्याद्भविष्यतीतिशश्वत्तथास्यात्सयएवमेतांसंहितांवेदसंधीयतेप्रजयापशुभिर्यशसाब्रह्मवर्चसेनस्वर्गेणलोकेनसर्वमायुरेतिवाक्संहितेतिपञ्चालचण्डर्वाचावैवेदार्संधीयन्तेवाचाछन्दांसिवाचामित्राणिसंदधतिवाचासर्वाणिभूतान्यथोवागेवेदंसर्वमितितद्यत्रैतदधीतेवाभाषतेवावाचितदाप्राणोभवतिवाक्तदाप्राणंरेल्̥ह्यथयत्रतूष्णींवाभवतिस्वपितिवाप्राणेतदावाग्भवतिप्राणस्तदावाचंरेल्̥हितावन्योन्यंरील्̥होवाग्वैमाताप्राणर्पुत्रर्तदप्येतदृषिणोक्तमेकर्सुपर्णर्ससमुद्रमाविवेशइतिसयएवमेतांसंहितांवेदसंधीयतेप्रजयापशुभिर्यशसाब्रह्मवर्चसेनस्वर्गेणलोकेनसर्वमायुरेतिअथातर्प्रजापतिसंहिताजायापूर्वरूपंपतिरुत्तररूपंपुत्रर्संधिर्प्रजननंसंधानंसैषादितिर्संहिताअदितिर्हीदंसर्वंयदिदंकिञ्चपिताचमाताचपुत्रश्चप्रजननंचतदप्येतदृषिणोक्तमिति॥
खण्ड 6
सयएवमेतांसंहिताम्वेदसंधीयतेप्रजयापशुभिर्यशसाब्रह्मवर्चसेनस्वर्गेणलोकेनसर्वमायुरेतिसर्वमायुरेति६इत्यैतरेयतृतीयारण्यकेप्रथमोऽध्यायः॥