sāma [https://sa.wikisource.org/s/3kj 1067]prati vāṃ sūra udita iti maitrāvaruṇaṃ bhavati| prati hy etarhi stomāś chando hy ṛtavo grahā āvartante| atho yat prati vām iti bhavati tasmād u hedaṃ yathartvannādyaṃ pratidhīyata upariṣṭād udarkāṇy anyāni stotrāṇi bhavanti| athaitad anupariṣṭād udarkam| prāṇāpānau vai maitrāvaruṇau| yad upariṣṭād udarkaṃ dadhyuḥ prāṇāpānāv apihanyuḥ| tad yad anupariṣṭād udarkaṃ dadhati prāṇāpānābhyām evotsṛṣṭyai| bhindhi viśvā apa dviṣa ity aindraṃ bhavati| pari bādho jahī mṛdha iti ghnadvat| etad vai yajamānasya svaṃ stotraṃ yad brahmaṇaḥ| sva eva tad āyatane yajamānasya sarvaṃ pāpmānaṃ ghnanti| vasu spāhaṃ tad āā bhara|| yasya te viśvam ānuṣag bhūrer dattasya vedati| vasu spārhaṃ tad ā bhara|| yad vīl̤āv indra yat sthire yat parśāne parābhṛtam| vasu spārhaṃ tad ā bhara|| iti| paśavo vai vasu spārham| annam u vai paśavaḥ| etān tad udgātā yajamānāyāśiṣam āśāsta, upariṣṭād udarkaṃ dadhati| raso vai ṣaṣṭham ahas tasyānatinedāya
yajñasya hi stha ṛtvijā ity aindrāgnaṃ bhavati| atrendrāgnī ārtvijyāya vṛṇīte, 'trendrāgnibhyāṃ yajñaṃ saṃpradāya nirmucyate| tasya na mīyate yathā puram eva bhavatīndrāgnī evātaḥ parācīnam ārtvijyaṃ kurutaḥ| idaṃ vāṃ madiraṃ madhv adhukṣann adribhir naraḥ| indrāgnī tasya bodhatam|| iti śakvarīṇāṃ ca revatīnāṃ ca rūpam| tośāsā rathayāvānā vṛtrahaṇāparijitā| indrāgnī tasya bodhatam|| iti vārtraghnaṃ bhavaty antato vijityai| etena vai ṣaḍahena devā agre vyajayanta| tad yad etad vārtraghnam antata ājyaṃ kriyate, vijityā eva bhrātṛvyasyaiva vadhāya| vijayate hanti dviṣantaṃ bhrātṛvyaṃ ya evaṃ veda| upariṣṭād udarkaṃ dadhati| raso vai ṣaṣṭham ahas, tasyānatinedāya| sa yathāpāṃ vārtraṃ dihyāt tādṛg evaitad upariṣṭād udarkaṃ dadhati rasasyānatinedāya| trayastriṃśa stomo bhavati| trayastriṃśad vai sarvā devatāḥ| sarvāsva evaitad devatāsu pratitiṣṭhanto yanti
indrāyendo marutvata iti mādhyandinasya pavamānasya gāyatryo bhavanti bṛhato rūpam| bārhatam etad ahaḥ| taṃ tvā viprā vacovidaḥ pariṣ kṛṇvanti dharṇasim iti parivatīr bhavanty antasya rūpam| anto hy etad ahaḥ| rasaṃ te mitro aryameti raso hy etad ahaḥ| yo vai pañcamād ahno raso 'tyanedat tad etad ahar abhavat| sa eṣa rasa eva| pibantu varuṇaḥ kave| pavamānasya marutaḥ|| iti marutvatīr bhavanti| marutvad vai madhyandinasya rūpam| madhyandinasyaiva tad rūpān na yanti| tāsu gāyatram uktabrāhmaṇam| atha revatayaḥ| paśavo vai simāḥ| paśavo revatayaḥ| paśava etad ahaḥ| paśumanta eva bhavanty enena tuṣṭuvānāḥ| śakvaryo vā idaṃ tejasā prātapan| tejasā nābhimṛśyā āsan| tāsāṃ devāḥ pradāhād abibhayuḥ| te 'bruvan sarvaṃ vā idam imāḥ pradhakṣyanti| etedam āsāṃ śamayāmeti| tāsāṃ dve ekasyai pade niramimataikam ekasyai| yasyai dve niramimata tad etāṃ dvipadāṃ pratyupādadhur, yasyā ekaṃ tad ekapadām| saivaiṣā tripadā gāyatry abhavat| samānaṃ vā etac chandaḥ| tad dvedhā vyauhan bhmne ca śāntyai ca| bahuḥ prajayā paśubhir jāyate ya evaṃ veda
pañcamād vai devā ahnaṣ ṣaṣṭham ahar niramimata| tasmā āyatanam aicchan| tasmai revatīr evāyatanam avindan| āyatanavān bhavati ya evaṃ veda| paśavo vai revatayaḥ| ātmā madhyandinaḥ| tad yad revatīr madhyandinam abhi pratyāharanty ātmann evaitat payaḥ pratiṣṭhāpayanti| reto vai revatayaḥ| ātmā madhyandinaḥ| tad yad revatīr madhyandinam abhi pratyāharanty ātmann evaitat retaḥ pratiṣṭhāpayanti| reto vai revatayaḥ| reta u raivataṃ sāma| vajrā ha khalu vā ete yad raivatasya sāmno nidhanāni| tad yad revatīṣu raivataṃ pṛṣṭhaṃ kuryur vajreṇa reto vīyus tā yat purastāt pavamāne kurvanti, vajreṇa ned reto vyayāmeti
payo vai revatayaḥ| paśavaḥ pañcamam ahaḥ| tā yad antarhitā anyena sāmnā syur antarhitaṃ payaḥ paśubhya syāt| tā yad anantarhitā bhavanti tena payaḥ paśubhyo 'nantarhitaṃ bhavati| tad āhur jāmīva vā etat kriyate yad etā il̤ābhir il̤ā upayanti| iṣovṛdhīyenaivārabhyam ajāmitāyā iti| antarhitaṃ ha tu tathā payaḥ paśubhya syāt| vajreṇa reto vīyū revatībhir evārabhyaṃ vajreṇa ned reto vyayāmeti| atho ha na tathā payaḥ paśubhyo 'ntarhitaṃ bhavati| ṛg vā ayaṃ lokas sāmāsau| devakṣetraṃ vā asau lokaḥ pavamānaḥ| tā yad dvedhā vyūhanti tenaivābhyām ubhābhyāṃ lokābhyāṃ na yanti| āpo vai revatayaḥ| āpa u raivataṃ sāma| tad yad revatīṣu raivataṃ pṛṣṭhaṃ kuryur agādhe majjeyur na pratitiṣṭheyuḥ| tad yad vāravantīyaṃ pṛṣṭhaṃ bhavati pratiṣṭhityā eva| jīryantīva vā etat pṛṣṭhāni yadā ṣaṣṭham ahar āgacchanti| na vai jīrṇe retaḥ pariśiṣyate| tad yad vāravantīyaṃ pṛṣṭhaṃ bhavaty uttareṣām eva yajñakratūnāṃ prajātyai
vatsaiḥ paśūn saṃvāśayanti| yadā vai paśavo vatsais saṃvāśante, 'tha kāmān duhre| kāmadughā asmai revatayo bhavanti| pavamāne saṃvāśayed yaḥ kāmayetāmuṣmin me loke kāmadughā syur iti| amuṣmin haivāsya loke kāmadughā bhavanti| abhyāvartiṣu saṃvāśayed yaḥ kāmayetāsmin me loke kāmadughā syur iti| asmin haivāsya loke kāmadughā bhavanti| ubhayatra saṃvāśayed yaḥ kāmayetobhayor me lokayoḥ kāmadughā syur iti| ubhayor haivāsya lokayoḥ kāmadughā bhavanti| tad āhur ito vatsā syur, ito mātaraḥ| udīcīr vā āpa syandante| āpo vā ete yat paśava iti| tad u vā āhur - ita eva vatsā syur, ito mātaraḥ| yadā vai pitā putraṃ niravasāyayaty, uttarato vāva sa taṃ niravasāyayati| tasmād uttarato vatsā syur, dakṣiṇato mātaraḥ| devāsurāḥ paśuṣv aspardhanta| te devā vatsair uttarato 'tiṣṭhann, athāsurā mātṛbhir dakṣiṇataḥ| tā mātaro nirdīrya vatsān abhipalāyanta| adhārayan devā vatsān| tās samākramyāsurāṇām avṛñjata| tābhir udañcaḥ prādravan| vṛṃkte dviṣato bhrātṛvyasya paśūn ya evaṃ veda| tasmād uttarata eva vatsā syur, dakṣiṇato mātara iti
atha vājadāvaryaḥ| annaṃ vai vājo, 'nnaṃ dāvaryaḥ| etā annādyasyaivāvaruddhyai| prajāpatiḥ prajā asṛjata| tā anaśanā asṛjata| tā prajāpatim evopādhāvan| tābhya etenaiva sāmnānnādyaṃ prāyacchat| tā abruvan - vājaṃ vai no 'nnādyaṃ prādād iti| tad eva vājadāvarīṇāṃ vājadāvarītvam| tad etad annādyasyāvaruddhissāma| avānnādyaṃ runddhe 'nnāda śreṣṭha svānāṃ bhavati ya evaṃ veda| atha sauparṇaṃ yajñasyaivārambhaḥ| yajño vai devebhya udakrāmat| sa suparṇo bhūtaḥ paryaplavata| te devā akāmayantā yajñaṃ rabhemahīti| ta etat sāmāpaśyan| tenāstuvata| tena yajñam ārabhanta| utkrānta ivaitarhi yajño bhavati ṣaṣṭhe 'han| tad yad atra sauparṇaṃ bhavati yajñasyaivārambhāya| yad v evainam etena suparṇaṃ bhūtaṃ pariplavamānam ārabhante, tasmāt sauparṇam ity ākhyāyate| tad v evācakṣate krauñcam iti| kruṃṅ āṅgirasa īṣyam ivāhar avindat| īṣyam ivaitad ahar yat ṣaṣṭham| tasmāt ṣaṣṭhe 'han kriyate| tad ail̤aṃ bhavati - paśavo vā il̤ā| paśava etad ahaḥ - paśūnām evāvaruddhyai
atheṣovṛdhīyaṃ bahirnidhanaṃ bārhatam| tasmād bārhate 'han kriyate| iṣo vai ṣaṣṭham ahar, vṛdhe saptamam| ṣaṣṭhād vā ahnas saptamam ahaḥ prajātam| tad yad iṣa iti ṣaṣṭhād evaitad ahnas saptamam ahaḥ prajanayanti| yad vṛdha ity avardhanta iva hy etarhi| prajāpatiḥ prajā asṛjata| tā anaśanā - anaśanā asṛjata| tā aśanāyantīr anyānyām ādan| sa prajāpatir aikṣata - kathaṃ nu ma imāḥ prajā nāśanāyeyur iti| sa etat sāmāpaśyat| tenainā iṣovṛdhīya ity evābhyamṛśat| tā asyeṣā samaktā avardhanta| tad eveṣovṛdhīyasyeṣovṛdhīyatvam| iṣā haivāsya samaktā bhāryā vardhante ya evaṃ veda| tac caturakṣaraṇidhanaṃ bhavati - catuṣpadā vai paśavaḥ| paśava etad ahaḥ - paśūnām evāvaruddhyai
mṛjyamānas suhastyā samudre vācam invasi| rayim iti (sāma 1079) ru iti revatīnāṃ rūpam piśaṅgaṃ bahulaṃ puruspṛhaṃ pavamānābhy arṣasi|| punāno vāre pavamāno avyaye vṛṣo acikradad vane| iti vṛṣaṇvatīr bhavanti bṛhato rūpam| bārhatam etad ahaḥ| devānāṃ soma pavamāna niṣkṛtaṃ gobhir añjāno arṣasīti gomatīḥ paśumatīr bhavanti, paśūnām evāvaruddhyai| paśavo hy etad ahaḥ| tāsu sauṣāvam abhyāsavat simānāṃ rūpam| abhyāso vai simānāṃ revatayaḥ| tad v evācakṣate vasiṣṭhasya pippalīti| vasiṣṭho vai jīto hataputro 'kāmayata - bahuḥ prajayā paśubhiḥ prajāyeyeti| sa etat sāmāpaśyat| tenāstuta| tato vai sa bahuḥ prajayā paśubhiḥ prājāyata| so 'bravīt - pippali vā idam āsa yena prājaniṣīti| tat pippalīnāṃ pippalitvam| pippalinaṃ ha vai nāmaitat pippalīty ākhyāyate tat| prajā vai pippalaṃ, paśavaḥ pippalaṃ, svargo lokaḥ pippalam| tad yat pippali bhavaty etasyaiva sarvasyāvaruddhyā| etasyopāptyai| yad ūrdhvel̤aṃ bhavati bṛhato rūpaṃ, bārhate 'han| tena vai rūpasamṛddham| yad u vasiṣṭho 'paśyat tasmād vasiṣṭhasya pippalīty ākhyāyate
[https://sa.wikisource.org/s/2hgu athaukṣṇorandhram]| ukṣṇo vai randhraḥ kāvyo 'kāmayatādbhiḥ pratīpaṃ svargaṃ lokam āroheyam apsu me vartmāni paśyeyaṃ niyānam iti| sa etat sāmāpaśyat| tenāstuta| tato vai so 'dbhiḥ pratīpaṃ svargaṃ lokam ārohad, apsu svavartmāny apaśyan niyānam| sa ha vāva raumaṇvataḥ| sa evośanā kāvyaḥ| sa ha sa yamunayaiva pratīpaṃ svargaṃ lokam ārohat | tad etat svargyaṃ sāma| adbhiḥ pratīpaṃ svargaṃ lokam ārohati ya evaṃ veda| yad ukṣṇo randhraḥ kāvyo 'paśyat tasmād aukṣṇorandhram ity ākhyāyate| atho āponiyānam iti, yad asyāpsu niyānam apaśyat