मुख्यं गम्यताम्

उदाहरणानि

शीघ्र मार्गाः

पूर्ण पृष्ठसूची

श्रीमद्भागवतपुराणम् — नवमस्कन्धः, अध्याय २३

3
नवमस्कन्धः · 23

अनुद्रुह्युतुर्वसु यदूनां वंशवर्णनम्

श्रीशुक उवाच

अनोः सभानरश्चक्षुः परोक्षश्च त्रयः सुताः ।

सभानरात् कालनरः सृञ्जयः तत्सुतस्ततः

॥१॥

जनमेजयः तस्य पुत्रो महाशालो महामनाः ।

उशीनरः तितिक्षुश्च महामनस आत्मजौ

॥२॥

शिबिर्वनः शमिर्दक्षः चत्वार् उशीनरात्मजाः ।

वृषादर्भः सुधीरश्च मद्रः केकय आत्मवान्

॥३॥

शिबेश्चत्वार एवासन् तितिक्षोश्च रुशद्रथः ।

ततो होमोऽथ सुतपा बलिः सुतपसोऽभवत्

॥४॥

अंगवंगकलिंगाद्याः सुह्मपुण्ड्रान्ध्रसंज्ञिताः ।

जज्ञिरे दीर्घतमसो बलेः क्षेत्रे महीक्षितः

॥५॥

चक्रुः स्वनाम्ना विषयान् षडिमान् प्राच्यकांश्च ते ।

खनपानोऽङ्गतो जज्ञे तस्माद् दिविरथस्ततः

॥६॥

सुतो धर्मरथो यस्य जज्ञे चित्ररथोऽप्रजाः ।

रोमपाद इति ख्यातः तस्मै दशरथः सखा

॥७॥

शान्तां स्वकन्यां प्रायच्छद् ऋष्यशृङ्ग उवाह याम् ।

देवेऽवर्षति यं रामा आनिन्युर्हरिणीसुतम्

॥८॥

नाट्यसंगीतवादित्रैः विभ्रमालिंंगनार्हणैः ।

स तु राज्ञोऽनपत्यस्य निरूप्येष्टिं मरुत्वतः

॥९॥

प्रजामदाद् दशरथो येन लेभेऽप्रजाः प्रजाः ।

चतुरंगो रोमपादात् पृथुलाक्षस्तु तत्सुतः

॥१०॥

बृहद्रथो बृहत्कर्मा बृहद्भानुश्च तत्सुताः ।

आद्याद् बृहन्मनास्तस्मात् जयद्रथ उदाहृतः

॥११॥

विजयस्तस्य संभूत्यां ततो धृतिरजायत ।

ततो धृतव्रतस्तस्य सत्कर्माधिरथस्ततः

॥१२॥

योऽसौ गंगातटे क्रीडन् मञ्जूषान्तर्गतं शिशुम् ।

कुन्त्यापविद्धं कानीनं अनपत्योऽकरोत्सुतम्

॥१३॥

वृषसेनः सुतस्तस्य कर्णस्य जगतीपते ।

द्रुह्योश्च तनयो बभ्रुः सेतुः तस्यात्मजस्ततः

॥१४॥

आरब्धस्तस्य गान्धारः तस्य धर्मस्ततो धृतः ।

धृतस्य दुर्मदस्तस्मात् प्रचेताः प्राचेतसः शतम्

॥१५॥

म्लेच्छाधिपतयोऽभूवन् उदीचीं दिशमाश्रिताः ।

तुर्वसोश्च सुतो वह्निः वह्नेर्भर्गोऽथ भानुमान्

॥१६॥

त्रिभानुस्तत्सुतोऽस्यापि करन्धम उदारधीः ।

मरुतस्तत्सुतोऽपुत्रः पुत्रं पौरवमन्वभूत्

॥१७॥

दुष्मन्तः स पुनर्भेजे स्व वंशं राज्यकामुकः ।

ययातेर्ज्येष्ठपुत्रस्य यदोर्वंशं नरर्षभ

॥१८॥

वर्णयामि महापुण्यं सर्वपापहरं नृणाम् ।

यदोर्वंशं नरः श्रुत्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते

॥१९॥

यत्रावतीर्णो भगवान् परमात्मा नराकृतिः ।

यदोः सहस्रजित्क्रोष्टा नलो रिपुरिति श्रुताः

॥२०॥

चत्वारः सूनवस्तत्र शतजित् प्रथमात्मजः ।

महाहयो रेणुहयो हैहयश्चेति तत्सुताः

॥२१॥

धर्मस्तु हैहयसुतो नेत्रः कुन्तेः पिता ततः ।

सोहञ्जिरभवत् कुन्तेः महिष्मान् भद्रसेनकः

॥२२॥

दुर्मदो भद्रसेनस्य धनकः कृतवीर्यसूः ।

कृताग्निः कृतवर्मा च कृतौजा धनकात्मजाः ।

अर्जुनः कृतवीर्यस्य सप्तद्वीपेश्वरोऽभवत् ।

दत्तात्रेयात् हरेरंशात् प्राप्तयोगमहागुणः

॥२४॥

न नूनं कार्तवीर्यस्य गतिं यास्यन्ति पार्थिवाः ।

यज्ञदानतपोयोग श्रुतवीर्यदयादिभिः

॥२५॥

पञ्चाशीति सहस्राणि ह्यव्याहतबलः समाः ।

अनष्टवित्तस्मरणो बुभुजेऽक्षय्यषड्वसु

॥२६॥

तस्य पुत्रसहस्रेषु पञ्चैवोर्वरिता मृधे ।

जयध्वजः शूरसेनो वृषभो मधुरूर्जितः

॥२७॥

जयध्वजात् तालजंघ तस्य पुत्रशतं त्वभूत् ।

क्षत्रं यत् तालजंघाख्यं और्वतेजोपसंहृतम्

॥२८॥

तेषां ज्येष्ठो वीतिहोत्रो वृष्णिः पुत्रो मधोः स्मृतः ।

तस्य पुत्रशतं त्वासीत् वृष्णिज्येष्ठं यतः कुलम्

॥२९॥

माधवा वृष्णयो राजन् यादवाश्चेति संज्ञिताः ।

यदुपुत्रस्य च क्रोष्टोः पुत्रो वृजिनवांस्ततः

॥३०॥

स्वाहितोऽतो रुशेकुर्वै तस्य चित्ररथस्ततः ।

शशबिन्दुर्महायोगी महाभागो महानभूत्

॥३१॥

चतुर्दशमहारत्नः चक्रवर्ति अपराजितः ।

तस्य पत्नीसहस्राणां दशानां सुमहायशाः

॥३२॥

दशलक्षसहस्राणि पुत्राणां तास्वजीजनत् ।

तेषां तु षट्प्रधानानां पृथुश्रवस आत्मजः

॥३३॥

धर्मो नामोशना तस्य हयमेधशतस्य याट् ।

तत्सुतो रुचकस्तस्य पञ्चासन्नात्मजाः श्रृणु

॥३४॥

पुरुजित् रुक्म रुक्मेषु पृथु ज्यामघ संज्ञिताः ।

ज्यामघस्त्वप्रजोऽप्यन्यां भार्यां शैब्यापतिर्भयात्

॥३५॥

नाविन्दत् शत्रुभवनाद् भोज्यां कन्यामहारषीत् ।

रथस्थां तां निरीक्ष्याह शैब्या पतिममर्षिता

॥३६॥

केयं कुहक मत्स्थानं रथमारोपितेति वै ।

स्नुषा तवेत्यभिहिते स्मयन्ती पतिमब्रवीत्

॥३७॥

अहं बन्ध्यासपत्नी च स्नुषा मे युज्यते कथम् ।

जनयिष्यसि यं राज्ञि तस्येयमुपयुज्यते

॥३८॥

अन्वमोदन्त तद्विश्वे देवाः पितर एव च ।

शैब्या गर्भं अधात्काले कुमारं सुषुवे शुभम् ।

स विदर्भ इति प्रोक्त उपयेमे स्नुषां सतीम्

॥३९॥

इति श्रीमद्भागवते महापुराणे पारमहंस्यां संहितायां नवमस्कन्धे त्रयोविंशोऽध्यायः ॥ २३ ॥

हरिः ॐ तत्सत् श्रीकृष्णार्पणमस्तु