Skip to content

Sūktam 23 — jyeṣṭharāja (19 mantras)

Sūkta 23

19 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| bṛhaspatiḥ, 1, 5, 9, 11, 17, 19, brahmaṇaspatiḥ| jagatī, 15, 19 triṣṭup|

ga̱ṇānā̍ṃ tvā ga̱ṇapa̍tiṃ havāmahe ka̱viṃ ka̍vī̱nāmu̍pa̱maśra̍vastamam |

jye̱ṣṭha̱rāja̱ṃ brahma̍ṇāṃ brahmaṇaspata̱ ā na̍: śṛ̱ṇvannū̱tibhi̍: sīda̱ sāda̍nam

||1||

de̱vāści̍t te asurya̱ prace̍taso̱ bṛha̍spate ya̱jñiya̍ṃ bhā̱gamā̍naśuḥ |

u̱srā i̍va̱ sūryo̱ jyoti̍ṣā ma̱ho viśve̍ṣā̱mijja̍ni̱tā brahma̍ṇāmasi

||2||

ā vi̱bādhyā̍ pari̱rāpa̱stamā̍ṃsi ca̱ jyoti̍ṣmanta̱ṃ ratha̍mṛ̱tasya̍ tiṣṭhasi |

bṛha̍spate bhī̱mama̍mitra̱dambha̍naṃ rakṣo̱haṇa̍ṃ gotra̱bhida̍ṃ sva̱rvida̍m

||3||

su̱nī̱tibhi̍rnayasi̱ trāya̍se̱ jana̱ṃ yastubhya̱ṃ dāśā̱nna tamaṃho̍ aśnavat |

bra̱hma̱dviṣa̱stapa̍no manyu̱mīra̍si̱ bṛha̍spate̱ mahi̱ tat te̍ mahitva̱nam

||4||

na tamaṃho̱ na du̍ri̱taṃ kuta̍śca̱na nārā̍tayastitiru̱rna dva̍yā̱vina̍: |

viśvā̱ ida̍smād dhva̱raso̱ vi bā̍dhase̱ yaṃ su̍go̱pā rakṣa̍si brahmaṇaspate

||5||

tvaṃ no̍ go̱pāḥ pa̍thi̱kṛd vi̍cakṣa̱ṇastava̍ vra̱tāya̍ ma̱tibhi̍rjarāmahe |

bṛha̍spate̱ yo no̍ a̱bhi hvaro̍ da̱dhe svā taṃ ma̍rmartu du̱cchunā̱ hara̍svatī

||6||

u̱ta vā̱ yo no̍ ma̱rcayā̱danā̍gaso 'rātī̱vā marta̍: sānu̱ko vṛka̍: |

bṛha̍spate̱ apa̱ taṃ va̍rtayā pa̱thaḥ su̱gaṃ no̍ a̱syai de̱vavī̍taye kṛdhi

||7||

trā̱tāra̍ṃ tvā ta̱nūnā̍ṃ havāma̱he 'va̍spartaradhiva̱ktāra̍masma̱yum |

bṛha̍spate deva̱nido̱ ni ba̍rhaya̱ mā du̱revā̱ utta̍raṃ su̱mnamunna̍śan

||8||

tvayā̍ va̱yaṃ su̱vṛdhā̍ brahmaṇaspate spā̱rhā vasu̍ manu̱ṣyā da̍dīmahi |

yā no̍ dū̱re ta̱l̤ito̱ yā arā̍tayo̱ 'bhi santi̍ ja̱mbhayā̱ tā a̍na̱pnasa̍:

||9||

tvayā̍ va̱yamu̍tta̱maṃ dhī̍mahe̱ vayo̱ bṛha̍spate̱ papri̍ṇā̱ sasni̍nā yu̱jā |

mā no̍ du̱:śaṃso̍ abhidi̱psurī̍śata̱ pra su̱śaṃsā̍ ma̱tibhi̍stāriṣīmahi

||10||

a̱nā̱nu̱do vṛ̍ṣa̱bho jagmi̍rāha̱vaṃ niṣṭa̍ptā̱ śatru̱ṃ pṛta̍nāsu sāsa̱hiḥ |

asi̍ sa̱tya ṛ̍ṇa̱yā bra̍hmaṇaspata u̱grasya̍ cid dami̱tā vī̍l̤uha̱rṣiṇa̍:

||11||

ade̍vena̱ mana̍sā̱ yo ri̍ṣa̱ṇyati̍ śā̱sāmu̱gro manya̍māno̱ jighā̍ṃsati |

bṛha̍spate̱ mā praṇa̱k tasya̍ no va̱dho ni ka̍rma ma̱nyuṃ du̱reva̍sya̱ śardha̍taḥ

||12||

bhare̍ṣu̱ havyo̱ nama̍sopa̱sadyo̱ gantā̱ vāje̍ṣu̱ sani̍tā̱ dhana̍ṃdhanam |

viśvā̱ ida̱ryo a̍bhidi̱psvo̱3 mṛdho̱ bṛha̱spati̱rvi va̍varhā̱ rathā̍m̐ iva

||13||

teji̍ṣṭhayā tapa̱nī ra̱kṣasa̍stapa̱ ye tvā̍ ni̱de da̍dhi̱re dṛ̱ṣṭavī̍ryam |

ā̱vistat kṛ̍ṣva̱ yadasa̍t ta u̱kthyaṃ1bṛha̍spate̱ vi pa̍ri̱rāpo̍ ardaya

||14||

bṛha̍spate̱ ati̱ yada̱ryo arhā̍d dyu̱madvi̱bhāti̱ kratu̍ma̱jjane̍ṣu |

yad dī̱daya̱cchava̍sa ṛtaprajāta̱ tada̱smāsu̱ dravi̍ṇaṃ dhehi ci̱tram

||15||

mā na̍: ste̱nebhyo̱ ye a̱bhi dru̱haspa̱de ni̍rā̱miṇo̍ ri̱pavo'nne̍ṣu jāgṛ̱dhuḥ |

ā de̱vānā̱moha̍te̱ vi vrayo̍ hṛ̱di bṛha̍spate̱ na pa̱raḥ sāmno̍ viduḥ

||16||

viśve̍bhyo̱ hi tvā̱ bhuva̍nebhya̱spari̱ tvaṣṭāja̍na̱t sāmna̍:sāmnaḥ ka̱viḥ |

sa ṛ̍ṇa̱cidṛ̍ṇa̱yā brahma̍ṇa̱spati̍rdru̱ho ha̱ntā ma̱ha ṛ̱tasya̍ dha̱rtari̍

||17||

tava̍ śri̱ye vya̍jihīta̱ parva̍to̱ gavā̍ṃ go̱tramu̱dasṛ̍jo̱ yada̍ṅgiraḥ |

indre̍ṇa yu̱jā tama̍sā̱ parī̍vṛta̱ṃ bṛha̍spate̱ nira̱pāmau̍bjo arṇa̱vam

||18||

brahma̍ṇaspate̱ tvama̱sya ya̱ntā sū̱ktasya̍ bodhi̱ tana̍yaṃ ca jinva |

viśva̱ṃ tadbha̱draṃ yadava̍nti de̱vā bṛ̱had va̍dema vi̱dathe̍ su̱vīrā̍:

||19||