7 trita āptyaḥ agniḥ| triṣṭup|
agre̍ bṛ̱hannu̱ṣasā̍mū̱rdhvo a̍sthānnirjaga̱nvāntama̍so̱ jyoti̱ṣāgā̍t |
a̱gnirbhā̱nunā̱ ruśa̍tā̱ svaṅga̱ ā jā̱to viśvā̱ sadmā̍nyaprāḥ
||1||sa jā̱to garbho̍ asi̱ roda̍syo̱ragne̱ cāru̱rvibhṛ̍ta̱ oṣa̍dhīṣu |
ci̱traḥ śiśu̱: pari̱ tamā̍ṃsya̱ktūnpra mā̱tṛbhyo̱ adhi̱ kani̍kradadgāḥ
||2||viṣṇu̍ri̱tthā pa̍ra̱mama̍sya vi̱dvāñjā̱to bṛ̱hanna̱bhi pā̍ti tṛ̱tīya̍m |
ā̱sā yada̍sya̱ payo̱ akra̍ta̱ svaṃ sace̍taso a̱bhya̍rca̱ntyatra̍
||3||ata̍ u tvā pitu̱bhṛto̱ jani̍trīrannā̱vṛdha̱ṃ prati̍ cara̱ntyannai̍: |
tā ī̱ṃ pratye̍ṣi̱ puna̍ra̱nyarū̍pā̱ asi̱ tvaṃ vi̱kṣu mānu̍ṣīṣu̱ hotā̍
||4||hotā̍raṃ ci̱trara̍thamadhva̱rasya̍ ya̱jñasya̍yajñasya ke̱tuṃ ruśa̍ntam |
pratya̍rdhiṃ de̱vasya̍devasya ma̱hnā śri̱yā tva1gnimati̍thi̱ṃ janā̍nām
||5||sa tu vastrā̱ṇyadha̱ peśa̍nāni̱ vasā̍no a̱gnirnābhā̍ pṛthi̱vyāḥ |
a̱ru̱ṣo jā̱taḥ pa̱da il̤ā̍yāḥ pu̱rohi̍to rājanyakṣī̱ha de̱vān
||6||ā hi dyāvā̍pṛthi̱vī a̍gna u̱bhe sadā̍ pu̱tro na mā̱tarā̍ ta̱tantha̍ |
pra yā̱hyaccho̍śa̱to ya̍vi̱ṣṭhā'thā va̍ha sahasye̱ha de̱vān
||7||7 trita āptyaḥ| agniḥ| triṣṭup|
pi̱prī̱hi de̱vām̐ u̍śa̱to ya̍viṣṭha vi̱dvām̐ ṛ̱tūm̐ṝ̍tupate yaje̱ha |
ye daivyā̍ ṛ̱tvija̱stebhi̍ragne̱ tvaṃ hotṝ̍ṇāma̱syāya̍jiṣṭhaḥ
||1||veṣi̍ ho̱tramu̱ta po̱traṃ janā̍nāṃ mandhā̱tāsi̍ draviṇo̱dā ṛ̱tāvā̍ |
svāhā̍ va̱yaṃ kṛ̱ṇavā̍mā ha̱vīṃṣi̍ de̱vo de̱vānya̍jatva̱gnirarha̍n
||2||ā de̱vānā̱mapi̱ panthā̍maganma̱ yaccha̱knavā̍ma̱ tadanu̱ pravo̍l̤hum |
a̱gnirvi̱dvāntsa ya̍jā̱tsedu̱ hotā̱ so a̍dhva̱rāntsa ṛ̱tūnka̍lpayāti
||3||yadvo̍ va̱yaṃ pra̍mi̱nāma̍ vra̱tāni̍ vi̱duṣā̍ṃ devā̱ avi̍duṣṭarāsaḥ |
a̱gniṣṭadviśva̱mā pṛ̍ṇāti vi̱dvānyebhi̍rde̱vām̐ ṛ̱tubhi̍: ka̱lpayā̍ti
||4||yatpā̍ka̱trā mana̍sā dī̱nada̍kṣā̱ na ya̱jñasya̍ manva̱te martyā̍saḥ |
a̱gniṣṭaddhotā̍ kratu̱vidvi̍jā̱nanyaji̍ṣṭho de̱vām̐ ṛ̍tu̱śo ya̍jāti
||5||viśve̍ṣā̱ṃ hya̍dhva̱rāṇā̱manī̍kaṃ ci̱traṃ ke̱tuṃ jani̍tā tvā ja̱jāna̍ |
sa ā ya̍jasva nṛ̱vatī̱ranu̱ kṣā: spā̱rhā iṣa̍: kṣu̱matī̍rvi̱śvaja̍nyāḥ
||6||yaṃ tvā̱ dyāvā̍pṛthi̱vī yaṃ tvāpa̱stvaṣṭā̱ yaṃ tvā̍ su̱jani̍mā ja̱jāna̍ |
panthā̱manu̍ pravi̱dvānpi̍tṛ̱yāṇa̍ṃ dyu̱mada̍gne samidhā̱no vi bhā̍hi
||7||7 trita āptyaḥ| agniḥ| triṣṭup|
i̱no rā̍jannara̱tiḥ sami̍ddho̱ raudro̱ dakṣā̍ya suṣu̱mām̐ a̍darśi |
ci̱kidvi bhā̍ti bhā̱sā bṛ̍ha̱tā'si̍knīmeti̱ ruśa̍tīma̱pāja̍n
||1||kṛ̱ṣṇāṃ yadenī̍ma̱bhi varpa̍sā̱ bhūjja̱naya̱nyoṣā̍ṃ bṛha̱taḥ pi̱turjām |
ū̱rdhvaṃ bhā̱nuṃ sūrya̍sya stabhā̱yandi̱vo vasu̍bhirara̱tirvi bhā̍ti
||2||bha̱dro bha̱drayā̱ saca̍māna̱ āgā̱tsvasā̍raṃ jā̱ro a̱bhye̍ti pa̱ścāt |
su̱pra̱ke̱tairdyubhi̍ra̱gnirvi̱tiṣṭha̱nruśa̍dbhi̱rvarṇai̍ra̱bhi rā̱mama̍sthāt
||3||a̱sya yāmā̍so bṛha̱to na va̱gnūnindhā̍nā a̱gneḥ sakhyu̍: śi̱vasya̍ |
īḍya̍sya̱ vṛṣṇo̍ bṛha̱taḥ svāso̱ bhāmā̍so̱ yāma̍nna̱ktava̍ścikitre
||4||sva̱nā na yasya̱ bhāmā̍sa̱: pava̍nte̱ roca̍mānasya bṛha̱taḥ su̱diva̍: |
jyeṣṭhe̍bhi̱ryasteji̍ṣṭhaiḥ krīl̤u̱madbhi̱rvarṣi̍ṣṭhebhirbhā̱nubhi̱rnakṣa̍ti̱ dyām
||5||a̱sya śuṣmā̍so dadṛśā̱napa̍ve̱rjeha̍mānasya svanayanni̱yudbhi̍: |
pra̱tnebhi̱ryo ruśa̍dbhirde̱vata̍mo̱ vi rebha̍dbhirara̱tirbhāti̱ vibhvā̍
||6||sa ā va̍kṣi̱ mahi̍ na̱ ā ca̍ satsi di̱vaspṛ̍thi̱vyora̍ra̱tiryu̍va̱tyoḥ |
a̱gniḥ su̱tuka̍: su̱tuke̍bhi̱raśvai̱ rabha̍svadbhī̱ rabha̍svā̱m̐ eha ga̍myāḥ
||7||7 trita āptyaḥ| agniḥ| triṣṭup|
pra te̍ yakṣi̱ pra ta̍ iyarmi̱ manma̱ bhuvo̱ yathā̱ vandyo̍ no̱ have̍ṣu |
dhanva̍nniva pra̱pā a̍si̱ tvama̍gna iya̱kṣave̍ pū̱rave̍ pratna rājan
||1||yaṃ tvā̱ janā̍so a̱bhi sa̱ṃcara̍nti̱ gāva̍ u̱ṣṇami̍va vra̱jaṃ ya̍viṣṭha |
dū̱to de̱vānā̍masi̱ martyā̍nāma̱ntarma̱hām̐śca̍rasi roca̱nena̍
||2||śiśu̱ṃ na tvā̱ jenya̍ṃ va̱rdhaya̍ntī mā̱tā bi̍bharti sacana̱syamā̍nā |
dhano̱radhi̍ pra̱vatā̍ yāsi̱ harya̱ñjigī̍ṣase pa̱śuri̱vāva̍sṛṣṭaḥ
||3||mū̱rā a̍mūra̱ na va̱yaṃ ci̍kitvo mahi̱tvama̍gne̱ tvama̱ṅga vi̍tse |
śaye̍ va̱vriścara̍ti ji̱hvayā̱danre̍ri̱hyate̍ yuva̱tiṃ vi̱śpati̱: san
||4||kūci̍jjāyate̱ sana̍yāsu̱ navyo̱ vane̍ tasthau pali̱to dhū̱make̍tuḥ |
a̱snā̱tāpo̍ vṛṣa̱bho na pra ve̍ti̱ sace̍taso̱ yaṃ pra̱ṇaya̍nta̱ martā̍:
||5||ta̱nū̱tyaje̍va̱ taska̍rā vana̱rgū ra̍śa̱nābhi̍rda̱śabhi̍ra̱bhya̍dhītām |
i̱yaṃ te̍ agne̱ navya̍sī manī̱ṣā yu̱kṣvā ratha̱ṃ na śu̱caya̍dbhi̱raṅgai̍:
||6||brahma̍ ca te jātavedo̱ nama̍śce̱yaṃ ca̱ gīḥ sada̱midvardha̍nī bhūt |
rakṣā̍ ṇo agne̱ tana̍yāni to̱kā rakṣo̱ta na̍sta̱nvo̱3 apra̍yucchan
||7||7 trita āptyaḥ| agniḥ| triṣṭup|
eka̍: samu̱dro dha̱ruṇo̍ rayī̱ṇāma̱smaddhṛ̱do bhūri̍janmā̱ vi ca̍ṣṭe |
siṣa̱ktyūdha̍rni̱ṇyoru̱pastha̱ utsa̍sya̱ madhye̱ nihi̍taṃ pa̱daṃ veḥ
||1||sa̱mā̱naṃ nī̱l̤aṃ vṛṣa̍ṇo̱ vasā̍nā̱: saṃ ja̍gmire mahi̱ṣā arva̍tībhiḥ |
ṛ̱tasya̍ pa̱daṃ ka̱vayo̱ ni pā̍nti̱ guhā̱ nāmā̍ni dadhire̱ parā̍ṇi
||2||ṛ̱tā̱yinī̍ mā̱yinī̱ saṃ da̍dhāte mi̱tvā śiśu̍ṃ jajñaturva̱rdhaya̍ntī |
viśva̍sya̱ nābhi̱ṃ cara̍to dhru̱vasya̍ ka̱veści̱ttantu̱ṃ mana̍sā vi̱yanta̍:
||3||ṛ̱tasya̱ hi va̍rta̱naya̱: sujā̍ta̱miṣo̱ vājā̍ya pra̱diva̱: saca̍nte |
a̱dhī̱vā̱saṃ roda̍sī vāvasā̱ne ghṛ̱tairannai̍rvāvṛdhāte̱ madhū̍nām
||4||sa̱pta svasṝ̱raru̍ṣīrvāvaśā̱no vi̱dvānmadhva̱ ujja̍bhārā dṛ̱śe kam |
a̱ntarye̍me a̱ntari̍kṣe purā̱jā i̱cchanva̱vrima̍vidatpūṣa̱ṇasya̍
||5||sa̱pta ma̱ryādā̍: ka̱vaya̍statakṣu̱stāsā̱mekā̱mida̱bhya̍ṃhu̱ro gā̍t |
ā̱yorha̍ ska̱mbha u̍pa̱masya̍ nī̱l̤e pa̱thāṃ vi̍sa̱rge dha̱ruṇe̍ṣu tasthau
||6||asa̍cca̱ sacca̍ para̱me vyo̍ma̱ndakṣa̍sya̱ janma̱nnadi̍teru̱pasthe̍ |
a̱gnirha̍ naḥ prathama̱jā ṛ̱tasya̱ pūrva̱ āyu̍ni vṛṣa̱bhaśca̍ dhe̱nuḥ
||7||7 trita āptyaḥ| agniḥ| triṣṭup|
a̱yaṃ sa yasya̱ śarma̱nnavo̍bhira̱gneredha̍te jari̱tābhiṣṭau̍ |
jyeṣṭhe̍bhi̱ryo bhā̱nubhi̍ṝṣū̱ṇāṃ pa̱ryeti̱ pari̍vīto vi̱bhāvā̍
||1||yo bhā̱nubhi̍rvi̱bhāvā̍ vi̱bhātya̱gnirde̱vebhi̍ṝ̱tāvāja̍sraḥ |
ā yo vi̱vāya̍ sa̱khyā sakhi̱bhyo'pa̍rihvṛto̱ atyo̱ na sapti̍:
||2||īśe̱ yo viśva̍syā de̱vavī̍te̱rīśe̍ vi̱śvāyu̍ru̱ṣaso̱ vyu̍ṣṭau | ā yasmi̍nma̱nā ha̱vīṃṣya̱gnāvari̍ṣṭarathaḥ ska̱bhnāti̍ śū̱ṣaiḥ
||3||śū̱ṣebhi̍rvṛ̱dho ju̍ṣā̱ṇo a̱rkairde̱vām̐ acchā̍ raghu̱patvā̍ jigāti |
ma̱ndro hotā̱ sa ju̱hvā̱3 yaji̍ṣṭha̱: sammi̍ślo a̱gnirā ji̍gharti de̱vān
||4||tamu̱srāmindra̱ṃ na reja̍mānama̱gniṃ gī̱rbhirnamo̍bhi̱rā kṛ̍ṇudhvam |
ā yaṃ viprā̍so ma̱tibhi̍rgṛ̱ṇanti̍ jā̱tave̍dasaṃ ju̱hva̍ṃ sa̱hānā̍m
||5||saṃ yasmi̱nviśvā̱ vasū̍ni ja̱gmurvāje̱ nāśvā̱: saptī̍vanta̱ evai̍: |
a̱sme ū̱tīrindra̍vātatamā arvācī̱nā a̍gna̱ ā kṛ̍ṇuṣva
||6||adhā̱ hya̍gne ma̱hnā ni̱ṣadyā̍ sa̱dyo ja̍jñā̱no havyo̍ ba̱bhūtha̍ |
taṃ te̍ de̱vāso̱ anu̱ keta̍māya̱nnadhā̍vardhanta pratha̱māsa̱ ūmā̍:
||7||7 trita āptyaḥ| agniḥ| triṣṭup|
sva̱sti no̍ di̱vo a̍gne pṛthi̱vyā vi̱śvāyu̍rdhehi ya̱jathā̍ya deva |
sace̍mahi̱ tava̍ dasma prake̱tairu̍ru̱ṣyā ṇa̍ u̱rubhi̍rdeva̱ śaṃsai̍:
||1||i̱mā a̍gne ma̱taya̱stubhya̍ṃ jā̱tā gobhi̱raśvai̍ra̱bhi gṛ̍ṇanti̱ rādha̍: |
ya̱dā te̱ marto̱ anu̱ bhoga̱māna̱ḍvaso̱ dadhā̍no ma̱tibhi̍: sujāta
||2||a̱gniṃ ma̍nye pi̱tara̍ma̱gnimā̱pima̱gniṃ bhrāta̍ra̱ṃ sada̱mitsakhā̍yam |
a̱gneranī̍kaṃ bṛha̱taḥ sa̍paryaṃ di̱vi śu̱kraṃ ya̍ja̱taṃ sūrya̍sya
||3||si̱dhrā a̍gne̱ dhiyo̍ a̱sme sanu̍trī̱ryaṃ trāya̍se̱ dama̱ ā nitya̍hotā |
ṛ̱tāvā̱ sa ro̱hida̍śvaḥ puru̱kṣurdyubhi̍rasmā̱ aha̍bhirvā̱mama̍stu
||4||dyubhi̍rhi̱taṃ mi̱trami̍va pra̱yoga̍ṃ pra̱tnamṛ̱tvija̍madhva̱rasya̍ jā̱ram |
bā̱hubhyā̍ma̱gnimā̱yavo̍'jananta vi̱kṣu hotā̍ra̱ṃ nya̍sādayanta
||5||sva̱yaṃ ya̍jasva di̱vi de̍va de̱vānkiṃ te̱ pāka̍: kṛṇava̱dapra̍cetāḥ |
yathāya̍ja ṛ̱tubhi̍rdeva de̱vāne̱vā ya̍jasva ta̱nva̍ṃ sujāta
||6||bhavā̍ no agne'vi̱tota go̱pā bhavā̍ vaya̱skṛdu̱ta no̍ vayo̱dhāḥ |
rāsvā̍ ca naḥ sumaho ha̱vyadā̍ti̱ṃ trāsvo̱ta na̍sta̱nvo̱3 apra̍yucchan
||7||9 triśirāstvāṣṭraḥ| agniḥ,7-9 indraḥ| triṣṭup|
pra ke̱tunā̍ bṛha̱tā yā̍tya̱gnirā roda̍sī vṛṣa̱bho ro̍ravīti |
di̱vaści̱dantā̍m̐ upa̱mām̐ udā̍nal̤a̱pāmu̱pasthe̍ mahi̱ṣo va̍vardha
||1||mu̱moda̱ garbho̍ vṛṣa̱bhaḥ ka̱kudmā̍nasre̱mā va̱tsaḥ śimī̍vām̐ arāvīt |
sa de̱vatā̱tyudya̍tāni kṛ̱ṇvantsveṣu̱ kṣaye̍ṣu pratha̱mo ji̍gāti
||2||ā yo mū̱rdhāna̍ṃ pi̱trorara̍bdha̱ nya̍dhva̱re da̍dhire̱ sūro̱ arṇa̍: |
asya̱ patma̱nnaru̍ṣī̱raśva̍budhnā ṛ̱tasya̱ yonau̍ ta̱nvo̍ juṣanta
||3||u̱ṣau̍ṣo̱ hi va̍so̱ agra̱meṣi̱ tvaṃ ya̱mayo̍rabhavo vi̱bhāvā̍ |
ṛ̱tāya̍ sa̱pta da̍dhiṣe pa̱dāni̍ ja̱naya̍nmi̱traṃ ta̱nve̱3 svāyai̍
||4||bhuva̱ścakṣu̍rma̱ha ṛ̱tasya̍ go̱pā bhuvo̱ varu̍ṇo̱ yadṛ̱tāya̱ veṣi̍ |
bhuvo̍ a̱pāṃ napā̍jjātavedo̱ bhuvo̍ dū̱to yasya̍ ha̱vyaṃ jujo̍ṣaḥ
||5||bhuvo̍ ya̱jñasya̱ raja̍saśca ne̱tā yatrā̍ ni̱yudbhi̱: saca̍se śi̱vābhi̍: |
di̱vi mū̱rdhāna̍ṃ dadhiṣe sva̱rṣāṃ ji̱hvāma̍gne cakṛṣe havya̱vāha̍m
||6||a̱sya tri̱taḥ kratu̍nā va̱vre a̱ntari̱cchandhī̱tiṃ pi̱turevai̱: para̍sya |
sa̱ca̱syamā̍naḥ pi̱troru̱pasthe̍ jā̱mi bru̍vā̱ṇa āyu̍dhāni veti
||7||sa pitryā̱ṇyāyu̍dhāni vi̱dvānindre̍ṣita ā̱ptyo a̱bhya̍yudhyat |
tri̱śī̱rṣāṇa̍ṃ sa̱ptara̍śmiṃ jagha̱nvāntvā̱ṣṭrasya̍ ci̱nniḥ sa̍sṛje tri̱to gāḥ
||8||bhūrīdindra̍ u̱dina̍kṣanta̱mojo'vā̍bhina̱tsatpa̍ti̱rmanya̍mānam |
tvā̱ṣṭrasya̍ cidvi̱śvarū̍pasya̱ gonā̍mācakrā̱ṇastrīṇi̍ śī̱rṣā parā̍ vark
||9||9 triśirāstvāṣṭraḥ,sindhudvīpa āmbarīṣo vā| āpaḥ| gāyatrī,5 vardhamānā gāyatrī, 7 pratiṣṭhā gāyatrī, 8 -9 anuṣṭup|
āpo̱ hi ṣṭhā ma̍yo̱bhuva̱stā na̍ ū̱rje da̍dhātana | ma̱he raṇā̍ya̱ cakṣa̍se
||1||yo va̍: śi̱vata̍mo̱ rasa̱stasya̍ bhājayate̱ha na̍: | u̱śa̱tīri̍va mā̱tara̍:
||2||tasmā̱ ara̍ṃ gamāma vo̱ yasya̱ kṣayā̍ya̱ jinva̍tha | āpo̍ ja̱naya̍thā ca naḥ
||3||śaṃ no̍ de̱vīra̱bhiṣṭa̍ya̱ āpo̍ bhavantu pī̱taye̍ | śaṃ yora̱bhi sra̍vantu naḥ
||4||īśā̍nā̱ vāryā̍ṇā̱ṃ kṣaya̍ntīścarṣaṇī̱nām | a̱po yā̍cāmi bheṣa̱jam
||5||a̱psu me̱ somo̍ abravīda̱ntarviśvā̍ni bheṣa̱jā | a̱gniṃ ca̍ vi̱śvaśa̍mbhuvam
||6||āpa̍: pṛṇī̱ta bhe̍ṣa̱jaṃ varū̍thaṃ ta̱nve̱3 mama̍ | jyokca̱ sūrya̍ṃ dṛ̱śe
||7||i̱damā̍pa̱: pra va̍hata̱ yatkiṃ ca̍ duri̱taṃ mayi̍ | yadvā̱hama̍bhidu̱droha̱ yadvā̍ śe̱pa u̱tānṛ̍tam
||8||āpo̍ a̱dyānva̍cāriṣa̱ṃ rase̍na̱ sama̍gasmahi | paya̍svānagna̱ ā ga̍hi̱ taṃ mā̱ saṃ sṛ̍ja̱ varca̍sā
||9||14 navamīvarjyānāmayujāṃ ṣaṣṭhyāśca vaivasvatī yamī ṛṣikā| yamaḥ| ṣaṣṭhīvarjyānāṃ yujāṃ navamyāśca vaivasvato yamaḥ ṛṣiḥ| yamī| triṣṭup, 13virāṭsthānā|
o ci̱tsakhā̍yaṃ sa̱khyā va̍vṛtyāṃ ti̱raḥ pu̱rū ci̍darṇa̱vaṃ ja̍ga̱nvān |
pi̱turnapā̍ta̱mā da̍dhīta ve̱dhā adhi̱ kṣami̍ prata̱raṃ dīdhyā̍naḥ
||1||na te̱ sakhā̍ sa̱khyaṃ va̍ṣṭye̱tatsala̍kṣmā̱ yadviṣu̍rūpā̱ bhavā̍ti |
ma̱haspu̱trāso̱ asu̍rasya vī̱rā di̱vo dha̱rtāra̍ urvi̱yā pari̍ khyan
||2||u̱śanti̍ ghā̱ te a̱mṛtā̍sa e̱tadeka̍sya cittya̱jasa̱ṃ martya̍sya |
ni te̱ mano̱ mana̍si dhāyya̱sme janyu̱: pati̍sta̱nva1mā vi̍viśyāḥ
||3||na yatpu̱rā ca̍kṛ̱mā kaddha̍ nū̱namṛ̱tā vada̍nto̱ anṛ̍taṃ rapema |
ga̱ndha̱rvo a̱psvapyā̍ ca̱ yoṣā̱ sā no̱ nābhi̍: para̱maṃ jā̱mi tannau̍
||4||garbhe̱ nu nau̍ jani̱tā dampa̍tī karde̱vastvaṣṭā̍ savi̱tā vi̱śvarū̍paḥ |
naki̍rasya̱ pra mi̍nanti vra̱tāni̱ veda̍ nāva̱sya pṛ̍thi̱vī u̱ta dyauḥ
||5||ko a̱sya ve̍da pratha̱masyāhna̱: ka ī̍ṃ dadarśa̱ ka i̱ha pra vo̍cat |
bṛ̱hanmi̱trasya̱ varu̍ṇasya̱ dhāma̱ kadu̍ brava āhano̱ vīcyā̱ nṝn
||6||ya̱masya̍ mā ya̱myaṃ1 kāma̱ āga̍ntsamā̱ne yonau̍ saha̱śeyyā̍ya |
jā̱yeva̱ patye̍ ta̱nva̍ṃ riricyā̱ṃ vi ci̍dvṛheva̱ rathye̍va ca̱krā
||7||na ti̍ṣṭhanti̱ na ni mi̍ṣantye̱te de̱vānā̱ṃ spaśa̍ i̱ha ye cara̍nti |
a̱nyena̱ madā̍hano yāhi̱ tūya̱ṃ tena̱ vi vṛ̍ha̱ rathye̍va ca̱krā
||8||rātrī̍bhirasmā̱ aha̍bhirdaśasye̱tsūrya̍sya̱ cakṣu̱rmuhu̱runmi̍mīyāt |
di̱vā pṛ̍thi̱vyā mi̍thu̱nā saba̍ndhū ya̱mīrya̱masya̍ bibhṛyā̱dajā̍mi
||9||ā ghā̱ tā ga̍cchā̱nutta̍rā yu̱gāni̱ yatra̍ jā̱maya̍: kṛ̱ṇava̱nnajā̍mi |
upa̍ barbṛhi vṛṣa̱bhāya̍ bā̱huma̱nyami̍cchasva subhage̱ pati̱ṃ mat
||10||kiṃ bhrātā̍sa̱dyada̍nā̱thaṃ bhavā̍ti̱ kimu̱ svasā̱ yanniṝ̍tirni̱gacchā̍t |
kāma̍mūtā ba̱hve̱3tadra̍pāmi ta̱nvā̍ me ta̱nvaṃ1 saṃ pi̍pṛgdhi
||11||na vā u̍ te ta̱nvā̍ ta̱nvaṃ1 saṃ pa̍pṛcyāṃ pā̱pamā̍hu̱ryaḥ svasā̍raṃ ni̱gacchā̍t |
a̱nyena̱ matpra̱muda̍: kalpayasva̱ na te̱ bhrātā̍ subhage vaṣṭye̱tat
||12||ba̱to ba̍tāsi yama̱ naiva te̱ mano̱ hṛda̍yaṃ cāvidāma |
a̱nyā kila̱ tvāṃ ka̱kṣye̍va yu̱ktaṃ pari̍ ṣvajāte̱ libu̍jeva vṛ̱kṣam
||13||a̱nyamū̱ ṣu tvaṃ ya̍mya̱nya u̱ tvāṃ pari̍ ṣvajāte̱ libu̍jeva vṛ̱kṣam |
tasya̍ vā̱ tvaṃ mana̍ i̱cchā sa vā̱ tavā'dhā̍ kṛṇuṣva sa̱ṃvida̱ṃ subha̍drām
||14||9 āṅgirhavirdhānaḥ| agniḥ| jagatī, 7-9 triṣṭup|
vṛṣā̱ vṛṣṇe̍ duduhe̱ doha̍sā di̱vaḥ payā̍ṃsi ya̱hvo adi̍te̱radā̍bhyaḥ |
viśva̱ṃ sa ve̍da̱ varu̍ṇo̱ yathā̍ dhi̱yā sa ya̱jñiyo̍ yajatu ya̱jñiyā̍m̐ ṛ̱tūn
||1||rapa̍dgandha̱rvīrapyā̍ ca̱ yoṣa̍ṇā na̱dasya̍ nā̱de pari̍ pātu me̱ mana̍: |
i̱ṣṭasya̱ madhye̱ adi̍ti̱rni dhā̍tu no̱ bhrātā̍ no jye̱ṣṭhaḥ pra̍tha̱mo vi vo̍cati
||2||so ci̱nnu bha̱drā kṣu̱matī̱ yaśa̍svatyu̱ṣā u̍vāsa̱ mana̍ve̱ sva̍rvatī |
yadī̍mu̱śanta̍muśa̱tāmanu̱ kratu̍ma̱gniṃ hotā̍raṃ vi̱dathā̍ya̱ jīja̍nan
||3||adha̱ tyaṃ dra̱psaṃ vi̱bhva̍ṃ vicakṣa̱ṇaṃ virābha̍radiṣi̱taḥ śye̱no a̍dhva̱re |
yadī̱ viśo̍ vṛ̱ṇate̍ da̱smamāryā̍ a̱gniṃ hotā̍ra̱madha̱ dhīra̍jāyata
||4||sadā̍si ra̱ṇvo yava̍seva̱ puṣya̍te̱ hotrā̍bhiragne̱ manu̍ṣaḥ svadhva̱raḥ |
vipra̍sya vā̱ yaccha̍śamā̱na u̱kthyaṃ1 vāja̍ṃ sasa̱vām̐ u̍pa̱yāsi̱ bhūri̍bhiḥ
||5||udī̍raya pi̱tarā̍ jā̱ra ā bhaga̱miya̍kṣati harya̱to hṛ̱tta i̍ṣyati |
viva̍kti̱ vahni̍: svapa̱syate̍ ma̱khasta̍vi̱ṣyate̱ asu̍ro̱ vepa̍te ma̱tī
||6||yaste̍ agne suma̱tiṃ marto̱ akṣa̱tsaha̍saḥ sūno̱ ati̱ sa pra śṛ̍ṇve |
iṣa̱ṃ dadhā̍no̱ vaha̍māno̱ aśvai̱rā sa dyu̱mām̐ ama̍vānbhūṣati̱ dyūn
||7||yada̍gna e̱ṣā sami̍ti̱rbhavā̍ti de̱vī de̱veṣu̍ yaja̱tā ya̍jatra |
ratnā̍ ca̱ yadvi̱bhajā̍si svadhāvo bhā̱gaṃ no̱ atra̱ vasu̍mantaṃ vītāt
||8||śru̱dhī no̍ agne̱ sada̍ne sa̱dhasthe̍ yu̱kṣvā ratha̍ma̱mṛta̍sya dravi̱tnum |
ā no̍ vaha̱ roda̍sī de̱vapu̍tre̱ māki̍rde̱vānā̱mapa̍ bhūri̱ha syā̍:
||9||9 āṅgirhavirdhānaḥ| agniḥ| triṣṭup|
dyāvā̍ ha̱ kṣāmā̍ pratha̱me ṛ̱tenā̍'bhiśrā̱ve bha̍vataḥ satya̱vācā̍ |
de̱vo yanmartā̍nya̱jathā̍ya kṛ̱ṇvantsīda̱ddhotā̍ pra̱tyaṅsvamasu̱ṃ yan
||1||de̱vo de̱vānpa̍ri̱bhūṝ̱tena̱ vahā̍ no ha̱vyaṃ pra̍tha̱maści̍ki̱tvān |
dhū̱make̍tuḥ sa̱midhā̱ bhāṛ̍jīko ma̱ndro hotā̱ nityo̍ vā̱cā yajī̍yān
||2||svāvṛ̍gde̱vasyā̱mṛta̱ṃ yadī̱ gorato̍ jā̱tāso̍ dhārayanta u̱rvī |
viśve̍ de̱vā anu̱ tatte̱ yaju̍rgurdu̱he yadenī̍ di̱vyaṃ ghṛ̱taṃ vāḥ
||3||arcā̍mi vā̱ṃ vardhā̱yāpo̍ ghṛtasnū̱ dyāvā̍bhūmī śṛṇu̱taṃ ro̍dasī me |
ahā̱ yaddyāvo'su̍nīti̱maya̱nmadhvā̍ no̱ atra̍ pi̱tarā̍ śiśītām
||4||kiṃ svi̍nno̱ rājā̍ jagṛhe̱ kada̱syā'ti̍ vra̱taṃ ca̍kṛmā̱ ko vi ve̍da |
mi̱traści̱ddhi ṣmā̍ juhurā̱ṇo de̱vāñchloko̱ na yā̱tāmapi̱ vājo̱ asti̍
||5||du̱rmantvatrā̱mṛta̍sya̱ nāma̱ sala̍kṣmā̱ yadviṣu̍rūpā̱ bhavā̍ti |
ya̱masya̱ yo ma̱nava̍te su̱mantvagne̱ tamṛ̍ṣva pā̱hyapra̍yucchan
||6||yasmi̍nde̱vā vi̱dathe̍ mā̱daya̍nte vi̱vasva̍ta̱: sada̍ne dhā̱raya̍nte |
sūrye̱ jyoti̱rada̍dhurmā̱sya1ktūnpari̍ dyota̱niṃ ca̍rato̱ aja̍srā
||7||yasmi̍nde̱vā manma̍ni sa̱ṃcara̍ntyapī̱cye̱3 na va̱yama̍sya vidma |
mi̱tro no̱ atrādi̍ti̱ranā̍gāntsavi̱tā de̱vo varu̍ṇāya vocat
||8||śru̱dhī no̍ agne̱ sada̍ne sa̱dhasthe̍ yu̱kṣvā ratha̍ma̱mṛta̍sya dravi̱tnum |
ā no̍ vaha̱ roda̍sī de̱vapu̍tre̱ māki̍rde̱vānā̱mapa̍ bhūri̱ha syā̍:
||9||5 āṅgirhavirdhānaḥ| vivasvānādityo vā| havirdhāne| triṣṭup, 5 jagatī|
yu̱je vā̱ṃ brahma̍ pū̱rvyaṃ namo̍bhi̱rvi śloka̍ etu pa̱thye̍va sū̱reḥ |
śṛ̱ṇvantu̱ viśve̍ a̱mṛta̍sya pu̱trā ā ye dhāmā̍ni di̱vyāni̍ ta̱sthuḥ
||1||ya̱me i̍va̱ yata̍māne̱ yadaita̱ṃ pra vā̍ṃ bhara̱nmānu̍ṣā deva̱yanta̍: |
ā sī̍data̱ṃ svamu̍ lo̱kaṃ vidā̍ne svāsa̱sthe bha̍vata̱minda̍ve naḥ
||2||pañca̍ pa̱dāni̍ ru̱po anva̍roha̱ṃ catu̍ṣpadī̱manve̍mi vra̱tena̍ |
a̱kṣare̍ṇa̱ prati̍ mima e̱tāmṛ̱tasya̱ nābhā̱vadhi̱ saṃ pu̍nāmi
||3||de̱vebhya̱: kama̍vṛṇīta mṛ̱tyuṃ pra̱jāyai̱ kama̱mṛta̱ṃ nāvṛ̍ṇīta |
bṛha̱spati̍ṃ ya̱jñama̍kṛṇvata̱ ṛṣi̍ṃ pri̱yāṃ ya̱masta̱nvaṃ1 prāri̍recīt
||4||sa̱pta kṣa̍ranti̱ śiśa̍ve ma̱rutva̍te pi̱tre pu̱trāso̱ apya̍vīvatannṛ̱tam |
u̱bhe ida̍syo̱bhaya̍sya rājata u̱bhe ya̍tete u̱bhaya̍sya puṣyataḥ
||5||16 vaivasvato yamaḥ| yamaḥ,6 aṅgiraḥpitratharvabhṛgusomāḥ,7-9 liṅgoktadevatāḥ pitaro vā,10-12 śvānau| triṣṭup,13,14,16, anuṣṭup,15bṛhatī|
pa̱re̱yi̱vāṃsa̍ṃ pra̱vato̍ ma̱hīranu̍ ba̱hubhya̱: panthā̍manupaspaśā̱nam |
vai̱va̱sva̱taṃ sa̱ṃgama̍na̱ṃ janā̍nāṃ ya̱maṃ rājā̍naṃ ha̱viṣā̍ duvasya
||1||ya̱mo no̍ gā̱tuṃ pra̍tha̱mo vi̍veda̱ naiṣā gavyū̍ti̱rapa̍bharta̱vā u̍ |
yatrā̍ na̱: pūrve̍ pi̱tara̍: pare̱yure̱nā ja̍jñā̱nāḥ pa̱thyā̱3 anu̱ svāḥ
||2||māta̍lī ka̱vyairya̱mo aṅgi̍robhi̱rbṛha̱spati̱ṝkva̍bhirvāvṛdhā̱naḥ |
yām̐śca̍ de̱vā vā̍vṛ̱dhurye ca̍ de̱vāntsvāhā̱nye sva̱dhayā̱nye ma̍danti
||3||i̱maṃ ya̍ma prasta̱ramā hi sīdā'ṅgi̍robhiḥ pi̱tṛbhi̍: saṃvidā̱naḥ |
ā tvā̱ mantrā̍: kaviśa̱stā va̍hantve̱nā rā̍janha̱viṣā̍ mādayasva
||4||aṅgi̍robhi̱rā ga̍hi ya̱jñiye̍bhi̱ryama̍ vairū̱pairi̱ha mā̍dayasva |
viva̍svantaṃ huve̱ yaḥ pi̱tā te̱'sminya̱jñe ba̱rhiṣyā ni̱ṣadya̍
||5||aṅgi̍raso naḥ pi̱taro̱ nava̍gvā̱ atha̍rvāṇo̱ bhṛga̍vaḥ so̱myāsa̍: |
teṣā̍ṃ va̱yaṃ su̍ma̱tau ya̱jñiyā̍nā̱mapi̍ bha̱dre sau̍mana̱se syā̍ma
||6||prehi̱ prehi̍ pa̱thibhi̍: pū̱rvyebhi̱ryatrā̍ na̱: pūrve̍ pi̱tara̍: pare̱yuḥ |
u̱bhā rājā̍nā sva̱dhayā̱ mada̍ntā ya̱maṃ pa̍śyāsi̱ varu̍ṇaṃ ca de̱vam
||7||saṃ ga̍cchasva pi̱tṛbhi̱: saṃ ya̱mene̍ṣṭāpū̱rtena̍ para̱me vyo̍man |
hi̱tvāyā̍va̱dyaṃ puna̱rasta̱mehi̱ saṃ ga̍cchasva ta̱nvā̍ su̱varcā̍:
||8||ape̍ta̱ vī̍ta̱ vi ca̍ sarpa̱tāto̱'smā e̱taṃ pi̱taro̍ lo̱kama̍kran |
aho̍bhira̱dbhira̱ktubhi̱rvya̍ktaṃ ya̱mo da̍dātyava̱sāna̍masmai
||9||ati̍ drava sārame̱yau śvānau̍ catura̱kṣau śa̱balau̍ sā̱dhunā̍ pa̱thā |
athā̍ pi̱tṝntsu̍vi̱datrā̱m̐ upe̍hi ya̱mena̱ ye sa̍dha̱māda̱ṃ mada̍nti
||10||yau te̱ śvānau̍ yama rakṣi̱tārau̍ catura̱kṣau pa̍thi̱rakṣī̍ nṛ̱cakṣa̍sau |
tābhyā̍mena̱ṃ pari̍ dehi rājantsva̱sti cā̍smā anamī̱vaṃ ca̍ dhehi
||11||u̱rū̱ṇa̱sāva̍su̱tṛpā̍ udumba̱lau ya̱masya̍ dū̱tau ca̍rato̱ janā̱m̐ anu̍ |
tāva̱smabhya̍ṃ dṛ̱śaye̱ sūryā̍ya̱ puna̍rdātā̱masu̍ma̱dyeha bha̱dram
||12||ya̱māya̱ soma̍ṃ sunuta ya̱māya̍ juhutā ha̱viḥ | ya̱maṃ ha̍ ya̱jño ga̍cchatya̱gnidū̍to̱ ara̍ṃkṛtaḥ
||13||ya̱māya̍ ghṛ̱tava̍ddha̱virju̱hota̱ pra ca̍ tiṣṭhata | sa no̍ de̱veṣvā ya̍maddī̱rghamāyu̱: pra jī̱vase̍
||14||ya̱māya̱ madhu̍mattama̱ṃ rājñe̍ ha̱vyaṃ ju̍hotana | i̱daṃ nama̱ ṛṣi̍bhyaḥ pūrva̱jebhya̱: pūrve̍bhyaḥ pathi̱kṛdbhya̍:
||15||trika̍drukebhiḥ patati̱ ṣal̤u̱rvīreka̱midbṛ̱hat | tri̱ṣṭubgā̍ya̱trī chandā̍ṃsi̱ sarvā̱ tā ya̱ma āhi̍tā
||16||14 śaṅkho yāmāyanaḥ|pitaraḥ| triṣṭup ,11 jagatī|
udī̍ratā̱mava̍ra̱ utparā̍sa̱ unma̍dhya̱māḥ pi̱tara̍: so̱myāsa̍: |
asu̱ṃ ya ī̱yura̍vṛ̱kā ṛ̍ta̱jñāste no̍'vantu pi̱taro̱ have̍ṣu
||1||i̱daṃ pi̱tṛbhyo̱ namo̍ astva̱dya ye pūrvā̍so̱ ya upa̍rāsa ī̱yuḥ |
ye pārthi̍ve̱ raja̱syā niṣa̍ttā̱ ye vā̍ nū̱naṃ su̍vṛ̱janā̍su vi̱kṣu
||2||āhaṃ pi̱tṝntsu̍vi̱datrā̍m̐ avitsi̱ napā̍taṃ ca vi̱krama̍ṇaṃ ca̱ viṣṇo̍: |
ba̱rhi̱ṣado̱ ye sva̱dhayā̍ su̱tasya̱ bhaja̍nta pi̱tvasta i̱hāga̍miṣṭhāḥ
||3||barhi̍ṣadaḥ pitara ū̱tya1rvāgi̱mā vo̍ ha̱vyā ca̍kṛmā ju̱ṣadhva̍m |
ta ā ga̱tāva̍sā̱ śaṃta̍me̱nā'thā̍ na̱: śaṃ yora̍ra̱po da̍dhāta
||4||upa̍hūtāḥ pi̱tara̍: so̱myāso̍ barhi̱ṣye̍ṣu ni̱dhiṣu̍ pri̱yeṣu̍ |
ta ā ga̍mantu̱ ta i̱ha śru̍va̱ntvadhi̍ bruvantu̱ te̍'vantva̱smān
||5||ācyā̱ jānu̍ dakṣiṇa̱to ni̱ṣadye̱maṃ ya̱jñama̱bhi gṛ̍ṇīta̱ viśve̍ |
mā hi̍ṃsiṣṭa pitara̱: kena̍ cinno̱ yadva̱ āga̍: puru̱ṣatā̱ karā̍ma
||6||āsī̍nāso aru̱ṇīnā̍mu̱pasthe̍ ra̱yiṃ dha̍tta dā̱śuṣe̱ martyā̍ya |
pu̱trebhya̍: pitara̱stasya̱ vasva̱: pra ya̍cchata̱ ta i̱horja̍ṃ dadhāta
||7||ye na̱: pūrve̍ pi̱tara̍: so̱myāso̍'nūhi̱re so̍mapī̱thaṃ vasi̍ṣṭhāḥ |
tebhi̍rya̱maḥ sa̍ṃrarā̱ṇo ha̱vīṃṣyu̱śannu̱śadbhi̍: pratikā̱mama̍ttu
||8||ye tā̍tṛ̱ṣurde̍va̱trā jeha̍mānā hotrā̱vida̱: stoma̍taṣṭāso a̱rkaiḥ |
āgne̍ yāhi suvi̱datre̍bhira̱rvāṅsa̱tyaiḥ ka̱vyaiḥ pi̱tṛbhi̍rgharma̱sadbhi̍:
||9||ye sa̱tyāso̍ havi̱rado̍ havi̱ṣpā indre̍ṇa de̱vaiḥ sa̱ratha̱ṃ dadhā̍nāḥ |
āgne̍ yāhi sa̱hasra̍ṃ devava̱ndaiḥ parai̱: pūrvai̍: pi̱tṛbhi̍rgharma̱sadbhi̍:
||10||agni̍ṣvāttāḥ pitara̱ eha ga̍cchata̱ sada̍:sadaḥ sadata supraṇītayaḥ |
a̱ttā ha̱vīṃṣi̱ praya̍tāni ba̱rhiṣyathā̍ ra̱yiṃ sarva̍vīraṃ dadhātana
||11||tvama̍gna īl̤i̱to jā̍tave̱do'vā̍ḍḍha̱vyāni̍ sura̱bhīṇi̍ kṛ̱tvī |
prādā̍: pi̱tṛbhya̍: sva̱dhayā̱ te a̍kṣanna̱ddhi tvaṃ de̍va̱ praya̍tā ha̱vīṃṣi̍
||12||ye ce̱ha pi̱taro̱ ye ca̱ neha yām̐śca̍ vi̱dma yām̐ u̍ ca̱ na pra̍vi̱dma |
tvaṃ ve̍ttha̱ yati̱ te jā̍tavedaḥ sva̱dhābhi̍rya̱jñaṃ sukṛ̍taṃ juṣasva
||13||ye a̍gnida̱gdhā ye ana̍gnidagdhā̱ madhye̍ di̱vaḥ sva̱dhayā̍ mā̱daya̍nte |
tebhi̍: sva̱rāl̤asu̍nītime̱tāṃ ya̍thāva̱śaṃ ta̱nva̍ṃ kalpayasva
||14||14 damano yāmāyanaḥ| agniḥ| triṣṭup,11-14 anuṣṭup|
maina̍magne̱ vi da̍ho̱ mābhi śo̍co̱ māsya̱ tvaca̍ṃ cikṣipo̱ mā śarī̍ram |
ya̱dā śṛ̱taṃ kṛ̱ṇavo̍ jātave̱do'the̍mena̱ṃ pra hi̍ṇutātpi̱tṛbhya̍:
||1||śṛ̱taṃ ya̱dā kara̍si jātave̱do'the̍mena̱ṃ pari̍ dattātpi̱tṛbhya̍: |
ya̱dā gacchā̱tyasu̍nītime̱tāmathā̍ de̱vānā̍ṃ vaśa̱nīrbha̍vāti
||2||sūrya̱ṃ cakṣu̍rgacchatu̱ vāta̍mā̱tmā dyāṃ ca̍ gaccha pṛthi̱vīṃ ca̱ dharma̍ṇā |
a̱po vā̍ gaccha̱ yadi̱ tatra̍ te hi̱tamoṣa̍dhīṣu̱ prati̍ tiṣṭhā̱ śarī̍raiḥ
||3||a̱jo bhā̱gastapa̍sā̱ taṃ ta̍pasva̱ taṃ te̍ śo̱cista̍patu̱ taṃ te̍ a̱rciḥ |
yāste̍ śi̱vāsta̱nvo̍ jātaveda̱stābhi̍rvahainaṃ su̱kṛtā̍mu lo̱kam
||4||ava̍ sṛja̱ puna̍ragne pi̱tṛbhyo̱ yasta̱ āhu̍ta̱ścara̍ti sva̱dhābhi̍: |
āyu̱rvasā̍na̱ upa̍ vetu̱ śeṣa̱: saṃ ga̍cchatāṃ ta̱nvā̍ jātavedaḥ
||5||yatte̍ kṛ̱ṣṇaḥ śa̍ku̱na ā̍tu̱toda̍ pipī̱laḥ sa̱rpa u̱ta vā̱ śvāpa̍daḥ |
a̱gniṣṭadvi̱śvāda̍ga̱daṃ kṛ̍ṇotu̱ soma̍śca̱ yo brā̍hma̱ṇām̐ ā̍vi̱veśa̍
||6||a̱gnervarma̱ pari̱ gobhi̍rvyayasva̱ saṃ prorṇu̍ṣva̱ pīva̍sā̱ meda̍sā ca |
nettvā̍ dhṛ̱ṣṇurhara̍sā̱ jarhṛ̍ṣāṇo da̱dhṛgvi̍dha̱kṣyanpa̍rya̱ṅkhayā̍te
||7||i̱mama̍gne cama̱saṃ mā vi ji̍hvaraḥ pri̱yo de̱vānā̍mu̱ta so̱myānā̍m |
e̱ṣa yaśca̍ma̱so de̍va̱pāna̱stasmi̍nde̱vā a̱mṛtā̍ mādayante
||8||kra̱vyāda̍ma̱gniṃ pra hi̍ṇomi dū̱raṃ ya̱marā̍jño gacchatu ripravā̱haḥ |
i̱haivāyamita̍ro jā̱tave̍dā de̱vebhyo̍ ha̱vyaṃ va̍hatu prajā̱nan
||9||yo a̱gniḥ kra̱vyātpra̍vi̱veśa̍ vo gṛ̱hami̱maṃ paśya̱nnita̍raṃ jā̱tave̍dasam |
taṃ ha̍rāmi pitṛya̱jñāya̍ de̱vaṃ sa gha̱rmami̍nvātpara̱me sa̱dhasthe̍
||10||yo a̱gniḥ kra̍vya̱vāha̍naḥ pi̱tṝnyakṣa̍dṛtā̱vṛdha̍: | predu̍ ha̱vyāni̍ vocati de̱vebhya̍śca pi̱tṛbhya̱ ā
||11||u̱śanta̍stvā̱ ni dhī̍mahyu̱śanta̱: sami̍dhīmahi | u̱śannu̍śa̱ta ā va̍ha pi̱tṝnha̱viṣe̱ atta̍ve
||12||yaṃ tvama̍gne sa̱mada̍ha̱stamu̱ nirvā̍payā̱ puna̍: | ki̱yāmbvatra̍ rohatu pākadū̱rvā vya̍lkaśā
||13||śīti̍ke̱ śīti̍kāvati̱ hlādi̍ke̱ hlādi̍kāvati | ma̱ṇḍū̱kyā̱3 su saṃ ga̍ma i̱maṃ sva1gniṃ ha̍rṣaya
||14||14 devaśravā yāmāyanaḥ| 1-2 saraṇyūḥ,3-6 pūṣā, 7-9 sarasvatī,10-14 āpaḥ, 11-13 somo vā| triṣṭup ,13-14 anuṣṭup, 13 purastādbṛhatī vā|
tvaṣṭā̍ duhi̱tre va̍ha̱tuṃ kṛ̍ṇo̱tītī̱daṃ viśva̱ṃ bhuva̍na̱ṃ same̍ti |
ya̱masya̍ mā̱tā pa̍ryu̱hyamā̍nā ma̱ho jā̱yā viva̍svato nanāśa
||1||apā̍gūhanna̱mṛtā̱ṃ martye̍bhyaḥ kṛ̱tvī sava̍rṇāmadadu̱rviva̍svate |
u̱tāśvinā̍vabhara̱dyattadāsī̱daja̍hādu̱ dvā mi̍thu̱nā sa̍ra̱ṇyūḥ
||2||pū̱ṣā tve̱taścyā̍vayatu̱ pra vi̱dvānana̍ṣṭapaśu̱rbhuva̍nasya go̱pāḥ |
sa tvai̱tebhya̱: pari̍ dadatpi̱tṛbhyo̱'gnirde̱vebhya̍: suvida̱triye̍bhyaḥ
||3||āyu̍rvi̱śvāyu̱: pari̍ pāsati tvā pū̱ṣā tvā̍ pātu̱ prapa̍the pu̱rastā̍t |
yatrāsa̍te su̱kṛto̱ yatra̱ te ya̱yustatra̍ tvā de̱vaḥ sa̍vi̱tā da̍dhātu
||4||pū̱ṣemā āśā̱ anu̍ veda̱ sarvā̱: so a̱smām̐ abha̍yatamena neṣat |
sva̱sti̱dā āghṛ̍ṇi̱: sarva̍vī̱ro'pra̍yucchanpu̱ra e̍tu prajā̱nan
||5||prapa̍the pa̱thāma̍janiṣṭa pū̱ṣā prapa̍the di̱vaḥ prapa̍the pṛthi̱vyāḥ |
u̱bhe a̱bhi pri̱yata̍me sa̱dhasthe̱ ā ca̱ parā̍ ca carati prajā̱nan
||6||sara̍svatīṃ deva̱yanto̍ havante̱ sara̍svatīmadhva̱re tā̱yamā̍ne |
sara̍svatīṃ su̱kṛto̍ ahvayanta̱ sara̍svatī dā̱śuṣe̱ vārya̍ṃ dāt
||7||sara̍svati̱ yā sa̱ratha̍ṃ ya̱yātha̍ sva̱dhābhi̍rdevi pi̱tṛbhi̱rmada̍ntī |
ā̱sadyā̱sminba̱rhiṣi̍ mādayasvā'namī̱vā iṣa̱ ā dhe̍hya̱sme
||8||sara̍svatī̱ṃ yāṃ pi̱taro̱ hava̍nte dakṣi̱ṇā ya̱jñama̍bhi̱nakṣa̍māṇāḥ |
sa̱ha̱srā̱rghami̱l̤o atra̍ bhā̱gaṃ rā̱yaspoṣa̱ṃ yaja̍māneṣu dhehi
||9||āpo̍ a̱smānmā̱tara̍: śundhayantu ghṛ̱tena̍ no ghṛta̱pva̍: punantu |
viśva̱ṃ hi ri̱praṃ pra̱vaha̍nti de̱vīrudidā̍bhya̱: śuci̱rā pū̱ta e̍mi
||10||dra̱psaśca̍skanda pratha̱mām̐ anu̱ dyūni̱maṃ ca̱ yoni̱manu̱ yaśca̱ pūrva̍: |
sa̱mā̱naṃ yoni̱manu̍ sa̱ṃcara̍ntaṃ dra̱psaṃ ju̍ho̱myanu̍ sa̱pta hotrā̍:
||11||yaste̍ dra̱psaḥ skanda̍ti̱ yaste̍ a̱ṃśurbā̱hucyu̍to dhi̱ṣaṇā̍yā u̱pasthā̍t |
a̱dhva̱ryorvā̱ pari̍ vā̱ yaḥ pa̱vitrā̱ttaṃ te̍ juhomi̱ mana̍sā̱ vaṣa̍ṭkṛtam
||12||yaste̍ dra̱psaḥ ska̱nno yaste̍ a̱ṃśura̱vaśca̱ yaḥ pa̱raḥ sru̱cā | a̱yaṃ de̱vo bṛha̱spati̱: saṃ taṃ si̍ñcatu̱ rādha̍se
||13||paya̍svatī̱roṣa̍dhaya̱: paya̍svanmāma̱kaṃ vaca̍: | a̱pāṃ paya̍sva̱ditpaya̱stena̍ mā sa̱ha śu̍ndhata
||14||14 saṃkusuko yāmāyanaḥ| 1-4 mṛtyuḥ,5 dhātā, 6 tvaṣṭā,7-14 pitṛmedhaḥ,14 prajāpatirvā| triṣṭup , 11 prastārapaṃktiḥ, 13 jagatī 14 anuṣṭup|
para̍ṃ mṛtyo̱ anu̱ pare̍hi̱ panthā̱ṃ yaste̱ sva ita̍ro deva̱yānā̍t |
cakṣu̍ṣmate śṛṇva̱te te̍ bravīmi̱ mā na̍: pra̱jāṃ rī̍riṣo̱ mota vī̱rān
||1||mṛ̱tyoḥ pa̱daṃ yo̱paya̍nto̱ yadaita̱ drāghī̍ya̱ āyu̍: prata̱raṃ dadhā̍nāḥ |
ā̱pyāya̍mānāḥ pra̱jayā̱ dhane̍na śu̱ddhāḥ pū̱tā bha̍vata yajñiyāsaḥ
||2||i̱me jī̱vā vi mṛ̱tairāva̍vṛtra̱nnabhū̍dbha̱drā de̱vahū̍tirno a̱dya |
prāñco̍ agāma nṛ̱taye̱ hasā̍ya̱ drāghī̍ya̱ āyu̍: prata̱raṃ dadhā̍nāḥ
||3||i̱maṃ jī̱vebhya̍: pari̱dhiṃ da̍dhāmi̱ maiṣā̱ṃ nu gā̱dapa̍ro̱ artha̍me̱tam |
śa̱taṃ jī̍vantu śa̱rada̍: purū̱cīra̱ntarmṛ̱tyuṃ da̍dhatā̱ṃ parva̍tena
||4||yathāhā̍nyanupū̱rvaṃ bhava̍nti̱ yatha̍ ṛ̱tava̍ ṛ̱tubhi̱ryanti̍ sā̱dhu |
yathā̱ na pūrva̱mapa̍ro̱ jahā̍tye̱vā dhā̍ta̱rāyū̍ṃṣi kalpayaiṣām
||5||ā ro̍ha̱tāyu̍rja̱rasa̍ṃ vṛṇā̱nā a̍nupū̱rvaṃ yata̍mānā̱ yati̱ ṣṭha |
i̱ha tvaṣṭā̍ su̱jani̍mā sa̱joṣā̍ dī̱rghamāyu̍: karati jī̱vase̍ vaḥ
||6||i̱mā nārī̍ravidha̱vāḥ su̱patnī̱rāñja̍nena sa̱rpiṣā̱ saṃ vi̍śantu |
a̱na̱śravo̍'namī̱vāḥ su̱ratnā̱ ā ro̍hantu̱ jana̍yo̱ yoni̱magre̍
||7||udī̍rṣva nārya̱bhi jī̍valo̱kaṃ ga̱tāsu̍me̱tamupa̍ śeṣa̱ ehi̍ |
ha̱sta̱grā̱bhasya̍ didhi̱ṣostave̱daṃ patyu̍rjani̱tvama̱bhi saṃ ba̍bhūtha
||8||dhanu̱rhastā̍dā̱dadā̍no mṛ̱tasyā̱'sme kṣa̱trāya̱ varca̍se̱ balā̍ya |
atrai̱va tvami̱ha va̱yaṃ su̱vīrā̱ viśvā̱: spṛdho̍ a̱bhimā̍tīrjayema
||9||upa̍ sarpa mā̱tara̱ṃ bhūmi̍me̱tāmu̍ru̱vyaca̍saṃ pṛthi̱vīṃ su̱śevā̍m |
ūrṇa̍mradā yuva̱tirdakṣi̍ṇāvata e̱ṣā tvā̍ pātu̱ niṝ̍teru̱pasthā̍t
||10||ucchva̍ñcasva pṛthivi̱ mā ni bā̍dhathāḥ sūpāya̱nāsmai̍ bhava sūpavañca̱nā |
mā̱tā pu̱traṃ yathā̍ si̱cā'bhye̍naṃ bhūma ūrṇuhi
||11||u̱cchvañca̍mānā pṛthi̱vī su ti̍ṣṭhatu sa̱hasra̱ṃ mita̱ upa̱ hi śraya̍ntām |
te gṛ̱hāso̍ ghṛta̱ścuto̍ bhavantu vi̱śvāhā̍smai śara̱ṇāḥ sa̱ntvatra̍
||12||utte̍ stabhnāmi pṛthi̱vīṃ tvatparī̱maṃ lo̱gaṃ ni̱dadha̱nmo a̱haṃ ri̍ṣam |
e̱tāṃ sthūṇā̍ṃ pi̱taro̍ dhārayantu̱ te'trā̍ ya̱maḥ sāda̍nā te minotu
||13||pra̱tī̱cīne̱ māmaha̱nīṣvā̍: pa̱rṇami̱vā da̍dhuḥ | pra̱tīcī̍ṃ jagrabhā̱ vāca̱maśva̍ṃ raśa̱nayā̍ yathā
||14||8 mathito yāmāyanaḥ bhṛgurvāruṇirvā, bhārgavaścyavano vā| āpaḥ gāvo vā, 1 uttarārdharcasya agnīṣomau| anuṣṭup, 6 gāyatrī |
ni va̍rtadhva̱ṃ mānu̍ gātā̱'smāntsi̍ṣakta revatīḥ | agnī̍ṣomā punarvasū a̱sme dhā̍rayataṃ ra̱yim
||1||puna̍renā̱ ni va̍rtaya̱ puna̍renā̱ nyā ku̍ru | indra̍ eṇā̱ ni ya̍cchatva̱gnire̍nā u̱pāja̍tu
||2||puna̍re̱tā ni va̍rtantāma̱sminpu̍ṣyantu̱ gopa̍tau | i̱haivāgne̱ ni dhā̍raye̱ha ti̍ṣṭhatu̱ yā ra̱yiḥ
||3||yanni̱yāna̱ṃ nyaya̍naṃ sa̱ṃjñāna̱ṃ yatpa̱rāya̍ṇam | ā̱varta̍naṃ ni̱varta̍na̱ṃ yo go̱pā api̱ taṃ hu̍ve
||4||ya u̱dāna̱ḍvyaya̍na̱ṃ ya u̱dāna̍ṭ pa̱rāya̍ṇam | ā̱varta̍naṃ ni̱varta̍na̱mapi̍ go̱pā ni va̍rtatām
||5||ā ni̍varta̱ ni va̍rtaya̱ puna̍rna indra̱ gā de̍hi | jī̱vābhi̍rbhunajāmahai
||6||pari̍ vo vi̱śvato̍ dadha ū̱rjā ghṛ̱tena̱ paya̍sā | ye de̱vāḥ ke ca̍ ya̱jñiyā̱ste ra̱yyā saṃ sṛ̍jantu naḥ
||7||ā ni̍vartana vartaya̱ ni ni̍vartana vartaya | bhūmyā̱ścata̍sraḥ pra̱diśa̱stābhya̍ enā̱ ni va̍rtaya
||8||10 aindro vimadaḥ prājāpatyo vā, vāsukro vasukṛdvā| agniḥ| gāyatrī, 1 ekapadā virāṭ (eṣa mantra: śāntyarthaḥ) 2anuṣṭup,9 virāṭ 10 triṣṭup|
bha̱draṃ no̱ api̍ vātaya̱ mana̍:
||1||a̱gnimī̍l̤e bhu̱jāṃ yavi̍ṣṭhaṃ śā̱sā mi̱traṃ du̱rdharī̍tum | yasya̱ dharma̱ntsva1renī̍: sapa̱ryanti̍ mā̱turūdha̍:
||2||yamā̱sā kṛ̱panī̍l̤aṃ bhā̱sāke̍tuṃ va̱rdhaya̍nti | bhrāja̍te̱ śreṇi̍dan
||3||a̱ryo vi̱śāṃ gā̱ture̍ti̱ pra yadāna̍ḍdi̱vo antā̍n | ka̱vira̱bhraṃ dīdyā̍naḥ
||4||ju̱ṣaddha̱vyā mānu̍ṣasyo̱rdhvasta̍sthā̱vṛbhvā̍ ya̱jñe | mi̱nvantsadma̍ pu̱ra e̍ti
||5||sa hi kṣemo̍ ha̱virya̱jñaḥ śru̱ṣṭīda̍sya gā̱ture̍ti | a̱gniṃ de̱vā vāśī̍mantam
||6||ya̱jñā̱sāha̱ṃ duva̍ iṣe̱'gniṃ pūrva̍sya̱ śeva̍sya | adre̍: sū̱numā̱yumā̍huḥ
||7||naro̱ ye ke cā̱smadā viśvette vā̱ma ā syu̍: | a̱gniṃ ha̱viṣā̱ vardha̍ntaḥ
||8||kṛ̱ṣṇaḥ śve̱to̍'ru̱ṣo yāmo̍ asya bra̱dhna ṛ̱jra u̱ta śoṇo̱ yaśa̍svān | hira̍ṇyarūpa̱ṃ jani̍tā jajāna
||9||e̱vā te̍ agne vima̱do ma̍nī̱ṣāmūrjo̍ napāda̱mṛte̍bhiḥ sa̱joṣā̍: |
gira̱ ā va̍kṣatsuma̱tīri̍yā̱na iṣa̱mūrja̍ṃ sukṣi̱tiṃ viśva̱mābhā̍:
||10||8 aindro vimadaḥ, prājāpatyo vā, vāsukro vasukṛdvā| agniḥ| āstārapaṃktiḥ|
āgniṃ na svavṛ̍ktibhi̱rhotā̍raṃ tvā vṛṇīmahe |
ya̱jñāya̍ stī̱rṇaba̍rhiṣe̱ vi vo̱ made̍ śī̱raṃ pā̍va̱kaśo̍ciṣa̱ṃ viva̍kṣase
||1||tvāmu̱ te svā̱bhuva̍: śu̱mbhantyaśva̍rādhasaḥ |
veti̱ tvāmu̍pa̱seca̍nī̱ vi vo̱ mada̱ ṛjī̍tiragna̱ āhu̍ti̱rviva̍kṣase
||2||tve dha̱rmāṇa̍ āsate ju̱hūbhi̍: siñca̱tīri̍va |
kṛ̱ṣṇā rū̱pāṇyarju̍nā̱ vi vo̱ made̱ viśvā̱ adhi̱ śriyo̍ dhiṣe̱ viva̍kṣase
||3||yama̍gne̱ manya̍se ra̱yiṃ saha̍sāvannamartya |
tamā no̱ vāja̍sātaye̱ vi vo̱ made̍ ya̱jñeṣu̍ ci̱tramā bha̍rā̱ viva̍kṣase
||4||a̱gnirjā̱to atha̍rvaṇā vi̱dadviśvā̍ni̱ kāvyā̍ |
bhuva̍ddū̱to vi̱vasva̍to̱ vi vo̱ made̍ pri̱yo ya̱masya̱ kāmyo̱ viva̍kṣase
||5||tvāṃ ya̱jñeṣvī̍l̤a̱te'gne̍ praya̱tya̍dhva̱re |
tvaṃ vasū̍ni̱ kāmyā̱ vi vo̱ made̱ viśvā̍ dadhāsi dā̱śuṣe̱ viva̍kṣase
||6||tvāṃ ya̱jñeṣvṛ̱tvija̱ṃ cāru̍magne̱ ni ṣe̍dire |
ghṛ̱tapra̍tīka̱ṃ manu̍ṣo̱ vi vo̱ made̍ śu̱kraṃ ceti̍ṣṭhama̱kṣabhi̱rviva̍kṣase
||7||agne̍ śu̱kreṇa̍ śo̱ciṣo̱ru pra̍thayase bṛ̱hat |
a̱bhi̱kranda̍nvṛṣāyase̱ vi vo̱ made̱ garbha̍ṃ dadhāsi jā̱miṣu̱ viva̍kṣase
||8||15 aindro vimadaḥ prājāpatyo vā, vāsukro vasukṛdvā| indraḥ| purastādbṛhatī 5,7,9 anuṣṭup, 15 triṣṭup |
kuha̍ śru̱ta indra̱: kasmi̍nna̱dya jane̍ mi̱tro na śrū̍yate | ṛṣī̍ṇāṃ vā̱ yaḥ kṣaye̱ guhā̍ vā̱ carkṛ̍ṣe gi̱rā
||1||i̱ha śru̱ta indro̍ a̱sme a̱dya stave̍ va̱jryṛcī̍ṣamaḥ | mi̱tro na yo jane̱ṣvā yaśa̍śca̱kre asā̱myā
||2||ma̱ho yaspati̱: śava̍so̱ asā̱myā ma̱ho nṛ̱mṇasya̍ tūtu̱jiḥ | bha̱rtā vajra̍sya dhṛ̱ṣṇoḥ pi̱tā pu̱trami̍va pri̱yam
||3||yu̱jā̱no aśvā̱ vāta̍sya̱ dhunī̍ de̱vo de̱vasya̍ vajrivaḥ | syantā̍ pa̱thā vi̱rukma̍tā sṛjā̱naḥ sto̱ṣyadhva̍naḥ
||4||tvaṃ tyā ci̱dvāta̱syāśvāgā̍ ṛ̱jrā tmanā̱ vaha̍dhyai | yayo̍rde̱vo na martyo̍ ya̱ntā naki̍rvi̱dāyya̍:
||5||adha̱ gmanto̱śanā̍ pṛcchate vā̱ṃ kada̍rthā na̱ ā gṛ̱ham | ā ja̍gmathuḥ parā̱kāddi̱vaśca̱ gmaśca̱ martya̍m
||6||ā na̍ indra pṛkṣase̱'smāka̱ṃ brahmodya̍tam | tattvā̍ yācāma̱he'va̱: śuṣṇa̱ṃ yaddhannamā̍nuṣam
||7||a̱ka̱rmā dasyu̍ra̱bhi no̍ ama̱ntura̱nyavra̍to̱ amā̍nuṣaḥ | tvaṃ tasyā̍mitraha̱nvadha̍rdā̱sasya̍ dambhaya
||8||tvaṃ na̍ indra śūra̱ śūrai̍ru̱ta tvotā̍so ba̱rhaṇā̍ | pu̱ru̱trā te̱ vi pū̱rtayo̱ nava̍nta kṣo̱ṇayo̍ yathā
||9||tvaṃ tānvṛ̍tra̱hatye̍ codayo̱ nṝnkā̍rpā̱ṇe śū̍ra vajrivaḥ | guhā̱ yadī̍ kavī̱nāṃ vi̱śāṃ nakṣa̍traśavasām
||10||ma̱kṣū tā ta̍ indra dā̱nāpna̍sa ākṣā̱ṇe śū̍ra vajrivaḥ | yaddha̱ śuṣṇa̍sya da̱mbhayo̍ jā̱taṃ viśva̍ṃ sa̱yāva̍bhiḥ
||11||māku̱dhrya̍gindra śūra̱ vasvī̍ra̱sme bhū̍vanna̱bhiṣṭa̍yaḥ | va̱yaṃva̍yaṃ ta āsāṃ su̱mne syā̍ma vajrivaḥ
||12||a̱sme tā ta̍ indra santu sa̱tyā'hi̍ṃsantīrupa̱spṛśa̍: | vi̱dyāma̱ yāsā̱ṃ bhujo̍ dhenū̱nāṃ na va̍jrivaḥ
||13||a̱ha̱stā yada̱padī̱ vardha̍ta̱ kṣāḥ śacī̍bhirve̱dyānā̍m | śuṣṇa̱ṃ pari̍ pradakṣi̱ṇidvi̱śvāya̍ve̱ ni śi̍śnathaḥ
||14||pibā̍pi̱bedi̍ndra śūra̱ soma̱ṃ mā ri̍ṣaṇyo vasavāna̱ vasu̱: san |
u̱ta trā̍yasva gṛṇa̱to ma̱ghono̍ ma̱haśca̍ rā̱yo re̱vata̍skṛdhī naḥ
||15||7 aindro vimadaḥ prājāpatyo vā, vāsukro vasukṛdvā|indraḥ| jagatīḥ 1,7 triṣṭup ,5 abhisāriṇī|
yajā̍maha̱ indra̱ṃ vajra̍dakṣiṇa̱ṃ harī̍ṇāṃ ra̱thyaṃ1 vivra̍tānām |
pra śmaśru̱ dodhu̍vadū̱rdhvathā̍ bhū̱dvi senā̍bhi̱rdaya̍māno̱ vi rādha̍sā
||1||harī̱ nva̍sya̱ yā vane̍ vi̱de vasvindro̍ ma̱ghairma̱ghavā̍ vṛtra̱hā bhu̍vat |
ṛ̱bhurvāja̍ ṛbhu̱kṣāḥ pa̍tyate̱ śavo'va̍ kṣṇaumi̱ dāsa̍sya̱ nāma̍ cit
||2||ya̱dā vajra̱ṃ hira̍ṇya̱midathā̱ ratha̱ṃ harī̱ yama̍sya̱ vaha̍to̱ vi sū̱ribhi̍: |
ā ti̍ṣṭhati ma̱ghavā̱ sana̍śruta̱ indro̱ vāja̍sya dī̱rghaśra̍vasa̱spati̍:
||3||so ci̱nnu vṛ̱ṣṭiryū̱thyā̱3 svā sacā̱m̐ indra̱: śmaśrū̍ṇi̱ hari̍tā̱bhi pru̍ṣṇute |
ava̍ veti su̱kṣaya̍ṃ su̱te madhūdiddhū̍noti̱ vāto̱ yathā̱ vana̍m
||4||yo vā̱cā vivā̍co mṛ̱dhravā̍caḥ pu̱rū sa̱hasrāśi̍vā ja̱ghāna̍ |
tatta̱dida̍sya̱ pauṃsya̍ṃ gṛṇīmasi pi̱teva̱ yastavi̍ṣīṃ vāvṛ̱dhe śava̍:
||5||stoma̍ṃ ta indra vima̱dā a̍jījana̱nnapū̍rvyaṃ puru̱tama̍ṃ su̱dāna̍ve |
vi̱dmā hya̍sya̱ bhoja̍nami̱nasya̱ yadā pa̱śuṃ na go̱pāḥ ka̍rāmahe
||6||māki̍rna e̱nā sa̱khyā vi yau̍ṣu̱stava̍ cendra vima̱dasya̍ ca̱ ṛṣe̍: |
vi̱dmā hi te̱ prama̍tiṃ deva jāmi̱vada̱sme te̍ santu sa̱khyā śi̱vāni̍
||7||6 aindro vimadaḥ, prājāpatyo vā, vāsukro vasukṛdvā| indraḥ| 4-6 aśvinau| āstārapaṃktiḥ, 4-6 anuṣṭup|
indra̱ soma̍mi̱maṃ pi̍ba̱ madhu̍mantaṃ ca̱mū su̱tam | a̱sme ra̱yiṃ ni dhā̍raya̱ vi vo̱ made̍ saha̱sriṇa̍ṃ purūvaso̱ viva̍kṣase
||1||tvāṃ ya̱jñebhi̍ru̱kthairupa̍ ha̱vyebhi̍rīmahe | śacī̍pate śacīnā̱ṃ vi vo̱ made̱ śreṣṭha̍ṃ no dhehi̱ vārya̱ṃ viva̍kṣase
||2||yaspati̱rvāryā̍ṇā̱masi̍ ra̱dhrasya̍ codi̱tā | indra̍ stotṝ̱ṇāma̍vi̱tā vi vo̱ made̍ dvi̱ṣo na̍: pā̱hyaṃha̍so̱ viva̍kṣase
||3||yu̱vaṃ śa̍krā māyā̱vinā̍ samī̱cī nira̍manthatam | vi̱ma̱dena̱ yadī̍l̤i̱tā nāsa̍tyā ni̱rama̍nthatam
||4||viśve̍ de̱vā a̍kṛpanta samī̱cyorni̱ṣpata̍ntyoḥ | nāsa̍tyāvabruvande̱vāḥ puna̱rā va̍hatā̱diti̍
||5||madhu̍manme pa̱rāya̍ṇa̱ṃ madhu̍ma̱tpuna̱rāya̍nam | tā no̍ devā de̱vata̍yā yu̱vaṃ madhu̍mataskṛtam
||6||11 aindro vimadaḥ prājāpatyo vā, vāsukro vasukṛdvā| somaḥ| āstārapaṃktiḥ|
bha̱draṃ no̱ api̍ vātaya̱ mano̱ dakṣa̍mu̱ta kratu̍m |
adhā̍ te sa̱khye andha̍so̱ vi vo̱ made̱ raṇa̱ngāvo̱ na yava̍se̱ viva̍kṣase
||1||hṛ̱di̱spṛśa̍sta āsate̱ viśve̍ṣu soma̱ dhāma̍su |
adhā̱ kāmā̍ i̱me mama̱ vi vo̱ made̱ vi ti̍ṣṭhante vasū̱yavo̱ viva̍kṣase
||2||u̱ta vra̱tāni̍ soma te̱ prāhaṃ mi̍nāmi pā̱kyā̍ |
adhā̍ pi̱teva̍ sū̱nave̱ vi vo̱ made̍ mṛ̱l̤ā no̍ a̱bhi ci̍dva̱dhādviva̍kṣase
||3||samu̱ pra ya̍nti dhī̱taya̱: sargā̍so'va̱tām̐ i̍va |
kratu̍ṃ naḥ soma jī̱vase̱ vi vo̱ made̍ dhā̱rayā̍ cama̱sām̐ i̍va̱ viva̍kṣase
||4||tava̱ tye so̍ma̱ śakti̍bhi̱rnikā̍māso̱ vyṛ̍ṇvire |
gṛtsa̍sya̱ dhīrā̍sta̱vaso̱ vi vo̱ made̍ vra̱jaṃ goma̍ntama̱śvina̱ṃ viva̍kṣase
||5||pa̱śuṃ na̍: soma rakṣasi puru̱trā viṣṭhi̍ta̱ṃ jaga̍t |
sa̱mākṛ̍ṇoṣi jī̱vase̱ vi vo̱ made̱ viśvā̍ sa̱mpaśya̱nbhuva̍nā̱ viva̍kṣase
||6||tvaṃ na̍: soma vi̱śvato̍ go̱pā adā̍bhyo bhava | sedha̍ rāja̱nnapa̱ sridho̱ vi vo̱ made̱ mā no̍ du̱:śaṃsa̍ īśatā̱ viva̍kṣase
||7||tvaṃ na̍: soma su̱kratu̍rvayo̱dheyā̍ya jāgṛhi | kṣe̱tra̱vitta̍ro̱ manu̍ṣo̱ vi vo̱ made̍ dru̱ho na̍: pā̱hyaṃha̍so̱ viva̍kṣase
||8||tvaṃ no̍ vṛtrahanta̱mendra̍syendo śi̱vaḥ sakhā̍ | yatsī̱ṃ hava̍nte sami̱the vi vo̱ made̱ yudhya̍mānāsto̱kasā̍tau̱ viva̍kṣase
||9||a̱yaṃ gha̱ sa tu̱ro mada̱ indra̍sya vardhata pri̱yaḥ | a̱yaṃ ka̱kṣīva̍to ma̱ho vi vo̱ made̍ ma̱tiṃ vipra̍sya vardhaya̱dviva̍kṣase
||10||a̱yaṃ viprā̍ya dā̱śuṣe̱ vājā̍m̐ iyarti̱ goma̍taḥ | a̱yaṃ sa̱ptabhya̱ ā vara̱ṃ vi vo̱ made̱ prāndhaṃ śro̱ṇaṃ ca̍ tāriṣa̱dviva̍kṣase
||11||9 aindro vimadaḥ, prājāpatyo vā, vāsukro vasukṛdvā|pūṣā| anuṣṭup ,1,4 uṣṇik|
pra hyacchā̍ manī̱ṣā spā̱rhā yanti̍ ni̱yuta̍: | pra da̱srā ni̱yudra̍thaḥ pū̱ṣā a̍viṣṭu̱ māhi̍naḥ
||1||yasya̱ tyanma̍hi̱tvaṃ vā̱tāpya̍ma̱yaṃ jana̍: | vipra̱ ā va̍ṃsaddhī̱tibhi̱ścike̍ta suṣṭutī̱nām
||2||sa ve̍da suṣṭutī̱nāmindu̱rna pū̱ṣā vṛṣā̍ | a̱bhi psura̍: pruṣāyati vra̱jaṃ na̱ ā pru̍ṣāyati
||3||ma̱ṃsī̱mahi̍ tvā va̱yama̱smāka̍ṃ deva pūṣan | ma̱tī̱nāṃ ca̱ sādha̍na̱ṃ viprā̍ṇāṃ cādha̱vam
||4||pratya̍rdhirya̱jñānā̍maśvaha̱yo rathā̍nām | ṛṣi̱: sa yo manu̍rhito̱ vipra̍sya yāvayatsa̱khaḥ
||5||ā̱dhīṣa̍māṇāyā̱: pati̍: śu̱cāyā̍śca śu̱casya̍ ca | vā̱so̱vā̱yo'vī̍nā̱mā vāsā̍ṃsi̱ marmṛ̍jat
||6||i̱no vājā̍nā̱ṃ pati̍ri̱naḥ pu̍ṣṭī̱nāṃ sakhā̍ | pra śmaśru̍ harya̱to dū̍dho̱dvi vṛthā̱ yo adā̍bhyaḥ
||7||ā te̱ ratha̍sya pūṣanna̱jā dhura̍ṃ vavṛtyuḥ | viśva̍syā̱rthina̱: sakhā̍ sano̱jā ana̍pacyutaḥ
||8||a̱smāka̍mū̱rjā ratha̍ṃ pū̱ṣā a̍viṣṭu̱ māhi̍naḥ | bhuva̱dvājā̍nāṃ vṛ̱dha i̱maṃ na̍: śṛṇava̱ddhava̍m
||9||24 aindro vasukra:| indraḥ|triṣṭup|
asa̱tsu me̍ jarita̱: sābhi̍ve̱go yatsu̍nva̱te yaja̍mānāya̱ śikṣa̍m |
anā̍śīrdāma̱hama̍smi praha̱ntā sa̍tya̱dhvṛta̍ṃ vṛjinā̱yanta̍mā̱bhum
||1||yadīda̱haṃ yu̱dhaye̍ sa̱ṃnayā̱nyade̍vayūnta̱nvā̱3 śūśu̍jānān |
a̱mā te̱ tumra̍ṃ vṛṣa̱bhaṃ pa̍cāni tī̱vraṃ su̱taṃ pa̍ñcada̱śaṃ ni ṣi̍ñcam
||2||nāhaṃ taṃ ve̍da̱ ya iti̱ bravī̱tyade̍vayūntsa̱mara̍ṇe jagha̱nvān |
ya̱dāvākhya̍tsa̱mara̍ṇa̱mṛghā̍va̱dādiddha̍ me vṛṣa̱bhā pra bru̍vanti
||3||yadajñā̍teṣu vṛ̱jane̱ṣvāsa̱ṃ viśve̍ sa̱to ma̱ghavā̍no ma āsan |
ji̱nāmi̱ vetkṣema̱ ā santa̍mā̱bhuṃ pra taṃ kṣi̍ṇā̱ṃ parva̍te pāda̱gṛhya̍
||4||na vā u̱ māṃ vṛ̱jane̍ vārayante̱ na parva̍tāso̱ yada̱haṃ ma̍na̱sye |
mama̍ sva̱nātkṛ̍dhu̱karṇo̍ bhayāta e̱vedanu̱ dyūnki̱raṇa̱: same̍jāt
||5||darśa̱nnvatra̍ śṛta̱pām̐ a̍ni̱ndrānbā̍hu̱kṣada̱: śara̍ve̱ patya̍mānān |
ghṛṣu̍ṃ vā̱ ye ni̍ni̱duḥ sakhā̍ya̱madhyū̱ nve̍ṣu pa̱vayo̍ vavṛtyuḥ
||6||abhū̱rvaukṣī̱rvyu1 āyu̍rāna̱ḍdarṣa̱nnu pūrvo̱ apa̍ro̱ nu da̍rṣat |
dve pa̱vaste̱ pari̱ taṃ na bhū̍to̱ yo a̱sya pā̱re raja̍so vi̱veṣa̍
||7||gāvo̱ yava̱ṃ prayu̍tā a̱ryo a̍kṣa̱ntā a̍paśyaṃ sa̱hago̍pā̱ścara̍ntīḥ |
havā̱ ida̱ryo a̱bhita̱: samā̍ya̱nkiya̍dāsu̱ svapa̍tiśchandayāte
||8||saṃ yadvaya̍ṃ yava̱sādo̱ janā̍nāma̱haṃ ya̱vāda̍ u̱rvajre̍ a̱ntaḥ |
atrā̍ yu̱kto̍'vasā̱tāra̍micchā̱datho̱ ayu̍ktaṃ yunajadvava̱nvān
||9||atredu̍ me maṃsase sa̱tyamu̱ktaṃ dvi̱pācca̱ yaccatu̍ṣpātsaṃsṛ̱jāni̍ |
strī̱bhiryo atra̱ vṛṣa̍ṇaṃ pṛta̱nyādayu̍ddho asya̱ vi bha̍jāni̱ veda̍:
||10||yasyā̍na̱kṣā du̍hi̱tā jātvāsa̱ kastāṃ vi̱dvām̐ a̱bhi ma̍nyāte a̱ndhām |
ka̱ta̱ro me̱niṃ prati̱ taṃ mu̍cāte̱ ya ī̱ṃ vahā̍te̱ ya ī̍ṃ vā vare̱yāt
||11||kiya̍tī̱ yoṣā̍ marya̱to va̍dhū̱yoḥ pari̍prītā̱ panya̍sā̱ vārye̍ṇa |
bha̱drā va̱dhūrbha̍vati̱ yatsu̱peśā̍: sva̱yaṃ sā mi̱traṃ va̍nute̱ jane̍ cit
||12||pa̱tto ja̍gāra pra̱tyañca̍matti śī̱rṣṇā śira̱: prati̍ dadhau̱ varū̍tham |
āsī̍na ū̱rdhvāmu̱pasi̍ kṣiṇāti̱ nya̍ṅṅuttā̱nāmanve̍ti̱ bhūmi̍m
||13||bṛ̱hanna̍cchā̱yo a̍palā̱śo arvā̍ ta̱sthau mā̱tā viṣi̍to atti̱ garbha̍: |
a̱nyasyā̍ va̱tsaṃ ri̍ha̱tī mi̍māya̱ kayā̍ bhu̱vā ni da̍dhe dhe̱nurūdha̍:
||14||sa̱pta vī̱rāso̍ adha̱rādudā̍yanna̱ṣṭotta̱rāttā̱tsama̍jagmira̱nte |
nava̍ pa̱ścātā̍tsthivi̱manta̍ āya̱ndaśa̱ prāksānu̱ vi ti̍ra̱ntyaśna̍:
||15||da̱śā̱nāmeka̍ṃ kapi̱laṃ sa̍mā̱naṃ taṃ hi̍nvanti̱ krata̍ve̱ pāryā̍ya |
garbha̍ṃ mā̱tā sudhi̍taṃ va̱kṣaṇā̱svave̍nantaṃ tu̱ṣaya̍ntī bibharti
||16||pīvā̍naṃ me̱ṣama̍pacanta vī̱rā nyu̍ptā a̱kṣā anu̍ dī̱va ā̍san |
dvā dhanu̍ṃ bṛha̱tīma̱psva1ntaḥ pa̱vitra̍vantā carataḥ pu̱nantā̍
||17||vi kro̍śa̱nāso̱ viṣva̍ñca āya̱npacā̍ti̱ nemo̍ na̱hi pakṣa̍da̱rdhaḥ |
a̱yaṃ me̍ de̱vaḥ sa̍vi̱tā tadā̍ha̱ drva̍nna̱ idva̍navatsa̱rpira̍nnaḥ
||18||apa̍śya̱ṃ grāma̱ṃ vaha̍mānamā̱rāda̍ca̱krayā̍ sva̱dhayā̱ varta̍mānam |
siṣa̍ktya̱ryaḥ pra yu̱gā janā̍nāṃ sa̱dyaḥ śi̱śnā pra̍minā̱no navī̍yān
||19||e̱tau me̱ gāvau̍ prama̱rasya̍ yu̱ktau mo ṣu pra se̍dhī̱rmuhu̱rinma̍mandhi |
āpa̍ścidasya̱ vi na̍śa̱ntyartha̱ṃ sūra̍śca ma̱rka upa̍ro babhū̱vān
||20||a̱yaṃ yo vajra̍: puru̱dhā vivṛ̍tto̱'vaḥ sūrya̍sya bṛha̱taḥ purī̍ṣāt |
śrava̱ ide̱nā pa̱ro a̱nyada̍sti̱ tada̍vya̱thī ja̍ri̱māṇa̍staranti
||21||vṛ̱kṣevṛ̍kṣe̱ niya̍tā mīmaya̱dgaustato̱ vaya̱: pra pa̍tānpūru̱ṣāda̍: |
athe̱daṃ viśva̱ṃ bhuva̍naṃ bhayāta̱ indrā̍ya su̱nvadṛṣa̍ye ca̱ śikṣa̍t
||22||de̱vānā̱ṃ māne̍ pratha̱mā a̍tiṣṭhankṛ̱ntatrā̍deṣā̱mupa̍rā̱ udā̍yan |
traya̍stapanti pṛthi̱vīma̍nū̱pā dvā bṛbū̍kaṃ vahata̱: purī̍ṣam
||23||sā te̍ jī̱vātu̍ru̱ta tasya̍ viddhi̱ mā smai̍tā̱dṛgapa̍ gūhaḥ sama̱rye |
ā̱viḥ sva̍: kṛṇu̱te gūha̍te bu̱saṃ sa pā̱dura̍sya ni̱rṇijo̱ na mu̍cyate
||24||(12) 1 indrasnuṣā vasukrapatnī ṛṣikā, 2,6,8,10,12 indra ṛṣiḥ, 3,4,5,7,9,11 aindro vasukra: ṛṣiḥ| 2,6,8,10,12 aindro vasukro devatā, 1,3,4,5,7,9,11 indro devatā| triṣṭup|
viśvo̱ hya1nyo a̱rirā̍ja̱gāma̱ mamedaha̱ śvaśu̍ro̱ nā ja̍gāma |
ja̱kṣī̱yāddhā̱nā u̱ta soma̍ṃ papīyā̱tsvā̍śita̱: puna̱rasta̍ṃ jagāyāt
||1||sa roru̍vadvṛṣa̱bhasti̱gmaśṛ̍ṅgo̱ varṣma̍ntasthau̱ vari̍ma̱nnā pṛ̍thi̱vyāḥ |
viśve̍ṣvenaṃ vṛ̱jane̍ṣu pāmi̱ yo me̍ ku̱kṣī su̱taso̍maḥ pṛ̱ṇāti̍
||2||adri̍ṇā te ma̱ndina̍ indra̱ tūyā̍ntsu̱nvanti̱ somā̱npiba̍si̱ tvame̍ṣām |
paca̍nti te vṛṣa̱bhām̐ atsi̱ teṣā̍ṃ pṛ̱kṣeṇa̱ yanma̍ghavanhū̱yamā̍naḥ
||3||i̱daṃ su me̍ jarita̱rā ci̍kiddhi pratī̱paṃ śāpa̍ṃ na̱dyo̍ vahanti |
lo̱pā̱śaḥ si̱ṃhaṃ pra̱tyañca̍matsāḥ kro̱ṣṭā va̍rā̱haṃ nira̍takta̱ kakṣā̍t
||4||ka̱thā ta̍ e̱tada̱hamā ci̍keta̱ṃ gṛtsa̍sya̱ pāka̍sta̱vaso̍ manī̱ṣām |
tvaṃ no̍ vi̱dvām̐ ṛ̍tu̱thā vi vo̍co̱ yamardha̍ṃ te maghavankṣe̱myā dhūḥ
||5||e̱vā hi māṃ ta̱vasa̍ṃ va̱rdhaya̍nti di̱vaści̍nme bṛha̱ta utta̍rā̱ dhūḥ |
pu̱rū sa̱hasrā̱ ni śi̍śāmi sā̱kama̍śa̱truṃ hi mā̱ jani̍tā ja̱jāna̍
||6||e̱vā hi māṃ ta̱vasa̍ṃ ja̱jñuru̱graṃ karma̍nkarma̱nvṛṣa̍ṇamindra de̱vāḥ |
vadhī̍ṃ vṛ̱traṃ vajre̍ṇa mandasā̱no'pa̍ vra̱jaṃ ma̍hi̱nā dā̱śuṣe̍ vam
||7||de̱vāsa̍ āyanpara̱śūm̐ra̍bibhra̱nvanā̍ vṛ̱ścanto̍ a̱bhi vi̱ḍbhirā̍yan |
ni su̱drvaṃ1 dadha̍to va̱kṣaṇā̍su̱ yatrā̱ kṛpī̍ṭa̱manu̱ tadda̍hanti
||8||śa̱śaḥ kṣu̱raṃ pra̱tyañca̍ṃ jagā̱rā'dri̍ṃ lo̱gena̱ vya̍bhedamā̱rāt |
bṛ̱hanta̍ṃ cidṛha̱te ra̍ndhayāni̱ vaya̍dva̱tso vṛ̍ṣa̱bhaṃ śūśu̍vānaḥ
||9||su̱pa̱rṇa i̱tthā na̱khamā si̍ṣā̱yāva̍ruddhaḥ pari̱pada̱ṃ na si̱ṃhaḥ |
ni̱ru̱ddhaści̍nmahi̱ṣasta̱rṣyāvā̍ngo̱dhā tasmā̍ a̱yatha̍ṃ karṣade̱tat
||10||tebhyo̍ go̱dhā a̱yatha̍ṃ karṣade̱tadye bra̱hmaṇa̍: prati̱pīya̱ntyannai̍: |
si̱ma u̱kṣṇo̍'vasṛ̱ṣṭām̐ a̍danti sva̱yaṃ balā̍ni ta̱nva̍: śṛṇā̱nāḥ
||11||e̱te śamī̍bhiḥ su̱śamī̍ abhūva̱nye hi̍nvi̱re ta̱nva1: soma̍ u̱kthaiḥ |
nṛ̱vadvada̱nnupa̍ no māhi̱ vājā̍ndi̱vi śravo̍ dadhiṣe̱ nāma̍ vī̱raḥ
||12||8 aindro vasukra:| indraḥ|triṣṭup|
vane̱ na vā̱ yo nya̍dhāyi cā̱kañchuci̍rvā̱ṃ stomo̍ bhuraṇāvajīgaḥ |
yasyedindra̍: puru̱dine̍ṣu̱ hotā̍ nṛ̱ṇāṃ naryo̱ nṛta̍maḥ kṣa̱pāvā̍n
||1||pra te̍ a̱syā u̱ṣasa̱: prāpa̍rasyā nṛ̱tau syā̍ma̱ nṛta̍masya nṛ̱ṇām |
anu̍ tri̱śoka̍: śa̱tamāva̍ha̱nnṝnkutse̍na̱ ratho̱ yo asa̍tsasa̱vān
||2||kaste̱ mada̍ indra̱ rantyo̍ bhū̱dduro̱ giro̍ a̱bhyu1gro vi dhā̍va |
kadvāho̍ a̱rvāgupa̍ mā manī̱ṣā ā tvā̍ śakyāmupa̱maṃ rādho̱ annai̍:
||3||kadu̍ dyu̱mnami̍ndra̱ tvāva̍to̱ nṝnkayā̍ dhi̱yā ka̍rasa̱ya kanna̱ āga̍n |
mi̱tro na sa̱tya u̍rugāya bhṛ̱tyā anne̍ samasya̱ yadasa̍nmanī̱ṣāḥ
||4||prera̍ya̱ sūro̱ artha̱ṃ na pā̱raṃ ye a̍sya̱ kāma̍ṃ jani̱dhā i̍va̱ gman |
gira̍śca̱ ye te̍ tuvijāta pū̱rvīrnara̍ indra prati̱śikṣa̱ntyannai̍:
||5||mātre̱ nu te̱ sumi̍te indra pū̱rvī dyaurma̱jmanā̍ pṛthi̱vī kāvye̍na |
varā̍ya te ghṛ̱tava̍ntaḥ su̱tāsa̱: svādma̍nbhavantu pī̱taye̱ madhū̍ni
||6||ā madhvo̍ asmā asica̱nnama̍tra̱mindrā̍ya pū̱rṇaṃ sa hi sa̱tyarā̍dhāḥ |
sa vā̍vṛdhe̱ vari̍ma̱nnā pṛ̍thi̱vyā a̱bhi kratvā̱ narya̱: pauṃsyai̍śca
||7||vyā̍na̱l̤indra̱: pṛta̍nā̱: svojā̱ āsmai̍ yatante sa̱khyāya̍ pū̱rvīḥ |
ā smā̱ ratha̱ṃ na pṛta̍nāsu tiṣṭha̱ yaṃ bha̱drayā̍ suma̱tyā co̱dayā̍se
||8||15 kavaṣa ailūṣaḥ|āpaḥ, apāṃ na pāt vā| triṣṭup|
pra de̍va̱trā brahma̍ṇe gā̱ture̍tva̱po acchā̱ mana̍so̱ na prayu̍kti |
ma̱hīṃ mi̱trasya̱ varu̍ṇasya dhā̱siṃ pṛ̍thu̱jraya̍se rīradhā suvṛ̱ktim
||1||adhva̍ryavo ha̱viṣma̍nto̱ hi bhū̱tā'cchā̱pa i̍tośa̱tīru̍śantaḥ |
ava̱ yāścaṣṭe̍ aru̱ṇaḥ su̍pa̱rṇastamāsya̍dhvamū̱rmima̱dyā su̍hastāḥ
||2||adhva̍ryavo̱'pa i̍tā samu̱drama̱pāṃ napā̍taṃ ha̱viṣā̍ yajadhvam |
sa vo̍ dadadū̱rmima̱dyā supū̍ta̱ṃ tasmai̱ soma̱ṃ madhu̍mantaṃ sunota
||3||yo a̍ni̱dhmo dīda̍yada̱psva1ntaryaṃ viprā̍sa̱ īl̤a̍te adhva̱reṣu̍ |
apā̍ṃ napā̱nmadhu̍matīra̱po dā̱ yābhi̱rindro̍ vāvṛ̱dhe vī̱ryā̍ya
||4||yābhi̱: somo̱ moda̍te̱ harṣa̍te ca kalyā̱ṇībhi̍ryuva̱tibhi̱rna marya̍: |
tā a̍dhvaryo a̱po acchā̱ pare̍hi̱ yadā̍si̱ñcā oṣa̍dhībhiḥ punītāt
||5||e̱vedyūne̍ yuva̱tayo̍ namanta̱ yadī̍mu̱śannu̍śa̱tīretyaccha̍ |
saṃ jā̍nate̱ mana̍sā̱ saṃ ci̍kitre'dhva̱ryavo̍ dhi̱ṣaṇāpa̍śca de̱vīḥ
||6||yo vo̍ vṛ̱tābhyo̱ akṛ̍ṇodu lo̱kaṃ yo vo̍ ma̱hyā a̱bhiśa̍ste̱ramu̍ñcat |
tasmā̱ indrā̍ya̱ madhu̍mantamū̱rmiṃ de̍va̱māda̍na̱ṃ pra hi̍ṇotanāpaḥ
||7||prāsmai̍ hinota̱ madhu̍mantamū̱rmiṃ garbho̱ yo va̍: sindhavo̱ madhva̱ utsa̍: |
ghṛ̱tapṛ̍ṣṭha̱mīḍya̍madhva̱reṣvā''po̍ revatīḥ śṛṇu̱tā hava̍ṃ me
||8||taṃ si̍ndhavo matsa̱rami̍ndra̱pāna̍mū̱rmiṃ pra he̍ta̱ ya u̱bhe iya̍rti |
ma̱da̱cyuta̍mauśā̱naṃ na̍bho̱jāṃ pari̍ tri̱tantu̍ṃ vi̱cara̍nta̱mutsa̍m
||9||ā̱varvṛ̍tatī̱radha̱ nu dvi̱dhārā̍ goṣu̱yudho̱ na ni̍ya̱vaṃ cara̍ntīḥ |
ṛṣe̱ jani̍trī̱rbhuva̍nasya̱ patnī̍ra̱po va̍ndasva sa̱vṛdha̱: sayo̍nīḥ
||10||hi̱notā̍ no adhva̱raṃ de̍vaya̱jyā hi̱nota̱ brahma̍ sa̱naye̱ dhanā̍nām |
ṛ̱tasya̱ yoge̱ vi ṣya̍dhva̱mūdha̍: śruṣṭī̱varī̍rbhūtanā̱smabhya̍māpaḥ
||11||āpo̍ revatī̱: kṣaya̍thā̱ hi vasva̱: kratu̍ṃ ca bha̱draṃ bi̍bhṛ̱thāmṛta̍ṃ ca |
rā̱yaśca̱ stha sva̍pa̱tyasya̱ patnī̱: sara̍svatī̱ tadgṛ̍ṇa̱te vayo̍ dhāt
||12||prati̱ yadāpo̱ adṛ̍śramāya̱tīrghṛ̱taṃ payā̍ṃsi̱ bibhra̍tī̱rmadhū̍ni |
a̱dhva̱ryubhi̱rmana̍sā saṃvidā̱nā indrā̍ya̱ soma̱ṃ suṣu̍ta̱ṃ bhara̍ntīḥ
||13||emā a̍gmanre̱vatī̍rjī̱vadha̍nyā̱ adhva̍ryavaḥ sā̱daya̍tā sakhāyaḥ |
ni ba̱rhiṣi̍ dhattana somyāso̱'pāṃ naptrā̍ saṃvidā̱nāsa̍ enāḥ
||14||āgma̱nnāpa̍ uśa̱tīrba̱rhiredaṃ nya̍dhva̱re a̍sadandeva̱yantī̍: |
adhva̍ryavaḥ sunu̱tendrā̍ya̱ soma̱mabhū̍du vaḥ su̱śakā̍ devaya̱jyā
||15||11 kavaṣa ailūṣaḥ|viśve devāḥ| triṣṭup|
ā no̍ de̱vānā̱mupa̍ vetu̱ śaṃso̱ viśve̍bhistu̱rairava̍se̱ yaja̍traḥ |
tebhi̍rva̱yaṃ su̍ṣa̱khāyo̍ bhavema̱ tara̍nto̱ viśvā̍ duri̱tā syā̍ma
||1||pari̍ ci̱nmarto̱ dravi̍ṇaṃ mamanyādṛ̱tasya̍ pa̱thā nama̱sā vi̍vāset |
u̱ta svena̱ kratu̍nā̱ saṃ va̍deta̱ śreyā̍ṃsa̱ṃ dakṣa̱ṃ mana̍sā jagṛbhyāt
||2||adhā̍yi dhī̱tirasa̍sṛgra̱maṃśā̍stī̱rthe na da̱smamupa̍ ya̱ntyūmā̍: |
a̱bhyā̍naśma suvi̱tasya̍ śū̱ṣaṃ nave̍daso a̱mṛtā̍nāmabhūma
||3||nitya̍ścākanyā̱tsvapa̍ti̱rdamū̍nā̱ yasmā̍ u de̱vaḥ sa̍vi̱tā ja̱jāna̍ |
bhago̍ vā̱ gobhi̍rarya̱mema̍najyā̱tso a̍smai̱ cāru̍śchadayadu̱ta syā̍t
||4||i̱yaṃ sā bhū̍yā u̱ṣasā̍miva̱ kṣā yaddha̍ kṣu̱manta̱: śava̍sā sa̱māya̍n |
a̱sya stu̱tiṃ ja̍ri̱turbhikṣa̍māṇā̱ ā na̍: śa̱gmāsa̱ upa̍ yantu̱ vājā̍:
||5||a̱syede̱ṣā su̍ma̱tiḥ pa̍prathā̱nā'bha̍vatpū̱rvyā bhūma̍nā̱ gauḥ |
a̱sya sanī̍l̤ā̱ asu̍rasya̱ yonau̍ samā̱na ā bhara̍ṇe̱ bibhra̍māṇāḥ
||6||kiṃ svi̱dvana̱ṃ ka u̱ sa vṛ̱kṣa ā̍sa̱ yato̱ dyāvā̍pṛthi̱vī ni̍ṣṭata̱kṣuḥ |
sa̱ṃta̱sthā̱ne a̱jare̍ i̱taū̍tī̱ ahā̍ni pū̱rvīru̱ṣaso̍ jaranta
||7||naitāva̍de̱nā pa̱ro a̱nyada̍styu̱kṣā sa dyāvā̍pṛthi̱vī bi̍bharti |
tvaca̍ṃ pa̱vitra̍ṃ kṛṇuta sva̱dhāvā̱nyadī̱ṃ sūrya̱ṃ na ha̱rito̱ vaha̍nti
||8||ste̱go na kṣāmatye̍ti pṛ̱thvīṃ miha̱ṃ na vāto̱ vi ha̍ vāti̱ bhūma̍ |
mi̱tro yatra̱ varu̍ṇo a̱jyamā̍no̱'gnirvane̱ na vyasṛ̍ṣṭa̱ śoka̍m
||9||sta̱rīryatsūta̍ sa̱dyo a̱jyamā̍nā̱ vyathi̍ravya̱thīḥ kṛ̍ṇuta̱ svago̍pā |
pu̱tro yatpūrva̍: pi̱trorjani̍ṣṭa śa̱myāṃ gaurja̍gāra̱ yaddha̍ pṛ̱cchān
||10||u̱ta kaṇva̍ṃ nṛ̱ṣada̍: pu̱tramā̍huru̱ta śyā̱vo dhana̱māda̍tta vā̱jī |
pra kṛ̱ṣṇāya̱ ruśa̍dapinva̱todha̍ṝ̱tamatra̱ naki̍rasmā apīpet
||11||9 kavaṣa ailūṣaḥ| indraḥ| jagatī, 6-9 triṣṭup |
pra su gmantā̍ dhiyasā̱nasya̍ sa̱kṣaṇi̍ va̱rebhi̍rva̱rām̐ a̱bhi ṣu pra̱sīda̍taḥ |
a̱smāka̱mindra̍ u̱bhaya̍ṃ jujoṣati̱ yatso̱myasyāndha̍so̱ bubo̍dhati
||1||vī̍ndra yāsi di̱vyāni̍ roca̱nā vi pārthi̍vāni̱ raja̍sā puruṣṭuta |
ye tvā̱ vaha̍nti̱ muhu̍radhva̱rām̐ upa̱ te su va̍nvantu vagva̱nām̐ a̍rā̱dhasa̍:
||2||tadinme̍ chantsa̱dvapu̍ṣo̱ vapu̍ṣṭaraṃ pu̱tro yajjāna̍ṃ pi̱trora̱dhīya̍ti |
jā̱yā pati̍ṃ vahati va̱gnunā̍ su̱matpu̱ṃsa idbha̱dro va̍ha̱tuḥ pari̍ṣkṛtaḥ
||3||taditsa̱dhastha̍ma̱bhi cāru̍ dīdhaya̱ gāvo̱ yacchāsa̍nvaha̱tuṃ na dhe̱nava̍: |
mā̱tā yanmantu̍ryū̱thasya̍ pū̱rvyā'bhi vā̱ṇasya̍ sa̱ptadhā̍tu̱rijjana̍:
||4||pra vo'cchā̍ ririce deva̱yuṣpa̱dameko̍ ru̱drebhi̍ryāti tu̱rvaṇi̍: |
ja̱rā vā̱ yeṣva̱mṛte̍ṣu dā̱vane̱ pari̍ va̱ ūme̍bhyaḥ siñcatā̱ madhu̍
||5||ni̱dhī̱yamā̍na̱mapa̍gūl̤hama̱psu pra me̍ de̱vānā̍ṃ vrata̱pā u̍vāca |
indro̍ vi̱dvām̐ anu̱ hi tvā̍ ca̱cakṣa̱ tenā̱hama̍gne̱ anu̍śiṣṭa̱ āgā̍m
||6||akṣe̍travitkṣetra̱vida̱ṃ hyaprā̱ṭ sa praiti̍ kṣetra̱vidānu̍śiṣṭaḥ |
e̱tadvai bha̱drama̍nu̱śāsa̍nasyo̱ta sru̱tiṃ vi̍ndatyañja̱sīnā̍m
||7||a̱dyedu̱ prāṇī̱dama̍manni̱māhā'pī̍vṛto adhayanmā̱turūdha̍: |
eme̍namāpa jari̱mā yuvā̍na̱mahe̍l̤a̱nvasu̍: su̱manā̍ babhūva
||8||e̱tāni̍ bha̱drā ka̍laśa kriyāma̱ kuru̍śravaṇa̱ dada̍to ma̱ghāni̍ |
dā̱na idvo̍ maghavāna̱: so a̍stva̱yaṃ ca̱ somo̍ hṛ̱di yaṃ bibha̍rmi
||9||9kavaṣa ailūṣaḥ| 1 viśvedevāḥ, 2-3 indraḥ, 4-5 kuruśravaṇastrāsadasyavaḥ, 6-9 upamaśravā maitrātithiḥ| 1 triṣṭup , pragāthaḥ = ( 2 bṛhatī, 3 satobṛhatī ),4-9 gāyatrī |
pra mā̍ yuyujre pra̱yujo̱ janā̍nā̱ṃ vahā̍mi sma pū̱ṣaṇa̱manta̍reṇa |
viśve̍ de̱vāso̱ adha̱ māma̍rakṣandu̱:śāsu̱rāgā̱diti̱ ghoṣa̍ āsīt
||1||saṃ mā̍ tapantya̱bhita̍: sa̱patnī̍riva̱ parśa̍vaḥ | ni bā̍dhate̱ ama̍tirna̱gnatā̱ jasu̱rverna ve̍vīyate ma̱tiḥ
||2||mūṣo̱ na śi̱śnā vya̍danti mā̱dhya̍ sto̱tāra̍ṃ te śatakrato | sa̱kṛtsu no̍ maghavannindra mṛl̤a̱yā'dhā̍ pi̱teva̍ no bhava
||3||ku̱ru̱śrava̍ṇamāvṛṇi̱ rājā̍na̱ṃ trāsa̍dasyavam | maṃhi̍ṣṭhaṃ vā̱ghatā̱mṛṣi̍:
||4||yasya̍ mā ha̱rito̱ rathe̍ ti̱sro vaha̍nti sādhu̱yā | stavai̍ sa̱hasra̍dakṣiṇe
||5||yasya̱ prasvā̍daso̱ gira̍ upa̱maśra̍vasaḥ pi̱tuḥ | kṣetra̱ṃ na ra̱ṇvamū̱cuṣe̍
||6||adhi̍ putropamaśravo̱ napā̍nmitrātitherihi | pi̱tuṣṭe̍ asmi vandi̱tā
||7||yadīśī̍yā̱mṛtā̍nāmu̱ta vā̱ martyā̍nām | jīve̱dinma̱ghavā̱ mama̍
||8||na de̱vānā̱mati̍ vra̱taṃ śa̱tātmā̍ ca̱na jī̍vati | tathā̍ yu̱jā vi vā̍vṛte
||9||14 kavaṣa ailūṣaḥ, akṣo maujavān vā| 1,7,9,12 akṣāḥ, 13 ṛṣiḥ, 2-6,8, 10,11,14 akṣa-kitava-nindā| triṣṭup , 7 jagatī |
prā̱ve̱pā mā̍ bṛha̱to mā̍dayanti pravāte̱jā iri̍ṇe̱ varvṛ̍tānāḥ |
soma̍syeva maujava̱tasya̍ bha̱kṣo vi̱bhīda̍ko̱ jāgṛ̍vi̱rmahya̍macchān
||1||na mā̍ mimetha̱ na ji̍hīl̤a e̱ṣā śi̱vā sakhi̍bhya u̱ta mahya̍māsīt |
a̱kṣasyā̱hame̍kapa̱rasya̍ he̱toranu̍vratā̱mapa̍ jā̱yāma̍rodham
||2||dveṣṭi̍ śva̱śrūrapa̍ jā̱yā ru̍ṇaddhi̱ na nā̍thi̱to vi̍ndate marḍi̱tāra̍m |
aśva̍syeva̱ jara̍to̱ vasnya̍sya̱ nāhaṃ vi̍ndāmi kita̱vasya̱ bhoga̍m
||3||a̱nye jā̱yāṃ pari̍ mṛśantyasya̱ yasyāgṛ̍dha̱dveda̍ne vā̱jya1kṣaḥ |
pi̱tā mā̱tā bhrāta̍ra enamāhu̱rna jā̍nīmo̱ naya̍tā ba̱ddhame̱tam
||4||yadā̱dīdhye̱ na da̍viṣāṇyebhiḥ parā̱yadbhyo'va̍ hīye̱ sakhi̍bhyaḥ |
nyu̍ptāśca ba̱bhravo̱ vāca̱makra̍ta̱m̐ emīde̍ṣāṃ niṣkṛ̱taṃ jā̱riṇī̍va
||5||sa̱bhāme̍ti kita̱vaḥ pṛ̱cchamā̍no je̱ṣyāmīti̍ ta̱nvā̱3 śūśu̍jānaḥ |
a̱kṣāso̍ asya̱ vi ti̍ranti̱ kāma̍ṃ prati̱dīvne̱ dadha̍ta̱ ā kṛ̱tāni̍
||6||a̱kṣāsa̱ ida̍ṅku̱śino̍ nito̱dino̍ ni̱kṛtvā̍na̱stapa̍nāstāpayi̱ṣṇava̍: |
ku̱mā̱rade̍ṣṇā̱ jaya̍taḥ puna̱rhaṇo̱ madhvā̱ sampṛ̍ktāḥ kita̱vasya̍ ba̱rhaṇā̍
||7||tri̱pa̱ñcā̱śaḥ krī̍l̤ati̱ vrāta̍ eṣāṃ de̱va i̍va savi̱tā sa̱tyadha̍rmā |
u̱grasya̍ cinma̱nyave̱ nā na̍mante̱ rājā̍ cidebhyo̱ nama̱ itkṛ̍ṇoti
||8||nī̱cā va̍rtanta u̱pari̍ sphurantyaha̱stāso̱ hasta̍vantaṃ sahante |
di̱vyā aṅgā̍rā̱ iri̍ṇe̱ nyu̍ptāḥ śī̱tāḥ santo̱ hṛda̍ya̱ṃ nirda̍hanti
||9||jā̱yā ta̍pyate kita̱vasya̍ hī̱nā mā̱tā pu̱trasya̱ cara̍ta̱: kva̍ svit |
ṛ̱ṇā̱vā bibhya̱ddhana̍mi̱cchamā̍no̱'nyeṣā̱masta̱mupa̱ nakta̍meti
||10||striya̍ṃ dṛ̱ṣṭvāya̍ kita̱vaṃ ta̍tāpā̱'nyeṣā̍ṃ jā̱yāṃ sukṛ̍taṃ ca̱ yoni̍m |
pū̱rvā̱hṇe aśvā̍nyuyu̱je hi ba̱bhrūntso a̱gnerante̍ vṛṣa̱laḥ pa̍pāda
||11||yo va̍: senā̱nīrma̍ha̱to ga̱ṇasya̱ rājā̱ vrāta̍sya pratha̱mo ba̱bhūva̍ |
tasmai̍ kṛṇomi̱ na dhanā̍ ruṇadhmi̱ daśā̱haṃ prācī̱stadṛ̱taṃ va̍dāmi
||12||a̱kṣairmā dī̍vyaḥ kṛ̱ṣimitkṛ̍ṣasva vi̱tte ra̍masva ba̱hu manya̍mānaḥ |
tatra̱ gāva̍: kitava̱ tatra̍ jā̱yā tanme̱ vi ca̍ṣṭe savi̱tāyama̱ryaḥ
||13||mi̱traṃ kṛ̍ṇudhva̱ṃ khalu̍ mṛ̱l̤atā̍ no̱ mā no̍ gho̱reṇa̍ caratā̱bhi dhṛ̱ṣṇu |
ni vo̱ nu ma̱nyurvi̍śatā̱marā̍tira̱nyo ba̍bhrū̱ṇāṃ prasi̍tau̱ nva̍stu
||14||14 luśo dhānākaḥ| viśvedevāḥ | jagatī,13-14 triṣṭup|
abu̍dhramu̱ tya indra̍vanto a̱gnayo̱ jyoti̱rbhara̍nta u̱ṣaso̱ vyu̍ṣṭiṣu |
ma̱hī dyāvā̍pṛthi̱vī ce̍tatā̱mapo̱'dyā de̱vānā̱mava̱ ā vṛ̍ṇīmahe
||1||di̱vaspṛ̍thi̱vyorava̱ ā vṛ̍ṇīmahe mā̱tṝntsindhū̱nparva̍tāñcharya̱ṇāva̍taḥ |
a̱nā̱gā̱stvaṃ sūrya̍mu̱ṣāsa̍mīmahe bha̱draṃ soma̍: suvā̱no a̱dyā kṛ̍ṇotu naḥ
||2||dyāvā̍ no a̱dya pṛ̍thi̱vī anā̍gaso ma̱hī trā̍yetāṃ suvi̱tāya̍ mā̱tarā̍ |
u̱ṣā u̱cchantyapa̍ bādhatāma̱ghaṃ sva̱stya1gniṃ sa̍midhā̱namī̍mahe
||3||i̱yaṃ na̍ u̱srā pra̍tha̱mā su̍de̱vya̍ṃ re̱vatsa̱nibhyo̍ re̱vatī̱ vyu̍cchatu |
ā̱re ma̱nyuṃ du̍rvi̱datra̍sya dhīmahi sva̱stya1gniṃ sa̍midhā̱namī̍mahe
||4||pra yāḥ sisra̍te̱ sūrya̍sya ra̱śmibhi̱rjyoti̱rbhara̍ntīru̱ṣaso̱ vyu̍ṣṭiṣu |
bha̱drā no̍ a̱dya śrava̍se̱ vyu̍cchata sva̱stya1gniṃ sa̍midhā̱namī̍mahe
||5||a̱na̱mī̱vā u̱ṣasa̱ ā ca̍rantu na̱ uda̱gnayo̍ jihatā̱ṃ jyoti̍ṣā bṛ̱hat |
āyu̍kṣātāma̱śvinā̱ tūtu̍ji̱ṃ ratha̍ṃ sva̱stya1gniṃ sa̍midhā̱namī̍mahe
||6||śreṣṭha̍ṃ no a̱dya sa̍vita̱rvare̍ṇyaṃ bhā̱gamā su̍va̱ sa hi ra̍tna̱dhā asi̍ |
rā̱yo jani̍trīṃ dhi̱ṣaṇā̱mupa̍ bruve sva̱stya1gniṃ sa̍midhā̱namī̍mahe
||7||pipa̍rtu mā̱ tadṛ̱tasya̍ pra̱vāca̍naṃ de̱vānā̱ṃ yanma̍nu̱ṣyā̱3 ama̍nmahi |
viśvā̱ idu̱srāḥ spal̤ude̍ti̱ sūrya̍: sva̱stya1gniṃ sa̍midhā̱namī̍mahe
||8||a̱dve̱ṣo a̱dya ba̱rhiṣa̱: starī̍maṇi̱ grāvṇā̱ṃ yoge̱ manma̍na̱: sādha̍ īmahe |
ā̱di̱tyānā̱ṃ śarma̍ṇi̱ sthā bhu̍raṇyasi sva̱stya1gniṃ sa̍midhā̱namī̍mahe
||9||ā no̍ ba̱rhiḥ sa̍dha̱māde̍ bṛ̱haddi̱vi de̱vām̐ ī̍l̤e sā̱dayā̍ sa̱pta hotṝ̍n |
indra̍ṃ mi̱traṃ varu̍ṇaṃ sā̱taye̱ bhaga̍ṃ sva̱stya1gniṃ sa̍midhā̱namī̍mahe
||10||ta ā̍dityā̱ ā ga̍tā sa̱rvatā̍taye vṛ̱dhe no̍ ya̱jñama̍vatā sajoṣasaḥ |
bṛha̱spati̍ṃ pū̱ṣaṇa̍ma̱śvinā̱ bhaga̍ṃ sva̱stya1gniṃ sa̍midhā̱namī̍mahe
||11||tanno̍ devā yacchata supravāca̱naṃ cha̱rdirā̍dityāḥ su̱bhara̍ṃ nṛ̱pāyya̍m |
paśve̍ to̱kāya̱ tana̍yāya jī̱vase̍ sva̱stya1gniṃ sa̍midhā̱namī̍mahe
||12||viśve̍ a̱dya ma̱ruto̱ viśva̍ ū̱tī viśve̍ bhavantva̱gnaya̱: sami̍ddhāḥ |
viśve̍ no de̱vā ava̱sā ga̍mantu̱ viśva̍mastu̱ dravi̍ṇa̱ṃ vājo̍ a̱sme
||13||yaṃ de̍vā̱so'va̍tha̱ vāja̍sātau̱ yaṃ trāya̍dhve̱ yaṃ pi̍pṛ̱thātyaṃha̍: |
yo vo̍ gopī̱the na bha̱yasya̱ veda̱ te syā̍ma de̱vavī̍taye turāsaḥ
||14||14 luśo dhānākaḥ| viśvedevāḥ | jagatī,13-14 triṣṭup|
u̱ṣāsā̱naktā̍ bṛha̱tī su̱peśa̍sā̱ dyāvā̱kṣāmā̱ varu̍ṇo mi̱tro a̍rya̱mā |
indra̍ṃ huve ma̱ruta̱: parva̍tām̐ a̱pa ā̍di̱tyāndyāvā̍pṛthi̱vī a̱paḥ sva̍:
||1||dyauśca̍ naḥ pṛthi̱vī ca̱ prace̍tasa ṛ̱tāva̍rī rakṣatā̱maṃha̍so ri̱ṣaḥ |
mā du̍rvi̱datrā̱ niṝ̍tirna īśata̱ tadde̱vānā̱mavo̍ a̱dyā vṛ̍ṇīmahe
||2||viśva̍smānno̱ adi̍tiḥ pā̱tvaṃha̍so mā̱tā mi̱trasya̱ varu̍ṇasya re̱vata̍: |
sva̍rva̱jjyoti̍ravṛ̱kaṃ na̍śīmahi̱ tadde̱vānā̱mavo̍ a̱dyā vṛ̍ṇīmahe
||3||grāvā̱ vada̱nnapa̱ rakṣā̍ṃsi sedhatu du̱ṣṣvapnya̱ṃ niṝ̍ti̱ṃ viśva̍ma̱triṇa̍m |
ā̱di̱tyaṃ śarma̍ ma̱rutā̍maśīmahi̱ tadde̱vānā̱mavo̍ a̱dyā vṛ̍ṇīmahe
||4||endro̍ ba̱rhiḥ sīda̍tu̱ pinva̍tā̱mil̤ā̱ bṛha̱spati̱: sāma̍bhiṝ̱kvo a̍rcatu |
su̱pra̱ke̱taṃ jī̱vase̱ manma̍ dhīmahi̱ tadde̱vānā̱mavo̍ a̱dyā vṛ̍ṇīmahe
||5||di̱vi̱spṛśa̍ṃ ya̱jñama̱smāka̍maśvinā jī̱rādhva̍raṃ kṛṇutaṃ su̱mnami̱ṣṭaye̍ |
prā̱cīna̍raśmi̱māhu̍taṃ ghṛ̱tena̱ tadde̱vānā̱mavo̍ a̱dyā vṛ̍ṇīmahe
||6||upa̍ hvaye su̱hava̱ṃ māru̍taṃ ga̱ṇaṃ pā̍va̱kamṛ̱ṣvaṃ sa̱khyāya̍ śa̱mbhuva̍m |
rā̱yaspoṣa̍ṃ sauśrava̱sāya̍ dhīmahi̱ tadde̱vānā̱mavo̍ a̱dyā vṛ̍ṇīmahe
||7||a̱pāṃ peru̍ṃ jī̱vadha̍nyaṃ bharāmahe devā̱vya̍ṃ su̱hava̍madhvara̱śriya̍m |
su̱ra̱śmiṃ soma̍mindri̱yaṃ ya̍mīmahi̱ tadde̱vānā̱mavo̍ a̱dyā vṛ̍ṇīmahe
||8||sa̱nema̱ tatsu̍sa̱nitā̍ sa̱nitva̍bhirva̱yaṃ jī̱vā jī̱vapu̍trā̱ anā̍gasaḥ |
bra̱hma̱dviṣo̱ viṣva̱geno̍ bharerata̱ tadde̱vānā̱mavo̍ a̱dyā vṛ̍ṇīmahe
||9||ye sthā mano̍rya̱jñiyā̱ste śṛ̍ṇotana̱ yadvo̍ devā̱ īma̍he̱ tadda̍dātana |
jaitra̱ṃ kratu̍ṃ rayi̱madvī̱rava̱dyaśa̱stadde̱vānā̱mavo̍ a̱dyā vṛ̍ṇīmahe
||10||ma̱hada̱dya ma̍ha̱tāmā vṛ̍ṇīma̱he'vo̍ de̱vānā̍ṃ bṛha̱tāma̍na̱rvaṇā̍m |
yathā̱ vasu̍ vī̱rajā̍ta̱ṃ naśā̍mahai̱ tadde̱vānā̱mavo̍ a̱dyā vṛ̍ṇīmahe
||11||ma̱ho a̱gneḥ sa̍midhā̱nasya̱ śarma̱ṇyanā̍gā mi̱tre varu̍ṇe sva̱staye̍ |
śreṣṭhe̍ syāma savi̱tuḥ savī̍mani̱ tadde̱vānā̱mavo̍ a̱dyā vṛ̍ṇīmahe
||12||ye sa̍vi̱tuḥ sa̱tyasa̍vasya̱ viśve̍ mi̱trasya̍ vra̱te varu̍ṇasya de̱vāḥ |
te saubha̍gaṃ vī̱rava̱dgoma̱dapno̱ dadhā̍tana̱ dravi̍ṇaṃ ci̱trama̱sme
||13||sa̱vi̱tā pa̱ścātā̍tsavi̱tā pu̱rastā̍tsavi̱totta̱rāttā̍tsavi̱tādha̱rāttā̍t |
sa̱vi̱tā na̍: suvatu sa̱rvatā̍tiṃ savi̱tā no̍ rāsatāṃ dī̱rghamāyu̍:
||14||12 sauryo'bhitapāḥ| sūryaḥ| jagatī, 10 triṣṭup|
namo̍ mi̱trasya̱ varu̍ṇasya̱ cakṣa̍se ma̱ho de̱vāya̱ tadṛ̱taṃ sa̍paryata |
dū̱re̱dṛśe̍ de̱vajā̍tāya ke̱tave̍ di̱vaspu̱trāya̱ sūryā̍ya śaṃsata
||1||sā mā̍ sa̱tyokti̱: pari̍ pātu vi̱śvato̱ dyāvā̍ ca̱ yatra̍ ta̱tana̱nnahā̍ni ca |
viśva̍ma̱nyanni vi̍śate̱ yadeja̍ti vi̱śvāhāpo̍ vi̱śvāhode̍ti̱ sūrya̍:
||2||na te̱ ade̍vaḥ pra̱divo̱ ni vā̍sate̱ yade̍ta̱śebhi̍: pata̱rai ra̍tha̱ryasi̍ |
prā̱cīna̍ma̱nyadanu̍ vartate̱ raja̱ uda̱nyena̱ jyoti̍ṣā yāsi sūrya
||3||yena̍ sūrya̱ jyoti̍ṣā̱ bādha̍se̱ tamo̱ jaga̍cca̱ viśva̍mudi̱yarṣi̍ bhā̱nunā̍ |
tenā̱smadviśvā̱mani̍rā̱manā̍huti̱mapāmī̍vā̱mapa̍ du̱ṣṣvapnya̍ṃ suva
||4||viśva̍sya̱ hi preṣi̍to̱ rakṣa̍si vra̱tamahe̍l̤ayannu̱ccara̍si sva̱dhā anu̍ |
yada̱dya tvā̍ sūryopa̱bravā̍mahai̱ taṃ no̍ de̱vā anu̍ maṃsīrata̱ kratu̍m
||5||taṃ no̱ dyāvā̍pṛthi̱vī tanna̱ āpa̱ indra̍: śṛṇvantu ma̱ruto̱ hava̱ṃ vaca̍: |
mā śūne̍ bhūma̱ sūrya̍sya sa̱ṃdṛśi̍ bha̱draṃ jīva̍nto jara̱ṇāma̍śīmahi
||6||vi̱śvāhā̍ tvā su̱mana̍saḥ su̱cakṣa̍saḥ pra̱jāva̍nto anamī̱vā anā̍gasaḥ |
u̱dyanta̍ṃ tvā mitramaho di̱vedi̍ve̱ jyogjī̱vāḥ prati̍ paśyema sūrya
||7||mahi̱ jyoti̱rbibhra̍taṃ tvā vicakṣaṇa̱ bhāsva̍nta̱ṃ cakṣu̍ṣecakṣuṣe̱ maya̍: |
ā̱roha̍ntaṃ bṛha̱taḥ pāja̍sa̱spari̍ va̱yaṃ jī̱vāḥ prati̍ paśyema sūrya
||8||yasya̍ te̱ viśvā̱ bhuva̍nāni ke̱tunā̱ pra cera̍te̱ ni ca̍ vi̱śante̍ a̱ktubhi̍: |
a̱nā̱gā̱stvena̍ harikeśa sū̱ryā'hnā̍hnā no̱ vasya̍sāvasya̱sodi̍hi
||9||śaṃ no̍ bhava̱ cakṣa̍sā̱ śaṃ no̱ ahnā̱ śaṃ bhā̱nunā̱ śaṃ hi̱mā śaṃ ghṛ̱ṇena̍ |
yathā̱ śamadhva̱ñchamasa̍dduro̱ṇe tatsū̍rya̱ dravi̍ṇaṃ dhehi ci̱tram
||10||a̱smāka̍ṃ devā u̱bhayā̍ya̱ janma̍ne̱ śarma̍ yacchata dvi̱pade̱ catu̍ṣpade |
a̱datpiba̍dū̱rjaya̍māna̱māśi̍ta̱ṃ tada̱sme śaṃ yora̍ra̱po da̍dhātana
||11||yadvo̍ devāścakṛ̱ma ji̱hvayā̍ gu̱ru mana̍so vā̱ prayu̍tī deva̱hel̤a̍nam |
arā̍vā̱ yo no̍ a̱bhi du̍cchunā̱yate̱ tasmi̱ntadeno̍ vasavo̱ ni dhe̍tana
||12||5 muṣkavānindraḥ| indraḥ| jagatī|
a̱sminna̍ indra pṛtsu̱tau yaśa̍svati̱ śimī̍vati̱ kranda̍si̱ prāva̍ sā̱taye̍ |
yatra̱ goṣā̍tā dhṛṣi̱teṣu̍ khā̱diṣu̱ viṣva̱kpata̍nti di̱dyavo̍ nṛ̱ṣāhye̍
||1||sa na̍: kṣu̱manta̱ṃ sada̍ne̱ vyū̍rṇuhi̱ goa̍rṇasaṃ ra̱yimi̍ndra śra̱vāyya̍m |
syāma̍ te̱ jaya̍taḥ śakra me̱dino̱ yathā̍ va̱yamu̱śmasi̱ tadva̍so kṛdhi
||2||yo no̱ dāsa̱ āryo̍ vā puruṣṭu̱tā'de̍va indra yu̱dhaye̱ cike̍tati |
a̱smābhi̍ṣṭe su̱ṣahā̍: santu̱ śatra̍va̱stvayā̍ va̱yaṃ tānva̍nuyāma saṃga̱me
||3||yo da̱bhrebhi̱rhavyo̱ yaśca̱ bhūri̍bhi̱ryo a̱bhīke̍ varivo̱vinnṛ̱ṣāhye̍ |
taṃ vi̍khā̱de sasni̍ma̱dya śru̱taṃ nara̍ma̱rvāñca̱mindra̱mava̍se karāmahe
||4||sva̱vṛja̱ṃ hi tvāma̱hami̍ndra śu̱śravā̍nānu̱daṃ vṛ̍ṣabha radhra̱coda̍nam |
pra mu̍ñcasva̱ pari̱ kutsā̍di̱hā ga̍hi̱ kimu̱ tvāvā̍nmu̱ṣkayo̍rba̱ddha ā̍sate
||5||14 kākṣīvatī ghoṣā| aśvinau| jagatī, 14 triṣṭup|
yo vā̱ṃ pari̍jmā su̱vṛda̍śvinā̱ ratho̍ do̱ṣāmu̱ṣāso̱ havyo̍ ha̱viṣma̍tā |
śa̱śva̱tta̱māsa̱stamu̍ vāmi̱daṃ va̱yaṃ pi̱turna nāma̍ su̱hava̍ṃ havāmahe
||1||co̱daya̍taṃ sū̱nṛtā̱: pinva̍ta̱ṃ dhiya̱ utpura̍ṃdhīrīrayata̱ṃ tadu̍śmasi |
ya̱śasa̍ṃ bhā̱gaṃ kṛ̍ṇutaṃ no aśvinā̱ soma̱ṃ na cāru̍ṃ ma̱ghava̍tsu naskṛtam
||2||a̱mā̱jura̍ścidbhavatho yu̱vaṃ bhago̍'nā̱śości̍davi̱tārā̍pa̱masya̍ cit |
a̱ndhasya̍ cinnāsatyā kṛ̱śasya̍ cidyu̱vāmidā̍hurbhi̱ṣajā̍ ru̱tasya̍ cit
||3||yu̱vaṃ cyavā̍naṃ sa̱naya̱ṃ yathā̱ ratha̱ṃ puna̱ryuvā̍naṃ ca̱rathā̍ya takṣathuḥ |
niṣṭau̱gryamū̍hathura̱dbhyaspari̱ viśvettā vā̱ṃ sava̍neṣu pra̱vācyā̍
||4||pu̱rā̱ṇā vā̍ṃ vī̱ryā̱3 pra bra̍vā̱ jane'tho̍ hāsathurbhi̱ṣajā̍ mayo̱bhuvā̍ |
tā vā̱ṃ nu navyā̱vava̍se karāmahe̱'yaṃ nā̍satyā̱ śrada̱riryathā̱ dadha̍t
||5||i̱yaṃ vā̍mahve śṛṇu̱taṃ me̍ aśvinā pu̱trāye̍va pi̱tarā̱ mahya̍ṃ śikṣatam |
anā̍pi̱rajñā̍ asajā̱tyāma̍tiḥ pu̱rā tasyā̍ a̱bhiśa̍ste̱rava̍ spṛtam
||6||yu̱vaṃ rathe̍na vima̱dāya̍ śu̱ndhyuva̱ṃ nyū̍hathuḥ purumi̱trasya̱ yoṣa̍ṇām |
yu̱vaṃ hava̍ṃ vadhrima̱tyā a̍gacchataṃ yu̱vaṃ suṣu̍tiṃ cakrathu̱: pura̍ṃdhaye
||7||yu̱vaṃ vipra̍sya jara̱ṇāmu̍pe̱yuṣa̱: puna̍: ka̱lera̍kṛṇuta̱ṃ yuva̱dvaya̍: |
yu̱vaṃ vanda̍namṛśya̱dādudū̍pathuryu̱vaṃ sa̱dyo vi̱śpalā̱meta̍ve kṛthaḥ
||8||yu̱vaṃ ha̍ re̱bhaṃ vṛ̍ṣaṇā̱ guhā̍ hi̱tamudai̍rayataṃ mamṛ̱vāṃsa̍maśvinā |
yu̱vamṛ̱bīsa̍mu̱ta ta̱ptamatra̍ya̱ oma̍nvantaṃ cakrathuḥ sa̱ptava̍dhraye
||9||yu̱vaṃ śve̱taṃ pe̱dave̍'śvi̱nāśva̍ṃ na̱vabhi̱rvājai̍rnava̱tī ca̍ vā̱jina̍m |
ca̱rkṛtya̍ṃ dadathurdrāva̱yatsa̍kha̱ṃ bhaga̱ṃ na nṛbhyo̱ havya̍ṃ mayo̱bhuva̍m
||10||na taṃ rā̍jānāvadite̱ kuta̍śca̱na nāṃho̍ aśnoti duri̱taṃ naki̍rbha̱yam |
yama̍śvinā suhavā rudravartanī purora̱thaṃ kṛ̍ṇu̱thaḥ patnyā̍ sa̱ha
||11||ā tena̍ yāta̱ṃ mana̍so̱ javī̍yasā̱ ratha̱ṃ yaṃ vā̍mṛ̱bhava̍śca̱krura̍śvinā |
yasya̱ yoge̍ duhi̱tā jāya̍te di̱va u̱bhe aha̍nī su̱dine̍ vi̱vasva̍taḥ
||12||tā va̱rtiryā̍taṃ ja̱yuṣā̱ vi parva̍ta̱mapi̍nvataṃ śa̱yave̍ dhe̱numa̍śvinā |
vṛka̍sya ci̱dvarti̍kāma̱ntarā̱syā̍dyu̱vaṃ śacī̍bhirgrasi̱tāma̍muñcatam
||13||e̱taṃ vā̱ṃ stoma̍maśvināvaka̱rmāta̍kṣāma̱ bhṛga̍vo̱ na ratha̍m |
nya̍mṛkṣāma̱ yoṣa̍ṇā̱ṃ na marye̱ nitya̱ṃ na sū̱nuṃ tana̍ya̱ṃ dadhā̍nāḥ
||14||14 kākṣīvatī ghoṣā| aśvinau| jagatī|
ratha̱ṃ yānta̱ṃ kuha̱ ko ha̍ vāṃ narā̱ prati̍ dyu̱manta̍ṃ suvi̱tāya̍ bhūṣati |
prā̱ta̱ryāvā̍ṇaṃ vi̱bhva̍ṃ vi̱śevi̍śe̱ vasto̍rvasto̱rvaha̍mānaṃ dhi̱yā śami̍
||1||kuha̍ sviddo̱ṣā kuha̱ vasto̍ra̱śvinā̱ kuhā̍bhipi̱tvaṃ ka̍rata̱: kuho̍ṣatuḥ |
ko vā̍ṃ śayu̱trā vi̱dhave̍va de̱vara̱ṃ marya̱ṃ na yoṣā̍ kṛṇute sa̱dhastha̱ ā
||2||prā̱tarja̍rethe jara̱ṇeva̱ kāpa̍yā̱ vasto̍rvastoryaja̱tā ga̍cchatho gṛ̱ham |
kasya̍ dhva̱srā bha̍vatha̱: kasya̍ vā narā rājapu̱treva̱ sava̱nāva̍ gacchathaḥ
||3||yu̱vāṃ mṛ̱geva̍ vāra̱ṇā mṛ̍ga̱ṇyavo̍ do̱ṣā vasto̍rha̱viṣā̱ ni hva̍yāmahe |
yu̱vaṃ hotrā̍mṛtu̱thā juhva̍te na̱reṣa̱ṃ janā̍ya vahathaḥ śubhaspatī
||4||yu̱vāṃ ha̱ ghoṣā̱ parya̍śvinā ya̱tī rājña̍ ūce duhi̱tā pṛ̱cche vā̍ṃ narā |
bhū̱taṃ me̱ ahna̍ u̱ta bhū̍tama̱ktave'śvā̍vate ra̱thine̍ śakta̱marva̍te
||5||yu̱vaṃ ka̱vī ṣṭha̱: parya̍śvinā̱ ratha̱ṃ viśo̱ na kutso̍ jari̱turna̍śāyathaḥ |
yu̱vorha̱ makṣā̱ parya̍śvinā̱ madhvā̱sā bha̍rata niṣkṛ̱taṃ na yoṣa̍ṇā
||6||yu̱vaṃ ha̍ bhu̱jyuṃ yu̱vama̍śvinā̱ vaśa̍ṃ yu̱vaṃ śi̱ñjāra̍mu̱śanā̱mupā̍rathuḥ |
yu̱vo rarā̍vā̱ pari̍ sa̱khyamā̍sate yu̱vora̱hamava̍sā su̱mnamā ca̍ke
||7||yu̱vaṃ ha̍ kṛ̱śaṃ yu̱vama̍śvinā śa̱yuṃ yu̱vaṃ vi̱dhanta̍ṃ vi̱dhavā̍muruṣyathaḥ |
yu̱vaṃ sa̱nibhya̍: sta̱naya̍ntamaśvi̱nā'pa̍ vra̱jamū̍rṇuthaḥ sa̱ptāsya̍m
||8||jani̍ṣṭa̱ yoṣā̍ pa̱taya̍tkanīna̱ko vi cāru̍hanvī̱rudho̍ da̱ṃsanā̱ anu̍ |
āsmai̍ rīyante niva̱neva̱ sindha̍vo̱'smā ahne̍ bhavati̱ tatpa̍titva̱nam
||9||jī̱vaṃ ru̍danti̱ vi ma̍yante adhva̱re dī̱rghāmanu̱ prasi̍tiṃ dīdhiyu̱rnara̍: |
vā̱maṃ pi̱tṛbhyo̱ ya i̱daṃ sa̍meri̱re maya̱: pati̍bhyo̱ jana̍yaḥ pari̱ṣvaje̍
||10||na tasya̍ vidma̱ tadu̱ ṣu pra vo̍cata̱ yuvā̍ ha̱ yadyu̍va̱tyāḥ kṣeti̱ yoni̍ṣu |
pri̱yosri̍yasya vṛṣa̱bhasya̍ re̱tino̍ gṛ̱haṃ ga̍memāśvinā̱ tadu̍śmasi
||11||ā vā̍magantsuma̱tirvā̍jinīvasū̱ nya̍śvinā hṛ̱tsu kāmā̍ ayaṃsata |
abhū̍taṃ go̱pā mi̍thu̱nā śu̍bhaspatī pri̱yā a̍rya̱mṇo duryā̍m̐ aśīmahi
||12||tā ma̍ndasā̱nā manu̍ṣo duro̱ṇa ā dha̱ttaṃ ra̱yiṃ sa̱havī̍raṃ vaca̱syave̍ |
kṛ̱taṃ tī̱rthaṃ su̍prapā̱ṇaṃ śu̍bhaspatī sthā̱ṇuṃ pa̍the̱ṣṭhāmapa̍ durma̱tiṃ ha̍tam
||13||kva̍ svida̱dya ka̍ta̱māsva̱śvinā̍ vi̱kṣu da̱srā mā̍dayete śu̱bhaspatī̍ |
ka ī̱ṃ ni ye̍me kata̱masya̍ jagmatu̱rvipra̍sya vā̱ yaja̍mānasya vā gṛ̱ham
||14||3 suhastyo ghauṣeyaḥ| aśvinau| jagatī|
sa̱mā̱namu̱ tyaṃ pu̍ruhū̱tamu̱kthyaṃ1 ratha̍ṃ trica̱kraṃ sava̍nā̱ gani̍gmatam |
pari̍jmānaṃ vida̱thya̍ṃ suvṛ̱ktibhi̍rva̱yaṃ vyu̍ṣṭā u̱ṣaso̍ havāmahe
||1||prā̱ta̱ryuja̍ṃ nāsa̱tyādhi̍ tiṣṭhathaḥ prāta̱ryāvā̍ṇaṃ madhu̱vāha̍na̱ṃ ratha̍m |
viśo̱ yena̱ gaccha̍tho̱ yajva̍rīrnarā kī̱reści̍dya̱jñaṃ hotṛ̍mantamaśvinā
||2||a̱dhva̱ryuṃ vā̱ madhu̍pāṇiṃ su̱hastya̍ma̱gnidha̍ṃ vā dhṛ̱tada̍kṣa̱ṃ damū̍nasam |
vipra̍sya vā̱ yatsava̍nāni̱ gaccha̱tho'ta̱ ā yā̍taṃ madhu̱peya̍maśvinā
||3||11 kṛṣṇa āṅgirasaḥ| indraḥ| triṣṭup|
aste̍va̱ su pra̍ta̱raṃ lāya̱masya̱nbhūṣa̍nniva̱ pra bha̍rā̱ stoma̍masmai |
vā̱cā vi̍prāstarata̱ vāca̍ma̱ryo ni rā̍maya jarita̱: soma̱ indra̍m
||1||dohe̍na̱ gāmupa̍ śikṣā̱ sakhā̍ya̱ṃ pra bo̍dhaya jaritarjā̱ramindra̍m |
kośa̱ṃ na pū̱rṇaṃ vasu̍nā̱ nyṛ̍ṣṭa̱mā cyā̍vaya magha̱deyā̍ya̱ śūra̍m
||2||kima̱ṅga tvā̍ maghavanbho̱jamā̍huḥ śiśī̱hi mā̍ śiśa̱yaṃ tvā̍ śṛṇomi |
apna̍svatī̱ mama̱ dhīra̍stu śakra vasu̱vida̱ṃ bhaga̍mi̱ndrā bha̍rā naḥ
||3||tvāṃ janā̍ mamasa̱tyeṣvi̍ndra saṃtasthā̱nā vi hva̍yante samī̱ke |
atrā̱ yuja̍ṃ kṛṇute̱ yo ha̱viṣmā̱nnāsu̍nvatā sa̱khyaṃ va̍ṣṭi̱ śūra̍:
||4||dhana̱ṃ na sya̱ndraṃ ba̍hu̱laṃ yo a̍smai tī̱vrāntsomā̍m̐ āsu̱noti̱ praya̍svān |
tasmai̱ śatrū̍ntsu̱tukā̍nprā̱tarahno̱ ni svaṣṭrā̍nyu̱vati̱ hanti̍ vṛ̱tram
||5||yasmi̍nva̱yaṃ da̍dhi̱mā śaṃsa̱mindre̱ yaḥ śi̱śrāya̍ ma̱ghavā̱ kāma̍ma̱sme |
ā̱rācci̱tsanbha̍yatāmasya̱ śatru̱rnya̍smai dyu̱mnā janyā̍ namantām
||6||ā̱rācchatru̱mapa̍ bādhasva dū̱ramu̱gro yaḥ śamba̍: puruhūta̱ tena̍ |
a̱sme dhe̍hi̱ yava̍ma̱dgoma̍dindra kṛ̱dhī dhiya̍ṃ jari̱tre vāja̍ratnām
||7||pra yama̱ntarvṛ̍ṣasa̱vāso̱ agma̍ntī̱vrāḥ somā̍ bahu̱lāntā̍sa̱ indra̍m |
nāha̍ dā̱māna̍ṃ ma̱ghavā̱ ni ya̍ṃsa̱nni su̍nva̱te va̍hati̱ bhūri̍ vā̱mam
||8||u̱ta pra̱hāma̍ti̱dīvyā̍ jayāti kṛ̱taṃ yacchva̱ghnī vi̍ci̱noti̍ kā̱le |
yo de̱vakā̍mo̱ na dhanā̍ ruṇaddhi̱ samittaṃ rā̱yā sṛ̍jati sva̱dhāvā̍n
||9||gobhi̍ṣṭare̱māma̍tiṃ du̱revā̱ṃ yave̍na̱ kṣudha̍ṃ puruhūta̱ viśvā̍m |
va̱yaṃ rāja̍bhiḥ pratha̱mā dhanā̍nya̱smāke̍na vṛ̱jane̍nā jayema
||10||bṛha̱spati̍rna̱: pari̍ pātu pa̱ścādu̱totta̍rasmā̱dadha̍rādaghā̱yoḥ |
indra̍: pu̱rastā̍du̱ta ma̍dhya̱to na̱: sakhā̱ sakhi̍bhyo̱ vari̍vaḥ kṛṇotu
||11||11 kṛṣṇa āṅgirasaḥ| indraḥ| jagatī,10-11 triṣṭup|
acchā̍ ma̱ indra̍ṃ ma̱taya̍: sva̱rvida̍: sa̱dhrīcī̱rviśvā̍ uśa̱tīra̍nūṣata |
pari̍ ṣvajante̱ jana̍yo̱ yathā̱ pati̱ṃ marya̱ṃ na śu̱ndhyuṃ ma̱ghavā̍namū̱taye̍
||1||na ghā̍ tva̱drigapa̍ veti me̱ mana̱stve itkāma̍ṃ puruhūta śiśraya |
rāje̍va dasma̱ ni ṣa̱do'dhi̍ ba̱rhiṣya̱smintsu some̍'va̱pāna̍mastu te
||2||vi̱ṣū̱vṛdindro̱ ama̍teru̱ta kṣu̱dhaḥ sa idrā̱yo ma̱ghavā̱ vasva̍ īśate |
tasyedi̱me pra̍va̱ṇe sa̱pta sindha̍vo̱ vayo̍ vardhanti vṛṣa̱bhasya̍ śu̱ṣmiṇa̍:
||3||vayo̱ na vṛ̱kṣaṃ su̍palā̱śamāsa̍da̱ntsomā̍sa̱ indra̍ṃ ma̱ndina̍ścamū̱ṣada̍: |
praiṣā̱manī̍ka̱ṃ śava̍sā̱ davi̍dyutadvi̱datsva1rmana̍ve̱ jyoti̱rārya̍m
||4||kṛ̱taṃ na śva̱ghnī vi ci̍noti̱ deva̍ne sa̱ṃvarga̱ṃ yanma̱ghavā̱ sūrya̱ṃ jaya̍t |
na tatte̍ a̱nyo anu̍ vī̱rya̍ṃ śaka̱nna pu̍rā̱ṇo ma̍ghava̱nnota nūta̍naḥ
||5||viśa̍ṃviśaṃ ma̱ghavā̱ parya̍śāyata̱ janā̍nā̱ṃ dhenā̍ ava̱cāka̍śa̱dvṛṣā̍ |
yasyāha̍ śa̱kraḥ sava̍neṣu̱ raṇya̍ti̱ sa tī̱vraiḥ somai̍: sahate pṛtanya̱taḥ
||6||āpo̱ na sindhu̍ma̱bhi yatsa̱makṣa̍ra̱ntsomā̍sa̱ indra̍ṃ ku̱lyā i̍va hra̱dam |
vardha̍nti̱ viprā̱ maho̍ asya̱ sāda̍ne̱ yava̱ṃ na vṛ̱ṣṭirdi̱vyena̱ dānu̍nā
||7||vṛṣā̱ na kru̱ddhaḥ pa̍taya̱draja̱:svā yo a̱ryapa̍tnī̱rakṛ̍ṇodi̱mā a̱paḥ |
sa su̍nva̱te ma̱ghavā̍ jī̱radā̍na̱ve'vi̍nda̱jjyoti̱rmana̍ve ha̱viṣma̍te
||8||ujjā̍yatāṃ para̱śurjyoti̍ṣā sa̱ha bhū̱yā ṛ̱tasya̍ su̱dughā̍ purāṇa̱vat |
vi ro̍catāmaru̱ṣo bhā̱nunā̱ śuci̱: sva1rṇa śu̱kraṃ śu̍śucīta̱ satpa̍tiḥ
||9||gobhi̍ṣṭare̱māma̍tiṃ du̱revā̱ṃ yave̍na̱ kṣudha̍ṃ puruhūta̱ viśvā̍m |
va̱yaṃ rāja̍bhiḥ pratha̱mā dhanā̍nya̱smāke̍na vṛ̱jane̍nā jayema
||10||bṛha̱spati̍rna̱: pari̍ pātu pa̱ścādu̱totta̍rasmā̱dadha̍rādaghā̱yoḥ |
indra̍: pu̱rastā̍du̱ta ma̍dhya̱to na̱: sakhā̱ sakhi̍bhyo̱ vari̍vaḥ kṛṇotu
||11||11 kṛṣṇa āṅgirasaḥ| indraḥ| jagatī,1-3,10-11 triṣṭup|
ā yā̱tvindra̱: svapa̍ti̱rmadā̍ya̱ yo dharma̍ṇā tūtujā̱nastuvi̍ṣmān |
pra̱tva̱kṣā̱ṇo ati̱ viśvā̱ sahā̍ṃsyapā̱reṇa̍ maha̱tā vṛṣṇye̍na
||1||su̱ṣṭhāmā̱ ratha̍: su̱yamā̱ harī̍ te mi̱myakṣa̱ vajro̍ nṛpate̱ gabha̍stau |
śībha̍ṃ rājantsu̱pathā yā̍hya̱rvāṅvardhā̍ma te pa̱puṣo̱ vṛṣṇyā̍ni
||2||endra̱vāho̍ nṛ̱pati̱ṃ vajra̍bāhumu̱gramu̱grāsa̍stavi̱ṣāsa̍ enam |
pratva̍kṣasaṃ vṛṣa̱bhaṃ sa̱tyaśu̍ṣma̱mema̍sma̱trā sa̍dha̱mādo̍ vahantu
||3||e̱vā pati̍ṃ droṇa̱sāca̱ṃ sace̍tasamū̱rjaḥ ska̱mbhaṃ dha̱ruṇa̱ ā vṛ̍ṣāyase |
oja̍: kṛṣva̱ saṃ gṛ̍bhāya̱ tve apyaso̱ yathā̍ keni̱pānā̍mi̱no vṛ̱dhe
||4||gama̍nna̱sme vasū̱nyā hi śaṃsi̍ṣaṃ svā̱śiṣa̱ṃ bhara̱mā yā̍hi so̱mina̍: |
tvamī̍śiṣe̱ sāsminnā sa̍tsi ba̱rhiṣya̍nādhṛ̱ṣyā tava̱ pātrā̍ṇi̱ dharma̍ṇā
||5||pṛtha̱kprāya̍npratha̱mā de̱vahū̍ta̱yo'kṛ̍ṇvata śrava̱syā̍ni du̱ṣṭarā̍ |
na ye śe̱kurya̱jñiyā̱ṃ nāva̍mā̱ruha̍mī̱rmaiva te nya̍viśanta̱ kepa̍yaḥ
||6||e̱vaivāpā̱gapa̍re santu dū̱ḍhyo'śvā̱ yeṣā̍ṃ du̱ryuja̍ āyuyu̱jre |
i̱tthā ye prāgupa̍re̱ santi̍ dā̱vane̍ pu̱rūṇi̱ yatra̍ va̱yunā̍ni̱ bhoja̍nā
||7||gi̱rīm̐rajrā̱nreja̍mānām̐ adhāraya̱ddyauḥ kra̍ndada̱ntari̍kṣāṇi kopayat |
sa̱mī̱cī̱ne dhi̱ṣaṇe̱ vi ṣka̍bhāyati̱ vṛṣṇa̍: pī̱tvā mada̍ u̱kthāni̍ śaṃsati
||8||i̱maṃ bi̍bharmi̱ sukṛ̍taṃ te aṅku̱śaṃ yenā̍ru̱jāsi̍ maghavañchaphā̱ruja̍: |
a̱smintsu te̱ sava̍ne astvo̱kya̍ṃ su̱ta i̱ṣṭau ma̍ghavanbo̱dhyābha̍gaḥ
||9||gobhi̍ṣṭare̱māma̍tiṃ du̱revā̱ṃ yave̍na̱ kṣudha̍ṃ puruhūta̱ viśvā̍m |
va̱yaṃ rāja̍bhiḥ pratha̱mā dhanā̍nya̱smāke̍na vṛ̱jane̍nā jayema
||10||bṛha̱spati̍rna̱: pari̍ pātu pa̱ścādu̱totta̍rasmā̱dadha̍rādaghā̱yoḥ |
indra̍: pu̱rastā̍du̱ta ma̍dhya̱to na̱: sakhā̱ sakhi̍bhyo̱ vari̍vaḥ kṛṇotu
||11||12 vatsaprirbhālandanaḥ| agniḥ| triṣṭup|
di̱vaspari̍ pratha̱maṃ ja̍jñe a̱gnira̱smaddvi̱tīya̱ṃ pari̍ jā̱tave̍dāḥ |
tṛ̱tīya̍ma̱psu nṛ̱maṇā̱ aja̍sra̱mindhā̍na enaṃ jarate svā̱dhīḥ
||1||vi̱dmā te̍ agne tre̱dhā tra̱yāṇi̍ vi̱dmā te̱ dhāma̱ vibhṛ̍tā puru̱trā |
vi̱dmā te̱ nāma̍ para̱maṃ guhā̱ yadvi̱dmā tamutsa̱ṃ yata̍ āja̱gantha̍
||2||sa̱mu̱dre tvā̍ nṛ̱maṇā̍ a̱psva1ntarnṛ̱cakṣā̍ īdhe di̱vo a̍gna̱ ūdha̍n |
tṛ̱tīye̍ tvā̱ raja̍si tasthi̱vāṃsa̍ma̱pāmu̱pasthe̍ mahi̱ṣā a̍vardhan
||3||akra̍ndada̱gniḥ sta̱naya̍nniva̱ dyauḥ kṣāmā̱ reri̍hadvī̱rudha̍: sama̱ñjan |
sa̱dyo ja̍jñā̱no vi hīmi̱ddho akhya̱dā roda̍sī bhā̱nunā̍ bhātya̱ntaḥ
||4||śrī̱ṇāmu̍dā̱ro dha̱ruṇo̍ rayī̱ṇāṃ ma̍nī̱ṣāṇā̱ṃ prārpa̍ṇa̱: soma̍gopāḥ |
vasu̍: sū̱nuḥ saha̍so a̱psu rājā̱ vi bhā̱tyagra̍ u̱ṣasā̍midhā̱naḥ
||5||viśva̍sya ke̱turbhuva̍nasya̱ garbha̱ ā roda̍sī apṛṇā̱jjāya̍mānaḥ |
vī̱l̤uṃ ci̱dadri̍mabhinatparā̱yañjanā̱ yada̱gnimaya̍janta̱ pañca̍
||6||u̱śikpā̍va̱ko a̍ra̱tiḥ su̍me̱dhā marte̍ṣva̱gnira̱mṛto̱ ni dhā̍yi |
iya̍rti dhū̱mama̍ru̱ṣaṃ bhari̍bhra̱ducchu̱kreṇa̍ śo̱ciṣā̱ dyāmina̍kṣan
||7||dṛ̱śā̱no ru̱kma u̍rvi̱yā vya̍dyauddu̱rmarṣa̱māyu̍: śri̱ye ru̍cā̱naḥ |
a̱gnira̱mṛto̍ abhava̱dvayo̍bhi̱ryade̍na̱ṃ dyaurja̱naya̍tsu̱retā̍:
||8||yaste̍ a̱dya kṛ̱ṇava̍dbhadraśoce'pū̱paṃ de̍va ghṛ̱tava̍ntamagne |
pra taṃ na̍ya prata̱raṃ vasyo̱ acchā̱'bhi su̱mnaṃ de̱vabha̍ktaṃ yaviṣṭha
||9||ā taṃ bha̍ja sauśrava̱seṣva̍gna u̱kthau̍ktha̱ ā bha̍ja śa̱syamā̍ne |
pri̱yaḥ sūrye̍ pri̱yo a̱gnā bha̍vā̱tyujjā̱tena̍ bhi̱nada̱dujjani̍tvaiḥ
||10||tvāma̍gne̱ yaja̍mānā̱ anu̱ dyūnviśvā̱ vasu̍ dadhire̱ vāryā̍ṇi |
tvayā̍ sa̱ha dravi̍ṇami̱cchamā̍nā vra̱jaṃ goma̍ntamu̱śijo̱ vi va̍vruḥ
||11||astā̍vya̱gnirna̱rāṃ su̱śevo̍ vaiśvāna̱ra ṛṣi̍bhi̱: soma̍gopāḥ |
a̱dve̱ṣe dyāvā̍pṛthi̱vī hu̍vema̱ devā̍ dha̱tta ra̱yima̱sme su̱vīra̍m
||12||10 vatsaprirbhālandanaḥ| agniḥ| triṣṭup|
pra hotā̍ jā̱to ma̱hānna̍bho̱vinnṛ̱ṣadvā̍ sīdada̱pāmu̱pasthe̍ |
dadhi̱ryo dhāyi̱ sa te̱ vayā̍ṃsi ya̱ntā vasū̍ni vidha̱te ta̍nū̱pāḥ
||1||i̱maṃ vi̱dhanto̍ a̱pāṃ sa̱dhasthe̍ pa̱śuṃ na na̱ṣṭaṃ pa̱dairanu̍ gman |
guhā̱ cata̍ntamu̱śijo̱ namo̍bhiri̱cchanto̱ dhīrā̱ bhṛga̍vo'vindan
||2||i̱maṃ tri̱to bhūrya̍vindadi̱cchanvai̍bhūva̱so mū̱rdhanyaghnyā̍yāḥ |
sa śevṛ̍dho jā̱ta ā ha̱rmyeṣu̱ nābhi̱ryuvā̍ bhavati roca̱nasya̍
||3||ma̱ndraṃ hotā̍ramu̱śijo̱ namo̍bhi̱: prāñca̍ṃ ya̱jñaṃ ne̱tāra̍madhva̱rāṇā̍m |
vi̱śāma̍kṛṇvannara̱tiṃ pā̍va̱kaṃ ha̍vya̱vāha̱ṃ dadha̍to̱ mānu̍ṣeṣu
||4||pra bhū̱rjaya̍ntaṃ ma̱hāṃ vi̍po̱dhāṃ mū̱rā amū̍raṃ pu̱rāṃ da̱rmāṇa̍m |
naya̍nto̱ garbha̍ṃ va̱nāṃ dhiya̍ṃ dhu̱rhiri̍śmaśru̱ṃ nārvā̍ṇa̱ṃ dhana̍rcam
||5||ni pa̱styā̍su tri̱taḥ sta̍bhū̱yanpari̍vīto̱ yonau̍ sīdada̱ntaḥ |
ata̍: sa̱ṃgṛbhyā̍ vi̱śāṃ damū̍nā̱ vidha̍rmaṇāya̱ntrairī̍yate̱ nṝn
||6||a̱syājarā̍so da̱māma̱ritrā̍ a̱rcaddhū̍māso a̱gnaya̍: pāva̱kāḥ |
śvi̱tī̱caya̍: śvā̱trāso̍ bhura̱ṇyavo̍ vana̱rṣado̍ vā̱yavo̱ na somā̍:
||7||pra ji̱hvayā̍ bharate̱ vepo̍ a̱gniḥ pra va̱yunā̍ni̱ ceta̍sā pṛthi̱vyāḥ |
tamā̱yava̍: śu̱caya̍ntaṃ pāva̱kaṃ ma̱ndraṃ hotā̍raṃ dadhire̱ yaji̍ṣṭham
||8||dyāvā̱ yama̱gniṃ pṛ̍thi̱vī jani̍ṣṭā̱māpa̱stvaṣṭā̱ bhṛga̍vo̱ yaṃ saho̍bhiḥ |
ī̱l̤enya̍ṃ pratha̱maṃ mā̍ta̱riśvā̍ de̱vāsta̍takṣu̱rmana̍ve̱ yaja̍tram
||9||yaṃ tvā̍ de̱vā da̍dhi̱re ha̍vya̱vāha̍ṃ puru̱spṛho̱ mānu̍ṣāso̱ yaja̍tram |
sa yāma̍nnagne stuva̱te vayo̍ dhā̱: pra de̍va̱yanya̱śasa̱: saṃ hi pū̱rvīḥ
||10||8 saptagurāṃgirasaḥ| vaikuṇṭha indraḥ| triṣṭup|
ja̱gṛ̱bhmā te̱ dakṣi̍ṇamindra̱ hasta̍ṃ vasū̱yavo̍ vasupate̱ vasū̍nām |
vi̱dmā hi tvā̱ gopa̍tiṃ śūra̱ gonā̍ma̱smabhya̍ṃ ci̱traṃ vṛṣa̍ṇaṃ ra̱yiṃ dā̍:
||1||svā̱yu̱dhaṃ svava̍saṃ sunī̱thaṃ catu̍:samudraṃ dha̱ruṇa̍ṃ rayī̱ṇām |
ca̱rkṛtya̱ṃ śaṃsya̱ṃ bhūri̍vārama̱smabhya̍ṃ ci̱traṃ vṛṣa̍ṇaṃ ra̱yiṃ dā̍:
||2||su̱brahmā̍ṇaṃ de̱vava̍ntaṃ bṛ̱hanta̍mu̱ruṃ ga̍bhī̱raṃ pṛ̱thubu̍dhnamindra |
śru̱taṛ̍ṣimu̱grama̍bhimāti̱ṣāha̍ma̱smabhya̍ṃ ci̱traṃ vṛṣa̍ṇaṃ ra̱yiṃ dā̍:
||3||sa̱nadvā̍ja̱ṃ vipra̍vīra̱ṃ taru̍traṃ dhana̱spṛta̍ṃ śūśu̱vāṃsa̍ṃ su̱dakṣa̍m |
da̱syu̱hana̍ṃ pū̱rbhida̍mindra sa̱tyama̱smabhya̍ṃ ci̱traṃ vṛṣa̍ṇaṃ ra̱yiṃ dā̍:
||4||aśvā̍vantaṃ ra̱thina̍ṃ vī̱rava̍ntaṃ saha̱sriṇa̍ṃ śa̱tina̱ṃ vāja̍mindra |
bha̱dravrā̍ta̱ṃ vipra̍vīraṃ sva̱rṣāma̱smabhya̍ṃ ci̱traṃ vṛṣa̍ṇaṃ ra̱yiṃ dā̍:
||5||pra sa̱ptagu̍mṛ̱tadhī̍tiṃ sume̱dhāṃ bṛha̱spati̍ṃ ma̱tiracchā̍ jigāti |
ya ā̍ṅgira̱so nama̍sopa̱sadyo̱'smabhya̍ṃ ci̱traṃ vṛṣa̍ṇaṃ ra̱yiṃ dā̍:
||6||vanī̍vāno̱ mama̍ dū̱tāsa̱ indra̱ṃ stomā̍ścaranti suma̱tīri̍yā̱nāḥ |
hṛ̱di̱spṛśo̱ mana̍sā va̱cyamā̍nā a̱smabhya̍ṃ ci̱traṃ vṛṣa̍ṇaṃ ra̱yiṃ dā̍:
||7||yattvā̱ yāmi̍ da̱ddhi tanna̍ indra bṛ̱hanta̱ṃ kṣaya̱masa̍ma̱ṃ janā̍nām |
a̱bhi taddyāvā̍pṛthi̱vī gṛ̍ṇītāma̱smabhya̍ṃ ci̱traṃ vṛṣa̍ṇaṃ ra̱yiṃ dā̍:
||8||vaikuṇṭha indraḥ| indraḥ| jagatīḥ, 7, 10-11 triṣṭup|
a̱haṃ bhu̍va̱ṃ vasu̍naḥ pū̱rvyaspati̍ra̱haṃ dhanā̍ni̱ saṃ ja̍yāmi̱ śaśva̍taḥ |
māṃ ha̍vante pi̱tara̱ṃ na ja̱ntavo̱'haṃ dā̱śuṣe̱ vi bha̍jāmi̱ bhoja̍nam
||1||a̱hamindro̱ rodho̱ vakṣo̱ atha̍rvaṇastri̱tāya̱ gā a̍janaya̱mahe̱radhi̍ |
a̱haṃ dasyu̍bhya̱: pari̍ nṛ̱mṇamā da̍de go̱trā śikṣa̍ndadhī̱ce mā̍ta̱riśva̍ne
||2||mahya̱ṃ tvaṣṭā̱ vajra̍matakṣadāya̱saṃ mayi̍ de̱vāso̍'vṛja̱nnapi̱ kratu̍m |
mamānī̍ka̱ṃ sūrya̍syeva du̱ṣṭara̱ṃ māmārya̍nti kṛ̱tena̱ kartve̍na ca
||3||a̱hame̱taṃ ga̱vyaya̱maśvya̍ṃ pa̱śuṃ pu̍rī̱ṣiṇa̱ṃ sāya̍kenā hira̱ṇyaya̍m |
pu̱rū sa̱hasrā̱ ni śi̍śāmi dā̱śuṣe̱ yanmā̱ somā̍sa u̱kthino̱ ama̍ndiṣuḥ
||4||a̱hamindro̱ na parā̍ jigya̱ iddhana̱ṃ na mṛ̱tyave'va̍ tasthe̱ kadā̍ ca̱na |
soma̱minmā̍ su̱nvanto̍ yācatā̱ vasu̱ na me̍ pūravaḥ sa̱khye ri̍ṣāthana
||5||a̱hame̱tāñchāśva̍sato̱ dvādvendra̱ṃ ye vajra̍ṃ yu̱dhaye'kṛ̍ṇvata |
ā̱hvaya̍mānā̱m̐ ava̱ hanma̍nāhanaṃ dṛ̱l̤hā vada̱nnana̍masyurnama̱svina̍:
||6||a̱bhī̱3dameka̱meko̍ asmi ni̱ṣṣāl̤a̱bhī dvā kimu̱ traya̍: karanti |
khale̱ na pa̱rṣānprati̍ hanmi̱ bhūri̱ kiṃ mā̍ nindanti̱ śatra̍vo'ni̱ndrāḥ
||7||a̱haṃ gu̱ṅgubhyo̍ atithi̱gvamiṣka̍ra̱miṣa̱ṃ na vṛ̍tra̱tura̍ṃ vi̱kṣu dhā̍rayam |
yatpa̍rṇaya̱ghna u̱ta vā̍ karañja̱he prāhaṃ ma̱he vṛ̍tra̱hatye̱ aśu̍śravi
||8||pra me̱ namī̍ sā̱pya i̱ṣe bhu̱je bhū̱dgavā̱meṣe̍ sa̱khyā kṛ̍ṇuta dvi̱tā |
di̱dyuṃ yada̍sya sami̱theṣu̍ ma̱ṃhaya̱mādide̍na̱ṃ śaṃsya̍mu̱kthya̍ṃ karam
||9||pra nema̍smindadṛśe̱ somo̍ a̱ntargo̱pā nema̍mā̱vira̱sthā kṛ̍ṇoti |
sa ti̱gmaśṛ̍ṅgaṃ vṛṣa̱bhaṃ yuyu̍tsandru̱hasta̍sthau bahu̱le ba̱ddho a̱ntaḥ
||10||ā̱di̱tyānā̱ṃ vasū̍nāṃ ru̱driyā̍ṇāṃ de̱vo de̱vānā̱ṃ na mi̍nāmi̱ dhāma̍ |
te mā̍ bha̱drāya̱ śava̍se tatakṣu̱rapa̍rājita̱mastṛ̍ta̱maṣā̍l̤ham
||11||11 vaikuṇṭha indraḥ| indraḥ| jagatīḥ, 2-11 triṣṭup|
a̱haṃ dā̍ṃ gṛṇa̱te pūrvya̱ṃ vasva̱haṃ brahma̍ kṛṇava̱ṃ mahya̱ṃ vardha̍nam |
a̱haṃ bhu̍va̱ṃ yaja̍mānasya codi̱tāya̍jvanaḥ sākṣi̱ viśva̍smi̱nbhare̍
||1||māṃ dhu̱rindra̱ṃ nāma̍ de̱vatā̍ di̱vaśca̱ gmaścā̱pāṃ ca̍ ja̱ntava̍: |
a̱haṃ harī̱ vṛṣa̍ṇā̱ vivra̍tā ra̱ghū a̱haṃ vajra̱ṃ śava̍se dhṛ̱ṣṇvā da̍de
||2||a̱hamatka̍ṃ ka̱vaye̍ śiśnatha̱ṃ hathai̍ra̱haṃ kutsa̍māvamā̱bhirū̱tibhi̍: |
a̱haṃ śuṣṇa̍sya̱ śnathi̍tā̱ vadha̍ryama̱ṃ na yo ra̱ra ārya̱ṃ nāma̱ dasya̍ve
||3||a̱haṃ pi̱teva̍ veta̱sūm̐ra̱bhiṣṭa̍ye̱ tugra̱ṃ kutsā̍ya̱ smadi̍bhaṃ ca randhayam |
a̱haṃ bhu̍va̱ṃ yaja̍mānasya rā̱jani̱ pra yadbhare̱ tuja̍ye̱ na pri̱yādhṛṣe̍
||4||a̱haṃ ra̍ndhaya̱ṃ mṛga̍yaṃ śru̱tarva̍ṇe̱ yanmāji̍hīta va̱yunā̍ ca̱nānu̱ṣak |
a̱haṃ ve̱śaṃ na̱mramā̱yave̍'karama̱haṃ savyā̍ya̱ paḍgṛ̍bhimarandhayam
||5||a̱haṃ sa yo nava̍vāstvaṃ bṛ̱hadra̍tha̱ṃ saṃ vṛ̱treva̱ dāsa̍ṃ vṛtra̱hāru̍jam |
yadva̱rdhaya̍ntaṃ pra̱thaya̍ntamānu̱ṣagdū̱re pā̱re raja̍so roca̱nāka̍ram
||6||a̱haṃ sūrya̍sya̱ pari̍ yāmyā̱śubhi̱: praita̱śebhi̱rvaha̍māna̱ oja̍sā |
yanmā̍ sā̱vo manu̍ṣa̱ āha̍ ni̱rṇija̱ ṛdha̍kkṛṣe̱ dāsa̱ṃ kṛtvya̱ṃ hathai̍:
||7||a̱haṃ sa̍pta̱hā nahu̍ṣo̱ nahu̍ṣṭara̱: prāśrā̍vaya̱ṃ śava̍sā tu̱rvaśa̱ṃ yadu̍m |
a̱haṃ nya1nyaṃ saha̍sā̱ saha̍skara̱ṃ nava̱ vrādha̍to nava̱tiṃ ca̍ vakṣayam
||8||a̱haṃ sa̱pta sra̱vato̍ dhāraya̱ṃ vṛṣā̍ dravi̱tnva̍: pṛthi̱vyāṃ sī̱rā adhi̍ |
a̱hamarṇā̍ṃsi̱ vi ti̍rāmi su̱kratu̍ryu̱dhā vi̍da̱ṃ mana̍ve gā̱tumi̱ṣṭaye̍
||9||a̱haṃ tadā̍su dhāraya̱ṃ yadā̍su̱ na de̱vaśca̱na tvaṣṭādhā̍raya̱druśa̍t |
spā̱rhaṃ gavā̱mūdha̍ssu va̱kṣaṇā̱svā madho̱rmadhu̱ śvātrya̱ṃ soma̍mā̱śira̍m
||10||e̱vā de̱vām̐ indro̍ vivye̱ nṝnpra cyau̱tnena̍ ma̱ghavā̍ sa̱tyarā̍dhāḥ |
viśvettā te̍ harivaḥ śacīvo̱'bhi tu̱rāsa̍: svayaśo gṛṇanti
||11||7 vaikuṇṭha indraḥ| indraḥ| jagatīḥ, 3,4 abhisāriṇī, 5 triṣṭup|
pra vo̍ ma̱he manda̍mānā̱yāndha̱so'rcā̍ vi̱śvāna̍rāya viśvā̱bhuve̍ |
indra̍sya̱ yasya̱ suma̍kha̱ṃ saho̱ mahi̱ śravo̍ nṛ̱mṇaṃ ca̱ roda̍sī sapa̱ryata̍:
||1||so ci̱nnu sakhyā̱ narya̍ i̱naḥ stu̱taśca̱rkṛtya̱ indro̱ māva̍te̱ nare̍ |
viśvā̍su dhū̱rṣu vā̍ja̱kṛtye̍ṣu satpate vṛ̱tre vā̱psva1bhi śū̍ra mandase
||2||ke te nara̍ indra̱ ye ta̍ i̱ṣe ye te̍ su̱mnaṃ sa̍dha̱nya1miya̍kṣān |
ke te̱ vājā̍yāsu̱ryā̍ya hinvire̱ ke a̱psu svāsū̱rvarā̍su̱ pauṃsye̍
||3||bhuva̱stvami̍ndra̱ brahma̍ṇā ma̱hānbhuvo̱ viśve̍ṣu̱ sava̍neṣu ya̱jñiya̍: |
bhuvo̱ nṝm̐ścyau̱tno viśva̍smi̱nbhare̱ jyeṣṭha̍śca̱ mantro̍ viśvacarṣaṇe
||4||avā̱ nu ka̱ṃ jyāyā̍nya̱jñava̍naso ma̱hīṃ ta̱ omā̍trāṃ kṛ̱ṣṭayo̍ viduḥ |
aso̱ nu ka̍ma̱jaro̱ vardhā̍śca̱ viśvede̱tā sava̍nā tūtu̱mā kṛ̍ṣe
||5||e̱tā viśvā̱ sava̍nā tūtu̱mā kṛ̍ṣe sva̱yaṃ sū̍no sahaso̱ yāni̍ dadhi̱ṣe |
varā̍ya te̱ pātra̱ṃ dharma̍ṇe̱ tanā̍ ya̱jño mantro̱ brahmodya̍ta̱ṃ vaca̍:
||6||ye te̍ vipra brahma̱kṛta̍: su̱te sacā̱ vasū̍nāṃ ca̱ vasu̍naśca dā̱vane̍ |
pra te su̱mnasya̱ mana̍sā pa̱thā bhu̍va̱nmade̍ su̱tasya̍ so̱myasyāndha̍saḥ
||7||(9) 1,3,5,7,9devāḥ, 2,4,6,8, saucīko'gniḥ| 2,,4,6,8 devāḥ 1,3,5,7,9, agniḥ|triṣṭup|
ma̱hattadulba̱ṃ sthavi̍ra̱ṃ tadā̍sī̱dyenāvi̍ṣṭitaḥ pravi̱veśi̍thā̱paḥ |
viśvā̍ apaśyadbahu̱dhā te̍ agne̱ jāta̍vedasta̱nvo̍ de̱va eka̍:
||1||ko mā̍ dadarśa kata̱maḥ sa de̱vo yo me̍ ta̱nvo̍ bahu̱dhā pa̱ryapa̍śyat |
kvāha̍ mitrāvaruṇā kṣiyantya̱gnerviśvā̍: sa̱midho̍ deva̱yānī̍:
||2||aicchā̍ma tvā bahu̱dhā jā̍taveda̱: pravi̍ṣṭamagne a̱psvoṣa̍dhīṣu |
taṃ tvā̍ ya̱mo a̍cikeccitrabhāno daśāntaru̱ṣyāda̍ti̱roca̍mānam
||3||ho̱trāda̱haṃ va̍ruṇa̱ bibhya̍dāya̱ṃ nede̱va mā̍ yu̱naja̱nnatra̍ de̱vāḥ |
tasya̍ me ta̱nvo̍ bahu̱dhā nivi̍ṣṭā e̱tamartha̱ṃ na ci̍ketā̱hama̱gniḥ
||4||ehi̱ manu̍rdeva̱yurya̱jñakā̍mo'ra̱ṃkṛtyā̱ tama̍si kṣeṣyagne |
su̱gānpa̱thaḥ kṛ̍ṇuhi deva̱yānā̱nvaha̍ ha̱vyāni̍ sumana̱syamā̍naḥ
||5||a̱gneḥ pūrve̱ bhrāta̍ro̱ artha̍me̱taṃ ra̱thīvādhvā̍na̱manvāva̍rīvuḥ |
tasmā̍dbhi̱yā va̍ruṇa dū̱ramā̍yaṃ gau̱ro na kṣe̱pnora̍vije̱ jyāyā̍:
||6||ku̱rmasta̱ āyu̍ra̱jara̱ṃ yada̍gne̱ yathā̍ yu̱kto jā̍tavedo̱ na riṣyā̍: |
athā̍ vahāsi sumana̱syamā̍no bhā̱gaṃ de̱vebhyo̍ ha̱viṣa̍: sujāta
||7||pra̱yā̱jānme̍ anuyā̱jām̐śca̱ keva̍lā̱nūrja̍svantaṃ ha̱viṣo̍ datta bhā̱gam |
ghṛ̱taṃ cā̱pāṃ puru̍ṣa̱ṃ cauṣa̍dhīnāma̱gneśca̍ dī̱rghamāyu̍rastu devāḥ
||8||tava̍ prayā̱jā a̍nuyā̱jāśca̱ keva̍la̱ ūrja̍svanto ha̱viṣa̍: santu bhā̱gāḥ |
tavā̍gne ya̱jño̱3'yama̍stu̱ sarva̱stubhya̍ṃ namantāṃ pra̱diśa̱ścata̍sraḥ
||9||6 saucīko'gniḥ| viśvedevāḥ| triṣṭup|
viśve̍ devāḥ śā̱stana̍ mā̱ yathe̱ha hotā̍ vṛ̱to ma̱navai̱ yanni̱ṣadya̍ |
pra me̍ brūta bhāga̱dheya̱ṃ yathā̍ vo̱ yena̍ pa̱thā ha̱vyamā vo̱ vahā̍ni
||1||a̱haṃ hotā̱ nya̍sīda̱ṃ yajī̍yā̱nviśve̍ de̱vā ma̱ruto̍ mā junanti |
aha̍raharaśvi̱nādhva̍ryavaṃ vāṃ bra̱hmā sa̱midbha̍vati̱ sāhu̍tirvām
||2||a̱yaṃ yo hotā̱ kiru̱ sa ya̱masya̱ kamapyū̍he̱ yatsa̍ma̱ñjanti̍ de̱vāḥ |
aha̍raharjāyate mā̱simā̱syathā̍ de̱vā da̍dhire havya̱vāha̍m
||3||māṃ de̱vā da̍dhire havya̱vāha̱mapa̍mluktaṃ ba̱hu kṛ̱cchrā cara̍ntam |
a̱gnirvi̱dvānya̱jñaṃ na̍: kalpayāti̱ pañca̍yāmaṃ tri̱vṛta̍ṃ sa̱ptata̍ntum
||4||ā vo̍ yakṣyamṛta̱tvaṃ su̱vīra̱ṃ yathā̍ vo devā̱ vari̍va̱: karā̍ṇi |
ā bā̱hvorvajra̱mindra̍sya dheyā̱mathe̱mā viśvā̱: pṛta̍nā jayāti
||5||trīṇi̍ śa̱tā trī sa̱hasrā̍ṇya̱gniṃ tri̱ṃśacca̍ de̱vā nava̍ cāsaparyan |
aukṣa̍nghṛ̱tairastṛ̍ṇanba̱rhira̍smā̱ ādiddhotā̍ra̱ṃ nya̍sādayanta
||6||11 devāḥ,4-5 saucīko'gniḥ| agniḥ,4-5 devāḥ| 1-5 ,8triṣṭup , 6-7,9-11 jagatī|
yamaicchā̍ma̱ mana̍sā̱ so̱3'yamāgā̍dya̱jñasya̍ vi̱dvānparu̍ṣaściki̱tvān |
sa no̍ yakṣadde̱vatā̍tā̱ yajī̍yā̱nni hi ṣatsa̱danta̍ra̱: pūrvo̍ a̱smat
||1||arā̍dhi̱ hotā̍ ni̱ṣadā̱ yajī̍yāna̱bhi prayā̍ṃsi̱ sudhi̍tāni̱ hi khyat |
yajā̍mahai ya̱jñiyā̱nhanta̍ de̱vām̐ īl̤ā̍mahā̱ īḍyā̱m̐ ājye̍na
||2||sā̱dhvīma̍karde̱vavī̍tiṃ no a̱dya ya̱jñasya̍ ji̱hvāma̍vidāma̱ guhyā̍m |
sa āyu̱rāgā̍tsura̱bhirvasā̍no bha̱drāma̍karde̱vahū̍tiṃ no a̱dya
||3||tada̱dya vā̱caḥ pra̍tha̱maṃ ma̍sīya̱ yenāsu̍rām̐ a̱bhi de̱vā asā̍ma |
ūrjā̍da u̱ta ya̍jñiyāsa̱: pañca̍ janā̱ mama̍ ho̱traṃ ju̍ṣadhvam
||4||pañca̱ janā̱ mama̍ ho̱traṃ ju̍ṣantā̱ṃ gojā̍tā u̱ta ye ya̱jñiyā̍saḥ |
pṛ̱thi̱vī na̱: pārthi̍vātpā̱tvaṃha̍so̱'ntari̍kṣaṃ di̱vyātpā̍tva̱smān
||5||tantu̍ṃ ta̱nvanraja̍so bhā̱numanvi̍hi̱ jyoti̍ṣmataḥ pa̱tho ra̍kṣa dhi̱yā kṛ̱tān |
a̱nu̱lba̱ṇaṃ va̍yata̱ jogu̍vā̱mapo̱ manu̍rbhava ja̱nayā̱ daivya̱ṃ jana̍m
||6||a̱kṣā̱naho̍ nahyatano̱ta so̍myā̱ iṣkṛ̍ṇudhvaṃ raśa̱nā ota pi̍ṃśata |
a̱ṣṭāva̍ndhuraṃ vahatā̱bhito̱ ratha̱ṃ yena̍ de̱vāso̱ ana̍yanna̱bhi pri̱yam
||7||aśma̍nvatī rīyate̱ saṃ ra̍bhadhva̱mutti̍ṣṭhata̱ pra ta̍ratā sakhāyaḥ |
atrā̍ jahāma̱ ye asa̱nnaśe̍vāḥ śi̱vānva̱yamutta̍remā̱bhi vājā̍n
||8||tvaṣṭā̍ mā̱yā ve̍da̱pasā̍ma̱pasta̍mo̱ bibhra̱tpātrā̍ deva̱pānā̍ni̱ śaṃta̍mā |
śiśī̍te nū̱naṃ pa̍ra̱śuṃ svā̍ya̱saṃ yena̍ vṛ̱ścādeta̍śo̱ brahma̍ṇa̱spati̍:
||9||sa̱to nū̱naṃ ka̍vaya̱: saṃ śi̍śīta̱ vāśī̍bhi̱ryābhi̍ra̱mṛtā̍ya̱ takṣa̍tha |
vi̱dvāṃsa̍: pa̱dā guhyā̍ni kartana̱ yena̍ de̱vāso̍ amṛta̱tvamā̍na̱śuḥ
||10||garbhe̱ yoṣā̱mada̍dhurva̱tsamā̱sanya̍pī̱cye̍na̱ mana̍so̱ta ji̱hvayā̍ |
sa vi̱śvāhā̍ su̱manā̍ yo̱gyā a̱bhi si̍ṣā̱sani̍rvanate kā̱ra ijjiti̍m
||11||6 bṛhaduktho vāmadevyaḥ| indraḥ| triṣṭup|
tāṃ su te̍ kī̱rtiṃ ma̍ghavanmahi̱tvā yattvā̍ bhī̱te roda̍sī̱ ahva̍yetām |
prāvo̍ de̱vām̐ āti̍ro̱ dāsa̱moja̍: pra̱jāyai̍ tvasyai̱ yadaśi̍kṣa indra
||1||yadaca̍rasta̱nvā̍ vāvṛdhā̱no balā̍nīndra prabruvā̱ṇo jane̍ṣu |
mā̱yetsā te̱ yāni̍ yu̱ddhānyā̱hurnādya śatru̍ṃ na̱nu pu̱rā vi̍vitse
||2||ka u̱ nu te̍ mahi̱mana̍: samasyā̱'smatpūrva̱ ṛṣa̱yo'nta̍māpuḥ |
yanmā̱tara̍ṃ ca pi̱tara̍ṃ ca sā̱kamaja̍nayathāsta̱nva1: svāyā̍:
||3||ca̱tvāri̍ te asu̱ryā̍ṇi̱ nāmā'dā̍bhyāni mahi̱ṣasya̍ santi |
tvama̱ṅga tāni̱ viśvā̍ni vitse̱ yebhi̱: karmā̍ṇi maghavañca̱kartha̍
||4||tvaṃ viśvā̍ dadhiṣe̱ keva̍lāni̱ yānyā̱viryā ca̱ guhā̱ vasū̍ni |
kāma̱minme̍ maghava̱nmā vi tā̍rī̱stvamā̍jñā̱tā tvami̍ndrāsi dā̱tā
||5||yo ada̍dhā̱jjyoti̍ṣi̱ jyoti̍ra̱ntaryo asṛ̍ja̱nmadhu̍nā̱ saṃ madhū̍ni |
adha̍ pri̱yaṃ śū̱ṣamindrā̍ya̱ manma̍ brahma̱kṛto̍ bṛ̱hadu̍kthādavāci
||6||8 bṛhaduktho vāmadevyaḥ| indraḥ| triṣṭup|
dū̱re tannāma̱ guhya̍ṃ parā̱cairyattvā̍ bhī̱te ahva̍yetāṃ vayo̱dhai |
uda̍stabhnāḥ pṛthi̱vīṃ dyāma̱bhīke̱ bhrātu̍: pu̱trānma̍ghavantitviṣā̱ṇaḥ
||1||ma̱hattannāma̱ guhya̍ṃ puru̱spṛgyena̍ bhū̱taṃ ja̱nayo̱ yena̱ bhavya̍m |
pra̱tnaṃ jā̱taṃ jyoti̱ryada̍sya pri̱yaṃ pri̱yāḥ sama̍viśanta̱ pañca̍
||2||ā roda̍sī apṛṇā̱dota madhya̱ṃ pañca̍ de̱vām̐ ṛ̍tu̱śaḥ sa̱ptasa̍pta |
catu̍striṃśatā puru̱dhā vi ca̍ṣṭe̱ sarū̍peṇa̱ jyoti̍ṣā̱ vivra̍tena
||3||yadu̍ṣa̱ auccha̍: pratha̱mā vi̱bhānā̱maja̍nayo̱ yena̍ pu̱ṣṭasya̍ pu̱ṣṭam |
yatte̍ jāmi̱tvamava̍ra̱ṃ para̍syā ma̱hanma̍ha̱tyā a̍sura̱tvameka̍m
||4||vi̱dhuṃ da̍drā̱ṇaṃ sama̍ne bahū̱nāṃ yuvā̍na̱ṃ santa̍ṃ pali̱to ja̍gāra |
de̱vasya̍ paśya̱ kāvya̍ṃ mahi̱tvā'dyā ma̱māra̱ sa hyaḥ samā̍na
||5||śākma̍nā śā̱ko a̍ru̱ṇaḥ su̍pa̱rṇa ā yo ma̱haḥ śūra̍: sa̱nādanī̍l̤aḥ |
yacci̱keta̍ sa̱tyamittanna mogha̱ṃ vasu̍ spā̱rhamu̱ta jeto̱ta dātā̍
||6||aibhi̍rdade̱ vṛṣṇyā̱ pauṃsyā̍ni̱ yebhi̱raukṣa̍dvṛtra̱hatyā̍ya va̱jrī |
ye karma̍ṇaḥ kri̱yamā̍ṇasya ma̱hna ṛ̍teka̱rmamu̱dajā̍yanta de̱vāḥ
||7||yu̱jā karmā̍ṇi ja̱naya̍nvi̱śvaujā̍ aśasti̱hā vi̱śvama̍nāsturā̱ṣāṭ |
pī̱tvī soma̍sya di̱va ā vṛ̍dhā̱naḥ śūro̱ niryu̱dhādha̍ma̱ddasyū̍n
||8||7 bṛhaduktho vāmadevyaḥ| viśvedevāḥ| triṣṭup| 4-6 jagatī|
i̱daṃ ta̱ eka̍ṃ pa̱ra ū̍ ta̱ eka̍ṃ tṛ̱tīye̍na̱ jyoti̍ṣā̱ saṃ vi̍śasva |
sa̱ṃveśa̍ne ta̱nva1ścāru̍redhi pri̱yo de̱vānā̍ṃ para̱me ja̱nitre̍
||1||ta̱nūṣṭe̍ vājinta̱nvaṃ1 naya̍ntī vā̱mama̱smabhya̱ṃ dhātu̱ śarma̱ tubhya̍m |
ahru̍to ma̱ho dha̱ruṇā̍ya de̱vāndi̱vī̍va̱ jyoti̱: svamā mi̍mīyāḥ
||2||vā̱jya̍si̱ vāji̍nenā suve̱nīḥ su̍vi̱taḥ stoma̍ṃ suvi̱to diva̍ṃ gāḥ |
su̱vi̱to dharma̍ pratha̱mānu̍ sa̱tyā su̍vi̱to de̱vāntsu̍vi̱to'nu̱ patma̍
||3||ma̱hi̱mna e̍ṣāṃ pi̱tara̍śca̱neśi̍re de̱vā de̱veṣva̍dadhu̱rapi̱ kratu̍m |
sama̍vivyacuru̱ta yānyatvi̍ṣu̱raiṣā̍ṃ ta̱nūṣu̱ ni vi̍viśu̱: puna̍:
||4||saho̍bhi̱rviśva̱ṃ pari̍ cakramū̱ raja̱: pūrvā̱ dhāmā̱nyami̍tā̱ mimā̍nāḥ |
ta̱nūṣu̱ viśvā̱ bhuva̍nā̱ ni ye̍mire̱ prāsā̍rayanta puru̱dha pra̱jā anu̍
||5||dvidhā̍ sū̱navo'su̍raṃ sva̱rvida̱māsthā̍payanta tṛ̱tīye̍na̱ karma̍ṇā |
svāṃ pra̱jāṃ pi̱tara̱: pitrya̱ṃ saha̱ āva̍reṣvadadhu̱stantu̱māta̍tam
||6||nā̱vā na kṣoda̍: pra̱diśa̍: pṛthi̱vyāḥ sva̱stibhi̱rati̍ du̱rgāṇi̱ viśvā̍ |
svāṃ pra̱jāṃ bṛ̱hadu̍ktho mahi̱tvā''va̍reṣvadadhā̱dā pare̍ṣu
||7||6 bandhu: śrutabandhurviprabandhurgaupāyanāḥ|viśvedevāḥ| gāyatrī|
mā pra gā̍ma pa̱tho va̱yaṃ mā ya̱jñādi̍ndra so̱mina̍: | mānta sthu̍rno̱ arā̍tayaḥ
||1||yo ya̱jñasya̍ pra̱sādha̍na̱stantu̍rde̱veṣvāta̍taḥ | tamāhu̍taṃ naśīmahi
||2||mano̱ nvā hu̍vāmahe nārāśa̱ṃsena̱ some̍na | pi̱tṝ̱ṇāṃ ca̱ manma̍bhiḥ
||3||ā ta̍ etu̱ mana̱: puna̱: kratve̱ dakṣā̍ya jī̱vase̍ | jyokca̱ sūrya̍ṃ dṛ̱śe
||4||puna̍rnaḥ pitaro̱ mano̱ dadā̍tu̱ daivyo̱ jana̍: | jī̱vaṃ vrāta̍ṃ sacemahi
||5||va̱yaṃ so̍ma vra̱te tava̱ mana̍sta̱nūṣu̱ bibhra̍taḥ | pra̱jāva̍ntaḥ sacemahi
||6||12 bandhu: śrutabandhurviprabandhurgaupāyanāḥ|mana āvartanam| anuṣṭup|
yatte̍ ya̱maṃ vai̍vasva̱taṃ mano̍ ja̱gāma̍ dūra̱kam | tatta̱ ā va̍rtayāmasī̱ha kṣayā̍ya jī̱vase̍
||1||yatte̱ diva̱ṃ yatpṛ̍thi̱vīṃ mano̍ ja̱gāma̍ dūra̱kam | tatta̱ ā va̍rtayāmasī̱ha kṣayā̍ya jī̱vase̍
||2||yatte̱ bhūmi̱ṃ catu̍rbhṛṣṭi̱ṃ mano̍ ja̱gāma̍ dūra̱kam | tatta̱ ā va̍rtayāmasī̱ha kṣayā̍ya jī̱vase̍
||3||yatte̱ cata̍sraḥ pra̱diśo̱ mano̍ ja̱gāma̍ dūra̱kam | tatta̱ ā va̍rtayāmasī̱ha kṣayā̍ya jī̱vase̍
||4||yatte̍ samu̱drama̍rṇa̱vaṃ mano̍ ja̱gāma̍ dūra̱kam | tatta̱ ā va̍rtayāmasī̱ha kṣayā̍ya jī̱vase̍
||5||yatte̱ marī̍cīḥ pra̱vato̱ mano̍ ja̱gāma̍ dūra̱kam | tatta̱ ā va̍rtayāmasī̱ha kṣayā̍ya jī̱vase̍
||6||yatte̍ a̱po yadoṣa̍dhī̱rmano̍ ja̱gāma̍ dūra̱kam | tatta̱ ā va̍rtayāmasī̱ha kṣayā̍ya jī̱vase̍
||7||yatte̱ sūrya̱ṃ yadu̱ṣasa̱ṃ mano̍ ja̱gāma̍ dūra̱kam | tatta̱ ā va̍rtayāmasī̱ha kṣayā̍ya jī̱vase̍
||8||yatte̱ parva̍tānbṛha̱to mano̍ ja̱gāma̍ dūra̱kam | tatta̱ ā va̍rtayāmasī̱ha kṣayā̍ya jī̱vase̍
||9||yatte̱ viśva̍mi̱daṃ jaga̱nmano̍ ja̱gāma̍ dūra̱kam | tatta̱ ā va̍rtayāmasī̱ha kṣayā̍ya jī̱vase̍
||10||yatte̱ parā̍: parā̱vato̱ mano̍ ja̱gāma̍ dūra̱kam | tatta̱ ā va̍rtayāmasī̱ha kṣayā̍ya jī̱vase̍
||11||yatte̍ bhū̱taṃ ca̱ bhavya̍ṃ ca̱ mano̍ ja̱gāma̍ dūra̱kam | tatta̱ ā va̍rtayāmasī̱ha kṣayā̍ya jī̱vase̍
||12||10 bandhu śrutabandhurviprabandhurgaupāyanāḥ|1-3 nirṛtiḥ,4 nirṛtiḥ somaśca, 5-6asunītiḥ, 7 pṛthivī-dvayantarikṣa-soma-pūṣa-pathyā-svastayaḥ,8-10 dyāvāpṛthivī, 10 (pūrvārdhasya) indra- dyāvāpṛthivyaḥ| triṣṭup , 8 paṃktiḥ,9 mahāpaṃktiḥ, 10 paṃktyuttarā|
pra tā̱ryāyu̍: prata̱raṃ navī̍ya̱: sthātā̍reva̱ kratu̍matā̱ ratha̍sya |
adha̱ cyavā̍na̱ utta̍vī̱tyartha̍ṃ parāta̱raṃ su niṝ̍tirjihītām
||1||sāma̱nnu rā̱ye ni̍dhi̱mannvanna̱ṃ karā̍mahe̱ su pu̍ru̱dha śravā̍ṃsi |
tā no̱ viśvā̍ni jari̱tā ma̍mattu parāta̱raṃ su niṝ̍tirjihītām
||2||a̱bhī ṣva1ryaḥ pauṃsyai̍rbhavema̱ dyaurna bhūmi̍ṃ gi̱rayo̱ nājrā̍n |
tā no̱ viśvā̍ni jari̱tā ci̍keta parāta̱raṃ su niṝ̍tirjihītām
||3||mo ṣu ṇa̍: soma mṛ̱tyave̱ parā̍ dā̱: paśye̍ma̱ nu sūrya̍mu̱ccara̍ntam |
dyubhi̍rhi̱to ja̍ri̱mā sū no̍ astu parāta̱raṃ su niṝ̍tirjihītām
||4||asu̍nīte̱ mano̍ a̱smāsu̍ dhāraya jī̱vāta̍ve̱ su pra ti̍rā na̱ āyu̍: |
rā̱ra̱ndhi na̱: sūrya̍sya sa̱ṃdṛśi̍ ghṛ̱tena̱ tvaṃ ta̱nva̍ṃ vardhayasva
||5||asu̍nīte̱ puna̍ra̱smāsu̱ cakṣu̱: puna̍: prā̱ṇami̱ha no̍ dhehi̱ bhoga̍m |
jyokpa̍śyema̱ sūrya̍mu̱ccara̍nta̱manu̍mate mṛ̱l̤ayā̍ naḥ sva̱sti
||6||puna̍rno̱ asu̍ṃ pṛthi̱vī da̍dātu̱ puna̱rdyaurde̱vī puna̍ra̱ntari̍kṣam |
puna̍rna̱: soma̍sta̱nva̍ṃ dadātu̱ puna̍: pū̱ṣā pa̱thyā̱ṃ3 yā sva̱stiḥ
||7||śaṃ roda̍sī su̱bandha̍ve ya̱hvī ṛ̱tasya̍ mā̱tarā̍ |
bhara̍tā̱mapa̱ yadrapo̱ dyauḥ pṛ̍thivi kṣa̱mā rapo̱ mo ṣu te̱ kiṃ ca̱nāma̍mat
||8||ava̍ dva̱ke ava̍ tri̱kā di̱vaśca̍ranti bheṣa̱jā |
kṣa̱mā ca̍ri̱ṣṇve̍ka̱kaṃ bhara̍tā̱mapa̱ yadrapo̱ dyauḥ pṛ̍thivi kṣa̱mā rapo̱ mo ṣu te̱ kiṃ ca̱nāma̍mat
||9||sami̍ndreraya̱ gāma̍na̱ḍvāha̱ṃ ya āva̍haduśī̱narā̍ṇyā̱ ana̍: |
bhara̍tā̱mapa̱ yadrapo̱ dyauḥ pṛ̍thivi kṣa̱mā rapo̱ mo ṣu te̱ kiṃ ca̱nāma̍mat
||10||12 bandhu: śrutabandhurviprabandhurgaupāyanāḥ,6 agastyasvasā eṣāṃ mātā ṛṣikā| 1-4,6 asamātiḥ, 5 indraḥ,7-11 jīvaḥ,12 hastaḥ|anuṣṭup,1-5 gāyatrī, 8-9 paṃktiḥ|
ā jana̍ṃ tve̱ṣasa̍ṃdṛśa̱ṃ māhī̍nānā̱mupa̍stutam | aga̍nma̱ bibhra̍to̱ nama̍:
||1||asa̍mātiṃ ni̱tośa̍naṃ tve̱ṣaṃ ni̍ya̱yina̱ṃ ratha̍m | bha̱jera̍thasya̱ satpa̍tim
||2||yo janā̍nmahi̱ṣām̐ i̍vā'tita̱sthau pavī̍ravān | u̱tāpa̍vīravānyu̱dhā
||3||yasye̍kṣvā̱kurupa̍ vra̱te re̱vānma̍rā̱yyedha̍te | di̱vī̍va̱ pañca̍ kṛ̱ṣṭaya̍:
||4||indra̍ kṣa̱trāsa̍mātiṣu̱ ratha̍proṣṭheṣu dhāraya | di̱vī̍va̱ sūrya̍ṃ dṛ̱śe
||5||a̱gastya̍sya̱ nadbhya̱: saptī̍ yunakṣi̱ rohi̍tā | pa̱ṇīnnya̍kramīra̱bhi viśvā̍nrājannarā̱dhasa̍:
||6||a̱yaṃ mā̱tāyaṃ pi̱tā'yaṃ jī̱vātu̱rāga̍mat | i̱daṃ tava̍ pra̱sarpa̍ṇa̱ṃ suba̍ndha̱vehi̱ niri̍hi
||7||yathā̍ yu̱gaṃ va̍ra̱trayā̱ nahya̍nti dha̱ruṇā̍ya̱ kam | e̱vā dā̍dhāra te̱ mano̍ jī̱vāta̍ve̱ na mṛ̱tyave'tho̍ ari̱ṣṭatā̍taye
||8||yathe̱yaṃ pṛ̍thi̱vī ma̱hī dā̱dhāre̱mānvana̱spatī̍n | e̱vā dā̍dhāra te̱ mano̍ jī̱vāta̍ve̱ na mṛ̱tyave'tho̍ ari̱ṣṭatā̍taye
||9||ya̱māda̱haṃ vai̍vasva̱tātsu̱bandho̱rmana̱ ābha̍ram | jī̱vāta̍ve̱ na mṛ̱tyave'tho̍ ari̱ṣṭatā̍taye
||10||nya1gvāto'va̍ vāti̱ nya̍ktapati̱ sūrya̍: | nī̱cīna̍ma̱ghnyā du̍he̱ nya̍gbhavatu te̱ rapa̍:
||11||a̱yaṃ me̱ hasto̱ bhaga̍vāna̱yaṃ me̱ bhaga̍vattaraḥ | a̱yaṃ me̍ vi̱śvabhe̍ṣajo̱'yaṃ śi̱vābhi̍marśanaḥ
||12||27 nābhānediṣṭho mānavaḥ| viśve devāḥ| triṣṭup|
i̱dami̱tthā raudra̍ṃ gū̱rtava̍cā̱ brahma̱ kratvā̱ śacyā̍ma̱ntarā̱jau |
krā̱ṇā yada̍sya pi̱tarā̍ maṃhane̱ṣṭhāḥ parṣa̍tpa̱kthe aha̱nnā sa̱pta hotṝ̍n
||1||sa iddā̱nāya̱ dabhyā̍ya va̱nvañcyavā̍na̱: sūdai̍ramimīta̱ vedi̍m |
tūrva̍yāṇo gū̱rtava̍castama̱: kṣodo̱ na reta̍ i̱taū̍ti siñcat
||2||mano̱ na yeṣu̱ hava̍neṣu ti̱gmaṃ vipa̱: śacyā̍ vanu̱tho drava̍ntā |
ā yaḥ śaryā̍bhistuvinṛ̱mṇo a̱syā'śrī̍ṇītā̱diśa̱ṃ gabha̍stau
||3||kṛ̱ṣṇā yadgoṣva̍ru̱ṇīṣu̱ sīda̍ddi̱vo napā̍tāśvinā huve vām |
vī̱taṃ me̍ ya̱jñamā ga̍taṃ me̱ anna̍ṃ vava̱nvāṃsā̱ neṣa̱masmṛ̍tadhrū
||4||prathi̍ṣṭa̱ yasya̍ vī̱raka̍rmami̱ṣṇadanu̍ṣṭhita̱ṃ nu naryo̱ apau̍hat |
puna̱stadā vṛ̍hati̱ yatka̱nāyā̍ duhi̱turā anu̍bhṛtamana̱rvā
||5||ma̱dhyā yatkartva̱mabha̍vada̱bhīke̱ kāma̍ṃ kṛṇvā̱ne pi̱tari̍ yuva̱tyām |
ma̱nā̱nagreto̍ jahaturvi̱yantā̱ sānau̱ niṣi̍ktaṃ sukṛ̱tasya̱ yonau̍
||6||pi̱tā yatsvāṃ du̍hi̱tara̍madhi̱ṣkankṣma̱yā reta̍: saṃjagmā̱no ni ṣi̍ñcat |
svā̱dhyo̍'janaya̱nbrahma̍ de̱vā vāsto̱ṣpati̍ṃ vrata̱pāṃ nira̍takṣan
||7||sa ī̱ṃ vṛṣā̱ na phena̍masyadā̱jau smadā parai̱dapa̍ da̱bhrace̍tāḥ |
sara̍tpa̱dā na dakṣi̍ṇā parā̱vṛṅna tā nu me̍ pṛśa̱nyo̍ jagṛbhre
||8||ma̱kṣū na vahni̍: pra̱jāyā̍ upa̱bdira̱gniṃ na na̱gna upa̍ sīda̱dūdha̍: |
sani̍te̱dhmaṃ sani̍to̱ta vāja̱ṃ sa dha̱rtā ja̍jñe̱ saha̍sā yavī̱yut
||9||ma̱kṣū ka̱nāyā̍: sa̱khyaṃ nava̍gvā ṛ̱taṃ vada̍nta ṛ̱tayu̍ktimagman |
dvi̱barha̍so̱ ya upa̍ go̱pamāgu̍radakṣi̱ṇāso̱ acyu̍tā dudukṣan
||10||ma̱kṣū ka̱nāyā̍: sa̱khyaṃ navī̍yo̱ rādho̱ na reta̍ ṛ̱tamittu̍raṇyan |
śuci̱ yatte̱ rekṇa̱ āya̍janta saba̱rdughā̍yā̱: paya̍ u̱sriyā̍yāḥ
||11||pa̱śvā yatpa̱ścā viyu̍tā bu̱dhanteti̍ bravīti va̱ktarī̱ rarā̍ṇaḥ |
vaso̍rvasu̱tvā kā̱ravo̍'ne̱hā viśva̍ṃ viveṣṭi̱ dravi̍ṇa̱mupa̱ kṣu
||12||tadinnva̍sya pari̱ṣadvā̍no agmanpu̱rū sada̍nto nārṣa̱daṃ bi̍bhitsan |
vi śuṣṇa̍sya̱ saṃgra̍thitamana̱rvā vi̱datpu̍ruprajā̱tasya̱ guhā̱ yat
||13||bhargo̍ ha̱ nāmo̱ta yasya̍ de̱vāḥ sva1rṇa ye tri̍ṣadha̱sthe ni̍ṣe̱duḥ |
a̱gnirha̱ nāmo̱ta jā̱tave̍dāḥ śru̱dhī no̍ hotaṝ̱tasya̱ hotā̱dhruk
||14||u̱ta tyā me̱ raudrā̍varci̱mantā̱ nāsa̍tyāvindra gū̱rtaye̱ yaja̍dhyai |
ma̱nu̱ṣvadvṛ̱ktaba̍rhiṣe̱ rarā̍ṇā ma̱ndū hi̱tapra̍yasā vi̱kṣu yajyū̍
||15||a̱yaṃ stu̱to rājā̍ vandi ve̱dhā a̱paśca̱ vipra̍starati̱ svase̍tuḥ |
sa ka̱kṣīva̍ntaṃ rejaya̱tso a̱gniṃ ne̱miṃ na ca̱kramarva̍to raghu̱dru
||16||sa dvi̱bandhu̍rvaitara̱ṇo yaṣṭā̍ saba̱rdhuṃ dhe̱numa̱sva̍ṃ du̱hadhyai̍ |
saṃ yanmi̱trāvaru̍ṇā vṛ̱ñja u̱kthairjyeṣṭhe̍bhirarya̱maṇa̱ṃ varū̍thaiḥ
||17||tadba̍ndhuḥ sū̱rirdi̱vi te̍ dhiya̱ṃdhā nābhā̱nedi̍ṣṭho rapati̱ pra vena̍n |
sā no̱ nābhi̍: para̱māsya vā̍ ghā̱'haṃ tatpa̱ścā ka̍ti̱thaści̍dāsa
||18||i̱yaṃ me̱ nābhi̍ri̱ha me̍ sa̱dhastha̍mi̱me me̍ de̱vā a̱yama̍smi̱ sarva̍: |
dvi̱jā aha̍ prathama̱jā ṛ̱tasye̱daṃ dhe̱nura̍duha̱jjāya̍mānā
||19||adhā̍su ma̱ndro a̍ra̱tirvi̱bhāvā'va̍ syati dvivarta̱nirva̍ne̱ṣāṭ |
ū̱rdhvā yacchreṇi̱rna śiśu̱rdanma̱kṣū sthi̱raṃ śe̍vṛ̱dhaṃ sū̍ta mā̱tā
||20||adhā̱ gāva̱ upa̍mātiṃ ka̱nāyā̱ anu̍ śvā̱ntasya̱ kasya̍ ci̱tpare̍yuḥ |
śru̱dhi tvaṃ su̍draviṇo na̱stvaṃ yā̍l̤āśva̱ghnasya̍ vāvṛdhe sū̱nṛtā̍bhiḥ
||21||adha̱ tvami̍ndra vi̱ddhya1smānma̱ho rā̱ye nṛ̍pate̱ vajra̍bāhuḥ |
rakṣā̍ ca no ma̱ghona̍: pā̱hi sū̱rīna̍ne̱hasa̍ste harivo a̱bhiṣṭau̍
||22||adha̱ yadrā̍jānā̱ gavi̍ṣṭau̱ sara̍tsara̱ṇyuḥ kā̱rave̍ jara̱ṇyuḥ |
vipra̱: preṣṭha̱: sa hye̍ṣāṃ ba̱bhūva̱ parā̍ ca̱ vakṣa̍du̱ta pa̍rṣadenān
||23||adhā̱ nva̍sya̱ jenya̍sya pu̱ṣṭau vṛthā̱ rebha̍nta īmahe̱ tadū̱ nu |
sa̱ra̱ṇyura̍sya sū̱nuraśvo̱ vipra̍ścāsi̱ śrava̍saśca sā̱tau
||24||yu̱voryadi̍ sa̱khyāyā̱sme śardhā̍ya̱ stoma̍ṃ juju̱ṣe nama̍svān |
vi̱śvatra̱ yasmi̱nnā gira̍: samī̱cīḥ pū̱rvīva̍ gā̱turdāśa̍tsū̱nṛtā̍yai
||25||sa gṛ̍ṇā̱no a̱dbhirde̱vavā̱niti̍ su̱bandhu̱rnama̍sā sū̱ktaiḥ |
vardha̍du̱kthairvaco̍bhi̱rā hi nū̱naṃ vyadhvai̍ti̱ paya̍sa u̱sriyā̍yāḥ
||26||ta ū̱ ṣu ṇo̍ ma̱ho ya̍jatrā bhū̱ta de̍vāsa ū̱taye̍ sa̱joṣā̍: |
ye vājā̱m̐ ana̍yatā vi̱yanto̱ ye sthā ni̍ce̱tāro̱ amū̍rāḥ
||27||11 nābhānediṣṭho mānavaḥ| viśve devāḥ, 1-6 aṃgiraso vā, 8-11 sāvarṇedānam| jagatī, 5,8,9 anuṣṭup pragātha: =(6 bṛhatī, 7 satobṛhatī ) 10 gāyatrī, 11 triṣṭup|
ye ya̱jñena̱ dakṣi̍ṇayā̱ sama̍ktā̱ indra̍sya sa̱khyama̍mṛta̱tvamā̍na̱śa |
tebhyo̍ bha̱drama̍ṅgiraso vo astu̱ prati̍ gṛbhṇīta māna̱vaṃ su̍medhasaḥ
||1||ya u̱dāja̍npi̱taro̍ go̱maya̱ṃ vasvṛ̱tenābhi̍ndanparivatsa̱re va̱lam |
dī̱rghā̱yu̱tvama̍ṅgiraso vo astu̱ prati̍ gṛbhṇīta māna̱vaṃ su̍medhasaḥ
||2||ya ṛ̱tena̱ sūrya̱māro̍hayandi̱vyapra̍thayanpṛthi̱vīṃ mā̱tara̱ṃ vi |
su̱pra̱jā̱stvama̍ṅgiraso vo astu̱ prati̍ gṛbhṇīta māna̱vaṃ su̍medhasaḥ
||3||a̱yaṃ nābhā̍ vadati va̱lgu vo̍ gṛ̱he deva̍putrā ṛṣaya̱stacchṛ̍ṇotana |
su̱bra̱hma̱ṇyama̍ṅgiraso vo astu̱ prati̍ gṛbhṇīta māna̱vaṃ su̍medhasaḥ
||4||virū̍pāsa̱ idṛṣa̍ya̱sta idga̍mbhī̱rave̍pasaḥ | te aṅgi̍rasaḥ sū̱nava̱ste a̱gneḥ pari̍ jajñire
||5||ye a̱gneḥ pari̍ jajñi̱re virū̍pāso di̱vaspari̍ | nava̍gvo̱ nu daśa̍gvo̱ aṅgi̍rastamo̱ sacā̍ de̱veṣu̍ maṃhate
||6||indre̍ṇa yu̱jā niḥ sṛ̍janta vā̱ghato̍ vra̱jaṃ goma̍ntama̱śvina̍m | sa̱hasra̍ṃ me̱ dada̍to aṣṭaka̱rṇya1: śravo̍ de̱veṣva̍krata
||7||pra nū̱naṃ jā̍yatāma̱yaṃ manu̱stokme̍va rohatu | yaḥ sa̱hasra̍ṃ śa̱tāśva̍ṃ sa̱dyo dā̱nāya̱ maṃha̍te
||8||na tama̍śnoti̱ kaśca̱na di̱va i̍va̱ sānvā̱rabha̍m | sā̱va̱rṇyasya̱ dakṣi̍ṇā̱ vi sindhu̍riva paprathe
||9||u̱ta dā̱sā pa̍ri̱viṣe̱ smaddi̍ṣṭī̱ gopa̍rīṇasā | yadu̍stu̱rvaśca̍ māmahe
||10||sa̱ha̱sra̱dā grā̍ma̱ṇīrmā ri̍ṣa̱nmanu̱: sūrye̍ṇāsya̱ yata̍mānaitu̱ dakṣi̍ṇā |
sāva̍rṇerde̱vāḥ pra ti̍ra̱ntvāyu̱ryasmi̱nnaśrā̍ntā̱ asa̍nāma̱ vāja̍m
||11||17 gayaḥ plātaḥ| viśve devāḥ, 15-16 pathyā svastiḥ| jagatī, 15 triṣṭubvā; 16-17 triṣṭup|
pa̱rā̱vato̱ ye didhi̍ṣanta̱ āpya̱ṃ manu̍prītāso̱ jani̍mā vi̱vasva̍taḥ |
ya̱yāte̱rye na̍hu̱ṣya̍sya ba̱rhiṣi̍ de̱vā āsa̍te̱ te adhi̍ bruvantu naḥ
||1||viśvā̱ hi vo̍ nama̱syā̍ni̱ vandyā̱ nāmā̍ni devā u̱ta ya̱jñiyā̍ni vaḥ |
ye stha jā̱tā adi̍tera̱dbhyaspari̱ ye pṛ̍thi̱vyāste ma̍ i̱ha śru̍tā̱ hava̍m
||2||yebhyo̍ mā̱tā madhu̍ma̱tpinva̍te̱ paya̍: pī̱yūṣa̱ṃ dyauradi̍ti̱radri̍barhāḥ |
u̱kthaśu̍ṣmānvṛṣabha̱rāntsvapna̍sa̱stām̐ ā̍di̱tyām̐ anu̍ madā sva̱staye̍
||3||nṛ̱cakṣa̍so̱ ani̍miṣanto a̱rhaṇā̍ bṛ̱hadde̱vāso̍ amṛta̱tvamā̍naśuḥ |
jyo̱tīra̍thā̱ ahi̍māyā̱ anā̍gaso di̱vo va̱rṣmāṇa̍ṃ vasate sva̱staye̍
||4||sa̱mrājo̱ ye su̱vṛdho̍ ya̱jñamā̍ya̱yurapa̍rihvṛtā dadhi̱re di̱vi kṣaya̍m |
tām̐ ā vi̍vāsa̱ nama̍sā suvṛ̱ktibhi̍rma̱ho ā̍di̱tyām̐ adi̍tiṃ sva̱staye̍
||5||ko va̱: stoma̍ṃ rādhati̱ yaṃ jujo̍ṣatha̱ viśve̍ devāso manuṣo̱ yati̱ ṣṭhana̍ |
ko vo̍'dhva̱raṃ tu̍vijātā̱ ara̍ṃ kara̱dyo na̱: parṣa̱datyaṃha̍: sva̱staye̍
||6||yebhyo̱ hotrā̍ṃ pratha̱māmā̍ye̱je manu̱: sami̍ddhāgni̱rmana̍sā sa̱pta hotṛ̍bhiḥ |
ta ā̍dityā̱ abha̍ya̱ṃ śarma̍ yacchata su̱gā na̍: karta su̱pathā̍ sva̱staye̍
||7||ya īśi̍re̱ bhuva̍nasya̱ prace̍taso̱ viśva̍sya sthā̱turjaga̍taśca̱ manta̍vaḥ |
te na̍: kṛ̱tādakṛ̍tā̱dena̍sa̱sparya̱dyā de̍vāsaḥ pipṛtā sva̱staye̍
||8||bhare̱ṣvindra̍ṃ su̱hava̍ṃ havāmaheṃ'ho̱muca̍ṃ su̱kṛta̱ṃ daivya̱ṃ jana̍m |
a̱gniṃ mi̱traṃ varu̍ṇaṃ sā̱taye̱ bhaga̱ṃ dyāvā̍pṛthi̱vī ma̱ruta̍: sva̱staye̍
||9||su̱trāmā̍ṇaṃ pṛthi̱vīṃ dyāma̍ne̱hasa̍ṃ su̱śarmā̍ṇa̱madi̍tiṃ su̱praṇī̍tim |
daivī̱ṃ nāva̍ṃ svari̱trāmanā̍gasa̱masra̍vantī̱mā ru̍hemā sva̱staye̍
||10||viśve̍ yajatrā̱ adhi̍ vocato̱taye̱ trāya̍dhvaṃ no du̱revā̍yā abhi̱hruta̍: |
sa̱tyayā̍ vo de̱vahū̍tyā huvema śṛṇva̱to de̍vā̱ ava̍se sva̱staye̍
||11||apāmī̍vā̱mapa̱ viśvā̱manā̍huti̱mapārā̍tiṃ durvi̱datrā̍maghāya̱taḥ |
ā̱re de̍vā̱ dveṣo̍ a̱smadyu̍yotano̱ru ṇa̱: śarma̍ yacchatā sva̱staye̍
||12||ari̍ṣṭa̱: sa marto̱ viśva̍ edhate̱ pra pra̱jābhi̍rjāyate̱ dharma̍ṇa̱spari̍ |
yamā̍dityāso̱ naya̍thā sunī̱tibhi̱rati̱ viśvā̍ni duri̱tā sva̱staye̍
||13||yaṃ de̍vā̱so'va̍tha̱ vāja̍sātau̱ yaṃ śūra̍sātā maruto hi̱te dhane̍ |
prā̱ta̱ryāvā̍ṇa̱ṃ ratha̍mindra sāna̱simari̍ṣyanta̱mā ru̍hemā sva̱staye̍
||14||sva̱sti na̍: pa̱thyā̍su̱ dhanva̍su sva̱stya1psu vṛ̱jane̱ sva̍rvati |
sva̱sti na̍: putrakṛ̱theṣu̱ yoni̍ṣu sva̱sti rā̱ye ma̍ruto dadhātana
||15||sva̱stiriddhi prapa̍the̱ śreṣṭhā̱ rekṇa̍svatya̱bhi yā vā̱mameti̍ |
sā no̍ a̱mā so ara̍ṇe̱ ni pā̍tu svāve̱śā bha̍vatu de̱vago̍pā
||16||e̱vā pla̱teḥ sū̱nura̍vīvṛdhadvo̱ viśva̍ ādityā adite manī̱ṣī |
ī̱śā̱nāso̱ naro̱ ama̍rtye̱nā'stā̍vi̱ jano̍ di̱vyo gaye̍na
||17||17 gayaḥ plātaḥ| viśve devāḥ|jagatī, 12,16,17 triṣṭup|
ka̱thā de̱vānā̍ṃ kata̱masya̱ yāma̍ni su̱mantu̱ nāma̍ śṛṇva̱tāṃ ma̍nāmahe |
ko mṛ̍l̤āti kata̱mo no̱ maya̍skaratkata̱ma ū̱tī a̱bhyā va̍vartati
||1||kra̱tū̱yanti̱ krata̍vo hṛ̱tsu dhī̱tayo̱ vena̍nti ve̱nāḥ pa̱taya̱ntyā diśa̍: |
na ma̍rḍi̱tā vi̍dyate a̱nya e̍bhyo de̱veṣu̍ me̱ adhi̱ kāmā̍ ayaṃsata
||2||narā̍ vā̱ śaṃsa̍ṃ pū̱ṣaṇa̱mago̍hyama̱gniṃ de̱veddha̍ma̱bhya̍rcase gi̱rā |
sūryā̱māsā̍ ca̱ndrama̍sā ya̱maṃ di̱vi tri̱taṃ vāta̍mu̱ṣasa̍ma̱ktuma̱śvinā̍
||3||ka̱thā ka̱vistu̍vī̱ravā̱nkayā̍ gi̱rā bṛha̱spati̍rvāvṛdhate suvṛ̱ktibhi̍: |
a̱ja eka̍pātsu̱have̍bhi̱ṝkva̍bhi̱rahi̍: śṛṇotu bu̱dhnyo̱3 havī̍mani
||4||dakṣa̍sya vādite̱ janma̍ni vra̱te rājā̍nā mi̱trāvaru̱ṇā vi̍vāsasi |
atū̍rtapanthāḥ puru̱ratho̍ arya̱mā sa̱ptaho̍tā̱ viṣu̍rūpeṣu̱ janma̍su
||5||te no̱ arva̍nto havana̱śruto̱ hava̱ṃ viśve̍ śṛṇvantu vā̱jino̍ mi̱tadra̍vaḥ |
sa̱ha̱sra̱sā me̱dhasā̍tāviva̱ tmanā̍ ma̱ho ye dhana̍ṃ sami̱theṣu̍ jabhri̱re
||6||pra vo̍ vā̱yuṃ ra̍tha̱yuja̱ṃ pura̍ṃdhi̱ṃ stomai̍: kṛṇudhvaṃ sa̱khyāya̍ pū̱ṣaṇa̍m |
te hi de̱vasya̍ savi̱tuḥ savī̍mani̱ kratu̱ṃ saca̍nte sa̱cita̱: sace̍tasaḥ
||7||triḥ sa̱pta sa̱srā na̱dyo̍ ma̱hīra̱po vana̱spatī̱nparva̍tām̐ a̱gnimū̱taye̍ |
kṛ̱śānu̱mastṝ̍nti̱ṣya̍ṃ sa̱dhastha̱ ā ru̱draṃ ru̱dreṣu̍ ru̱driya̍ṃ havāmahe
||8||sara̍svatī sa̱rayu̱: sindhu̍rū̱rmibhi̍rma̱ho ma̱hīrava̱sā ya̍ntu̱ vakṣa̍ṇīḥ |
de̱vīrāpo̍ mā̱tara̍: sūdayi̱tnvo̍ ghṛ̱tava̱tpayo̱ madhu̍manno arcata
||9||u̱ta mā̱tā bṛ̍haddi̱vā śṛ̍ṇotu na̱stvaṣṭā̍ de̱vebhi̱rjani̍bhiḥ pi̱tā vaca̍: |
ṛ̱bhu̱kṣā vājo̱ ratha̱spati̱rbhago̍ ra̱ṇvaḥ śaṃsa̍: śaśamā̱nasya̍ pātu naḥ
||10||ra̱ṇvaḥ saṃdṛ̍ṣṭau pitu̱mām̐ i̍va̱ kṣayo̍ bha̱drā ru̱drāṇā̍ṃ ma̱rutā̱mupa̍stutiḥ |
gobhi̍: ṣyāma ya̱śaso̱ jane̱ṣvā sadā̍ devāsa̱ il̤a̍yā sacemahi
||11||yāṃ me̱ dhiya̱ṃ maru̍ta̱ indra̱ devā̱ ada̍dāta varuṇa mitra yū̱yam |
tāṃ pī̍payata̱ paya̍seva dhe̱nuṃ ku̱vidgiro̱ adhi̱ rathe̱ vahā̍tha
||12||ku̱vida̱ṅga prati̱ yathā̍ cida̱sya na̍: sajā̱tya̍sya maruto̱ bubo̍dhatha |
nābhā̱ yatra̍ pratha̱maṃ sa̱ṃnasā̍mahe̱ tatra̍ jāmi̱tvamadi̍tirdadhātu naḥ
||13||te hi dyāvā̍pṛthi̱vī mā̱tarā̍ ma̱hī de̱vī de̱vāñjanma̍nā ya̱jñiye̍ i̱taḥ |
u̱bhe bi̍bhṛta u̱bhaya̱ṃ bharī̍mabhiḥ pu̱rū retā̍ṃsi pi̱tṛbhi̍śca siñcataḥ
||14||vi ṣā hotrā̱ viśva̍maśnoti̱ vārya̱ṃ bṛha̱spati̍ra̱rama̍ti̱: panī̍yasī |
grāvā̱ yatra̍ madhu̱ṣudu̱cyate̍ bṛ̱hadavī̍vaśanta ma̱tibhi̍rmanī̱ṣiṇa̍:
||15||e̱vā ka̱vistu̍vī̱ravā̍m̐ ṛta̱jñā dra̍viṇa̱syurdravi̍ṇasaścakā̱naḥ |
u̱kthebhi̱ratra̍ ma̱tibhi̍śca̱ vipro'pī̍paya̱dgayo̍ di̱vyāni̱ janma̍
||16||e̱vā pla̱teḥ sū̱nura̍vīvṛdhadvo̱ viśva̍ ādityā adite manī̱ṣī |
ī̱śā̱nāso̱ naro̱ ama̍rtye̱nāstā̍vi̱ jano̍ di̱vyo gaye̍na
||17||15 vasukarṇo vāsukra:| viśvedevāḥ| jagatī, 15 triṣṭup|
a̱gnirindro̱ varu̍ṇo mi̱tro a̍rya̱mā vā̱yuḥ pū̱ṣā sara̍svatī sa̱joṣa̍saḥ |
ā̱di̱tyā viṣṇu̍rma̱ruta̱: sva̍rbṛ̱hatsomo̍ ru̱dro adi̍ti̱rbrahma̍ṇa̱spati̍:
||1||i̱ndrā̱gnī vṛ̍tra̱hatye̍ṣu̱ satpa̍tī mi̱tho hi̍nvā̱nā ta̱nvā̱3 samo̍kasā |
a̱ntari̍kṣa̱ṃ mahyā pa̍pru̱roja̍sā̱ somo̍ ghṛta̱śrīrma̍hi̱māna̍mī̱raya̍n
||2||teṣā̱ṃ hi ma̱hnā ma̍ha̱tāma̍na̱rvaṇā̱ṃ stomā̱m̐ iya̍rmyṛta̱jñā ṛ̍tā̱vṛdhā̍m |
ye a̍psa̱vama̍rṇa̱vaṃ ci̱trarā̍dhasa̱ste no̍ rāsantāṃ ma̱haye̍ sumi̱tryāḥ
||3||sva̍rṇarama̱ntari̍kṣāṇi roca̱nā dyāvā̱bhūmī̍ pṛthi̱vīṃ ska̍mbhu̱roja̍sā |
pṛ̱kṣā i̍va ma̱haya̍ntaḥ surā̱tayo̍ de̱vāḥ sta̍vante̱ manu̍ṣāya sū̱raya̍:
||4||mi̱trāya̍ śikṣa̱ varu̍ṇāya dā̱śuṣe̱ yā sa̱mrājā̱ mana̍sā̱ na pra̱yuccha̍taḥ |
yayo̱rdhāma̱ dharma̍ṇā̱ roca̍te bṛ̱hadyayo̍ru̱bhe roda̍sī̱ nādha̍sī̱ vṛtau̍
||5||yā gaurva̍rta̱niṃ pa̱ryeti̍ niṣkṛ̱taṃ payo̱ duhā̍nā vrata̱nīra̍vā̱rata̍: |
sā pra̍bruvā̱ṇā varu̍ṇāya dā̱śuṣe̍ de̱vebhyo̍ dāśaddha̱viṣā̍ vi̱vasva̍te
||6||di̱vakṣa̍so agniji̱hvā ṛ̍tā̱vṛdha̍ ṛ̱tasya̱ yoni̍ṃ vimṛ̱śanta̍ āsate |
dyāṃ ska̍bhi̱tvya1pa ā ca̍kru̱roja̍sā ya̱jñaṃ ja̍ni̱tvī ta̱nvī̱3 ni mā̍mṛjuḥ
||7||pa̱ri̱kṣitā̍ pi̱tarā̍ pūrva̱jāva̍rī ṛ̱tasya̱ yonā̍ kṣayata̱: samo̍kasā |
dyāvā̍pṛthi̱vī varu̍ṇāya̱ savra̍te ghṛ̱tava̱tpayo̍ mahi̱ṣāya̍ pinvataḥ
||8||pa̱rjanyā̱vātā̍ vṛṣa̱bhā pu̍rī̱ṣiṇe̍ndravā̱yū varu̍ṇo mi̱tro a̍rya̱mā |
de̱vām̐ ā̍di̱tyām̐ adi̍tiṃ havāmahe̱ ye pārthi̍vāso di̱vyāso̍ a̱psu ye
||9||tvaṣṭā̍raṃ vā̱yumṛ̍bhavo̱ ya oha̍te̱ daivyā̱ hotā̍rā u̱ṣasa̍ṃ sva̱staye̍ |
bṛha̱spati̍ṃ vṛtrakhā̱daṃ su̍me̱dhasa̍mindri̱yaṃ soma̍ṃ dhana̱sā u̍ īmahe
||10||brahma̱ gāmaśva̍ṃ ja̱naya̍nta̱ oṣa̍dhī̱rvana̱spatī̍npṛthi̱vīṃ parva̍tām̐ a̱paḥ |
sūrya̍ṃ di̱vi ro̱haya̍ntaḥ su̱dāna̍va̱ āryā̍ vra̱tā vi̍sṛ̱janto̱ adhi̱ kṣami̍
||11||bhu̱jyumaṃha̍saḥ pipṛtho̱ nira̍śvinā̱ śyāva̍ṃ pu̱traṃ va̍dhrima̱tyā a̍jinvatam |
ka̱ma̱dyuva̍ṃ vima̱dāyo̍hathuryu̱vaṃ vi̍ṣṇā̱pvaṃ1 viśva̍kā̱yāva̍ sṛjathaḥ
||12||pāvī̍ravī tanya̱tureka̍pāda̱jo di̱vo dha̱rtā sindhu̱rāpa̍: samu̱driya̍: |
viśve̍ de̱vāsa̍: śṛṇava̱nvacā̍ṃsi me̱ sara̍svatī sa̱ha dhī̱bhiḥ pura̍ṃdhyā
||13||viśve̍ de̱vāḥ sa̱ha dhī̱bhiḥ pura̍ṃdhyā̱ mano̱ryaja̍trā a̱mṛtā̍ ṛta̱jñāḥ |
rā̱ti̱ṣāco̍ abhi̱ṣāca̍: sva̱rvida̱: sva1rgiro̱ brahma̍ sū̱ktaṃ ju̍ṣerata
||14||de̱vānvasi̍ṣṭho a̱mṛtā̍nvavande̱ ye viśvā̱ bhuva̍nā̱bhi pra̍ta̱sthuḥ |
te no̍ rāsantāmurugā̱yama̱dya yū̱yaṃ pā̍ta sva̱stibhi̱: sadā̍ naḥ
||15||15 vasukarṇo vāsukra:| viśvedevāḥ| jagatī, 15 triṣṭup|
de̱vānhu̍ve bṛ̱hacchra̍vasaḥ sva̱staye̍ jyoti̱ṣkṛto̍ adhva̱rasya̱ prace̍tasaḥ |
ye vā̍vṛ̱dhuḥ pra̍ta̱raṃ vi̱śvave̍dasa̱ indra̍jyeṣṭhāso a̱mṛtā̍ ṛtā̱vṛdha̍:
||1||indra̍prasūtā̱ varu̍ṇapraśiṣṭā̱ ye sūrya̍sya̱ jyoti̍ṣo bhā̱gamā̍na̱śuḥ |
ma̱rudga̍ṇe vṛ̱jane̱ manma̍ dhīmahi̱ māgho̍ne ya̱jñaṃ ja̍nayanta sū̱raya̍:
||2||indro̱ vasu̍bhi̱: pari̍ pātu no̱ gaya̍mādi̱tyairno̱ adi̍ti̱: śarma̍ yacchatu |
ru̱dro ru̱drebhi̍rde̱vo mṛ̍l̤ayāti na̱stvaṣṭā̍ no̱ gnābhi̍: suvi̱tāya̍ jinvatu
||3||adi̍ti̱rdyāvā̍pṛthi̱vī ṛ̱taṃ ma̱hadindrā̱viṣṇū̍ ma̱ruta̱: sva̍rbṛ̱hat |
de̱vām̐ ā̍di̱tyām̐ ava̍se havāmahe̱ vasū̍nru̱drāntsa̍vi̱tāra̍ṃ su̱daṃsa̍sam
||4||sara̍svāndhī̱bhirvaru̍ṇo dhṛ̱tavra̍taḥ pū̱ṣā viṣṇu̍rmahi̱mā vā̱yura̱śvinā̍ |
bra̱hma̱kṛto̍ a̱mṛtā̍ vi̱śvave̍dasa̱: śarma̍ no yaṃsantri̱varū̍tha̱maṃha̍saḥ
||5||vṛṣā̍ ya̱jño vṛṣa̍ṇaḥ santu ya̱jñiyā̱ vṛṣa̍ṇo de̱vā vṛṣa̍ṇo havi̱ṣkṛta̍: |
vṛṣa̍ṇā̱ dyāvā̍pṛthi̱vī ṛ̱tāva̍rī̱ vṛṣā̍ pa̱rjanyo̱ vṛṣa̍ṇo vṛṣa̱stubha̍:
||6||a̱gnīṣomā̱ vṛṣa̍ṇā̱ vāja̍sātaye purupraśa̱stā vṛṣa̍ṇā̱ upa̍ bruve |
yāvī̍ji̱re vṛṣa̍ṇo devaya̱jyayā̱ tā na̱: śarma̍ tri̱varū̍tha̱ṃ vi ya̍ṃsataḥ
||7||dhṛ̱tavra̍tāḥ kṣa̱triyā̍ yajñani̱ṣkṛto̍ bṛhaddi̱vā a̍dhva̱rāṇā̍mabhi̱śriya̍: |
a̱gniho̍tāra ṛta̱sāpo̍ a̱druho̱'po a̍sṛja̱nnanu̍ vṛtra̱tūrye̍
||8||dyāvā̍pṛthi̱vī ja̍nayanna̱bhi vra̱tā''pa̱ oṣa̍dhīrva̱ninā̍ni ya̱jñiyā̍ |
a̱ntari̍kṣa̱ṃ sva1rā pa̍prurū̱taye̱ vaśa̍ṃ de̱vāsa̍sta̱nvī̱3 ni mā̍mṛjuḥ
||9||dha̱rtāro̍ di̱va ṛ̱bhava̍: su̱hastā̍ vātāparja̱nyā ma̍hi̱ṣasya̍ tanya̱toḥ |
āpa̱ oṣa̍dhī̱: pra ti̍rantu no̱ giro̱ bhago̍ rā̱tirvā̱jino̍ yantu me̱ hava̍m
||10||sa̱mu̱draḥ sindhū̱ rajo̍ a̱ntari̍kṣama̱ja eka̍pāttanayi̱tnura̍rṇa̱vaḥ |
ahi̍rbu̱dhnya̍: śṛṇava̱dvacā̍ṃsi me̱ viśve̍ de̱vāsa̍ u̱ta sū̱rayo̱ mama̍
||11||syāma̍ vo̱ mana̍vo de̱vavī̍taye̱ prāñca̍ṃ no ya̱jñaṃ pra ṇa̍yata sādhu̱yā |
ādi̍tyā̱ rudrā̱ vasa̍va̱: sudā̍nava i̱mā brahma̍ śa̱syamā̍nāni jinvata
||12||daivyā̱ hotā̍rā pratha̱mā pu̱rohi̍ta ṛ̱tasya̱ panthā̱manve̍mi sādhu̱yā |
kṣetra̍sya̱ pati̱ṃ prati̍veśamīmahe̱ viśvā̍nde̱vām̐ a̱mṛtā̱m̐ apra̍yucchataḥ
||13||vasi̍ṣṭhāsaḥ pitṛ̱vadvāca̍makrata de̱vām̐ īl̤ā̍nā ṛṣi̱vatsva̱staye̍ |
prī̱tā i̍va jñā̱taya̱: kāma̱metyā̱'sme de̍vā̱so'va̍ dhūnutā̱ vasu̍
||14||de̱vānvasi̍ṣṭho a̱mṛtā̍nvavande̱ ye viśvā̱ bhuva̍nā̱bhi pra̍ta̱sthuḥ |
te no̍ rāsantāmurugā̱yama̱dya yū̱yaṃ pā̍ta sva̱stibhi̱: sadā̍ naḥ
||15||12 ayāsya āṃgirasaḥ| bṛhaspati:| triṣṭup|
i̱māṃ dhiya̍ṃ sa̱ptaśī̍rṣṇīṃ pi̱tā na̍ ṛ̱tapra̍jātāṃ bṛha̱tīma̍vindat |
tu̱rīya̍ṃ svijjanayadvi̱śvaja̍nyo̱'yāsya̍ u̱kthamindrā̍ya̱ śaṃsa̍n
||1||ṛ̱taṃ śaṃsa̍nta ṛ̱ju dīdhyā̍nā di̱vaspu̱trāso̱ asu̍rasya vī̱rāḥ |
vipra̍ṃ pa̱damaṅgi̍raso̱ dadhā̍nā ya̱jñasya̱ dhāma̍ pratha̱maṃ ma̍nanta
||2||ha̱ṃsairi̍va̱ sakhi̍bhi̱rvāva̍dadbhiraśma̱nmayā̍ni̱ naha̍nā̱ vyasya̍n |
bṛha̱spati̍rabhi̱kani̍krada̱dgā u̱ta prāstau̱ducca̍ vi̱dvām̐ a̍gāyat
||3||a̱vo dvābhyā̍ṃ pa̱ra eka̍yā̱ gā guhā̱ tiṣṭha̍ntī̱ranṛ̍tasya̱ setau̍ |
bṛha̱spati̱stama̍si̱ jyoti̍ri̱cchannudu̱srā āka̱rvi hi ti̱sra āva̍:
||4||vi̱bhidyā̱ pura̍ṃ śa̱yathe̱mapā̍cī̱ṃ nistrīṇi̍ sā̱kamu̍da̱dhera̍kṛntat |
bṛha̱spati̍ru̱ṣasa̱ṃ sūrya̱ṃ gāma̱rkaṃ vi̍veda sta̱naya̍nniva̱ dyauḥ
||5||indro̍ va̱laṃ ra̍kṣi̱tāra̱ṃ dughā̍nāṃ ka̱reṇe̍va̱ vi ca̍kartā̱ rave̍ṇa |
svedā̍ñjibhirā̱śira̍mi̱cchamā̱no'ro̍dayatpa̱ṇimā gā a̍muṣṇāt
||6||sa ī̍ṃ sa̱tyebhi̱: sakhi̍bhiḥ śu̱cadbhi̱rgodhā̍yasa̱ṃ vi dha̍na̱saira̍dardaḥ |
brahma̍ṇa̱spati̱rvṛṣa̍bhirva̱rāhai̍rgha̱rmasve̍debhi̱rdravi̍ṇa̱ṃ vyā̍naṭ
||7||te sa̱tyena̱ mana̍sā̱ gopa̍ti̱ṃ gā i̍yā̱nāsa̍ iṣaṇayanta dhī̱bhiḥ |
bṛha̱spati̍rmi̱thoa̍vadyapebhi̱rudu̱sriyā̍ asṛjata sva̱yugbhi̍:
||8||taṃ va̱rdhaya̍nto ma̱tibhi̍: śi̱vābhi̍: si̱ṃhami̍va̱ nāna̍dataṃ sa̱dhasthe̍ |
bṛha̱spati̱ṃ vṛṣa̍ṇa̱ṃ śūra̍sātau̱ bhare̍bhare̱ anu̍ madema ji̱ṣṇum
||9||ya̱dā vāja̱masa̍nadvi̱śvarū̍pa̱mā dyāmaru̍kṣa̱dutta̍rāṇi̱ sadma̍ |
bṛha̱spati̱ṃ vṛṣa̍ṇaṃ va̱rdhaya̍nto̱ nānā̱ santo̱ bibhra̍to̱ jyoti̍rā̱sā
||10||sa̱tyāmā̱śiṣa̍ṃ kṛṇutā vayo̱dhai kī̱riṃ ci̱ddhyava̍tha̱ svebhi̱revai̍: |
pa̱ścā mṛdho̱ apa̍ bhavantu̱ viśvā̱stadro̍dasī śṛṇutaṃ viśvami̱nve
||11||indro̍ ma̱hnā ma̍ha̱to a̍rṇa̱vasya̱ vi mū̱rdhāna̍mabhinadarbu̱dasya̍ |
aha̱nnahi̱mari̍ṇātsa̱pta sindhū̍nde̱vairdyā̍vāpṛthivī̱ prāva̍taṃ naḥ
||12||12 ayāsya āṃgirasaḥ| bṛhaspati:| triṣṭup|
u̱da̱pruto̱ na vayo̱ rakṣa̍māṇā̱ vāva̍dato a̱bhriya̍syeva̱ ghoṣā̍: |
gi̱ri̱bhrajo̱ normayo̱ mada̍nto̱ bṛha̱spati̍ma̱bhya1rkā a̍nāvan
||1||saṃ gobhi̍rāṅgira̱so nakṣa̍māṇo̱ bhaga̍ i̱veda̍rya̱maṇa̍ṃ nināya |
jane̍ mi̱tro na dampa̍tī anakti̱ bṛha̍spate vā̱jayā̱śūm̐ri̍vā̱jau
||2||sā̱dhva̱ryā a̍ti̱thinī̍riṣi̱rā: spā̱rhāḥ su̱varṇā̍ anava̱dyarū̍pāḥ |
bṛha̱spati̱: parva̍tebhyo vi̱tūryā̱ nirgā ū̍pe̱ yava̍miva sthi̱vibhya̍:
||3||ā̱pru̱ṣā̱yanmadhu̍na ṛ̱tasya̱ yoni̍mavakṣi̱panna̱rka u̱lkāmi̍va̱ dyoḥ |
bṛha̱spati̍ru̱ddhara̱nnaśma̍no̱ gā bhūmyā̍ u̱dneva̱ vi tvaca̍ṃ bibheda
||4||apa̱ jyoti̍ṣā̱ tamo̍ a̱ntari̍kṣādu̱dnaḥ śīpā̍lamiva̱ vāta̍ ājat |
bṛha̱spati̍ranu̱mṛśyā̍ va̱lasyā̱'bhrami̍va̱ vāta̱ ā ca̍kra̱ ā gāḥ
||5||ya̱dā va̱lasya̱ pīya̍to̱ jasu̱ṃ bhedbṛha̱spati̍ragni̱tapo̍bhira̱rkaiḥ |
da̱dbhirna ji̱hvā pari̍viṣṭa̱māda̍dā̱virni̱dhīm̐ra̍kṛṇodu̱sriyā̍ṇām
||6||bṛha̱spati̱rama̍ta̱ hi tyadā̍sā̱ṃ nāma̍ sva̱rīṇā̱ṃ sada̍ne̱ guhā̱ yat |
ā̱ṇḍeva̍ bhi̱ttvā śa̍ku̱nasya̱ garbha̱mudu̱sriyā̱: parva̍tasya̱ tmanā̍jat
||7||aśnāpi̍naddha̱ṃ madhu̱ parya̍paśya̱nmatsya̱ṃ na dī̱na u̱dani̍ kṣi̱yanta̍m |
niṣṭajja̍bhāra cama̱saṃ na vṛ̱kṣādbṛha̱spati̍rvira̱veṇā̍ vi̱kṛtya̍
||8||soṣāma̍vinda̱tsa sva1: so a̱gniṃ so a̱rkeṇa̱ vi ba̍bādhe̱ tamā̍ṃsi |
bṛha̱spati̱rgova̍puṣo va̱lasya̱ nirma̱jjāna̱ṃ na parva̍ṇo jabhāra
||9||hi̱meva̍ pa̱rṇā mu̍ṣi̱tā vanā̍ni̱ bṛha̱spati̍nākṛpayadva̱lo gāḥ |
a̱nā̱nu̱kṛ̱tyama̍pu̱naśca̍kāra̱ yātsūryā̱māsā̍ mi̱tha u̱ccarā̍taḥ
||10||a̱bhi śyā̱vaṃ na kṛśa̍nebhi̱raśva̱ṃ nakṣa̍trebhiḥ pi̱taro̱ dyāma̍piṃśan |
rātryā̱ṃ tamo̱ ada̍dhu̱rjyoti̱raha̱nbṛha̱spati̍rbhi̱nadadri̍ṃ vi̱dadgāḥ
||11||i̱dama̍karma̱ namo̍ abhri̱yāya̱ yaḥ pū̱rvīranvā̱nona̍vīti |
bṛha̱spati̱: sa hi gobhi̱: so aśvai̱: sa vī̱rebhi̱: sa nṛbhi̍rno̱ vayo̍ dhāt
||12||12 sumitro vādhryaśvaḥ| agniḥ| triṣṭup, 1-2 jagatī|
bha̱drā a̱gnerva̍dhrya̱śvasya̍ sa̱ṃdṛśo̍ vā̱mī praṇī̍tiḥ su̱raṇā̱ upe̍tayaḥ |
yadī̍ṃ sumi̱trā viśo̱ agra̍ i̱ndhate̍ ghṛ̱tenāhu̍to jarate̱ davi̍dyutat
||1||ghṛ̱tama̱gnerva̍dhrya̱śvasya̱ vardha̍naṃ ghṛ̱tamanna̍ṃ ghṛ̱tamva̍sya̱ meda̍nam |
ghṛ̱tenāhu̍ta urvi̱yā vi pa̍prathe̱ sūrya̍ iva rocate sa̱rpirā̍sutiḥ
||2||yatte̱ manu̱ryadanī̍kaṃ sumi̱traḥ sa̍mī̱dhe a̍gne̱ tadi̱daṃ navī̍yaḥ |
sa re̱vaccho̍ca̱ sa giro̍ juṣasva̱ sa vāja̍ṃ darṣi̱ sa i̱ha śravo̍ dhāḥ
||3||yaṃ tvā̱ pūrva̍mīl̤i̱to va̍dhrya̱śvaḥ sa̍mī̱dhe a̍gne̱ sa i̱daṃ ju̍ṣasva |
sa na̍: sti̱pā u̱ta bha̍vā tanū̱pā dā̱traṃ ra̍kṣasva̱ yadi̱daṃ te̍ a̱sme
||4||bhavā̍ dyu̱mnī vā̍dhryaśvo̱ta go̱pā mā tvā̍ tārīda̱bhimā̍ti̱rjanā̍nām |
śūra̍ iva dhṛ̱ṣṇuścyava̍naḥ sumi̱traḥ pra nu vo̍ca̱ṃ vādhrya̍śvasya̱ nāma̍
||5||sama̱jryā̍ parva̱tyā̱3 vasū̍ni̱ dāsā̍ vṛ̱trāṇyāryā̍ jigetha |
śūra̍ iva dhṛ̱ṣṇuścyava̍no̱ janā̍nā̱ṃ tvama̍gne pṛtanā̱yūm̐ra̱bhi ṣyā̍:
||6||dī̱rghata̍nturbṛ̱hadu̍kṣā̱yama̱gniḥ sa̱hasra̍starīḥ śa̱tanī̍tha̱ ṛbhvā̍ |
dyu̱māndyu̱matsu̱ nṛbhi̍rmṛ̱jyamā̍naḥ sumi̱treṣu̍ dīdayo deva̱yatsu̍
||7||tve dhe̱nuḥ su̱dughā̍ jātavedo'sa̱ścate̍va sama̱nā sa̍ba̱rdhuk |
tvaṃ nṛbhi̱rdakṣi̍ṇāvadbhiragne sumi̱trebhi̍ridhyase deva̱yadbhi̍:
||8||de̱vāści̍tte a̱mṛtā̍ jātavedo mahi̱māna̍ṃ vādhryaśva̱ pra vo̍can |
yatsa̱mpṛccha̱ṃ mānu̍ṣī̱rviśa̱ āya̱ntvaṃ nṛbhi̍rajaya̱stvāvṛ̍dhebhiḥ
||9||pi̱teva̍ pu̱trama̍bibharu̱pasthe̱ tvāma̍gne vadhrya̱śvaḥ sa̍pa̱ryan |
ju̱ṣā̱ṇo a̍sya sa̱midha̍ṃ yaviṣṭho̱ta pūrvā̍m̐ avano̱rvrādha̍taścit
||10||śaśva̍da̱gnirva̍dhrya̱śvasya̱ śatrū̱nnṛbhi̍rjigāya su̱taso̍mavadbhiḥ |
sama̍naṃ cidadahaścitrabhā̱no'va̱ vrādha̍ntamabhinadvṛ̱dhaści̍t
||11||a̱yama̱gnirva̍dhrya̱śvasya̍ vṛtra̱hā sa̍na̱kātpreddho̱ nama̍sopavā̱kya̍: |
sa no̱ ajā̍mīm̐ru̱ta vā̱ vijā̍mīna̱bhi ti̍ṣṭha̱ śardha̍to vādhryaśva
||12||11sumitro vādhryaśvaḥ| āprīsūktaṃ = (1 idhmaḥ samiddho'gnirvā, 2 narāśaṃsaḥ, 3 il̤a:, 4 barhiḥ, 5 devīrdvāraḥ, 6 uṣāsānaktā, 7 daivyau hotārau pracetasau, 8 trisro devyaḥ sarasvatīl̤ābhāratyaḥ, 9 tvaṣṭā, 10 vanaspatiḥ, 11 svāhākṛtayaḥ) | triṣṭup|
i̱māṃ me̍ agne sa̱midha̍ṃ juṣasve̱l̤aspa̱de prati̍ haryā ghṛ̱tācī̍m |
varṣma̍npṛthi̱vyāḥ su̍dina̱tve ahnā̍mū̱rdhvo bha̍va sukrato devaya̱jyā
||1||ā de̱vānā̍magra̱yāve̱ha yā̍tu̱ narā̱śaṃso̍ vi̱śvarū̍pebhi̱raśvai̍: |
ṛ̱tasya̍ pa̱thā nama̍sā mi̱yedho̍ de̱vebhyo̍ de̱vata̍maḥ suṣūdat
||2||śa̱śva̱tta̱mamī̍l̤ate dū̱tyā̍ya ha̱viṣma̍nto manu̱ṣyā̍so a̱gnim |
vahi̍ṣṭhai̱raśvai̍: su̱vṛtā̱ rathe̱nā ''de̱vānva̍kṣi̱ ni ṣa̍de̱ha hotā̍
||3||vi pra̍thatāṃ de̱vaju̍ṣṭaṃ tira̱ścā dī̱rghaṃ drā̱ghmā su̍ra̱bhi bhū̍tva̱sme |
ahe̍l̤atā̱ mana̍sā deva barhi̱rindra̍jyeṣṭhām̐ uśa̱to ya̍kṣi de̱vān
||4||di̱vo vā̱ sānu̍ spṛ̱śatā̱ varī̍yaḥ pṛthi̱vyā vā̱ mātra̍yā̱ vi śra̍yadhvam |
u̱śa̱tīrdvā̍ro mahi̱nā ma̱hadbhi̍rde̱vaṃ ratha̍ṃ ratha̱yurdhā̍rayadhvam
||5||de̱vī di̱vo du̍hi̱tarā̍ suśi̱lpe u̱ṣāsā̱naktā̍ sadatā̱ṃ ni yonau̍ |
ā vā̍ṃ de̱vāsa̍ uśatī u̱śanta̍ u̱rau sī̍dantu subhage u̱pasthe̍
||6||ū̱rdhvo grāvā̍ bṛ̱hada̱gniḥ sami̍ddhaḥ pri̱yā dhāmā̱nyadi̍teru̱pasthe̍ |
pu̱rohi̍tāvṛtvijā ya̱jñe a̱sminvi̱duṣṭa̍rā̱ dravi̍ṇa̱mā ya̍jethām
||7||tisro̍ devīrba̱rhiri̱daṃ varī̍ya̱ ā sī̍data cakṛ̱mā va̍: syo̱nam |
ma̱nu̱ṣvadya̱jñaṃ sudhi̍tā ha̱vīṃṣīl̤ā̍ de̱vī ghṛ̱tapa̍dī juṣanta
||8||deva̍ tvaṣṭa̱ryaddha̍ cāru̱tvamāna̱ḍyadaṅgi̍rasā̱mabha̍vaḥ sacā̱bhūḥ |
sa de̱vānā̱ṃ pātha̱ upa̱ pra vi̱dvām̐ u̱śanya̍kṣi draviṇodaḥ su̱ratna̍:
||9||vana̍spate raśa̱nayā̍ ni̱yūyā̍ de̱vānā̱ṃ pātha̱ upa̍ vakṣi vi̱dvān |
svadā̍ti de̱vaḥ kṛ̱ṇava̍ddha̱vīṃṣyava̍tā̱ṃ dyāvā̍pṛthi̱vī hava̍ṃ me
||10||āgne̍ vaha̱ varu̍ṇami̱ṣṭaye̍ na̱ indra̍ṃ di̱vo ma̱ruto̍ a̱ntari̍kṣāt |
sīda̍ntu ba̱rhirviśva̱ ā yaja̍trā̱: svāhā̍ de̱vā a̱mṛtā̍ mādayantām
||11||11 bṛhaspatirāṃgirasaḥ| jñānam| triṣṭup ,9 jagatī|
bṛha̍spate pratha̱maṃ vā̱co agra̱ṃ yatpraira̍ta nāma̱dheya̱ṃ dadhā̍nāḥ |
yade̍ṣā̱ṃ śreṣṭha̱ṃ yada̍ri̱pramāsī̍tpre̱ṇā tade̍ṣā̱ṃ nihi̍ta̱ṃ guhā̱viḥ
||1||saktu̍miva̱ tita̍unā pu̱nanto̱ yatra̱ dhīrā̱ mana̍sā̱ vāca̱makra̍ta |
atrā̱ sakhā̍yaḥ sa̱khyāni̍ jānate bha̱draiṣā̍ṃ la̱kṣmīrnihi̱tādhi̍ vā̱ci
||2||ya̱jñena̍ vā̱caḥ pa̍da̱vīya̍māya̱ntāmanva̍vinda̱nnṛṣi̍ṣu̱ pravi̍ṣṭām |
tāmā̱bhṛtyā̱ vya̍dadhuḥ puru̱trā tāṃ sa̱pta re̱bhā a̱bhi saṃ na̍vante
||3||u̱ta tva̱: paśya̱nna da̍darśa̱ vāca̍mu̱ta tva̍: śṛ̱ṇvanna śṛ̍ṇotyenām |
u̱to tva̍smai ta̱nvaṃ1 vi sa̍sre jā̱yeva̱ patya̍ uśa̱tī su̱vāsā̍:
||4||u̱ta tva̍ṃ sa̱khye sthi̱rapī̍tamāhu̱rnaina̍ṃ hinva̱ntyapi̱ vāji̍neṣu |
adhe̍nvā carati mā̱yayai̱ṣa vāca̍ṃ śuśru̱vām̐ a̍pha̱lāma̍pu̱ṣpām
||5||yasti̱tyāja̍ saci̱vida̱ṃ sakhā̍ya̱ṃ na tasya̍ vā̱cyapi̍ bhā̱go a̍sti |
yadī̍ṃ śṛ̱ṇotyala̍kaṃ śṛṇoti na̱hi pra̱veda̍ sukṛ̱tasya̱ panthā̍m
||6||a̱kṣa̱ṇvanta̱: karṇa̍vanta̱: sakhā̍yo manoja̱veṣvasa̍mā babhūvuḥ |
ā̱da̱ghnāsa̍ upaka̱kṣāsa̍ u tve hra̱dā i̍va̱ snātvā̍ u tve dadṛśre
||7||hṛ̱dā ta̱ṣṭeṣu̱ mana̍so ja̱veṣu̱ yadbrā̍hma̱ṇāḥ sa̱ṃyaja̍nte̱ sakhā̍yaḥ |
atrāha̍ tva̱ṃ vi ja̍hurve̱dyābhi̱roha̍brahmāṇo̱ vi ca̍rantyu tve
||8||i̱me ye nārvāṅna pa̱raścara̍nti̱ na brā̍hma̱ṇāso̱ na su̱teka̍rāsaḥ |
ta e̱te vāca̍mabhi̱padya̍ pā̱payā̍ si̱rīstantra̍ṃ tanvate̱ apra̍jajñayaḥ
||9||sarve̍ nandanti ya̱śasāga̍tena sabhāsā̱hena̱ sakhyā̱ sakhā̍yaḥ |
ki̱lbi̱ṣa̱spṛtpi̍tu̱ṣaṇi̱rhye̍ṣā̱mara̍ṃ hi̱to bhava̍ti̱ vāji̍nāya
||10||ṛ̱cāṃ tva̱: poṣa̍māste pupu̱ṣvāngā̍ya̱traṃ tvo̍ gāyati̱ śakva̍rīṣu |
bra̱hmā tvo̱ vada̍ti jātavi̱dyāṃ ya̱jñasya̱ mātrā̱ṃ vi mi̍mīta u tvaḥ
||11||9 laukyo bṛhaspatiḥ, bṛhaspatirāṃgiraso vā, dākṣāyaṇī aditirvā| devāḥ| anuṣṭup|
de̱vānā̱ṃ nu va̱yaṃ jānā̱ pra vo̍cāma vipa̱nyayā̍ | u̱ktheṣu̍ śa̱syamā̍neṣu̱ yaḥ paśyā̱dutta̍re yu̱ge
||1||brahma̍ṇa̱spati̍re̱tā saṃ ka̱rmāra̍ ivādhamat | de̱vānā̍ṃ pū̱rvye yu̱ge'sa̍ta̱: sada̍jāyata
||2||de̱vānā̍ṃ yu̱ge pra̍tha̱me'sa̍ta̱: sada̍jāyata | tadāśā̱ anva̍jāyanta̱ tadu̍ttā̱napa̍da̱spari̍
||3||bhūrja̍jña uttā̱napa̍do bhu̱va āśā̍ ajāyanta | adi̍te̱rdakṣo̍ ajāyata̱ dakṣā̱dvadi̍ti̱: pari̍
||4||adi̍ti̱rhyaja̍niṣṭa̱ dakṣa̱ yā du̍hi̱tā tava̍ | tāṃ de̱vā anva̍jāyanta bha̱drā a̱mṛta̍bandhavaḥ
||5||yadde̍vā a̱daḥ sa̍li̱le susa̍ṃrabdhā̱ ati̍ṣṭhata | atrā̍ vo̱ nṛtya̍tāmiva tī̱vro re̱ṇurapā̍yata
||6||yadde̍vā̱ yata̍yo yathā̱ bhuva̍nā̱nyapi̍nvata | atrā̍ samu̱dra ā gū̱l̤hamā sūrya̍majabhartana
||7||a̱ṣṭau pu̱trāso̱ adi̍te̱rye jā̱tāsta̱nva1spari̍ | de̱vām̐ upa̱ praitsa̱ptabhi̱: parā̍ mārtā̱ṇḍamā̍syat
||8||sa̱ptabhi̍: pu̱trairadi̍ti̱rupa̱ praitpū̱rvyaṃ yu̱gam | pra̱jāyai̍ mṛ̱tyave̍ tva̱tpuna̍rmārtā̱ṇḍamābha̍rat
||9||11 gaurivītiḥśāktyaḥ| indraḥ| triṣṭup|
jani̍ṣṭhā u̱graḥ saha̍se tu̱rāya̍ ma̱ndra oji̍ṣṭho bahu̱lābhi̍mānaḥ |
ava̍rdha̱nnindra̍ṃ ma̱ruta̍ści̱datra̍ mā̱tā yadvī̱raṃ da̱dhana̱ddhani̍ṣṭhā
||1||dru̱ho niṣa̍ttā pṛśa̱nī ci̱devai̍: pu̱rū śaṃse̍na vāvṛdhu̱ṣṭa indra̍m |
a̱bhīvṛ̍teva̱ tā ma̍hāpa̱dena̍ dhvā̱ntātpra̍pi̱tvāduda̍ranta̱ garbhā̍:
||2||ṛ̱ṣvā te̱ pādā̱ pra yajjigā̱syava̍rdha̱nvājā̍ u̱ta ye ci̱datra̍ |
tvami̍ndra sālāvṛ̱kāntsa̱hasra̍mā̱sanda̍dhiṣe a̱śvinā va̍vṛtyāḥ
||3||sa̱ma̱nā tūrṇi̱rupa̍ yāsi ya̱jñamā nāsa̍tyā sa̱khyāya̍ vakṣi |
va̱sāvyā̍mindra dhārayaḥ sa̱hasrā̱'śvinā̍ śūra dadaturma̱ghāni̍
||4||manda̍māna ṛ̱tādadhi̍ pra̱jāyai̱ sakhi̍bhi̱rindra̍ iṣi̱rebhi̱rartha̍m |
ābhi̱rhi mā̱yā upa̱ dasyu̱māgā̱nmiha̱: pra ta̱mrā a̍vapa̱ttamā̍ṃsi
||5||sanā̍mānā ciddhvasayo̱ nya̍smā̱ avā̍ha̱nnindra̍ u̱ṣaso̱ yathāna̍: |
ṛ̱ṣvaira̍gaccha̱: sakhi̍bhi̱rnikā̍maiḥ sā̱kaṃ pra̍ti̱ṣṭhā hṛdyā̍ jaghantha
||6||tvaṃ ja̍ghantha̱ namu̍ciṃ makha̱syuṃ dāsa̍ṃ kṛṇvā̱na ṛṣa̍ye̱ vimā̍yam |
tvaṃ ca̍kartha̱ mana̍ve syo̱nānpa̱tho de̍va̱trāñja̍seva̱ yānā̍n
||7||tvame̱tāni̍ papriṣe̱ vi nāmeśā̍na indra dadhiṣe̱ gabha̍stau |
anu̍ tvā de̱vāḥ śava̍sā madantyu̱pari̍budhnānva̱nina̍ścakartha
||8||ca̱kraṃ yada̍syā̱psvā niṣa̍ttamu̱to tada̍smai̱ madhvicca̍cchadyāt |
pṛ̱thi̱vyāmati̍ṣita̱ṃ yadūdha̱: payo̱ goṣvada̍dhā̱ oṣa̍dhīṣu
||9||aśvā̍diyā̱yeti̱ yadvada̱ntyoja̍so jā̱tamu̱ta ma̍nya enam |
ma̱nyori̍yāya ha̱rmyeṣu̍ tasthau̱ yata̍: praja̱jña indro̍ asya veda
||10||vaya̍: supa̱rṇā upa̍ sedu̱rindra̍ṃ pri̱yame̍dhā̱ ṛṣa̍yo̱ nādha̍mānāḥ |
apa̍ dhvā̱ntamū̍rṇu̱hi pū̱rdhi cakṣu̍rmumu̱gdhya1smānni̱dhaye̍va ba̱ddhān
||11||6 gaurivītiḥśāktyaḥ| indraḥ| triṣṭup|
vasū̍nāṃ vā carkṛṣa̱ iya̍kṣandhi̱yā vā̍ ya̱jñairvā̱ roda̍syoḥ |
arva̍nto vā̱ ye ra̍yi̱manta̍: sā̱tau va̱naṃa vā̱ ye su̱śruṇa̍ṃ su̱śruto̱ dhuḥ
||1||hava̍ eṣā̱masu̍ro nakṣata̱ dyāṃ śra̍vasya̱tā mana̍sā niṃsata̱ kṣām |
cakṣā̍ṇā̱ yatra̍ suvi̱tāya̍ de̱vā dyaurna vāre̍bhiḥ kṛ̱ṇava̍nta̱ svaiḥ
||2||i̱yame̍ṣāma̱mṛtā̍nā̱ṃ gīḥ sa̱rvatā̍tā̱ ye kṛ̱paṇa̍nta̱ ratna̍m |
dhiya̍ṃ ca ya̱jñaṃ ca̱ sādha̍nta̱ste no̍ dhāntu vasa̱vya1masā̍mi
||3||ā tatta̍ indrā̱yava̍: panantā̱'bhi ya ū̱rvaṃ goma̍nta̱ṃ titṛ̍tsān |
sa̱kṛ̱tsvaṃ1 ye pu̍rupu̱trāṃ ma̱hīṃ sa̱hasra̍dhārāṃ bṛha̱tīṃ dudu̍kṣan
||4||śacī̍va̱ indra̱mava̍se kṛṇudhva̱manā̍nataṃ da̱maya̍ntaṃ pṛta̱nyūn |
ṛ̱bhu̱kṣaṇa̍ṃ ma̱ghavā̍naṃ suvṛ̱ktiṃ bhartā̱ yo vajra̱ṃ narya̍ṃ puru̱kṣuḥ
||5||yadvā̱vāna̍ puru̱tama̍ṃ purā̱ṣāl̤ā vṛ̍tra̱hendro̱ nāmā̍nyaprāḥ |
ace̍ti prā̱saha̱spati̱stuvi̍ṣmā̱nyadī̍mu̱śmasi̱ karta̍ve̱ kara̱ttat
||6||9 sindhukṣit praiyamedhaḥ| nadyaḥ| jagatī|
pra su va̍ āpo mahi̱māna̍mutta̱maṃ kā̱rurvo̍cāti̱ sada̍ne vi̱vasva̍taḥ |
pra sa̱ptasa̍pta tre̱dhā hi ca̍kra̱muḥ pra sṛtva̍rīṇā̱mati̱ sindhu̱roja̍sā
||1||pra te̍'rada̱dvaru̍ṇo̱ yāta̍ve pa̱thaḥ sindho̱ yadvājā̍m̐ a̱bhyadra̍va̱stvam |
bhūmyā̱ adhi̍ pra̱vatā̍ yāsi̱ sānu̍nā̱ yade̍ṣā̱magra̱ṃ jaga̍tāmira̱jyasi̍
||2||di̱vi sva̱no ya̍tate̱ bhūmyo̱parya̍na̱ntaṃ śuṣma̱mudi̍yarti bhā̱nunā̍ |
a̱bhrādi̍va̱ pra sta̍nayanti vṛ̱ṣṭaya̱: sindhu̱ryadeti̍ vṛṣa̱bho na roru̍vat
||3||a̱bhi tvā̍ sindho̱ śiśu̱minna mā̱taro̍ vā̱śrā a̍rṣanti̱ paya̍seva dhe̱nava̍: |
rāje̍va̱ yudhvā̍ nayasi̱ tvamitsicau̱ yadā̍sā̱magra̍ṃ pra̱vatā̱mina̍kṣasi
||4||i̱maṃ me̍ gaṅge yamune sarasvati̱ śutu̍dri̱ stoma̍ṃ sacatā̱ paru̱ṣṇyā |
a̱si̱knyā ma̍rudvṛdhe vi̱tasta̱yā''rjī̍kīye śṛṇu̱hyā su̱ṣoma̍yā
||5||tṛ̱ṣṭāma̍yā pratha̱maṃ yāta̍ve sa̱jūḥ su̱sartvā̍ ra̱sayā̍ śve̱tyā tyā |
tvaṃ si̍ndho̱ kubha̍yā goma̱tīṃ krumu̍ṃ meha̱tnvā sa̱ratha̱ṃ yābhi̱rīya̍se
||6||ṛjī̱tyenī̱ ruśa̍tī mahi̱tvā pari̱ jrayā̍ṃsi bharate̱ rajā̍ṃsi |
ada̍bdhā̱ sindhu̍ra̱pasā̍ma̱pasta̱mā'śvā̱ na ci̱trā vapu̍ṣīva darśa̱tā
||7||svaśvā̱ sindhu̍: su̱rathā̍ su̱vāsā̍ hira̱ṇyayī̱ sukṛ̍tā vā̱jinī̍vatī |
ūrṇā̍vatī yuva̱tiḥ sī̱lamā̍vatyu̱tādhi̍ vaste su̱bhagā̍ madhu̱vṛdha̍m
||8||su̱khaṃ ratha̍ṃ yuyuje̱ sindhu̍ra̱śvina̱ṃ tena̱ vāja̍ṃ saniṣada̱sminnā̱jau |
ma̱hānhya̍sya mahi̱mā pa̍na̱syate'da̍bdhasya̱ svaya̍śaso vira̱pśina̍:
||9||8 sarpa airāvato jaratkarṇaḥ| grāvāṇaḥ| jagatī|
ā va̍ ṛñjasa ū̱rjāṃ vyu̍ṣṭi̱ṣvindra̍ṃ ma̱ruto̱ roda̍sī anaktana |
u̱bhe yathā̍ no̱ aha̍nī sacā̱bhuvā̱ sada̍:sado variva̱syāta̍ u̱dbhidā̍
||1||tadu̱ śreṣṭha̱ṃ sava̍naṃ sunota̱nā'tyo̱ na hasta̍yato̱ adri̍: so̱tari̍ |
vi̱daddhya1ryo a̱bhibhū̍ti̱ pauṃsya̍ṃ ma̱ho rā̱ye ci̍ttarute̱ yadarva̍taḥ
||2||tadiddhya̍sya̱ sava̍naṃ vi̱vera̱po yathā̍ pu̱rā mana̍ve gā̱tumaśre̍t |
goa̍rṇasi tvā̱ṣṭre aśva̍nirṇiji̱ prema̍dhva̱reṣva̍dhva̱rām̐ a̍śiśrayuḥ
||3||apa̍ hata ra̱kṣaso̍ bhaṅgu̱rāva̍ta skabhā̱yata̱ niṝ̍ti̱ṃ sedha̱tāma̍tim |
ā no̍ ra̱yiṃ sarva̍vīraṃ sunotana devā̱vya̍ṃ bharata̱ śloka̍madrayaḥ
||4||di̱vaści̱dā vo'ma̍vattarebhyo vi̱bhvanā̍ cidā̱śva̍pastarebhyaḥ |
vā̱yości̱dā soma̍rabhastarebhyo̱'gneści̍darca pitu̱kṛtta̍rebhyaḥ
||5||bhu̱rantu̍ no ya̱śasa̱: sotvandha̍so̱ grāvā̍ṇo vā̱cā di̱vitā̍ di̱vitma̍tā |
naro̱ yatra̍ duha̱te kāmya̱ṃ madhvā̍gho̱ṣaya̍nto a̱bhito̍ mitha̱stura̍:
||6||su̱nvanti̱ soma̍ṃ rathi̱rāso̱ adra̍yo̱ nira̍sya̱ rasa̍ṃ ga̱viṣo̍ duhanti̱ te |
du̱hantyūdha̍rupa̱seca̍nāya̱ kaṃ naro̍ ha̱vyā na ma̍rjayanta ā̱sabhi̍:
||7||e̱te na̍ra̱: svapa̍so abhūtana̱ ya indrā̍ya sunu̱tha soma̍madrayaḥ |
vā̱maṃvā̍maṃ vo di̱vyāya̱ dhāmne̱ vasu̍vasu va̱: pārthi̍vāya sunva̱te
||8||8 syūmaraśmirbhārgavaḥ| marutaḥ| triṣṭup , 5 jagatī|
a̱bhra̱pruṣo̱ na vā̱cā pru̍ṣā̱ vasu̍ ha̱viṣma̍nto̱ na ya̱jñā vi̍jā̱nuṣa̍: |
su̱māru̍ta̱ṃ na bra̱hmāṇa̍ma̱rhase̍ ga̱ṇama̍stoṣyeṣā̱ṃ na śo̱bhase̍
||1||śri̱ye maryā̍so a̱ñjīm̐ra̍kṛṇvata su̱māru̍ta̱ṃ na pū̱rvīrati̱ kṣapa̍: |
di̱vaspu̱trāsa̱ etā̱ na ye̍tira ādi̱tyāsa̱ste a̱krā na vā̍vṛdhuḥ
||2||pra ye di̱vaḥ pṛ̍thi̱vyā na ba̱rhaṇā̱ tmanā̍ riri̱cre a̱bhrānna sūrya̍: |
pāja̍svanto̱ na vī̱rāḥ pa̍na̱syavo̍ ri̱śāda̍so̱ na maryā̍ a̱bhidya̍vaḥ
||3||yu̱ṣmāka̍ṃ bu̱dhne a̱pāṃ na yāma̍ni vithu̱ryati̱ na ma̱hī śra̍tha̱ryati̍ |
vi̱śvapsu̍rya̱jño a̱rvāga̱yaṃ su va̱: praya̍svanto̱ na sa̱trāca̱ ā ga̍ta
||4||yū̱yaṃ dhū̱rṣu pra̱yujo̱ na ra̱śmibhi̱rjyoti̍ṣmanto̱ na bhā̱sā vyu̍ṣṭiṣu |
śye̱nāso̱ na svaya̍śaso ri̱śāda̍saḥ pra̱vāso̱ na prasi̍tāsaḥ pari̱pruṣa̍:
||5||pra yadvaha̍dhve marutaḥ parā̱kādyū̱yaṃ ma̱haḥ sa̱ṃvara̍ṇasya̱ vasva̍: |
vi̱dā̱nāso̍ vasavo̱ rādhya̍syā̱''rācci̱ddveṣa̍: sanu̱taryu̍yota
||6||ya u̱dṛci̍ ya̱jñe a̍dhvare̱ṣṭhā ma̱rudbhyo̱ na mānu̍ṣo̱ dadā̍śat |
re̱vatsa vayo̍ dadhate su̱vīra̱ṃ sa de̱vānā̱mapi̍ gopī̱the a̍stu
||7||te hi ya̱jñeṣu̍ ya̱jñiyā̍sa̱ ūmā̍ ādi̱tyena̱ nāmnā̱ śambha̍viṣṭhāḥ |
te no̍'vantu ratha̱tūrma̍nī̱ṣāṃ ma̱haśca̱ yāma̍nnadhva̱re ca̍kā̱nāḥ
||8||8 syūmaraśmirbhārgavaḥ| marutaḥ| triṣṭup , 2,5-7 jagatī|
viprā̍so̱ na manma̍bhiḥ svā̱dhyo̍ devā̱vyo̱3 na ya̱jñaiḥ svapna̍saḥ |
rājā̍no̱ na ci̱trāḥ su̍sa̱ṃdṛśa̍: kṣitī̱nāṃ na maryā̍ are̱pasa̍:
||1||a̱gnirna ye bhrāja̍sā ru̱kmava̍kṣaso̱ vātā̍so̱ na sva̱yuja̍: sa̱dyaū̍tayaḥ |
pra̱jñā̱tāro̱ na jyeṣṭhā̍: sunī̱taya̍: su̱śarmā̍ṇo̱ na somā̍ ṛ̱taṃ ya̱te
||2||vātā̍so̱ na ye dhuna̍yo jiga̱tnavo̍'gnī̱nāṃ na ji̱hvā vi̍ro̱kiṇa̍: |
varma̍ṇvanto̱ na yo̱dhāḥ śimī̍vantaḥ pitṝ̱ṇāṃ na śaṃsā̍: surā̱taya̍:
||3||rathā̍nā̱ṃ na ye̱1rāḥ sanā̍bhayo jigī̱vāṃso̱ na śūrā̍ a̱bhidya̍vaḥ |
va̱re̱yavo̱ na maryā̍ ghṛta̱pruṣo̍'bhisva̱rtāro̍ a̱rkaṃ na su̱ṣṭubha̍:
||4||aśvā̍so̱ na ye jyeṣṭhā̍sa ā̱śavo̍ didhi̱ṣavo̱ na ra̱thya̍: su̱dāna̍vaḥ |
āpo̱ na ni̱mnairu̱dabhi̍rjiga̱tnavo̍ vi̱śvarū̍pā̱ aṅgi̍raso̱ na sāma̍bhiḥ
||5||grāvā̍ṇo̱ na sū̱raya̱: sindhu̍mātara ādardi̱rāso̱ adra̍yo̱ na vi̱śvahā̍ |
śi̱śūlā̱ na krī̱l̤aya̍: sumā̱taro̍ mahāgrā̱mo na yāma̍nnu̱ta tvi̱ṣā
||6||u̱ṣasā̱ṃ na ke̱tavo̍'dhvara̱śriya̍: śubha̱ṃyavo̱ nāñjibhi̱rvya̍śvitan |
sindha̍vo̱ na ya̱yiyo̱ bhrāja̍dṛṣṭayaḥ parā̱vato̱ na yoja̍nāni mamire
||7||su̱bhā̱gānno̍ devāḥ kṛṇutā su̱ratnā̍na̱smāntsto̱tṝnma̍ruto vāvṛdhā̱nāḥ |
adhi̍ sto̱trasya̍ sa̱khyasya̍ gāta sa̱nāddhi vo̍ ratna̱dheyā̍ni̱ santi̍
||8||7 saucīko'gnirvaiśvānaro vā, saptirvājaṃbharo vā| agniḥ| triṣṭup|
apa̍śyamasya maha̱to ma̍hi̱tvamama̍rtyasya̱ martyā̍su vi̱kṣu |
nānā̱ hanū̱ vibhṛ̍te̱ saṃ bha̍rete̱ asi̍nvatī̱ bapsa̍tī̱ bhūrya̍ttaḥ
||1||guhā̱ śiro̱ nihi̍ta̱mṛdha̍ga̱kṣī asi̍nvannatti ji̱hvayā̱ vanā̍ni |
atrā̍ṇyasmai pa̱ḍbhiḥ saṃ bha̍rantyuttā̱naha̍stā̱ nama̱sādhi̍ vi̱kṣu
||2||pra mā̱tuḥ pra̍ta̱raṃ guhya̍mi̱cchanku̍mā̱ro na vī̱rudha̍: sarpadu̱rvīḥ |
sa̱saṃ na pa̱kvama̍vidacchu̱canta̍ṃ riri̱hvāṃsa̍ṃ ri̱pa u̱pasthe̍ a̱ntaḥ
||3||tadvā̍mṛ̱taṃ ro̍dasī̱ pra bra̍vīmi̱ jāya̍māno mā̱tarā̱ garbho̍ atti |
nāhaṃ de̱vasya̱ martya̍ściketā̱'gnira̱ṅga vice̍tā̱: sa prace̍tāḥ
||4||yo a̍smā̱ anna̍ṃ tṛ̱ṣvā̱3dadhā̱tyājyai̍rghṛ̱tairju̱hoti̱ puṣya̍ti |
tasmai̍ sa̱hasra̍ma̱kṣabhi̱rvi ca̱kṣe'gne̍ vi̱śvata̍: pra̱tyaṅṅa̍si̱ tvam
||5||kiṃ de̱veṣu̱ tyaja̱ ena̍ścaka̱rthā'gne̍ pṛ̱cchāmi̱ nu tvāmavi̍dvān |
akrī̍l̤a̱nkrīl̤a̱nhari̱ratta̍ve̱'danvi pa̍rva̱śaśca̍karta̱ gāmi̍vā̱siḥ
||6||viṣū̍co̱ aśvā̍nyuyuje vane̱jā ṛjī̍tibhī raśa̱nābhi̍rgṛbhī̱tān |
ca̱kṣa̱de mi̱tro vasu̍bhi̱: sujā̍ta̱: samā̍nṛdhe̱ parva̍bhirvāvṛdhā̱naḥ
||7||7 saucīko'gnirvaiśvānaro vā, saptirvājaṃbharo vā| agniḥ| triṣṭup|
a̱gniḥ sapti̍ṃ vājambha̱raṃ da̍dātya̱gnirvī̱raṃ śrutya̍ṃ karmani̱ṣṭhām |
a̱gnī roda̍sī̱ vi ca̍ratsama̱ñjanna̱gnirnārī̍ṃ vī̱raku̍kṣi̱ṃ pura̍ṃdhim
||1||a̱gnerapna̍saḥ sa̱mida̍stu bha̱drā'gnirma̱hī roda̍sī̱ ā vi̍veśa |
a̱gnireka̍ṃ codayatsa̱matsva̱gnirvṛ̱trāṇi̍ dayate pu̱rūṇi̍
||2||a̱gnirha̱ tyaṃ jara̍ta̱: karṇa̍māvā̱'gnira̱dbhyo nira̍daha̱jjarū̍tham |
a̱gniratri̍ṃ gha̱rma u̍ruṣyada̱ntara̱gnirnṛ̱medha̍ṃ pra̱jayā̍sṛja̱tsam
||3||a̱gnirdā̱ddravi̍ṇaṃ vī̱rape̍śā a̱gniṝṣi̱ṃ yaḥ sa̱hasrā̍ sa̱noti̍ |
a̱gnirdi̱vi ha̱vyamā ta̍tānā̱'gnerdhāmā̍ni̱ vibhṛ̍tā puru̱trā
||4||a̱gnimu̱kthaiṝṣa̍yo̱ vi hva̍yante̱'gniṃ naro̱ yāma̍ni bādhi̱tāsa̍: |
a̱gniṃ vayo̍ a̱ntari̍kṣe̱ pata̍nto̱'gniḥ sa̱hasrā̱ pari̍ yāti̱ gonā̍m
||5||a̱gniṃ viśa̍ īl̤ate̱ mānu̍ṣī̱ryā a̱gniṃ manu̍ṣo̱ nahu̍ṣo̱ vi jā̱tāḥ |
a̱gnirgāndha̍rvīṃ pa̱thyā̍mṛ̱tasyā̱'gnergavyū̍tirghṛ̱ta ā niṣa̍ttā
||6||a̱gnaye̱ brahma̍ ṛ̱bhava̍statakṣura̱gniṃ ma̱hāma̍vocāmā suvṛ̱ktim |
agne̱ prāva̍ jari̱tāra̍ṃ yavi̱ṣṭhā'gne̱ mahi̱ dravi̍ṇa̱mā ya̍jasva
||7||7 viśvakarmā bhauvanaḥ| viśvakarmā | triṣṭup , 2 virāḍrūpā|
ya i̱mā viśvā̱ bhuva̍nāni̱ juhva̱dṛṣi̱rhotā̱ nyasī̍datpi̱tā na̍: |
sa ā̱śiṣā̱ dravi̍ṇami̱cchamā̍naḥ prathama̱cchadava̍rā̱m̐ ā vi̍veśa
||1||kiṃ svi̍dāsīdadhi̱ṣṭhāna̍mā̱rambha̍ṇaṃ kata̱matsvi̍tka̱thāsī̍t |
yato̱ bhūmi̍ṃ ja̱naya̍nvi̱śvaka̍rmā̱ vi dyāmaurṇo̍nmahi̱nā vi̱śvaca̍kṣāḥ
||2||vi̱śvata̍ścakṣuru̱ta vi̱śvato̍mukho vi̱śvato̍bāhuru̱ta vi̱śvata̍spāt |
saṃ bā̱hubhyā̱ṃ dhama̍ti̱ saṃ pata̍trai̱rdyāvā̱bhūmī̍ ja̱naya̍nde̱va eka̍:
||3||kiṃ svi̱dvana̱ṃ ka u̱ sa vṛ̱kṣa ā̍sa̱ yato̱ dyāvā̍pṛthi̱vī ni̍ṣṭata̱kṣuḥ |
manī̍ṣiṇo̱ mana̍sā pṛ̱cchatedu̱ tadyada̱dhyati̍ṣṭha̱dbhuva̍nāni dhā̱raya̍n
||4||yā te̱ dhāmā̍ni para̱māṇi̱ yāva̱mā yā ma̍dhya̱mā vi̍śvakarmannu̱temā |
śikṣā̱ sakhi̍bhyo ha̱viṣi̍ svadhāvaḥ sva̱yaṃ ya̍jasva ta̱nva̍ṃ vṛdhā̱naḥ
||5||viśva̍karmanha̱viṣā̍ vāvṛdhā̱naḥ sva̱yaṃ ya̍jasva pṛthi̱vīmu̱ta dyām |
muhya̍ntva̱nye a̱bhito̱ janā̍sa i̱hāsmāka̍ṃ ma̱ghavā̍ sū̱rira̍stu
||6||vā̱caspati̍ṃ vi̱śvaka̍rmāṇamū̱taye̍ mano̱juva̱ṃ vāje̍ a̱dyā hu̍vema |
sa no̱ viśvā̍ni̱ hava̍nāni joṣadvi̱śvaśa̍mbhū̱rava̍se sā̱dhuka̍rmā
||7||7 viśvakarmā bhauvanaḥ| viśvakarmā| triṣṭup |
cakṣu̍ṣaḥ pi̱tā mana̍sā̱ hi dhīro̍ ghṛ̱tame̍ne ajana̱nnanna̍māne |
ya̱dedantā̱ ada̍dṛhanta̱ pūrva̱ ādiddyāvā̍pṛthi̱vī a̍prathetām
||1||vi̱śvaka̍rmā̱ vima̍nā̱ ādvihā̍yā dhā̱tā vi̍dhā̱tā pa̍ra̱mota sa̱ṃdṛk |
teṣā̍mi̱ṣṭāni̱ sami̱ṣā ma̍danti̱ yatrā̍ saptaṛ̱ṣīnpa̱ra eka̍mā̱huḥ
||2||yo na̍: pi̱tā ja̍ni̱tā yo vi̍dhā̱tā dhāmā̍ni̱ veda̱ bhuva̍nāni̱ viśvā̍ |
yo de̱vānā̍ṃ nāma̱dhā eka̍ e̱va taṃ sa̍mpra̱śnaṃ bhuva̍nā yantya̱nyā
||3||ta āya̍janta̱ dravi̍ṇa̱ṃ sama̍smā̱ ṛṣa̍ya̱: pūrve̍ jari̱tāro̱ na bhū̱nā |
a̱sūrte̱ sūrte̱ raja̍si niṣa̱tte ye bhū̱tāni̍ sa̱makṛ̍ṇvanni̱māni̍
||4||pa̱ro di̱vā pa̱ra e̱nā pṛ̍thi̱vyā pa̱ro de̱vebhi̱rasu̍rai̱ryadasti̍ |
kaṃ svi̱dgarbha̍ṃ pratha̱maṃ da̍dhra̱ āpo̱ yatra̍ de̱vāḥ sa̱mapa̍śyanta̱ viśve̍
||5||tamidgarbha̍ṃ pratha̱maṃ da̍dhra̱ āpo̱ yatra̍ de̱vāḥ sa̱maga̍cchanta̱ viśve̍ |
a̱jasya̱ nābhā̱vadhyeka̱marpi̍ta̱ṃ yasmi̱nviśvā̍ni̱ bhuva̍nāni ta̱sthuḥ
||6||na taṃ vi̍dātha̱ ya i̱mā ja̱jānā̱'nyadyu̱ṣmāka̱manta̍raṃ babhūva |
nī̱hā̱reṇa̱ prāvṛ̍tā̱ jalpyā̍ cā'su̱tṛpa̍ uktha̱śāsa̍ścaranti
||7||7 manyustāpasaḥ| manyuḥ| triṣṭup , 1 jagatī|
yaste̍ ma̱nyo'vi̍dhadvajra sāyaka̱ saha̱ oja̍: puṣyati̱ viśva̍mānu̱ṣak |
sā̱hyāma̱ dāsa̱mārya̱ṃ tvayā̍ yu̱jā saha̍skṛtena̱ saha̍sā̱ saha̍svatā
||1||ma̱nyurindro̍ ma̱nyure̱vāsa̍ de̱vo ma̱nyurhotā̱ varu̍ṇo jā̱tave̍dāḥ |
ma̱nyuṃ viśa̍ īl̤ate̱ mānu̍ṣī̱ryāḥ pā̱hi no̍ manyo̱ tapa̍sā sa̱joṣā̍:
||2||a̱bhī̍hi manyo ta̱vasa̱stavī̍yā̱ntapa̍sā yu̱jā vi ja̍hi̱ śatrū̍n |
a̱mi̱tra̱hā vṛ̍tra̱hā da̍syu̱hā ca̱ viśvā̱ vasū̱nyā bha̍rā̱ tvaṃ na̍:
||3||tvaṃ hi ma̍nyo a̱bhibhū̍tyojāḥ svaya̱mbhūrbhāmo̍ abhimātiṣā̱haḥ |
vi̱śvaca̍rṣaṇi̱: sahu̍ri̱: sahā̍vāna̱smāsvoja̱: pṛta̍nāsu dhehi
||4||a̱bhā̱gaḥ sannapa̱ pare̍to asmi̱ tava̱ kratvā̍ tavi̱ṣasya̍ pracetaḥ |
taṃ tvā̍ manyo akra̱turji̍hīl̤ā̱haṃ svā ta̱nūrba̍la̱deyā̍ya̱ mehi̍
||5||a̱yaṃ te̍ a̱smyupa̱ mehya̱rvāṅpra̍tīcī̱naḥ sa̍hure viśvadhāyaḥ |
manyo̍ vajrinna̱bhi māmā va̍vṛtsva̱ hanā̍va̱ dasyū̍m̐ru̱ta bo̍dhyā̱peḥ
||6||a̱bhi prehi̍ dakṣiṇa̱to bha̍vā̱ me'dhā̍ vṛ̱trāṇi̍ jaṅghanāva̱ bhūri̍ |
ju̱homi̍ te dha̱ruṇa̱ṃ madhvo̱ agra̍mu̱bhā u̍pā̱ṃśu pra̍tha̱mā pi̍bāva
||7||7 manyustāpasaḥ| manyuḥ| jagatī,1-3 triṣṭup|
tvayā̍ manyo sa̱ratha̍māru̱janto̱ harṣa̍māṇāso dhṛṣi̱tā ma̍rutvaḥ |
ti̱gmeṣa̍va̱ āyu̍dhā sa̱ṃśiśā̍nā a̱bhi pra ya̍ntu̱ naro̍ a̱gnirū̍pāḥ
||1||a̱gniri̍va manyo tviṣi̱taḥ sa̍hasva senā̱nīrna̍: sahure hū̱ta e̍dhi |
ha̱tvāya̱ śatrū̱nvi bha̍jasva̱ veda̱ ojo̱ mimā̍no̱ vi mṛdho̍ nudasva
||2||saha̍sva manyo a̱bhimā̍tima̱sme ru̱janmṛ̱ṇanpra̍mṛ̱ṇanprehi̱ śatrū̍n |
u̱graṃ te̱ pājo̍ na̱nvā ru̍rudhre va̱śī vaśa̍ṃ nayasa ekaja̱ tvam
||3||eko̍ bahū̱nāma̍si manyavīl̤i̱to viśa̍ṃviśaṃ yu̱dhaye̱ saṃ śi̍śādhi |
akṛ̍ttaru̱ktvayā̍ yu̱jā va̱yaṃ dyu̱manta̱ṃ ghoṣa̍ṃ vija̱yāya̍ kṛṇmahe
||4||vi̱je̱ṣa̱kṛdindra̍ ivānavabra̱vo̱3'smāka̍ṃ manyo adhi̱pā bha̍ve̱ha |
pri̱yaṃ te̱ nāma̍ sahure gṛṇīmasi vi̱dmā tamutsa̱ṃ yata̍ āba̱bhūtha̍
||5||ābhū̍tyā saha̱jā va̍jra sāyaka̱ saho̍ bibharṣyabhibhūta̱ utta̍ram |
kratvā̍ no manyo sa̱ha me̱dye̍dhi mahādha̱nasya̍ puruhūta sa̱ṃsṛji̍
||6||saṃsṛ̍ṣṭa̱ṃ dhana̍mu̱bhaya̍ṃ sa̱mākṛ̍tama̱smabhya̍ṃ dattā̱ṃ varu̍ṇaśca ma̱nyuḥ |
bhiya̱ṃ dadhā̍nā̱ hṛda̍yeṣu̱ śatra̍va̱: parā̍jitāso̱ apa̱ ni la̍yantām
||7||47 sāvitrī sūryā ṛṣikā| 1-5 somaḥ, 6-16 sūryāvivāhaḥ, 17 devāḥ, 18 somārkau, 19 candramāḥ, 20-28 nṛṇāṃ vivāhamantrā āśī:prāyāḥ, 29-30 vadhūvāsaḥ saṃsparśanindā, 31 dampatyoryakṣmanāśanaṃ, 32-47 sūryā sāvitrī| anuṣṭup , 14,19-21,23-24,26,36-37,44 triṣṭup, 18,27,43 jagatī, 34 urobṛhatī|
sa̱tyenotta̍bhitā̱ bhūmi̱: sūrye̱ṇotta̍bhitā̱ dyauḥ | ṛ̱tenā̍di̱tyāsti̍ṣṭhanti di̱vi somo̱ adhi̍ śri̱taḥ
||1||some̍nādi̱tyā ba̱lina̱: some̍na pṛthi̱vī ma̱hī | atho̱ nakṣa̍trāṇāme̱ṣāmu̱pasthe̱ soma̱ āhi̍taḥ
||2||ye va̱dhva̍śca̱ndraṃ va̍ha̱tuṃ yakṣmā̱ yanti̱ janā̱danu̍ | puna̱stānya̱jñiyā̍ de̱vā naya̍ntu̱ yata̱ āga̍tāḥ
||3||ā̱cchadvi̍dhānairgupi̱to bārha̍taiḥ soma rakṣi̱taḥ | grāvṇā̱micchṛ̱ṇvanti̍ṣṭhasi̱ na te̍ aśnāti̱ pārthi̍vaḥ
||4||yattvā̍ deva pra̱piba̍nti̱ tata̱ ā pyā̍yase̱ puna̍: | vā̱yuḥ soma̍sya rakṣi̱tā samā̍nā̱ṃ māsa̱ ākṛ̍tiḥ
||5||raibhyā̍sīdanu̱deyī̍ nārāśa̱ṃsī nyoca̍nī | sū̱ryāyā̍ bha̱dramidvāso̱ gātha̍yaiti̱ pari̍ṣkṛtam
||6||citti̍rā upa̱barha̍ṇa̱ṃ cakṣu̍rā a̱bhyañja̍nam | dyaurbhūmi̱: kośa̍ āsī̱dyadayā̍tsū̱ryā pati̍m
||7||stomā̍ āsanprati̱dhaya̍: ku̱rīra̱ṃ chanda̍ opa̱śaḥ | sū̱ryāyā̍ a̱śvinā̍ va̱rā'gnirā̍sītpuroga̱vaḥ
||8||somo̍ vadhū̱yura̍bhavada̱śvinā̍stāmu̱bhā va̱rā | sū̱ryāṃ yatpatye̱ śaṃsa̍ntī̱ṃ mana̍sā savi̱tāda̍dāt
||9||mano̍ asyā̱ ana̍ āsī̱ddyaurā̍sīdu̱ta ccha̱diḥ | śu̱krāva̍na̱ḍvāhā̍vāstā̱ṃ yadayā̍tsū̱ryā gṛ̱ham
||10||ṛ̱ksā̱mābhyā̍ma̱bhihi̍tau̱ gāvau̍ te sāma̱nāvi̍taḥ | śrotra̍ṃ te ca̱kre ā̍stāṃ di̱vi panthā̍ścarācā̱raḥ
||11||śucī̍ te ca̱kre yā̱tyā vyā̱no akṣa̱ āha̍taḥ | ano̍ mana̱smaya̍ṃ sū̱ryā''ro̍hatpraya̱tī pati̍m
||12||sū̱ryāyā̍ vaha̱tuḥ prāgā̍tsavi̱tā yama̱vāsṛ̍jat | a̱ghāsu̍ hanyante̱ gāvo'rju̍nyo̱: paryu̍hyate
||13||yada̍śvinā pṛ̱cchamā̍nā̱vayā̍taṃ trica̱kreṇa̍ vaha̱tuṃ sū̱ryāyā̍: |
viśve̍ de̱vā anu̱ tadvā̍majānanpu̱traḥ pi̱tarā̍vavṛṇīta pū̱ṣā
||14||yadayā̍taṃ śubhaspatī vare̱yaṃ sū̱ryāmupa̍ | kvaika̍ṃ ca̱kraṃ vā̍māsī̱tkva̍ de̱ṣṭrāya̍ tasthathuḥ
||15||dve te̍ ca̱kre sū̍rye bra̱hmāṇa̍ ṛtu̱thā vi̍duḥ | athaika̍ṃ ca̱kraṃ yadguhā̱ tada̍ddhā̱taya̱ idvi̍duḥ
||16||sū̱ryāyai̍ de̱vebhyo̍ mi̱trāya̱ varu̍ṇāya ca | ye bhū̱tasya̱ prace̍tasa i̱daṃ tebhyo̍'kara̱ṃ nama̍:
||17||pū̱rvā̱pa̱raṃ ca̍rato mā̱yayai̱tau śiśū̱ krīl̤a̍ntau̱ pari̍ yāto adhva̱ram |
viśvā̍nya̱nyo bhuva̍nābhi̱caṣṭa̍ ṛ̱tūm̐ra̱nyo vi̱dadha̍jjāyate̱ puna̍:
||18||navo̍navo bhavati̱ jāya̍mā̱no'hnā̍ṃ ke̱turu̱ṣasā̍me̱tyagra̍m |
bhā̱gaṃ de̱vebhyo̱ vi da̍dhātyā̱yanpra ca̱ndramā̍stirate dī̱rghamāyu̍:
||19||su̱ki̱ṃśu̱kaṃ śa̍lma̱liṃ vi̱śvarū̍pa̱ṃ hira̍ṇyavarṇaṃ su̱vṛta̍ṃ suca̱kram |
ā ro̍ha sūrye a̱mṛta̍sya lo̱kaṃ syo̱naṃ patye̍ vaha̱tuṃ kṛ̍ṇuṣva
||20||udī̱rṣvāta̱: pati̍vatī̱ hye̱3ṣā vi̱śvāva̍su̱ṃ nama̍sā gī̱rbhirī̍l̤e |
a̱nyāmi̍ccha pitṛ̱ṣada̱ṃ vya̍ktā̱ṃ sa te̍ bhā̱go ja̱nuṣā̱ tasya̍ viddhi
||21||udī̱rṣvāto̍ viśvāvaso̱ nama̍sel̤ā mahe tvā | a̱nyāmi̍ccha prapha̱rvyaṃ1 saṃ jā̱yāṃ patyā̍ sṛja
||22||a̱nṛ̱kṣa̱rā ṛ̱java̍: santu̱ panthā̱ yebhi̱: sakhā̍yo̱ yanti̍ no vare̱yam |
sama̍rya̱mā saṃ bhago̍ no ninīyā̱tsaṃ jā̍spa̱tyaṃ su̱yama̍mastu devāḥ
||23||pra tvā̍ muñcāmi̱ varu̍ṇasya̱ pāśā̱dyena̱ tvāba̍dhnātsavi̱tā su̱śeva̍: |
ṛ̱tasya̱ yonau̍ sukṛ̱tasya̍ lo̱ke'ri̍ṣṭāṃ tvā sa̱ha patyā̍ dadhāmi
||24||preto mu̱ñcāmi̱ nāmuta̍: suba̱ddhāma̱muta̍skaram | yathe̱yami̍ndra mīḍhvaḥ supu̱trā su̱bhagāsa̍ti
||25||pū̱ṣā tve̱to na̍yatu hasta̱gṛhyā̱'śvinā̍ tvā̱ pra va̍hatā̱ṃ rathe̍na |
gṛ̱hānga̍ccha gṛ̱hapa̍tnī̱ yathāso̍ va̱śinī̱ tvaṃ vi̱datha̱mā va̍dāsi
||26||i̱ha pri̱yaṃ pra̱jayā̍ te̱ samṛ̍dhyatāma̱smingṛ̱he gārha̍patyāya jāgṛhi |
e̱nā patyā̍ ta̱nvaṃ1 saṃ sṛ̍ja̱svādhā̱ jivrī̍ vi̱datha̱mā va̍dāthaḥ
||27||nī̱la̱lo̱hi̱taṃ bha̍vati kṛ̱tyāsa̱ktirvya̍jyate | edha̍nte asyā jñā̱taya̱: pati̍rba̱ndheṣu̍ badhyate
||28||parā̍ dehi śāmu̱lya̍ṃ bra̱hmabhyo̱ vi bha̍jā̱ vasu̍ | kṛ̱tyaiṣā pa̱dvatī̍ bhū̱tvyā jā̱yā vi̍śate̱ pati̍m
||29||a̱śrī̱rā ta̱nūrbha̍vati̱ ruśa̍tī pā̱payā̍mu̱yā | pati̱ryadva̱dhvo̱3 vāsa̍sā̱ svamaṅga̍mabhi̱dhitsa̍te
||30||ye va̱dhva̍śca̱ndraṃ va̍ha̱tuṃ yakṣmā̱ yanti̱ janā̱danu̍ | puna̱stānya̱jñiyā̍ de̱vā naya̍ntu̱ yata̱ āga̍tāḥ
||3||1
mā vi̍danparipa̱nthino̱ ya ā̱sīda̍nti̱ dampa̍tī | su̱gebhi̍rdu̱rgamatī̍tā̱mapa̍ drā̱ntvarā̍tayaḥ
||32||su̱ma̱ṅga̱līri̱yaṃ va̱dhūri̱māṃ sa̱meta̱ paśya̍ta | saubhā̍gyamasyai da̱ttvāyā'thāsta̱ṃ vi pare̍tana
||33||tṛ̱ṣṭame̱tatkaṭu̍kame̱tada̍pā̱ṣṭhava̍dvi̱ṣava̱nnaitadatta̍ve | sū̱ryāṃ yo bra̱hmā vi̱dyātsa idvādhū̍yamarhati
||34||ā̱śasa̍naṃ vi̱śasa̍na̱matho̍ adhivi̱karta̍nam | sū̱ryāyā̍: paśya rū̱pāṇi̱ tāni̍ bra̱hmā tu śu̍ndhati
||35||gṛ̱bhṇāmi̍ te saubhaga̱tvāya̱ hasta̱ṃ mayā̱ patyā̍ ja̱rada̍ṣṭi̱ryathāsa̍: |
bhago̍ arya̱mā sa̍vi̱tā pura̍ṃdhi̱rmahya̍ṃ tvādu̱rgārha̍patyāya de̱vāḥ
||36||tāṃ pū̍ṣañchi̱vata̍mā̱mera̍yasva̱ yasyā̱ṃ bīja̍ṃ manu̱ṣyā̱3 vapa̍nti |
yā na̍ ū̱rū u̍śa̱tī vi̱śrayā̍te̱ yasyā̍mu̱śanta̍: pra̱harā̍ma̱ śepa̍m
||37||tubhya̱magre̱ parya̍vahantsū̱ryāṃ va̍ha̱tunā̍ sa̱ha | puna̱: pati̍bhyo jā̱yāṃ dā a̍gne pra̱jayā̍ sa̱ha
||38||puna̱: patnī̍ma̱gnira̍dā̱dāyu̍ṣā sa̱ha varca̍sā | dī̱rghāyu̍rasyā̱ yaḥ pati̱rjīvā̍ti śa̱rada̍: śa̱tam
||39||soma̍: pratha̱mo vi̍vide gandha̱rvo vi̍vida̱ utta̍raḥ | tṛ̱tīyo̍ a̱gniṣṭe̱ pati̍stu̱rīya̍ste manuṣya̱jāḥ
||40||somo̍ dadadgandha̱rvāya̍ gandha̱rvo da̍dada̱gnaye̍ | ra̱yiṃ ca̍ pu̱trām̐ścā̍dāda̱gnirmahya̱matho̍ i̱mām
||41||i̱haiva sta̱ṃ mā vi yau̍ṣṭa̱ṃ viśva̱māyu̱rvya̍śnutam | krīl̤a̍ntau pu̱trairnaptṛ̍bhi̱rmoda̍mānau̱ sve gṛ̱he
||42||ā na̍: pra̱jāṃ ja̍nayatu pra̱jāpa̍tirājara̱sāya̱ sama̍naktvarya̱mā |
adu̍rmaṅgalīḥ patilo̱kamā vi̍śa̱ śaṃ no̍ bhava dvi̱pade̱ śaṃ catu̍ṣpade
||43||agho̍racakṣu̱rapa̍tighnyedhi śi̱vā pa̱śubhya̍: su̱manā̍: su̱varcā̍: |
vī̱ra̱sūrde̱vakā̍mā syo̱nā śaṃ no̍ bhava dvi̱pade̱ śaṃ catu̍ṣpade
||44||i̱māṃ tvami̍ndra mīḍhvaḥ supu̱trāṃ su̱bhagā̍ṃ kṛṇu | daśā̍syāṃ pu̱trānā dhe̍hi̱ pati̍mekāda̱śaṃ kṛ̍dhi
||45||sa̱mrājñī̱ śvaśu̍re bhava sa̱mrājñī̍ śva̱śrvāṃ bha̍va | nanā̍ndari sa̱mrājñī̍ bhava sa̱mrājñī̱ adhi̍ de̱vṛṣu̍
||46||sama̍ñjantu̱ viśve̍ de̱vāḥ samāpo̱ hṛda̍yāni nau | saṃ mā̍ta̱riśvā̱ saṃ dhā̱tā samu̱ deṣṭrī̍ dadhātu nau
||47||(23) indraḥ, 7,13,23 aindro vṛṣākapiḥ, 2-6,9-10,15-18 indrāṇī| indraḥ| paṃktiḥ|
vi hi soto̱rasṛ̍kṣata̱ nendra̍ṃ de̱vama̍maṃsata |
yatrāma̍dadvṛ̱ṣāka̍pira̱ryaḥ pu̱ṣṭeṣu̱ matsa̍khā̱ viśva̍smā̱dindra̱ utta̍raḥ
||1||parā̱ hī̍ndra̱ dhāva̍si vṛ̱ṣāka̍pe̱rati̱ vyathi̍: |
no aha̱ pra vi̍ndasya̱nyatra̱ soma̍pītaye̱ viśva̍smā̱dindra̱ utta̍raḥ
||2||kima̱yaṃ tvāṃ vṛ̱ṣāka̍piśca̱kāra̱ hari̍to mṛ̱gaḥ |
yasmā̍ ira̱syasīdu̱ nva1ryo vā̍ puṣṭi̱madvasu̱ viśva̍smā̱dindra̱ utta̍raḥ
||3||yami̱maṃ tvaṃ vṛ̱ṣāka̍piṃ pri̱yami̍ndrābhi̱rakṣa̍si |
śvā nva̍sya jambhiṣa̱dapi̱ karṇe̍ varāha̱yurviśva̍smā̱dindra̱ utta̍raḥ
||4||pri̱yā ta̱ṣṭāni̍ me ka̱pirvya̍ktā̱ vya̍dūduṣat |
śiro̱ nva̍sya rāviṣa̱ṃ na su̱gaṃ du̱ṣkṛte̍ bhuva̱ṃ viśva̍smā̱dindra̱ utta̍raḥ
||5||na matstrī su̍bha̱satta̍rā̱ na su̱yāśu̍tarā bhuvat |
na matprati̍cyavīyasī̱ na sakthyudya̍mīyasī̱ viśva̍smā̱dindra̱ utta̍raḥ
||6||u̱ve a̍mba sulābhike̱ yathe̍vā̱ṅga bha̍vi̱ṣyati̍ |
bha̱sanme̍ amba̱ sakthi̍ me̱ śiro̍ me̱ vī̍va hṛṣyati̱ viśva̍smā̱dindra̱ utta̍raḥ
||7||kiṃ su̍bāho svaṅgure̱ pṛthu̍ṣṭo̱ pṛthu̍jāghane |
kiṃ śū̍rapatni na̱stvama̱bhya̍mīṣi vṛ̱ṣāka̍pi̱ṃ viśva̍smā̱dindra̱ utta̍raḥ
||8||a̱vīrā̍miva̱ māma̱yaṃ śa̱rāru̍ra̱bhi ma̍nyate |
u̱tāhama̍smi vī̱riṇīndra̍patnī ma̱rutsa̍khā̱ viśva̍smā̱dindra̱ utta̍raḥ
||9||sa̱ṃho̱traṃ sma̍ pu̱rā nārī̱ sama̍na̱ṃ vāva̍ gacchati |
ve̱dhā ṛ̱tasya̍ vī̱riṇīndra̍patnī mahīyate̱ viśva̍smā̱dindra̱ utta̍raḥ
||10||i̱ndrā̱ṇīmā̱su nāri̍ṣu su̱bhagā̍ma̱hama̍śravam |
na̱hya̍syā apa̱raṃ ca̱na ja̱rasā̱ mara̍te̱ pati̱rviśva̍smā̱dindra̱ utta̍raḥ
||11||nāhami̍ndrāṇi rāraṇa̱ sakhyu̍rvṛ̱ṣāka̍peṝ̱te |
yasye̱damapya̍ṃ ha̱viḥ pri̱yaṃ de̱veṣu̱ gaccha̍ti̱ viśva̍smā̱dindra̱ utta̍raḥ
||12||vṛṣā̍kapāyi̱ reva̍ti̱ supu̍tra̱ ādu̱ susnu̍ṣe |
ghasa̍tta̱ indra̍ u̱kṣaṇa̍: pri̱yaṃ kā̍citka̱raṃ ha̱virviśva̍smā̱dindra̱ utta̍raḥ
||13||u̱kṣṇo hi me̱ pañca̍daśa sā̱kaṃ paca̍nti viṃśa̱tim |
u̱tāhama̍dmi̱ pīva̱ idu̱bhā ku̱kṣī pṛ̍ṇanti me̱ viśva̍smā̱dindra̱ utta̍raḥ
||14||vṛ̱ṣa̱bho na ti̱gmaśṛ̍ṅgo̱'ntaryū̱theṣu̱ roru̍vat |
ma̱nthasta̍ indra̱ śaṃ hṛ̱de yaṃ te̍ su̱noti̍ bhāva̱yurviśva̍smā̱dindra̱ utta̍raḥ
||15||na seśe̱ yasya̱ ramba̍te'nta̱rā sa̱kthyā̱3 kapṛ̍t |
sedī̍śe̱ yasya̍ roma̱śaṃ ni̍ṣe̱duṣo̍ vi̱jṛmbha̍te̱ viśva̍smā̱dindra̱ utta̍raḥ
||16||na seśe̱ yasya̍ roma̱śaṃ ni̍ṣe̱duṣo̍ vi̱jṛmbha̍te |
sedī̍śe̱ yasya̱ ramba̍te'nta̱rā sa̱kthyā̱3 kapṛ̱dviśva̍smā̱dindra̱ utta̍raḥ
||17||a̱yami̍ndra vṛ̱ṣāka̍pi̱: para̍svantaṃ ha̱taṃ vi̍dat |
a̱siṃ sū̱nāṃ nava̍ṃ ca̱rumādedha̱syāna̱ āci̍ta̱ṃ viśva̍smā̱dindra̱ utta̍raḥ
||18||a̱yame̍mi vi̱cāka̍śadvici̱nvandāsa̱mārya̍m |
pibā̍mi pāka̱sutva̍no̱'bhi dhīra̍macākaśa̱ṃ viśva̍smā̱dindra̱ utta̍raḥ
||19||dhanva̍ ca̱ yatkṛ̱ntatra̍ṃ ca̱ kati̍ svi̱ttā vi yoja̍nā |
nedī̍yaso vṛṣāka̱pe'sta̱mehi̍ gṛ̱hām̐ upa̱ viśva̍smā̱dindra̱ utta̍raḥ
||20||puna̱rehi̍ vṛṣākape suvi̱tā ka̍lpayāvahai |
ya e̱ṣa sva̍pna̱naṃśa̱no'sta̱meṣi̍ pa̱thā puna̱rviśva̍smā̱dindra̱ utta̍raḥ
||21||yaduda̍ñco vṛṣākape gṛ̱hami̱ndrāja̍gantana |
kva1 sya pu̍lva̱gho mṛ̱gaḥ kama̍gañjana̱yopa̍no̱ viśva̍smā̱dindra̱ utta̍raḥ
||22||parśu̍rha̱ nāma̍ māna̱vī sā̱kaṃ sa̍sūva viṃśa̱tim |
bha̱draṃ bha̍la̱ tyasyā̍ abhū̱dyasyā̍ u̱dara̱māma̍ya̱dviśva̍smā̱dindra̱ utta̍raḥ
||23||25 pāyurbhāradvājaḥ|rakṣohāgniḥ|triṣṭup , 22-25 anuṣṭup|
ra̱kṣo̱haṇa̍ṃ vā̱jina̱mā ji̍gharmi mi̱traṃ prathi̍ṣṭha̱mupa̍ yāmi̱ śarma̍ |
śiśā̍no a̱gniḥ kratu̍bhi̱: sami̍ddha̱: sa no̱ divā̱ sa ri̱ṣaḥ pā̍tu̱ nakta̍m
||1||ayo̍daṃṣṭro a̱rciṣā̍ yātu̱dhānā̱nupa̍ spṛśa jātaveda̱: sami̍ddhaḥ |
ā ji̱hvayā̱ mūra̍devānrabhasva kra̱vyādo̍ vṛ̱ktvyapi̍ dhatsvā̱san
||2||u̱bhobha̍yāvi̱nnupa̍ dhehi̱ daṃṣṭrā̍ hi̱ṃsraḥ śiśā̱no'va̍ra̱ṃ para̍ṃ ca |
u̱tāntari̍kṣe̱ pari̍ yāhi rāja̱ñjambhai̱: saṃ dhe̍hya̱bhi yā̍tu̱dhānā̍n
||3||ya̱jñairiṣū̍: sa̱ṃnama̍māno agne vā̱cā śa̱lyām̐ a̱śani̍bhirdihā̱naḥ |
tābhi̍rvidhya̱ hṛda̍ye yātu̱dhānā̍npratī̱co bā̱hūnprati̍ bhaṅdhyeṣām
||4||agne̱ tvaca̍ṃ yātu̱dhāna̍sya bhindhi hi̱ṃsrāśani̱rhara̍sā hantvenam |
pra parvā̍ṇi jātavedaḥ śṛṇīhi kra̱vyātkra̍vi̱ṣṇurvi ci̍notu vṛ̱kṇam
||5||yatre̱dānī̱ṃ paśya̍si jātaveda̱stiṣṭha̍ntamagna u̱ta vā̱ cara̍ntam |
yadvā̱ntari̍kṣe pa̱thibhi̱: pata̍nta̱ṃ tamastā̍ vidhya̱ śarvā̱ śiśā̍naḥ
||6||u̱tāla̍bdhaṃ spṛṇuhi jātaveda ālebhā̱nādṛ̱ṣṭibhi̍ryātu̱dhānā̍t |
agne̱ pūrvo̱ ni ja̍hi̱ śośu̍cāna ā̱māda̱: kṣviṅkā̱stama̍da̱ntvenī̍:
||7||i̱ha pra brū̍hi yata̱maḥ so a̍gne̱ yo yā̍tu̱dhāno̱ ya i̱daṃ kṛ̱ṇoti̍ |
tamā ra̍bhasva sa̱midhā̍ yaviṣṭha nṛ̱cakṣa̍sa̱ścakṣu̍ṣe randhayainam
||8||tī̱kṣṇenā̍gne̱ cakṣu̍ṣā rakṣa ya̱jñaṃ prāñca̱ṃ vasu̍bhya̱: pra ṇa̍ya pracetaḥ |
hi̱ṃsraṃ rakṣā̍ṃsya̱bhi śośu̍cāna̱ṃ mā tvā̍ dabhanyātu̱dhānā̍ nṛcakṣaḥ
||9||nṛ̱cakṣā̱ rakṣa̱: pari̍ paśya vi̱kṣu tasya̱ trīṇi̱ prati̍ śṛṇī̱hyagrā̍ |
tasyā̍gne pṛ̱ṣṭīrhara̍sā śṛṇīhi tre̱dhā mūla̍ṃ yātu̱dhāna̍sya vṛśca
||10||triryā̍tu̱dhāna̱: prasi̍tiṃ ta etvṛ̱taṃ yo a̍gne̱ anṛ̍tena̱ hanti̍ |
tama̱rciṣā̍ sphū̱rjaya̍ñjātavedaḥ sama̱kṣame̍naṃ gṛṇa̱te ni vṛ̍ṅdhi
||11||tada̍gne̱ cakṣu̱: prati̍ dhehi re̱bhe śa̍phā̱ruja̱ṃ yena̱ paśya̍si yātu̱dhāna̍m |
a̱tha̱rva̱vajjyoti̍ṣā̱ daivye̍na sa̱tyaṃ dhūrva̍ntama̱cita̱ṃ nyo̍ṣa
||12||yada̍gne a̱dya mi̍thu̱nā śapā̍to̱ yadvā̱castṛ̱ṣṭaṃ ja̱naya̍nta re̱bhāḥ |
ma̱nyormana̍saḥ śara̱vyā̱3 jāya̍te̱ yā tayā̍ vidhya̱ hṛda̍ye yātu̱dhānā̍n
||13||parā̍ śṛṇīhi̱ tapa̍sā yātu̱dhānā̱nparā̍gne̱ rakṣo̱ hara̍sā śṛṇīhi |
parā̱rciṣā̱ mūra̍devāñchṛṇīhi̱ parā̍su̱tṛpo̍ a̱bhi śośu̍cānaḥ
||14||parā̱dya de̱vā vṛ̍ji̱naṃ śṛ̍ṇantu pra̱tyage̍naṃ śa̱pathā̍ yantu tṛ̱ṣṭāḥ |
vā̱cāste̍na̱ṃ śara̍va ṛcchantu̱ marma̱nviśva̍syaitu̱ prasi̍tiṃ yātu̱dhāna̍:
||15||yaḥ pauru̍ṣeyeṇa kra̱viṣā̍ sama̱ṅkte yo aśvye̍na pa̱śunā̍ yātu̱dhāna̍: |
yo a̱ghnyāyā̱ bhara̍ti kṣī̱rama̍gne̱ teṣā̍ṃ śī̱rṣāṇi̱ hara̱sāpi̍ vṛśca
||16||sa̱ṃva̱tsa̱rīṇa̱ṃ paya̍ u̱sriyā̍yā̱stasya̱ māśī̍dyātu̱dhāno̍ nṛcakṣaḥ |
pī̱yūṣa̍magne yata̱mastitṛ̍psā̱ttaṃ pra̱tyañca̍ma̱rciṣā̍ vidhya̱ marma̍n
||17||vi̱ṣaṃ gavā̍ṃ yātu̱dhānā̍: piba̱ntvā vṛ̍ścyantā̱madi̍taye du̱revā̍: |
parai̍nānde̱vaḥ sa̍vi̱tā da̍dātu̱ parā̍ bhā̱gamoṣa̍dhīnāṃ jayantām
||18||sa̱nāda̍gne mṛṇasi yātu̱dhānā̱nna tvā̱ rakṣā̍ṃsi̱ pṛta̍nāsu jigyuḥ |
anu̍ daha sa̱hamū̍rānkra̱vyādo̱ mā te̍ he̱tyā mu̍kṣata̱ daivyā̍yāḥ
||19||tvaṃ no̍ agne adha̱rāduda̍ktā̱ttvaṃ pa̱ścādu̱ta ra̍kṣā pu̱rastā̍t |
prati̱ te te̍ a̱jarā̍sa̱stapi̍ṣṭhā a̱ghaśa̍ṃsa̱ṃ śośu̍cato dahantu
||20||pa̱ścātpu̱rastā̍dadha̱rāduda̍ktātka̱viḥ kāvye̍na̱ pari̍ pāhi rājan |
sakhe̱ sakhā̍yama̱jaro̍ jari̱mṇe'gne̱ martā̱m̐ ama̍rtya̱stvaṃ na̍:
||21||pari̍ tvāgne̱ pura̍ṃ va̱yaṃ vipra̍ṃ sahasya dhīmahi | dhṛ̱ṣadva̍rṇaṃ di̱vedi̍ve ha̱ntāra̍ṃ bhaṅgu̱rāva̍tām
||22||vi̱ṣeṇa̍ bhaṅgu̱rāva̍ta̱: prati̍ ṣma ra̱kṣaso̍ daha | agne̍ ti̱gmena̍ śo̱ciṣā̱ tapu̍ragrābhiṝ̱ṣṭibhi̍:
||23||pratya̍gne mithu̱nā da̍ha yātu̱dhānā̍ kimī̱dinā̍ | saṃ tvā̍ śiśāmi jāgṛ̱hyada̍bdhaṃ vipra̱ manma̍bhiḥ
||24||pratya̍gne̱ hara̍sā̱ hara̍: śṛṇī̱hi vi̱śvata̱: prati̍ | yā̱tu̱dhāna̍sya ra̱kṣaso̱ bala̱ṃ vi ru̍ja vī̱rya̍m
||25||19 āṃgiraso mūrdhanvān , vāmadevyo vā| sūrya-vaiśvānaro'gniḥ| triṣṭup|
ha̱viṣpānta̍ma̱jara̍ṃ sva̱rvidi̍ divi̱spṛśyāhu̍ta̱ṃ juṣṭa̍ma̱gnau |
tasya̱ bharma̍ṇe̱ bhuva̍nāya de̱vā dharma̍ṇe̱ kaṃ sva̱dhayā̍ paprathanta
||1||gī̱rṇaṃ bhuva̍na̱ṃ tama̱sāpa̍gūl̤hamā̱viḥ sva̍rabhavajjā̱te a̱gnau |
tasya̍ de̱vāḥ pṛ̍thi̱vī dyauru̱tāpo'ra̍ṇaya̱nnoṣa̍dhīḥ sa̱khye a̍sya
||2||de̱vebhi̱rnvi̍ṣi̱to ya̱jñiye̍bhira̱gniṃ sto̍ṣāṇya̱jara̍ṃ bṛ̱hanta̍m |
yo bhā̱nunā̍ pṛthi̱vīṃ dyāmu̱temāmā̍ta̱tāna̱ roda̍sī a̱ntari̍kṣam
||3||yo hotāsī̍tpratha̱mo de̱vaju̍ṣṭo̱ yaṃ sa̱māñja̱nnājye̍nā vṛṇā̱nāḥ |
sa pa̍ta̱trī̍tva̱raṃ sthā jaga̱dyacchvā̱trama̱gnira̍kṛṇojjā̱tave̍dāḥ
||4||yajjā̍tavedo̱ bhuva̍nasya mū̱rdhannati̍ṣṭho agne sa̱ha ro̍ca̱nena̍ |
taṃ tvā̍hema ma̱tibhi̍rgī̱rbhiru̱kthaiḥ sa ya̱jñiyo̍ abhavo rodasi̱prāḥ
||5||mū̱rdhā bhu̱vo bha̍vati̱ nakta̍ma̱gnistata̱: sūryo̍ jāyate prā̱taru̱dyan |
mā̱yāmū̱ tu ya̱jñiyā̍nāme̱tāmapo̱ yattūrṇi̱ścara̍ti prajā̱nan
||6||dṛ̱śenyo̱ yo ma̍hi̱nā sami̱ddho'ro̍cata di̱viyo̍nirvi̱bhāvā̍ |
tasmi̍nna̱gnau sū̍ktavā̱kena̍ de̱vā ha̱virviśva̱ āju̍havustanū̱pāḥ
||7||sū̱kta̱vā̱kaṃ pra̍tha̱mamādida̱gnimādiddha̱vira̍janayanta de̱vāḥ |
sa e̍ṣāṃ ya̱jño a̍bhavattanū̱pāstaṃ dyaurve̍da̱ taṃ pṛ̍thi̱vī tamāpa̍:
||8||yaṃ de̱vāso'ja̍nayantā̱gniṃ yasmi̱nnāju̍havu̱rbhuva̍nāni̱ viśvā̍ |
so a̱rciṣā̍ pṛthi̱vīṃ dyāmu̱temāmṛ̍jū̱yamā̍no atapanmahi̱tvā
||9||stome̍na̱ hi di̱vi de̱vāso̍ a̱gnimajī̍jana̱ñchakti̍bhī rodasi̱prām |
tamū̍ akṛṇvantre̱dhā bhu̱ve kaṃ sa oṣa̍dhīḥ pacati vi̱śvarū̍pāḥ
||10||ya̱dede̍na̱mada̍dhurya̱jñiyā̍so di̱vi de̱vāḥ sūrya̍mādite̱yam |
ya̱dā ca̍ri̱ṣṇū mi̍thu̱nāvabhū̍tā̱māditprāpa̍śya̱nbhuva̍nāni̱ viśvā̍
||11||viśva̍smā a̱gniṃ bhuva̍nāya de̱vā vai̍śvāna̱raṃ ke̱tumahnā̍makṛṇvan |
ā yasta̱tāno̱ṣaso̍ vibhā̱tīrapo̍ ūrṇoti̱ tamo̍ a̱rciṣā̱ yan
||12||vai̱śvā̱na̱raṃ ka̱vayo̍ ya̱jñiyā̍so̱'gniṃ de̱vā a̍janayannaju̱ryam |
nakṣa̍traṃ pra̱tnamami̍naccari̱ṣṇu ya̱kṣasyādhya̍kṣaṃ tavi̱ṣaṃ bṛ̱hanta̍m
||13||vai̱śvā̱na̱raṃ vi̱śvahā̍ dīdi̱vāṃsa̱ṃ mantrai̍ra̱gniṃ ka̱vimacchā̍ vadāmaḥ |
yo ma̍hi̱mnā pa̍riba̱bhūvo̱rvī u̱tāvastā̍du̱ta de̱vaḥ pa̱rastā̍t
||14||dve sru̱tī a̍śṛṇavaṃ pitṝ̱ṇāma̱haṃ de̱vānā̍mu̱ta martyā̍nām |
tābhyā̍mi̱daṃ viśva̱meja̱tsame̍ti̱ yada̍nta̱rā pi̱tara̍ṃ mā̱tara̍ṃ ca
||15||dve sa̍mī̱cī bi̍bhṛta̱ścara̍ntaṃ śīrṣa̱to jā̱taṃ mana̍sā̱ vimṛ̍ṣṭam |
sa pra̱tyaṅviśvā̱ bhuva̍nāni tasthā̱vapra̍yucchanta̱raṇi̱rbhrāja̍mānaḥ
||16||yatrā̱ vade̍te̱ ava̍ra̱: para̍śca yajña̱nyo̍: kata̱ro nau̱ vi ve̍da |
ā śe̍ku̱ritsa̍dha̱māda̱ṃ sakhā̍yo̱ nakṣa̍nta ya̱jñaṃ ka i̱daṃ vi vo̍cat
||17||katya̱gnaya̱: kati̱ sūryā̍sa̱: katyu̱ṣāsa̱: katyu̍ svi̱dāpa̍: |
nopa̱spija̍ṃ vaḥ pitaro vadāmi pṛ̱cchāmi̍ vaḥ kavayo vi̱dmane̱ kam
||18||yā̱va̱nmā̱tramu̱ṣaso̱ na pratī̍kaṃ supa̱rṇyo̱3 vasa̍te mātariśvaḥ |
tāva̍ddadhā̱tyupa̍ ya̱jñamā̱yanbrā̍hma̱ṇo hotu̱rava̍ro ni̱ṣīda̍n
||19||18 reṇurvaiśvāmitraḥ| indraḥ, 5 indrāsomau| triṣṭup|
indra̍ṃ stavā̱ nṛta̍ma̱ṃ yasya̍ ma̱hnā vi̍babā̱dhe ro̍ca̱nā vi jmo antā̍n |
ā yaḥ pa̱prau ca̍rṣaṇī̱dhṛdvaro̍bhi̱: pra sindhu̍bhyo riricā̱no ma̍hi̱tvā
||1||sa sūrya̱: paryu̱rū varā̱ṃsyendro̍ vavṛtyā̱drathye̍va ca̱krā |
ati̍ṣṭhantamapa̱syaṃ1 na sarga̍ṃ kṛ̱ṣṇā tamā̍ṃsi̱ tviṣyā̍ jaghāna
||2||sa̱mā̱nama̍smā̱ ana̍pāvṛdarca kṣma̱yā di̱vo asa̍ma̱ṃ brahma̱ navya̍m |
vi yaḥ pṛ̱ṣṭheva̱ jani̍mānya̱rya indra̍ści̱kāya̱ na sakhā̍yamī̱ṣe
||3||indrā̍ya̱ giro̱ ani̍śitasargā a̱paḥ prera̍ya̱ṃ saga̍rasya bu̱dhnāt |
yo akṣe̍ṇeva ca̱kriyā̱ śacī̍bhi̱rviṣva̍kta̱stambha̍ pṛthi̱vīmu̱ta dyām
||4||āpā̍ntamanyustṛ̱pala̍prabharmā̱ dhuni̱: śimī̍vā̱ñcharu̍mām̐ ṛjī̱ṣī |
somo̱ viśvā̍nyata̱sā vanā̍ni̱ nārvāgindra̍ṃ prati̱mānā̍ni debhuḥ
||5||na yasya̱ dyāvā̍pṛthi̱vī na dhanva̱ nāntari̍kṣa̱ṃ nādra̍ya̱: somo̍ akṣāḥ |
yada̍sya ma̱nyura̍dhinī̱yamā̍naḥ śṛ̱ṇāti̍ vī̱l̤u ru̱jati̍ sthi̱rāṇi̍
||6||ja̱ghāna̍ vṛ̱traṃ svadhi̍ti̱rvane̍va ru̱roja̱ puro̱ ara̍da̱nna sindhū̍n |
bi̱bheda̍ gi̱riṃ nava̱minna ku̱mbhamā gā indro̍ akṛṇuta sva̱yugbhi̍:
||7||tvaṃ ha̱ tyadṛ̍ṇa̱yā i̍ndra̱ dhīro̱'sirna parva̍ vṛji̱nā śṛ̍ṇāsi |
pra ye mi̱trasya̱ varu̍ṇasya̱ dhāma̱ yuja̱ṃ na janā̍ mi̱nanti̍ mi̱tram
||8||pra ye mi̱traṃ prārya̱maṇa̍ṃ du̱revā̱: pra sa̱ṃgira̱: pra varu̍ṇaṃ mi̱nanti̍ |
nya1mitre̍ṣu va̱dhami̍ndra̱ tumra̱ṃ vṛṣa̱nvṛṣā̍ṇamaru̱ṣaṃ śi̍śīhi
||9||indro̍ di̱va indra̍ īśe pṛthi̱vyā indro̍ a̱pāmindra̱ itparva̍tānām |
indro̍ vṛ̱dhāmindra̱ inmedhi̍rāṇā̱mindra̱: kṣeme̱ yoge̱ havya̱ indra̍:
||10||prāktubhya̱ indra̱: pra vṛ̱dho aha̍bhya̱: prāntari̍kṣā̱tpra sa̍mu̱drasya̍ dhā̱seḥ |
pra vāta̍sya̱ pratha̍sa̱: pra jmo antā̱tpra sindhu̍bhyo ririce̱ pra kṣi̱tibhya̍:
||11||pra śośu̍catyā u̱ṣaso̱ na ke̱tura̍si̱nvā te̍ vartatāmindra he̱tiḥ |
aśme̍va vidhya di̱va ā sṛ̍jā̱nastapi̍ṣṭhena̱ heṣa̍sā̱ drogha̍mitrān
||12||anvaha̱ māsā̱ anvidvanā̱nyanvoṣa̍dhī̱ranu̱ parva̍tāsaḥ |
anvindra̱ṃ roda̍sī vāvaśā̱ne anvāpo̍ ajihata̱ jāya̍mānam
||13||karhi̍ svi̱tsā ta̍ indra ce̱tyāsa̍da̱ghasya̱ yadbhi̱nado̱ rakṣa̱ eṣa̍t |
mi̱tra̱kruvo̱ yacchasa̍ne̱ na gāva̍: pṛthi̱vyā ā̱pṛga̍mu̱yā śaya̍nte
||14||śa̱trū̱yanto̍ a̱bhi ye na̍stata̱sre mahi̱ vrādha̍nta oga̱ṇāsa̍ indra |
a̱ndhenā̱mitrā̱stama̍sā sacantāṃ sujyo̱tiṣo̍ a̱ktava̱stām̐ a̱bhi ṣyu̍:
||15||pu̱rūṇi̱ hi tvā̱ sava̍nā̱ janā̍nā̱ṃ brahmā̍ṇi̱ manda̍ngṛṇa̱tāmṛṣī̍ṇām |
i̱māmā̱ghoṣa̱nnava̍sā̱ sahū̍tiṃ ti̱ro viśvā̱m̐ arca̍to yāhya̱rvāṅ
||16||e̱vā te̍ va̱yami̍ndra bhuñjatī̱nāṃ vi̱dyāma̍ sumatī̱nāṃ navā̍nām |
vi̱dyāma̱ vasto̱rava̍sā gṛ̱ṇanto̍ vi̱śvāmi̍trā u̱ta ta̍ indra nū̱nam
||17||śu̱naṃ hu̍vema ma̱ghavā̍na̱mindra̍ma̱sminbhare̱ nṛta̍ma̱ṃ vāja̍sātau |
śṛ̱ṇvanta̍mu̱gramū̱taye̍ sa̱matsu̱ ghnanta̍ṃ vṛ̱trāṇi̍ sa̱ṃjita̱ṃ dhanā̍nām
||18||16 nārāyaṇaḥ| puruṣaḥ| anuṣṭup , 16 triṣṭup|
sa̱hasra̍śīrṣā̱ puru̍ṣaḥ sahasrā̱kṣaḥ sa̱hasra̍pāt | sa bhūmi̍ṃ vi̱śvato̍ vṛ̱tvā'tya̍tiṣṭhaddaśāṅgu̱lam
||1||puru̍ṣa e̱vedaṃ sarva̱ṃ yadbhū̱taṃ yacca̱ bhavya̍m | u̱tāmṛ̍ta̱tvasyeśā̍no̱ yadanne̍nāti̱roha̍ti
||2||e̱tāvā̍nasya mahi̱mā'to̱ jyāyā̍m̐śca̱ pūru̍ṣaḥ | pādo̍'sya̱ viśvā̍ bhū̱tāni̍ tri̱pāda̍syā̱mṛta̍ṃ di̱vi
||3||tri̱pādū̱rdhva udai̱tpuru̍ṣa̱: pādo̍'sye̱hābha̍va̱tpuna̍: | tato̱ viṣva̱ṅvya̍krāmatsāśanānaśa̱ne a̱bhi
||4||tasmā̍dvi̱rāl̤a̍jāyata vi̱rājo̱ adhi̱ pūru̍ṣaḥ | sa jā̱to atya̍ricyata pa̱ścādbhūmi̱matho̍ pu̱raḥ
||5||yatpuru̍ṣeṇa ha̱viṣā̍ de̱vā ya̱jñamata̍nvata | va̱sa̱nto a̍syāsī̱dājya̍ṃ grī̱ṣma i̱dhmaḥ śa̱raddha̱viḥ
||6||taṃ ya̱jñaṃ ba̱rhiṣi̱ praukṣa̱npuru̍ṣaṃ jā̱tama̍gra̱taḥ | tena̍ de̱vā a̍yajanta sā̱dhyā ṛṣa̍yaśca̱ ye
||7||tasmā̍dya̱jñātsa̍rva̱huta̱: sambhṛ̍taṃ pṛṣadā̱jyam | pa̱śūntām̐śca̍kre vāya̱vyā̍nāra̱ṇyāngrā̱myāśca̱ ye
||8||tasmā̍dya̱jñātsa̍rva̱huta̱ ṛca̱: sāmā̍ni jajñire | chandā̍ṃsi jajñire̱ tasmā̱dyaju̱stasmā̍dajāyata
||9||tasmā̱daśvā̍ ajāyanta̱ ye ke co̍bha̱yāda̍taḥ | gāvo̍ ha jajñire̱ tasmā̱ttasmā̍jjā̱tā a̍jā̱vaya̍:
||10||yatpuru̍ṣa̱ṃ vyada̍dhuḥ kati̱dhā vya̍kalpayan | mukha̱ṃ kima̍sya̱ kau bā̱hū kā ū̱rū pādā̍ ucyete
||11||brā̱hma̱ṇo̍'sya̱ mukha̍māsīdbā̱hū rā̍ja̱nya̍: kṛ̱taḥ | ū̱rū tada̍sya̱ yadvaiśya̍: pa̱dbhyāṃ śū̱dro a̍jāyata
||12||ca̱ndramā̱ mana̍so jā̱taścakṣo̱: sūryo̍ ajāyata | mukhā̱dindra̍ścā̱gniśca̍ prā̱ṇādvā̱yura̍jāyata
||13||nābhyā̍ āsīda̱ntari̍kṣaṃ śī̱rṣṇo dyauḥ sama̍vartata | pa̱dbhyāṃ bhūmi̱rdiśa̱: śrotrā̱ttathā̍ lo̱kām̐ a̍kalpayan
||14||sa̱ptāsyā̍sanpari̱dhaya̱striḥ sa̱pta sa̱midha̍: kṛ̱tāḥ | de̱vā yadya̱jñaṃ ta̍nvā̱nā aba̍dhna̱npuru̍ṣaṃ pa̱śum
||15||ya̱jñena̍ ya̱jñama̍yajanta de̱vāstāni̱ dharmā̍ṇi pratha̱mānyā̍san |
te ha̱ nāka̍ṃ mahi̱māna̍: sacanta̱ yatra̱ pūrve̍ sā̱dhyāḥ santi̍ de̱vāḥ
||16||15 aruṇo vaitahavyaḥ| agniḥ| jagatī, 15 triṣṭup|
saṃ jā̍gṛ̱vadbhi̱rjara̍māṇa idhyate̱ dame̱ damū̍nā i̱ṣaya̍nni̱l̤aspa̱de |
viśva̍sya̱ hotā̍ ha̱viṣo̱ vare̍ṇyo vi̱bhurvi̱bhāvā̍ su̱ṣakhā̍ sakhīya̱te
||1||sa da̍rśata̱śrīrati̍thirgṛ̱hegṛ̍he̱ vane̍vane śiśriye takva̱vīri̍va |
jana̍ṃjana̱ṃ janyo̱ nāti̍ manyate̱ viśa̱ ā kṣe̍ti vi̱śyo̱3 viśa̍ṃviśam
||2||su̱dakṣo̱ dakṣai̱: kratu̍nāsi su̱kratu̱ragne̍ ka̱viḥ kāvye̍nāsi viśva̱vit |
vasu̱rvasū̍nāṃ kṣayasi̱ tvameka̱ iddyāvā̍ ca̱ yāni̍ pṛthi̱vī ca̱ puṣya̍taḥ
||3||pra̱jā̱nanna̍gne̱ tava̱ yoni̍mṛ̱tviya̱mil̤ā̍yāspa̱de ghṛ̱tava̍nta̱māsa̍daḥ |
ā te̍ cikitra u̱ṣasā̍mi̱veta̍yo're̱pasa̱: sūrya̍syeva ra̱śmaya̍:
||4||tava̱ śriyo̍ va̱rṣya̍syeva vi̱dyuta̍ści̱trāści̍kitra u̱ṣasā̱ṃ na ke̱tava̍: |
yadoṣa̍dhīra̱bhisṛ̍ṣṭo̱ vanā̍ni ca̱ pari̍ sva̱yaṃ ci̍nu̱ṣe anna̍mā̱sye̍
||5||tamoṣa̍dhīrdadhire̱ garbha̍mṛ̱tviya̱ṃ tamāpo̍ a̱gniṃ ja̍nayanta mā̱tara̍: |
tamitsa̍mā̱naṃ va̱nina̍śca vī̱rudho̱'ntarva̍tīśca̱ suva̍te ca vi̱śvahā̍
||6||vāto̍padhūta iṣi̱to vaśā̱m̐ anu̍ tṛ̱ṣu yadannā̱ vevi̍ṣadvi̱tiṣṭha̍se |
ā te̍ yatante ra̱thyo̱3 yathā̱ pṛtha̱kchardhā̍ṃsyagne a̱jarā̍ṇi̱ dhakṣa̍taḥ
||7||me̱dhā̱kā̱raṃ vi̱datha̍sya pra̱sādha̍nama̱gniṃ hotā̍raṃ pari̱bhūta̍maṃ ma̱tim |
tamidarbhe̍ ha̱viṣyā sa̍mā̱namittaminma̱he vṛ̍ṇate̱ nānyaṃ tvat
||8||tvāmidatra̍ vṛṇate tvā̱yavo̱ hotā̍ramagne vi̱dathe̍ṣu ve̱dhasa̍: |
yadde̍va̱yanto̱ dadha̍ti̱ prayā̍ṃsi te ha̱viṣma̍nto̱ mana̍vo vṛ̱ktaba̍rhiṣaḥ
||9||tavā̍gne ho̱traṃ tava̍ po̱tramṛ̱tviya̱ṃ tava̍ ne̱ṣṭraṃ tvama̱gnidṛ̍tāya̱taḥ |
tava̍ praśā̱straṃ tvama̍dhvarīyasi bra̱hmā cāsi̍ gṛ̱hapa̍tiśca no̱ dame̍
||10||yastubhya̍magne a̱mṛtā̍ya̱ martya̍: sa̱midhā̱ dāśa̍du̱ta vā̍ ha̱viṣkṛ̍ti |
tasya̱ hotā̍ bhavasi̱ yāsi̍ dū̱tya1mupa̍ brūṣe̱ yaja̍syadhvarī̱yasi̍
||11||i̱mā a̍smai ma̱tayo̱ vāco̍ a̱smadām̐ ṛco̱ gira̍: suṣṭu̱taya̱: sama̍gmata |
va̱sū̱yavo̱ vasa̍ve jā̱tave̍dase vṛ̱ddhāsu̍ ci̱dvardha̍no̱ yāsu̍ cā̱kana̍t
||12||i̱māṃ pra̱tnāya̍ suṣṭu̱tiṃ navī̍yasīṃ vo̱ceya̍masmā uśa̱te śṛ̱ṇotu̍ naḥ |
bhū̱yā anta̍rā hṛ̱dya̍sya ni̱spṛśe̍ jā̱yeva̱ patya̍ uśa̱tī su̱vāsā̍:
||13||yasmi̱nnaśvā̍sa ṛṣa̱bhāsa̍ u̱kṣaṇo̍ va̱śā me̱ṣā a̍vasṛ̱ṣṭāsa̱ āhu̍tāḥ |
kī̱lā̱la̱pe soma̍pṛṣṭhāya ve̱dhase̍ hṛ̱dā ma̱tiṃ ja̍naye̱ cāru̍ma̱gnaye̍
||14||ahā̍vyagne ha̱virā̱sye̍ te sru̱cī̍va ghṛ̱taṃ ca̱mvī̍va̱ soma̍: |
vā̱ja̱sani̍ṃ ra̱yima̱sme su̱vīra̍ṃ praśa̱staṃ dhe̍hi ya̱śasa̍ṃ bṛ̱hanta̍m
||15||15 śāryāto mānavaḥ| viśvedevāḥ| jagatī|
ya̱jñasya̍ vo ra̱thya̍ṃ vi̱śpati̍ṃ vi̱śāṃ hotā̍rama̱ktorati̍thiṃ vi̱bhāva̍sum |
śoca̱ñchuṣkā̍su̱ hari̍ṇīṣu̱ jarbhu̍ra̱dvṛṣā̍ ke̱turya̍ja̱to dyāma̍śāyata
||1||i̱mama̍ñja̱spāmu̱bhaye̍ akṛṇvata dha̱rmāṇa̍ma̱gniṃ vi̱datha̍sya̱ sādha̍nam |
a̱ktuṃ na ya̱hvamu̱ṣasa̍: pu̱rohi̍ta̱ṃ tanū̱napā̍tamaru̱ṣasya̍ niṃsate
||2||bal̤a̍sya nī̱thā vi pa̱ṇeśca̍ manmahe va̱yā a̍sya̱ prahu̍tā āsu̱ratta̍ve |
ya̱dā gho̱rāso̍ amṛta̱tvamāśa̱tādijjana̍sya̱ daivya̍sya carkiran
||3||ṛ̱tasya̱ hi prasi̍ti̱rdyauru̱ru vyaco̱ namo̍ ma̱hya1rama̍ti̱: panī̍yasī |
indro̍ mi̱tro varu̍ṇa̱: saṃ ci̍kitri̱re'tho̱ bhaga̍: savi̱tā pū̱tada̍kṣasaḥ
||4||pra ru̱dreṇa̍ ya̱yinā̍ yanti̱ sindha̍vasti̱ro ma̱hīma̱rama̍tiṃ dadhanvire |
yebhi̱: pari̍jmā pari̱yannu̱ru jrayo̱ vi roru̍vajja̱ṭhare̱ viśva̍mu̱kṣate̍
||5||krā̱ṇā ru̱drā ma̱ruto̍ vi̱śvakṛ̍ṣṭayo di̱vaḥ śye̱nāso̱ asu̍rasya nī̱l̤aya̍: |
tebhi̍ścaṣṭe̱ varu̍ṇo mi̱tro a̍rya̱mendro̍ de̱vebhi̍rarva̱śebhi̱rarva̍śaḥ
||6||indre̱ bhuja̍ṃ śaśamā̱nāsa̍ āśata̱ sūro̱ dṛśī̍ke̱ vṛṣa̍ṇaśca̱ pauṃsye̍ |
pra ye nva̍syā̱rhaṇā̍ tatakṣi̱re yuja̱ṃ vajra̍ṃ nṛ̱ṣada̍neṣu kā̱rava̍:
||7||sūra̍ści̱dā ha̱rito̍ asya rīrama̱dindrā̱dā kaści̍dbhayata̱ja tavī̍yasaḥ |
bhī̱masya̱ vṛṣṇo̍ ja̱ṭharā̍dabhi̱śvaso̍ di̱vedi̍ve̱ sahu̍riḥ sta̱nnabā̍dhitaḥ
||8||stoma̍ṃ vo a̱dya ru̱drāya̱ śikva̍se kṣa̱yadvī̍rāya̱ nama̍sā didiṣṭana |
yebhi̍: śi̱vaḥ svavā̍m̐ eva̱yāva̍bhirdi̱vaḥ siṣa̍kti̱ svaya̍śā̱ nikā̍mabhiḥ
||9||te hi pra̱jāyā̱ abha̍ranta̱ vi śravo̱ bṛha̱spati̍rvṛṣa̱bhaḥ soma̍jāmayaḥ |
ya̱jñairatha̍rvā pratha̱mo vi dhā̍rayadde̱vā dakṣai̱rbhṛga̍va̱: saṃ ci̍kitrire
||10||te hi dyāvā̍pṛthi̱vī bhūri̍retasā̱ narā̱śaṃsa̱ścatu̍raṅgo ya̱mo'di̍tiḥ |
de̱vastvaṣṭā̍ draviṇo̱dā ṛ̍bhu̱kṣaṇa̱: pra ro̍da̱sī ma̱ruto̱ viṣṇu̍rarhire
||11||u̱ta sya na̍ u̱śijā̍murvi̱yā ka̱virahi̍: śṛṇotu bu̱dhnyo̱3 havī̍mani |
sūryā̱māsā̍ vi̱cara̍ntā divi̱kṣitā̍ dhi̱yā śa̍mīnahuṣī a̱sya bo̍dhatam
||12||pra na̍: pū̱ṣā ca̱ratha̍ṃ vi̱śvade̍vyo̱'pāṃ napā̍davatu vā̱yuri̱ṣṭaye̍ |
ā̱tmāna̱ṃ vasyo̍ a̱bhi vāta̍marcata̱ tada̍śvinā suhavā̱ yāma̍ni śrutam
||13||vi̱śāmā̱sāmabha̍yānāmadhi̱kṣita̍ṃ gī̱rbhiru̱ svaya̍śasaṃ gṛṇīmasi |
gnābhi̱rviśvā̍bhi̱radi̍timana̱rvaṇa̍ma̱ktoryuvā̍naṃ nṛ̱maṇā̱ adhā̱ pati̍m
||14||rebha̱datra̍ ja̱nuṣā̱ pūrvo̱ aṅgi̍rā̱ grāvā̍ṇa ū̱rdhvā a̱bhi ca̍kṣuradhva̱ram |
yebhi̱rvihā̍yā̱ abha̍vadvicakṣa̱ṇaḥ pātha̍: su̱meka̱ṃ svadhi̍ti̱rvana̍nvati
||15||15 tānvaḥ pārthyaḥ| viśvedevāḥ| prastārapaṃktiḥ 2,3,13 anuṣṭup , 9 akṣaraiḥ paṃktiḥ, 11 nyaṅkusāriṇī, 15 purastādbṛhatī |
mahi̍ dyāvāpṛthivī bhūtamu̱rvī nārī̍ ya̱hvī na roda̍sī̱ sada̍ṃ naḥ | tebhi̍rnaḥ pāta̱ṃ sahya̍sa e̱bhirna̍: pātaṃ śū̱ṣaṇi̍
||1||ya̱jñeya̍jñe̱ sa martyo̍ de̱vāntsa̍paryati | yaḥ su̱mnairdī̍rgha̱śrutta̍ma ā̱vivā̍satyenān
||2||viśve̍ṣāmirajyavo de̱vānā̱ṃ vārma̱haḥ | viśve̱ hi vi̱śvama̍haso̱ viśve̍ ya̱jñeṣu̍ ya̱jñiyā̍:
||3||te ghā̱ rājā̍no a̱mṛta̍sya ma̱ndrā a̍rya̱mā mi̱tro varu̍ṇa̱: pari̍jmā | kadru̱dro nṛ̱ṇāṃ stu̱to ma̱ruta̍: pū̱ṣaṇo̱ bhaga̍:
||4||u̱ta no̱ nakta̍ma̱pāṃ vṛ̍ṣaṇvasū̱ sūryā̱māsā̱ sada̍nāya sadha̱nyā̍ | sacā̱ yatsādye̍ṣā̱mahi̍rbu̱dhneṣu̍ bu̱dhnya̍:
||5||u̱ta no̍ de̱vāva̱śvinā̍ śu̱bhaspatī̱ dhāma̍bhirmi̱trāvaru̍ṇā uruṣyatām | ma̱haḥ sa rā̱ya eṣa̱te'ti̱ dhanve̍va duri̱tā
||6||u̱ta no̍ ru̱drā ci̍nmṛl̤atāma̱śvinā̱ viśve̍ de̱vāso̱ ratha̱spati̱rbhaga̍: | ṛ̱bhurvāja̍ ṛbhukṣaṇa̱: pari̍jmā viśvavedasaḥ
||7||ṛ̱bhuṝ̍bhu̱kṣā ṛ̱bhurvi̍dha̱to mada̱ ā te̱ harī̍ jūjuvā̱nasya̍ vā̱jinā̍ | du̱ṣṭara̱ṃ yasya̱ sāma̍ ci̱dṛdha̍gya̱jño na mānu̍ṣaḥ
||8||kṛ̱dhī no̱ ahra̍yo deva savita̱: sa ca̍ stuṣe ma̱ghonā̍m |
sa̱ho na̱ indro̱ vahni̍bhi̱rnye̍ṣāṃ carṣaṇī̱nāṃ ca̱kraṃ ra̱śmiṃ na yo̍yuve
||9||aiṣu̍ dyāvāpṛthivī dhātaṃ ma̱hada̱sme vī̱reṣu̍ vi̱śvaca̍rṣaṇi̱ śrava̍: | pṛ̱kṣaṃ vāja̍sya sā̱taye̍ pṛ̱kṣaṃ rā̱yota tu̱rvaṇe̍
||10||e̱taṃ śaṃsa̍mindrāsma̱yuṣṭvaṃ kūci̱tsanta̍ṃ sahasāvanna̱bhiṣṭa̍ye | sadā̍ pāhya̱bhiṣṭa̍ye me̱datā̍ṃ ve̱datā̍ vaso
||11||e̱taṃ me̱ stoma̍ṃ ta̱nā na sūrye̍ dyu̱tadyā̍mānaṃ vāvṛdhanta nṛ̱ṇām | sa̱ṃvana̍na̱ṃ nāśvya̱ṃ taṣṭe̱vāna̍pacyutam
||12||vā̱varta̱ yeṣā̍ṃ rā̱yā yu̱ktaiṣā̍ṃ hira̱ṇyayī̍ | ne̱madhi̍tā̱ na pauṃsyā̱ vṛthe̍va vi̱ṣṭāntā̍
||13||pra taddu̱:śīme̱ pṛtha̍vāne ve̱ne pra rā̱me vo̍ca̱masu̍re ma̱ghava̍tsu | ye yu̱ktvāya̱ pañca̍ śa̱tāsma̱yu pa̱thā vi̱śrāvye̍ṣām
||14||adhīnnvatra̍ sapta̱tiṃ ca̍ sa̱pta ca̍ | sa̱dyo di̍diṣṭa̱ tānva̍: sa̱dyo di̍diṣṭa pā̱rthyaḥ sa̱dyo di̍diṣṭa māya̱vaḥ
||15||14 arbudaḥ kādraveyaḥ sarpaḥ| grāvāṇaḥ| jagatī, 5, 7, 14 triṣṭup|
praite va̍dantu̱ pra va̱yaṃ va̍dāma̱ grāva̍bhyo̱ vāca̍ṃ vadatā̱ vada̍dbhyaḥ |
yada̍drayaḥ parvatāḥ sā̱kamā̱śava̱: śloka̱ṃ ghoṣa̱ṃ bhara̱thendrā̍ya so̱mina̍:
||1||e̱te va̍danti śa̱tava̍tsa̱hasra̍vada̱bhi kra̍ndanti̱ hari̍tebhirā̱sabhi̍: |
vi̱ṣṭvī grāvā̍ṇaḥ su̱kṛta̍: sukṛ̱tyayā̱ hotu̍ści̱tpūrve̍ havi̱radya̍māśata
||2||e̱te va̍da̱ntyavi̍danna̱nā madhu̱ nyū̍ṅkhayante̱ adhi̍ pa̱kva āmi̍ṣi |
vṛ̱kṣasya̱ śākhā̍maru̱ṇasya̱ bapsa̍ta̱ste sūbha̍rvā vṛṣa̱bhāḥ prema̍rāviṣuḥ
||3||bṛ̱hadva̍danti madi̱reṇa̍ ma̱ndinendra̱ṃ krośa̍nto'vidanna̱nā madhu̍ |
sa̱ṃrabhyā̱ dhīrā̱: svasṛ̍bhiranartiṣurāgho̱ṣaya̍ntaḥ pṛthi̱vīmu̍pa̱bdibhi̍:
||4||su̱pa̱rṇā vāca̍makra̱topa̱ dyavyā̍kha̱re kṛṣṇā̍ iṣi̱rā a̍nartiṣuḥ |
nya1ṅni ya̱ntyupa̍rasya niṣkṛ̱taṃ pu̱rū reto̍ dadhire sūrya̱śvita̍:
||5||u̱grā i̍va pra̱vaha̍ntaḥ sa̱māya̍muḥ sā̱kaṃ yu̱ktā vṛṣa̍ṇo̱ bibhra̍to̱ dhura̍: |
yacchva̱santo̍ jagrasā̱nā arā̍viṣuḥ śṛ̱ṇva e̍ṣāṃ pro̱thatho̱ arva̍tāmiva
||6||daśā̍vanibhyo̱ daśa̍kakṣyebhyo̱ daśa̍yoktrebhyo̱ daśa̍yojanebhyaḥ |
daśā̍bhīśubhyo arcatā̱jare̍bhyo̱ daśa̱ dhuro̱ daśa̍ yu̱ktā vaha̍dbhyaḥ
||7||te adra̍yo̱ daśa̍yantrāsa ā̱śava̱steṣā̍mā̱dhāna̱ṃ parye̍ti harya̱tam |
ta ū̍ su̱tasya̍ so̱myasyāndha̍so̱ṃ'śoḥ pī̱yūṣa̍ṃ pratha̱masya̍ bhejire
||8||te so̱mādo̱ harī̱ indra̍sya niṃsate̱ṃ'śuṃ du̱hanto̱ adhyā̍sate̱ gavi̍ |
tebhi̍rdu̱gdhaṃ pa̍pi̱vāntso̱myaṃ madhvindro̍ vardhate̱ pratha̍te vṛṣā̱yate̍
||9||vṛṣā̍ vo a̱ṃśurna kilā̍ riṣātha̱nel̤ā̍vanta̱: sada̱mitstha̱nāśi̍tāḥ |
rai̱va̱tyeva̱ maha̍sā̱ cāra̍vaḥ sthana̱ yasya̍ grāvāṇo̱ aju̍ṣadhvamadhva̱ram
||10||tṛ̱di̱lā atṛ̍dilāso̱ adra̍yo'śrama̱ṇā aśṛ̍thitā̱ amṛ̍tyavaḥ |
a̱nā̱tu̱rā a̱jarā̱: sthāma̍viṣṇavaḥ supī̱vaso̱ atṛ̍ṣitā̱ atṛ̍ṣṇajaḥ
||11||dhru̱vā e̱va va̍: pi̱taro̍ yu̱geyu̍ge̱ kṣema̍kāmāsa̱: sada̍so̱ na yu̍ñjate |
a̱ju̱ryāso̍ hari̱ṣāco̍ ha̱ridra̍va̱ ā dyāṃ rave̍ṇa pṛthi̱vīma̍śuśravuḥ
||12||tadidva̍da̱ntyadra̍yo vi̱moca̍ne̱ yāma̍nnañja̱spā i̍va̱ ghedu̍pa̱bdibhi̍: |
vapa̍nto̱ bīja̍miva dhānyā̱kṛta̍: pṛ̱ñcanti̱ soma̱ṃ na mi̍nanti̱ bapsa̍taḥ
||13||su̱te a̍dhva̱re adhi̱ vāca̍makra̱tā ''krī̱l̤ayo̱ na mā̱tara̍ṃ tu̱danta̍: |
vi ṣū mu̍ñcā suṣu̱vuṣo̍ manī̱ṣāṃ vi va̍rtantā̱madra̍ya̱ścāya̍mānāḥ
||14||18 ailaḥ purūravāḥ| urvaśī devatā| 2,4-5,7, 11, 13, 15-16,18, urvaśī ṛṣikā| purūravā devatā| triṣṭup|
ha̱ye jāye̱ mana̍sā̱ tiṣṭha̍ ghore̱ vacā̍ṃsi mi̱śrā kṛ̍ṇavāvahai̱ nu |
na nau̱ mantrā̱ anu̍ditāsa e̱te maya̍skara̱npara̍tare ca̱nāha̍n
||1||kime̱tā vā̱cā kṛ̍ṇavā̱ tavā̱haṃ prākra̍miṣamu̱ṣasā̍magri̱yeva̍ |
purū̍rava̱: puna̱rasta̱ṃ pare̍hi durāpa̱nā vāta̍ ivā̱hama̍smi
||2||iṣu̱rna śri̱ya i̍ṣu̱dhera̍sa̱nā go̱ṣāḥ śa̍ta̱sā na raṃhi̍: |
a̱vīre̱ kratau̱ vi da̍vidyuta̱nnorā̱ na mā̱yuṃ ci̍tayanta̱ dhuna̍yaḥ
||3||sā vasu̱ dadha̍tī̱ śvaśu̍rāya̱ vaya̱ uṣo̱ yadi̱ vaṣṭyanti̍gṛhāt |
asta̍ṃ nanakṣe̱ yasmi̍ñcā̱kandivā̱ nakta̍ṃ śnathi̱tā vai̍ta̱sena̍
||4||triḥ sma̱ māhna̍: śnathayo vaita̱seno̱ta sma̱ me'vya̍tyai pṛṇāsi |
purū̍ra̱vo'nu̍ te̱ keta̍māya̱ṃ rājā̍ me vīra ta̱nva1stadā̍sīḥ
||5||yā su̍jū̱rṇiḥ śreṇi̍: su̱mnaā̍pirhra̱deca̍kṣu̱rna gra̱nthinī̍ cara̱ṇyuḥ |
tā a̱ñjayo̍'ru̱ṇayo̱ na sa̍sruḥ śri̱ye gāvo̱ na dhe̱navo̍'navanta
||6||sama̍smi̱ñjāya̍māna āsata̱ gnā u̱tema̍vardhanna̱dya1: svagū̍rtāḥ |
ma̱he yattvā̍ purūravo̱ raṇā̱yā'va̍rdhayandasyu̱hatyā̍ya de̱vāḥ
||7||sacā̱ yadā̍su̱ jaha̍tī̱ṣvatka̱mamā̍nuṣīṣu̱ mānu̍ṣo ni̱ṣeve̍ | apa̍ sma̱ matta̱rasa̍ntī̱ na bhu̱jyustā a̍trasanratha̱spṛśo̱ nāśvā̍:
||8||yadā̍su̱ marto̍ a̱mṛtā̍su ni̱spṛksaṃ kṣo̱ṇībhi̱: kratu̍bhi̱rna pṛ̱ṅkte |
tā ā̱tayo̱ na ta̱nva̍: śumbhata̱ svā aśvā̍so̱ na krī̱l̤ayo̱ danda̍śānāḥ
||9||vi̱dyunna yā pata̍ntī̱ davi̍dyo̱dbhara̍ntī me̱ apyā̱ kāmyā̍ni |
jani̍ṣṭo a̱po narya̱: sujā̍ta̱: prorvaśī̍ tirata dī̱rghamāyu̍:
||10||ja̱jñi̱ṣa i̱tthā go̱pīthyā̍ya̱ hi da̱dhātha̱ tatpu̍rūravo ma̱ oja̍: |
aśā̍saṃ tvā vi̱duṣī̱ sasmi̱nnaha̱nna ma̱ āśṛ̍ṇo̱: kima̱bhugva̍dāsi
||11||ka̱dā sū̱nuḥ pi̱tara̍ṃ jā̱ta i̍cchācca̱krannāśru̍ vartayadvijā̱nan |
ko dampa̍tī̱ sama̍nasā̱ vi yū̍yo̱dadha̱ yada̱gniḥ śvaśu̍reṣu̱ dīda̍yat
||12||prati̍ bravāṇi va̱rtaya̍te̱ aśru̍ ca̱kranna kra̍ndadā̱dhye̍ śi̱vāyai̍ |
pra tatte̍ hinavā̱ yatte̍ a̱sme pare̱hyasta̍ṃ na̱hi mū̍ra̱ māpa̍:
||13||su̱de̱vo a̱dya pra̱pate̱danā̍vṛtparā̱vata̍ṃ para̱māṃ ganta̱vā u̍ |
adhā̱ śayī̍ta̱ niṝ̍teru̱pasthe'dhai̍na̱ṃ vṛkā̍ rabha̱sāso̍ a̱dyuḥ
||14||purū̍ravo̱ mā mṛ̍thā̱ mā pra pa̍pto̱ mā tvā̱ vṛkā̍so̱ aśi̍vāsa u kṣan |
na vai straiṇā̍ni sa̱khyāni̍ santi sālāvṛ̱kāṇā̱ṃ hṛda̍yānye̱tā
||15||yadvirū̱pāca̍ra̱ṃ martye̱ṣvava̍sa̱ṃ rātrī̍: śa̱rada̱ścata̍sraḥ |
ghṛ̱tasya̍ sto̱kaṃ sa̱kṛdahna̍ āśnā̱ṃ tāde̱vedaṃ tā̍tṛpā̱ṇā ca̍rāmi
||16||a̱nta̱ri̱kṣa̱prāṃ raja̍so vi̱mānī̱mupa̍ śikṣāmyu̱rvaśī̱ṃ vasi̍ṣṭhaḥ |
upa̍ tvā rā̱tiḥ su̍kṛ̱tasya̱ tiṣṭhā̱nni va̍rtasva̱ hṛda̍yaṃ tapyate me
||17||iti̍ tvā de̱vā i̱ma ā̍hurail̤a̱ yathe̍me̱tadbhava̍si mṛ̱tyuba̍ndhuḥ |
pra̱jā te̍ de̱vānha̱viṣā̍ yajāti sva̱rga u̱ tvamapi̍ mādayāse
||18||13 barurāṃgirasaḥ, sarvaharirvā aindraḥ| hariḥ| jagatī, 12-13 triṣṭup|
pra te̍ ma̱he vi̱dathe̍ śaṃsiṣa̱ṃ harī̱ pra te̍ vanve va̱nuṣo̍ harya̱taṃ mada̍m |
ghṛ̱taṃ na yo hari̍bhi̱ścāru̱ seca̍ta̱ ā tvā̍ viśantu̱ hari̍varpasa̱ṃ gira̍:
||1||hari̱ṃ hi yoni̍ma̱bhi ye sa̱masva̍ranhi̱nvanto̱ harī̍ di̱vyaṃ yathā̱ sada̍: |
ā yaṃ pṛ̱ṇanti̱ hari̍bhi̱rna dhe̱nava̱ indrā̍ya śū̱ṣaṃ hari̍vantamarcata
||2||so a̍sya̱ vajro̱ hari̍to̱ ya ā̍ya̱so hari̱rnikā̍mo̱ hari̱rā gabha̍styoḥ |
dyu̱mnī su̍śi̱pro hari̍manyusāyaka̱ indre̱ ni rū̱pā hari̍tā mimikṣire
||3||di̱vi na ke̱turadhi̍ dhāyi harya̱to vi̱vyaca̱dvajro̱ hari̍to̱ na raṃhyā̍ |
tu̱dadahi̱ṃ hari̍śipro̱ ya ā̍ya̱saḥ sa̱hasra̍śokā abhavaddharimbha̱raḥ
||4||tvaṃtva̍maharyathā̱ upa̍stuta̱: pūrve̍bhirindra harikeśa̱ yajva̍bhiḥ |
tvaṃ ha̍ryasi̱ tava̱ viśva̍mu̱kthya1masā̍mi̱ rādho̍ harijāta harya̱tam
||5||tā va̱jriṇa̍ṃ ma̱ndina̱ṃ stomya̱ṃ mada̱ indra̱ṃ rathe̍ vahato harya̱tā harī̍ |
pu̱rūṇya̍smai̱ sava̍nāni̱ harya̍ta̱ indrā̍ya̱ somā̱ hara̍yo dadhanvire
||6||ara̱ṃ kāmā̍ya̱ hara̍yo dadhanvire sthi̱rāya̍ hinva̱nhara̍yo̱ harī̍ tu̱rā |
arva̍dbhi̱ryo hari̍bhi̱rjoṣa̱mīya̍te̱ so a̍sya̱ kāma̱ṃ hari̍vantamānaśe
||7||hari̍śmaśāru̱rhari̍keśa āya̱sastu̍ra̱speye̱ yo ha̍ri̱pā ava̍rdhata |
arva̍dbhi̱ryo hari̍bhirvā̱jinī̍vasu̱rati̱ viśvā̍ duri̱tā pāri̍ṣa̱ddharī̍
||8||sruve̍va̱ yasya̱ hari̍ṇī vipe̱tatu̱: śipre̱ vājā̍ya̱ hari̍ṇī̱ davi̍dhvataḥ |
pra yatkṛ̱te ca̍ma̱se marmṛ̍ja̱ddharī̍ pī̱tvā mada̍sya harya̱tasyāndha̍saḥ
||9||u̱ta sma̱ sadma̍ harya̱tasya̍ pa̱styo̱3ratyo̱ na vāja̱ṃ hari̍vām̐ acikradat |
ma̱hī ci̱ddhi dhi̱ṣaṇāha̍rya̱doja̍sā bṛ̱hadvayo̍ dadhiṣe harya̱taści̱dā
||10||ā roda̍sī̱ harya̍māṇo mahi̱tvā navya̍ṃnavyaṃ haryasi̱ manma̱ nu pri̱yam |
pra pa̱stya̍masura harya̱taṃ gorā̱viṣkṛ̍dhi̱ hara̍ye̱ sūryā̍ya
||11||ā tvā̍ ha̱ryanta̍ṃ pra̱yujo̱ janā̍nā̱ṃ rathe̍ vahantu̱ hari̍śipramindra |
pibā̱ yathā̱ prati̍bhṛtasya̱ madhvo̱ harya̍nya̱jñaṃ sa̍dha̱māde̱ daśo̍ṇim
||12||apā̱: pūrve̍ṣāṃ harivaḥ su̱tānā̱matho̍ i̱daṃ sava̍na̱ṃ keva̍laṃ te |
ma̱ma̱ddhi soma̱ṃ madhu̍mantamindra sa̱trā vṛ̍ṣañja̱ṭhara̱ ā vṛ̍ṣasva
||13||23 ātharvaṇo bhiṣag| oṣadhayaḥ| anuṣṭup|
yā oṣa̍dhī̱: pūrvā̍ jā̱tā de̱vebhya̍striyu̱gaṃ pu̱rā | manai̱ nu ba̱bhrūṇā̍ma̱haṃ śa̱taṃ dhāmā̍ni sa̱pta ca̍
||1||śa̱taṃ vo̍ amba̱ dhāmā̍ni sa̱hasra̍mu̱ta vo̱ ruha̍: | adhā̍ śatakratvo yū̱yami̱maṃ me̍ aga̱daṃ kṛ̍ta
||2||oṣa̍dhī̱: prati̍ modadhva̱ṃ puṣpa̍vatīḥ pra̱sūva̍rīḥ | aśvā̍ iva sa̱jitva̍rīrvī̱rudha̍: pārayi̱ṣṇva̍:
||3||oṣa̍dhī̱riti̍ mātara̱stadvo̍ devī̱rupa̍ bruve | sa̱neya̱maśva̱ṃ gāṃ vāsa̍ ā̱tmāna̱ṃ tava̍ pūruṣa
||4||a̱śva̱tthe vo̍ ni̱ṣada̍naṃ pa̱rṇe vo̍ vasa̱tiṣkṛ̱tā | go̱bhāja̱ itkilā̍satha̱ yatsa̱nava̍tha̱ pūru̍ṣam
||5||yatrauṣa̍dhīḥ sa̱magma̍ta̱ rājā̍na̱: sami̍tāviva | vipra̱: sa u̍cyate bhi̱ṣagra̍kṣo̱hāmī̍va̱cāta̍naḥ
||6||a̱śvā̱va̱tīṃ so̍māva̱tīmū̱rjaya̍ntī̱mudo̍jasam | āvi̍tsi̱ sarvā̱ oṣa̍dhīra̱smā a̍ri̱ṣṭatā̍taye
||7||ucchuṣmā̱ oṣa̍dhīnā̱ṃ gāvo̍ go̱ṣṭhādi̍verate | dhana̍ṃ sani̱ṣyantī̍nāmā̱tmāna̱ṃ tava̍ pūruṣa
||8||iṣkṛ̍ti̱rnāma̍ vo mā̱tā'tho̍ yū̱yaṃ stha̱ niṣkṛ̍tīḥ | sī̱rāḥ pa̍ta̱triṇī̍: sthana̱ yadā̱maya̍ti̱ niṣkṛ̍tha
||9||ati̱ viśvā̍: pari̱ṣṭhā ste̱na i̍va vra̱jama̍kramuḥ | oṣa̍dhī̱: prācu̍cyavu̱ryatkiṃ ca̍ ta̱nvo̱3 rapa̍:
||10||yadi̱mā vā̱jaya̍nna̱hamoṣa̍dhī̱rhasta̍ āda̱dhe | ā̱tmā yakṣma̍sya naśyati pu̱rā jī̍va̱gṛbho̍ yathā
||11||yasyau̍ṣadhīḥ pra̱sarpa̱thāṅga̍maṅga̱ṃ paru̍ṣparuḥ | tato̱ yakṣma̱ṃ vi bā̍dhadhva u̱gro ma̍dhyama̱śīri̍va
||12||sā̱kaṃ ya̍kṣma̱ pra pa̍ta̱ cāṣe̍ṇa kikidī̱vinā̍ | sā̱kaṃ vāta̍sya̱ dhrājyā̍ sā̱kaṃ na̍śya ni̱hāka̍yā
||13||a̱nyā vo̍ a̱nyāma̍vatva̱nyānyasyā̱ upā̍vata | tāḥ sarvā̍: saṃvidā̱nā i̱daṃ me̱ prāva̍tā̱ vaca̍:
||14||yāḥ pha̱linī̱ryā a̍pha̱lā a̍pu̱ṣpā yāśca̍ pu̱ṣpiṇī̍: | bṛha̱spati̍prasūtā̱stā no̍ muñca̱ntvaṃha̍saḥ
||15||mu̱ñcantu̍ mā śapa̱thyā̱3datho̍ varu̱ṇyā̍du̱ta | atho̍ ya̱masya̱ paḍbī̍śā̱tsarva̍smāddevakilbi̱ṣāt
||16||a̱va̱pata̍ntīravadandi̱va oṣa̍dhaya̱spari̍ | yaṃ jī̱vama̱śnavā̍mahai̱ na sa ri̍ṣyāti̱ pūru̍ṣaḥ
||17||yā oṣa̍dhī̱: soma̍rājñīrba̱hvīḥ śa̱tavi̍cakṣaṇāḥ | tāsā̱ṃ tvama̍syutta̱māra̱ṃ kāmā̍ya̱ śaṃ hṛ̱de
||18||yā oṣa̍dhī̱: soma̍rājñī̱rviṣṭhi̍tāḥ pṛthi̱vīmanu̍ | bṛha̱spati̍prasūtā a̱syai saṃ da̍tta vī̱rya̍m
||19||mā vo̍ riṣatkhani̱tā yasmai̍ cā̱haṃ khanā̍mi vaḥ | dvi̱paccatu̍ṣpada̱smāka̱ṃ sarva̍mastvanātu̱ram
||20||yāśce̱damu̍paśṛ̱ṇvanti̱ yāśca̍ dū̱raṃ parā̍gatāḥ | sarvā̍: sa̱ṃgatya̍ vīrudho̱'syai saṃ da̍tta vī̱rya̍m
||21||oṣa̍dhaya̱: saṃ va̍dante̱ some̍na sa̱ha rājñā̍ | yasmai̍ kṛ̱ṇoti̍ brāhma̱ṇastaṃ rā̍janpārayāmasi
||22||tvamu̍tta̱māsyo̍ṣadhe̱ tava̍ vṛ̱kṣā upa̍stayaḥ | upa̍stirastu̱ so̱3'smāka̱ṃ yo a̱smām̐ a̍bhi̱dāsa̍ti
||23||12 ārṣṭiṣeṇo devāpiḥ (vṛṣṭikāmaḥ) | devāḥ| triṣṭup|
bṛha̍spate̱ prati̍ me de̱vatā̍mihi mi̱tro vā̱ yadvaru̍ṇo̱ vāsi̍ pū̱ṣā |
ā̱di̱tyairvā̱ yadvasu̍bhirma̱rutvā̱ntsa pa̱rjanya̱ṃ śaṃta̍nave vṛṣāya
||1||ā de̱vo dū̱to a̍ji̱raści̍ki̱tvāntvadde̍vāpe a̱bhi māma̍gacchat |
pra̱tī̱cī̱naḥ prati̱ māmā va̍vṛtsva̱ dadhā̍mi te dyu̱matī̱ṃ vāca̍mā̱san
||2||a̱sme dhe̍hi dyu̱matī̱ṃ vāca̍mā̱sanbṛha̍spate anamī̱vāmi̍ṣi̱rām |
yayā̍ vṛ̱ṣṭiṃ śaṃta̍nave̱ vanā̍va di̱vo dra̱pso madhu̍mā̱m̐ ā vi̍veśa
||3||ā no̍ dra̱psā madhu̍manto viśa̱ntvindra̍ de̱hyadhi̍rathaṃ sa̱hasra̍m |
ni ṣī̍da ho̱tramṛ̍tu̱thā ya̍jasva de̱vānde̍vāpe ha̱viṣā̍ saparya
||4||ā̱rṣṭi̱ṣe̱ṇo ho̱tramṛṣi̍rni̱ṣīda̍nde̱vāpi̍rdevasuma̱tiṃ ci̍ki̱tvān |
sa utta̍rasmā̱dadha̍raṃ samu̱drama̱po di̱vyā a̍sṛjadva̱rṣyā̍ a̱bhi
||5||a̱smintsa̍mu̱dre adhyutta̍rasmi̱nnāpo̍ de̱vebhi̱rnivṛ̍tā atiṣṭhan |
tā a̍dravannārṣṭiṣe̱ṇena̍ sṛ̱ṣṭā de̱vāpi̍nā̱ preṣi̍tā mṛ̱kṣiṇī̍ṣu
||6||yadde̱vāpi̱: śaṃta̍nave pu̱rohi̍to ho̱trāya̍ vṛ̱taḥ kṛ̱paya̱nnadī̍dhet |
de̱va̱śruta̍ṃ vṛṣṭi̱vani̱ṃ rarā̍ṇo̱ bṛha̱spati̱rvāca̍masmā ayacchat
||7||yaṃ tvā̍ de̱vāpi̍: śuśucā̱no a̍gna ārṣṭiṣe̱ṇo ma̍nu̱ṣya̍: samī̱dhe |
viśve̍bhirde̱vaira̍numa̱dyamā̍na̱: pra pa̱rjanya̍mīrayā vṛṣṭi̱manta̍m
||8||tvāṃ pūrva̱ ṛṣa̍yo gī̱rbhirā̍ya̱ntvāma̍dhva̱reṣu̍ puruhūta̱ viśve̍ |
sa̱hasrā̱ṇyadhi̍rathānya̱sme ā no̍ ya̱jñaṃ ro̍hida̱śvopa̍ yāhi
||9||e̱tānya̍gne nava̱tirnava̱ tve āhu̍tā̱nyadhi̍rathā sa̱hasrā̍ |
tebhi̍rvardhasva ta̱nva̍: śūra pū̱rvīrdi̱vo no̍ vṛ̱ṣṭimi̍ṣi̱to ri̍rīhi
||10||e̱tānya̍gne nava̱tiṃ sa̱hasrā̱ saṃ pra ya̍ccha̱ vṛṣṇa̱ indrā̍ya bhā̱gam |
vi̱dvānpa̱tha ṛ̍tu̱śo de̍va̱yānā̱napyau̍lā̱naṃ di̱vi de̱veṣu̍ dhehi
||11||agne̱ bādha̍sva̱ vi mṛdho̱ vi du̱rgahā'pāmī̍vā̱mapa̱ rakṣā̍ṃsi sedha |
a̱smātsa̍mu̱drādbṛ̍ha̱to di̱vo no̱'pāṃ bhū̱māna̱mupa̍ naḥ sṛje̱ha
||12||12 vamro vaikhānasaḥ| indraḥ| triṣṭup|
kaṃ na̍ści̱trami̍ṣaṇyasi ciki̱tvānpṛ̍thu̱gmāna̍ṃ vā̱śraṃ vā̍vṛ̱dhadhyai̍ |
kattasya̱ dātu̱ śava̍so̱ vyu̍ṣṭau̱ takṣa̱dvajra̍ṃ vṛtra̱tura̱mapi̍nvat
||1||sa hi dyu̱tā vi̱dyutā̱ veti̱ sāma̍ pṛ̱thuṃ yoni̍masura̱tvā sa̍sāda |
sa sanī̍l̤ebhiḥ prasahā̱no a̍sya̱ bhrātu̱rna ṛ̱te sa̱ptatha̍sya mā̱yāḥ
||2||sa vāja̱ṃ yātāpa̍duṣpadā̱ yantsva̍rṣātā̱ pari̍ ṣadatsani̱ṣyan |
a̱na̱rvā yaccha̱tadu̍rasya̱ vedo̱ ghnañchi̱śnade̍vām̐ a̱bhi varpa̍sā̱ bhūt
||3||sa ya̱hvyo̱3'vanī̱rgoṣvarvā ''ju̍hoti pradha̱nyā̍su̱ sasri̍: |
a̱pādo̱ yatra̱ yujyā̍so'ra̱thā dro̱ṇya̍śvāsa̱ īra̍te ghṛ̱taṃ vāḥ
||4||sa ru̱drebhi̱raśa̍stavāra̱ ṛbhvā̍ hi̱tvī gaya̍mā̱rea̍vadya̱ āgā̍t |
va̱mrasya̍ manye mithu̱nā viva̍vrī̱ anna̍ma̱bhītyā̍rodayanmuṣā̱yan
||5||sa iddāsa̍ṃ tuvī̱rava̱ṃ pati̱rdanṣa̍l̤a̱kṣaṃ tri̍śī̱rṣāṇa̍ṃ damanyat |
a̱sya tri̱to nvoja̍sā vṛdhā̱no vi̱pā va̍rā̱hamayo̍agrayā han
||6||sa druhva̍ṇe̱ manu̍ṣa ūrdhvasā̱na ā sā̍viṣadarśasā̱nāya̱ śaru̍m |
sa nṛta̍mo̱ nahu̍ṣo̱'smatsujā̍ta̱: puro̍'bhina̱darha̍ndasyu̱hatye̍
||7||so a̱bhriyo̱ na yava̍sa uda̱nyankṣayā̍ya gā̱tuṃ vi̱danno̍ a̱sme |
upa̱ yatsīda̱dindu̱ṃ śarī̍raiḥ śye̱no'yo̍pāṣṭirhanti̱ dasyū̍n
||8||sa vrādha̍taḥ śavasā̱nebhi̍rasya̱ kutsā̍ya̱ śuṣṇa̍ṃ kṛ̱paṇe̱ parā̍dāt |
a̱yaṃ ka̱vima̍nayaccha̱syamā̍na̱matka̱ṃ yo a̍sya̱ sani̍to̱ta nṛ̱ṇām
||9||a̱yaṃ da̍śa̱syannarye̍bhirasya da̱smo de̱vebhi̱rvaru̍ṇo̱ na mā̱yī |
a̱yaṃ ka̱nīna̍ ṛtu̱pā a̍ve̱dyami̍mītā̱raru̱ṃ yaścatu̍ṣpāt
||10||a̱sya stome̍bhirauśi̱ja ṛ̱jiśvā̍ vra̱jaṃ da̍rayadvṛṣa̱bheṇa̱ pipro̍: |
sutvā̱ yadya̍ja̱to dī̱daya̱dgīḥ pura̍ iyā̱no a̱bhi varpa̍sā̱ bhūt
||11||e̱vā ma̱ho a̍sura va̱kṣathā̍ya vamra̱kaḥ pa̱ḍbhirupa̍ sarpa̱dindra̍m |
sa i̍yā̱naḥ ka̍rati sva̱stima̍smā̱ iṣa̱mūrja̍ṃ sukṣi̱tiṃ viśva̱mābhā̍:
||12||12 duvasyurvāndanaḥ| viśvedevāḥ| jagatī, 12 triṣṭup|
indra̱ dṛhya̍ maghava̱ntvāva̱didbhu̱ja i̱ha stu̱taḥ su̍ta̱pā bo̍dhi no vṛ̱dhe |
de̱vebhi̍rnaḥ savi̱tā prāva̍tu śru̱tamā sa̱rvatā̍ti̱madi̍tiṃ vṛṇīmahe
||1||bharā̍ya̱ su bha̍rata bhā̱gamṛ̱tviya̱ṃ pra vā̱yave̍ śuci̱pe kra̱ndadi̍ṣṭaye |
gau̱rasya̱ yaḥ paya̍saḥ pī̱timā̍na̱śa ā sa̱rvatā̍ti̱madi̍tiṃ vṛṇīmahe
||2||ā no̍ de̱vaḥ sa̍vi̱tā sā̍viṣa̱dvaya̍ ṛjūya̱te yaja̍mānāya sunva̱te |
yathā̍ de̱vānpra̍ti̱bhūṣe̍ma pāka̱vadā sa̱rvatā̍ti̱madi̍tiṃ vṛṇīmahe
||3||indro̍ a̱sme su̱manā̍ astu vi̱śvahā̱ rājā̱ soma̍: suvi̱tasyādhye̍tu naḥ |
yathā̍yathā mi̱tradhi̍tāni saṃda̱dhurā sa̱rvatā̍ti̱madi̍tiṃ vṛṇīmahe
||4||indra̍ u̱kthena̱ śava̍sā̱ paru̍rdadhe̱ bṛha̍spate pratarī̱tāsyāyu̍ṣaḥ |
ya̱jño manu̱: prama̍tirnaḥ pi̱tā hi ka̱mā sa̱rvatā̍ti̱madi̍tiṃ vṛṇīmahe
||5||indra̍sya̱ nu sukṛ̍ta̱ṃ daivya̱ṃ saho̱'gnirgṛ̱he ja̍ri̱tā medhi̍raḥ ka̱viḥ |
ya̱jñaśca̍ bhūdvi̱dathe̱ cāru̱ranta̍ma̱ ā sa̱rvatā̍ti̱madi̍tiṃ vṛṇīmahe
||6||na vo̱ guhā̍ cakṛma̱ bhūri̍ duṣkṛ̱taṃ nāviṣṭya̍ṃ vasavo deva̱hel̤a̍nam |
māki̍rno devā̱ anṛ̍tasya̱ varpa̍sa̱ ā sa̱rvatā̍ti̱madi̍tiṃ vṛṇīmahe
||7||apāmī̍vāṃ savi̱tā sā̍viṣa̱nnya1gvarī̍ya̱ idapa̍ sedha̱ntvadra̍yaḥ |
grāvā̱ yatra̍ madhu̱ṣudu̱cyate̍ bṛ̱hadā sa̱rvatā̍ti̱madi̍tiṃ vṛṇīmahe
||8||ū̱rdhvo grāvā̍ vasavo'stu so̱tari̱ viśvā̱ dveṣā̍ṃsi sanu̱taryu̍yota |
sa no̍ de̱vaḥ sa̍vi̱tā pā̱yurīḍya̱ ā sa̱rvatā̍ti̱madi̍tiṃ vṛṇīmahe
||9||ūrja̍ṃ gāvo̱ yava̍se̱ pīvo̍ attana ṛ̱tasya̱ yāḥ sada̍ne̱ kośe̍ a̱ṅgdhve |
ta̱nūre̱va ta̱nvo̍ astu bheṣa̱jamā sa̱rvatā̍ti̱madi̍tiṃ vṛṇīmahe
||10||kra̱tu̱prāvā̍ jari̱tā śaśva̍tā̱mava̱ indra̱ idbha̱drā prama̍tiḥ su̱tāva̍tām |
pū̱rṇamūdha̍rdi̱vyaṃ yasya̍ si̱ktaya̱ ā sa̱rvatā̍ti̱madi̍tiṃ vṛṇīmahe
||11||ci̱traste̍ bhā̱nuḥ kra̍tu̱prā a̍bhi̱ṣṭiḥ santi̱ spṛdho̍ jaraṇi̱prā adhṛ̍ṣṭāḥ |
raji̍ṣṭhayā̱ rajyā̍ pa̱śva ā gostūtū̍rṣati̱ paryagra̍ṃ duva̱syuḥ
||12||12 budhaḥ saumyaḥ| viśve devā, ṛtvijo vā | triṣṭup 4, 6 gāyatrī, 5 bṛhatī, 9,12 jagatī|
udbu̍dhyadhva̱ṃ sama̍nasaḥ sakhāya̱: sama̱gnimi̍ndhvaṃ ba̱hava̱: sanī̍l̤āḥ |
da̱dhi̱krāma̱gnimu̱ṣasa̍ṃ ca de̱vīmindrā̍va̱to'va̍se̱ ni hva̍ye vaḥ
||1||ma̱ndrā kṛ̍ṇudhva̱ṃ dhiya̱ ā ta̍nudhva̱ṃ nāva̍maritra̱para̍ṇīṃ kṛṇudhvam |
iṣkṛ̍ṇudhva̱māyu̱dhāra̍ṃ kṛṇudhva̱ṃ prāñca̍ṃ ya̱jñaṃ pra ṇa̍yatā sakhāyaḥ
||2||yu̱nakta̱ sīrā̱ vi yu̱gā ta̍nudhvaṃ kṛ̱te yonau̍ vapate̱ha bīja̍m |
gi̱rā ca̍ śru̱ṣṭiḥ sabha̍rā̱ asa̍nno̱ nedī̍ya̱ itsṛ̱ṇya̍: pa̱kvameyā̍t
||3||sīrā̍ yuñjanti ka̱vayo̍ yu̱gā vi ta̍nvate̱ pṛtha̍k | dhīrā̍ de̱veṣu̍ sumna̱yā
||4||nirā̍hā̱vānkṛ̍ṇotana̱ saṃ va̍ra̱trā da̍dhātana | si̱ñcāma̍hā ava̱tamu̱driṇa̍ṃ va̱yaṃ su̱ṣeka̱manu̍pakṣitam
||5||iṣkṛ̍tāhāvamava̱taṃ su̍vara̱traṃ su̍ṣeca̱nam | u̱driṇa̍ṃ siñce̱ akṣi̍tam
||6||prī̱ṇī̱tāśvā̍nhi̱taṃ ja̍yātha svasti̱vāha̱ṃ ratha̱mitkṛ̍ṇudhvam |
droṇā̍hāvamava̱tamaśma̍cakra̱maṃsa̍trakośaṃ siñcatā nṛ̱pāṇa̍m
||7||vra̱jaṃ kṛ̍ṇudhva̱ṃ sa hi vo̍ nṛ̱pāṇo̱ varma̍ sīvyadhvaṃ bahu̱lā pṛ̱thūni̍ |
pura̍: kṛṇudhva̱māya̍sī̱radhṛ̍ṣṭā̱ mā va̍: susroccama̱so dṛṃha̍tā̱ tam
||8||ā vo̱ dhiya̍ṃ ya̱jñiyā̍ṃ varta ū̱taye̱ devā̍ de̱vīṃ ya̍ja̱tāṃ ya̱jñiyā̍mi̱ha |
sā no̍ duhīya̱dyava̍seva ga̱tvī sa̱hasra̍dhārā̱ paya̍sā ma̱hī gauḥ
||9||ā tū ṣi̍ñca̱ hari̍mī̱ṃ droru̱pasthe̱ vāśī̍bhistakṣatāśma̱nmayī̍bhiḥ |
pari̍ ṣvajadhva̱ṃ daśa̍ ka̱kṣyā̍bhiru̱bhe dhurau̱ prati̱ vahni̍ṃ yunakta
||10||u̱bhe dhurau̱ vahni̍rā̱pibda̍māno̱'ntaryone̍va carati dvi̱jāni̍: |
vana̱spati̱ṃ vana̱ āsthā̍payadhva̱ṃ ni ṣū da̍dhidhva̱makha̍nanta̱ utsa̍m
||11||kapṛ̍nnaraḥ kapṛ̱thamudda̍dhātana co̱daya̍ta khu̱data̱ vāja̍sātaye |
ni̱ṣṭi̱grya̍: pu̱tramā cyā̍vayo̱taya̱ indra̍ṃ sa̱bādha̍ i̱ha soma̍pītaye
||12||12 mudgalo bhārmyaśvaḥ| drughaṇaḥ, indro vā| triṣṭup, 1,3, 12 bṛhatī|
pra te̱ ratha̍ṃ mithū̱kṛta̱mindro̍'vatu dhṛṣṇu̱yā |
a̱sminnā̱jau pu̍ruhūta śra̱vāyye̍ dhanabha̱kṣeṣu̍ no'va
||1||utsma̱ vāto̍ vahati̱ vāso̍'syā̱ adhi̍ratha̱ṃ yadaja̍yatsa̱hasra̍m |
ra̱thīra̍bhūnmudga̱lānī̱ gavi̍ṣṭau̱ bhare̍ kṛ̱taṃ vya̍cedindrase̱nā
||2||a̱ntarya̍ccha̱ jighā̍ṃsato̱ vajra̍mindrābhi̱dāsa̍taḥ |
dāsa̍sya vā maghava̱nnārya̍sya vā sanu̱tarya̍vayā va̱dham
||3||u̱dno hra̱dama̍piba̱jjarhṛ̍ṣāṇa̱: kūṭa̍ṃ sma tṛ̱ṃhada̱bhimā̍timeti |
pra mu̱ṣkabhā̍ra̱: śrava̍ i̱cchamā̍no'ji̱raṃ bā̱hū a̍bhara̱tsiṣā̍san
||4||nya̍krandayannupa̱yanta̍ ena̱mame̍hayanvṛṣa̱bhaṃ madhya̍ ā̱jeḥ |
tena̱ sūbha̍rvaṃ śa̱tava̍tsa̱hasra̱ṃ gavā̱ṃ mudga̍laḥ pra̱dhane̍ jigāya
||5||ka̱karda̍ve vṛṣa̱bho yu̱kta ā̍sī̱davā̍vacī̱tsāra̍thirasya ke̱śī |
dudhe̍ryu̱ktasya̱ drava̍taḥ sa̱hāna̍sa ṛ̱cchanti̍ ṣmā ni̱ṣpado̍ mudga̱lānī̍m
||6||u̱ta pra̱dhimuda̍hannasya vi̱dvānupā̍yuna̱gvaṃsa̍ga̱matra̱ śikṣa̍n |
indra̱ udā̍va̱tpati̱maghnyā̍nā̱mara̍ṃhata̱ padyā̍bhiḥ ka̱kudmā̍n
||7||śu̱nama̍ṣṭrā̱vya̍caratkapa̱rdī va̍ra̱trāyā̱ṃ dārvā̱nahya̍mānaḥ |
nṛ̱mṇāni̍ kṛ̱ṇvanba̱have̱ janā̍ya̱ gāḥ pa̍spaśā̱nastavi̍ṣīradhatta
||8||i̱maṃ taṃ pa̍śya vṛṣa̱bhasya̱ yuñja̱ṃ kāṣṭhā̍yā̱ madhye̍ drugha̱ṇaṃ śayā̍nam |
yena̍ ji̱gāya̍ śa̱tava̍tsa̱hasra̱ṃ gavā̱ṃ mudga̍laḥ pṛta̱nājye̍ṣu
||9||ā̱re a̱ghā ko nvi1tthā da̍darśa̱ yaṃ yu̱ñjanti̱ tamvā sthā̍payanti |
nāsmai̱ tṛṇa̱ṃ noda̱kamā bha̍ra̱ntyutta̍ro dhu̱ro va̍hati pra̱dedi̍śat
||10||pa̱ri̱vṛ̱kteva̍ pati̱vidya̍māna̱ṭ pīpyā̍nā̱ kūca̍kreṇeva si̱ñcan |
e̱ṣai̱ṣyā̍ cidra̱thyā̍ jayema suma̱ṅgala̱ṃ sina̍vadastu sā̱tam
||11||tvaṃ viśva̍sya̱ jaga̍ta̱ścakṣu̍rindrāsi̱ cakṣu̍ṣaḥ | vṛṣā̱ yadā̱jiṃ vṛṣa̍ṇā̱ siṣā̍sasi co̱daya̱nvadhri̍ṇā yu̱jā
||12||13 aindro'pratirathaḥ| indraḥ, 4 bṛhaspati:, 12 apvā devī, 13 maruto vā| triṣṭup , 13 anuṣṭup|
ā̱śuḥ śiśā̍no vṛṣa̱bho na bhī̱mo gha̍nāgha̱naḥ kṣobha̍ṇaścarṣaṇī̱nām |
sa̱ṃkranda̍no'nimi̱ṣa e̍kavī̱raḥ śa̱taṃ senā̍ ajayatsā̱kamindra̍:
||1||sa̱ṃkranda̍nenānimi̱ṣeṇa̍ ji̱ṣṇunā̍ yutkā̱reṇa̍ duścyava̱nena̍ dhṛ̱ṣṇunā̍ |
tadindre̍ṇa jayata̱ tatsa̍hadhva̱ṃ yudho̍ nara̱ iṣu̍hastena̱ vṛṣṇā̍
||2||sa iṣu̍hastai̱: sa ni̍ṣa̱ṅgibhi̍rva̱śī saṃsra̍ṣṭā̱ sa yudha̱ indro̍ ga̱ṇena̍ |
sa̱ṃsṛ̱ṣṭa̱jitso̍ma̱pā bā̍huśa̱rdhyu1gradha̍nvā̱ prati̍hitābhi̱rastā̍
||3||bṛha̍spate̱ pari̍ dīyā̱ rathe̍na rakṣo̱hāmitrā̍m̐ apa̱bādha̍mānaḥ |
pra̱bha̱ñjantsenā̍: pramṛ̱ṇo yu̱dhā jaya̍nna̱smāka̍medhyavi̱tā rathā̍nām
||4||ba̱la̱vi̱jñā̱yaḥ sthavi̍ra̱: pravī̍ra̱: saha̍svānvā̱jī saha̍māna u̱graḥ |
a̱bhivī̍ro a̱bhisa̍tvā saho̱jā jaitra̍mindra̱ ratha̱mā ti̍ṣṭha go̱vit
||5||go̱tra̱bhida̍ṃ go̱vida̱ṃ vajra̍bāhu̱ṃ jaya̍nta̱majma̍ pramṛ̱ṇanta̱moja̍sā |
i̱maṃ sa̍jātā̱ anu̍ vīrayadhva̱mindra̍ṃ sakhāyo̱ anu̱ saṃ ra̍bhadhvam
||6||a̱bhi go̱trāṇi̱ saha̍sā̱ gāha̍māno'da̱yo vī̱raḥ śa̱tama̍nyu̱rindra̍: |
du̱ścya̱va̱naḥ pṛ̍tanā̱ṣāl̤a̍yu̱dhyo̱3'smāka̱ṃ senā̍ avatu̱ pra yu̱tsu
||7||indra̍ āsāṃ ne̱tā bṛha̱spati̱rdakṣi̍ṇā ya̱jñaḥ pu̱ra e̍tu̱ soma̍: |
de̱va̱se̱nānā̍mabhibhañjatī̱nāṃ jaya̍ntīnāṃ ma̱ruto̍ ya̱ntvagra̍m
||8||indra̍sya̱ vṛṣṇo̱ varu̍ṇasya̱ rājña̍ ādi̱tyānā̍ṃ ma̱rutā̱ṃ śardha̍ u̱gram |
ma̱hāma̍nasāṃ bhuvanacya̱vānā̱ṃ ghoṣo̍ de̱vānā̱ṃ jaya̍tā̱muda̍sthāt
||9||uddha̍rṣaya maghava̱nnāyu̍dhā̱nyutsatva̍nāṃ māma̱kānā̱ṃ manā̍ṃsi |
udvṛ̍trahanvā̱jinā̱ṃ vāji̍nā̱nyudrathā̍nā̱ṃ jaya̍tāṃ yantu̱ ghoṣā̍:
||10||a̱smāka̱mindra̱: samṛ̍teṣu dhva̱jeṣva̱smāka̱ṃ yā iṣa̍va̱stā ja̍yantu |
a̱smāka̍ṃ vī̱rā utta̍re bhavantva̱smām̐ u̍ devā avatā̱ have̍ṣu
||11||a̱mīṣā̍ṃ ci̱ttaṃ pra̍tilo̱bhaya̍ntī gṛhā̱ṇāṅgā̍nyapve̱ pare̍hi |
a̱bhi prehi̱ nirda̍ha hṛ̱tsu śokai̍ra̱ndhenā̱mitrā̱stama̍sā sacantām
||12||pretā̱ jaya̍tā nara̱ indro̍ va̱: śarma̍ yacchatu | u̱grā va̍: santu bā̱havo̍'nādhṛ̱ṣyā yathāsa̍tha
||13||11 aṣṭako vaiśvāmitraḥ| indraḥ| triṣṭup|
asā̍vi̱ soma̍: puruhūta̱ tubhya̱ṃ hari̍bhyāṃ ya̱jñamupa̍ yāhi̱ tūya̍m |
tubhya̱ṃ giro̱ vipra̍vīrā iyā̱nā da̍dhanvi̱ra i̍ndra̱ pibā̍ su̱tasya̍
||1||a̱psu dhū̱tasya̍ hariva̱: pibe̱ha nṛbhi̍: su̱tasya̍ ja̱ṭhara̍ṃ pṛṇasva |
mi̱mi̱kṣuryamadra̍ya indra̱ tubhya̱ṃ tebhi̍rvardhasva̱ mada̍mukthavāhaḥ
||2||progrāṃ pī̱tiṃ vṛṣṇa̍ iyarmi sa̱tyāṃ pra̱yai su̱tasya̍ haryaśva̱ tubhya̍m |
indra̱ dhenā̍bhiri̱ha mā̍dayasva dhī̱bhirviśvā̍bhi̱: śacyā̍ gṛṇā̱naḥ
||3||ū̱tī śa̍cīva̱stava̍ vī̱rye̍ṇa̱ vayo̱ dadhā̍nā u̱śija̍ ṛta̱jñāḥ |
pra̱jāva̍dindra̱ manu̍ṣo duro̱ṇe ta̱sthurgṛ̱ṇanta̍: sadha̱mādyā̍saḥ
||4||praṇī̍tibhiṣṭe haryaśva su̱ṣṭoḥ su̍ṣu̱mnasya̍ puru̱ruco̱ janā̍saḥ |
maṃhi̍ṣṭhāmū̱tiṃ vi̱tire̱ dadhā̍nā sto̱tāra̍ indra̱ tava̍ sū̱nṛtā̍bhiḥ
||5||upa̱ brahmā̍ṇi harivo̱ hari̍bhyā̱ṃ soma̍sya yāhi pī̱taye̍ su̱tasya̍ |
indra̍ tvā ya̱jñaḥ kṣama̍māṇamānaḍdā̱śvām̐ a̍syadhva̱rasya̍ prake̱taḥ
||6||sa̱hasra̍vājamabhimāti̱ṣāha̍ṃ su̱tera̍ṇaṃ ma̱ghavā̍naṃ suvṛ̱ktim |
upa̍ bhūṣanti̱ giro̱ apra̍tīta̱mindra̍ṃ nama̱syā ja̍ri̱tuḥ pa̍nanta
||7||sa̱ptāpo̍ de̱vīḥ su̱raṇā̱ amṛ̍ktā̱ yābhi̱: sindhu̱mata̍ra indra pū̱rbhit |
na̱va̱tiṃ sro̱tyā nava̍ ca̱ srava̍ntīrde̱vebhyo̍ gā̱tuṃ manu̍ṣe ca vindaḥ
||8||a̱po ma̱hīra̱bhiśa̍steramu̱ñco'jā̍garā̱svadhi̍ de̱va eka̍: |
indra̱ yāstvaṃ vṛ̍tra̱tūrye̍ ca̱kartha̱ tābhi̍rvi̱śvāyu̍sta̱nva̍ṃ pupuṣyāḥ
||9||vī̱reṇya̱: kratu̱rindra̍: suśa̱stiru̱tāpi̱ dhenā̍ puruhū̱tamī̍ṭṭe |
ārda̍yadvṛ̱tramakṛ̍ṇodu lo̱kaṃ sa̍sā̱he śa̱kraḥ pṛta̍nā abhi̱ṣṭiḥ
||10||śu̱naṃ hu̍vema ma̱ghavā̍na̱mindra̍ma̱sminbhare̱ nṛta̍ma̱ṃ vāja̍sātau |
śṛ̱ṇvanta̍mu̱gramū̱taye̍ sa̱matsu̱ ghnanta̍ṃ vṛ̱trāṇi̍ sa̱ṃjita̱ṃ dhanā̍nām
||11||11 kautso durmitraḥ sumitro vā| indraḥ| uṣṇik, 1 gāyatrī vā 2,7 pipīlikamadhyā, 11 triṣṭup |
ka̱dā va̍so sto̱traṃ harya̍ta̱ āva̍ śma̱śā ru̍dha̱dvāḥ | dī̱rghaṃ su̱taṃ vā̱tāpyā̍ya
||1||harī̱ yasya̍ su̱yujā̱ vivra̍tā̱ verarva̱ntānu̱ śepā̍ | u̱bhā ra̱jī na ke̱śinā̱ pati̱rdan
||2||apa̱ yorindra̱: pāpa̍ja̱ ā marto̱ na śa̍śramā̱ṇo bi̍bhī̱vān | śu̱bhe yadyu̍yu̱je tavi̍ṣīvān
||3||sacā̱yorindra̱ścarkṛ̍ṣa̱ ām̐ u̍pāna̱saḥ sa̍pa̱ryan | na̱dayo̱rvivra̍tayo̱: śūra̱ indra̍:
||4||adhi̱ yasta̱sthau keśa̍vantā̱ vyaca̍svantā̱ na pu̱ṣṭyai | va̱noti̱ śiprā̍bhyāṃ śi̱priṇī̍vān
||5||prāstau̍dṛ̱ṣvaujā̍ ṛ̱ṣvebhi̍sta̱takṣa̱ śūra̱: śava̍sā | ṛ̱bhurna kratu̍bhirmāta̱riśvā̍
||6||vajra̱ṃ yaśca̱kre su̱hanā̍ya̱ dasya̍ve hirīma̱śo hirī̍mān | aru̍tahanu̱radbhu̍ta̱ṃ na raja̍:
||7||ava̍ no vṛji̱nā śi̍śīhyṛ̱cā va̍nemā̱nṛca̍: | nābra̍hmā ya̱jña ṛdha̱gjoṣa̍ti̱ tve
||8||ū̱rdhvā yatte̍ tre̱tinī̱ bhūdya̱jñasya̍ dhū̱rṣu sadma̍n | sa̱jūrnāva̱ṃ svaya̍śasa̱ṃ sacā̱yoḥ
||9||śri̱ye te̱ pṛśni̍rupa̱seca̍nī bhūcchri̱ye darvi̍rare̱pāḥ | yayā̱ sve pātre̍ si̱ñcasa̱ ut
||10||śa̱taṃ vā̱ yada̍surya̱ prati̍ tvā sumi̱tra i̱tthāstau̍ddurmi̱tra i̱tthāstau̍t |
āvo̱ yadda̍syu̱hatye̍ kutsapu̱traṃ prāvo̱ yadda̍syu̱hatye̍ kutsava̱tsam
||11||11 bhūtāṃśaḥ kāśyapaḥ| aśvinau| triṣṭup|
u̱bhā u̍ nū̱naṃ tadida̍rthayethe̱ vi ta̍nvāthe̱ dhiyo̱ vastrā̱pase̍va |
sa̱dhrī̱cī̱nā yāta̍ve̱ prema̍jīgaḥ su̱dine̍va̱ pṛkṣa̱ ā ta̍ṃsayethe
||1||u̱ṣṭāre̍va̱ pharva̍reṣu śrayethe prāyo̱geva̱ śvātryā̱ śāsu̱retha̍: |
dū̱teva̱ hi ṣṭho ya̱śasā̱ jane̍ṣu̱ māpa̍ sthātaṃ mahi̱ṣevā̍va̱pānā̍t
||2||sā̱ka̱ṃyujā̍ śaku̱nasye̍va pa̱kṣā pa̱śveva̍ ci̱trā yaju̱rā ga̍miṣṭam |
a̱gniri̍va deva̱yordī̍di̱vāṃsā̱ pari̍jmāneva yajathaḥ puru̱trā
||3||ā̱pī vo̍ a̱sme pi̱tare̍va pu̱trogreva̍ ru̱cā nṛ̱patī̍va tu̱ryai |
irye̍va pu̱ṣṭyai ki̱raṇe̍va bhu̱jyai śru̍ṣṭī̱vāne̍va̱ hava̱mā ga̍miṣṭam
||4||vaṃsa̍geva pūṣa̱ryā̍ śi̱mbātā̍ mi̱treva̍ ṛ̱tā śa̱tarā̱ śāta̍pantā |
vāje̍vo̱ccā vaya̍sā gharmye̱ṣṭhā meṣe̍ve̱ṣā sa̍pa̱ryā̱3 purī̍ṣā
||5||sṛ̱ṇye̍va ja̱rbharī̍ tu̱rpharī̍tū naito̱śeva̍ tu̱rpharī̍ parpha̱rīkā̍ |
u̱da̱nya̱jeva̱ jema̍nā made̱rū tā me̍ ja̱rāyva̱jara̍ṃ ma̱rāyu̍
||6||pa̱jreva̱ carca̍ra̱ṃ jāra̍ṃ ma̱rāyu̱ kṣadme̱vārthe̍ṣu tartarītha ugrā |
ṛ̱bhū nāpa̍tkharama̱jrā kha̱rajru̍rvā̱yurna pa̍rpharatkṣayadrayī̱ṇām
||7||gha̱rmeva̱ madhu̍ ja̱ṭhare̍ sa̱nerū̱ bhage̍vitā tu̱rpharī̱ phāri̱vāra̍m |
pa̱ta̱reva̍ caca̱rā ca̱ndrani̍rṇi̱ṅmana̍ṛṅgā mana̱nyā̱3 na jagmī̍
||8||bṛ̱hante̍va ga̱mbhare̍ṣu prati̱ṣṭhāṃ pāde̍va gā̱dhaṃ tara̍te vidāthaḥ |
karṇe̍va̱ śāsu̱ranu̱ hi smarā̱thoṃ'śe̍va no bhajataṃ ci̱tramapna̍:
||9||ā̱ra̱ṅga̱reva̱ madhvera̍yethe sāra̱gheva̱ gavi̍ nī̱cīna̍bāre |
kī̱nāre̍va̱ sveda̍māsiṣvidā̱nā kṣāme̍vo̱rjā sū̍yava̱sātsa̍cethe
||10||ṛ̱dhyāma̱ stoma̍ṃ sanu̱yāma̱ vāja̱mā no̱ mantra̍ṃ sa̱rathe̱hopa̍ yātam |
yaśo̱ na pa̱kvaṃ madhu̱ goṣva̱ntarā bhū̱tāṃśo̍ a̱śvino̱: kāma̍maprāḥ
||11||11 divya āṃgirasaḥ, dakṣiṇā vā prājāpatyā| dakṣinā, dakṣiṇādātāro vā| triṣṭup , 4 jagatī|
ā̱vira̍bhū̱nmahi̱ māgho̍nameṣā̱ṃ viśva̍ṃ jī̱vaṃ tama̍so̱ nira̍moci |
mahi̱ jyoti̍: pi̱tṛbhi̍rda̱ttamāgā̍du̱ruḥ panthā̱ dakṣi̍ṇāyā adarśi
||1||u̱ccā di̱vi dakṣi̍ṇāvanto asthu̱rye a̍śva̱dāḥ sa̱ha te sūrye̍ṇa |
hi̱ra̱ṇya̱dā a̍mṛta̱tvaṃ bha̍jante vāso̱dāḥ so̍ma̱ pra ti̍ranta̱ āyu̍:
||2||daivī̍ pū̱rtirdakṣi̍ṇā devaya̱jyā na ka̍vā̱ribhyo̍ na̱hi te pṛ̱ṇanti̍ |
athā̱ nara̱: praya̍tadakṣiṇāso'vadyabhi̱yā ba̱hava̍: pṛṇanti
||3||śa̱tadhā̍raṃ vā̱yuma̱rkaṃ sva̱rvida̍ṃ nṛ̱cakṣa̍sa̱ste a̱bhi ca̍kṣate ha̱viḥ |
ye pṛ̱ṇanti̱ pra ca̱ yaccha̍nti saṃga̱me te dakṣi̍ṇāṃ duhate sa̱ptamā̍taram
||4||dakṣi̍ṇāvānpratha̱mo hū̱ta e̍ti̱ dakṣi̍ṇāvāngrāma̱ṇīragra̍meti |
tame̱va ma̍nye nṛ̱pati̱ṃ janā̍nā̱ṃ yaḥ pra̍tha̱mo dakṣi̍ṇāmāvi̱vāya̍
||5||tame̱va ṛṣi̱ṃ tamu̍ bra̱hmāṇa̍māhuryajña̱nya̍ṃ sāma̱gāmu̍ktha̱śāsa̍m |
sa śu̱krasya̍ ta̱nvo̍ veda ti̱sro yaḥ pra̍tha̱mo dakṣi̍ṇayā ra̱rādha̍
||6||dakṣi̱ṇāśva̱ṃ dakṣi̍ṇā̱ gāṃ da̍dāti̱ dakṣi̍ṇā ca̱ndramu̱ta yaddhira̍ṇyam |
dakṣi̱ṇānna̍ṃ vanute̱ yo na̍ ā̱tmā dakṣi̍ṇā̱ṃ varma̍ kṛṇute vijā̱nan
||7||na bho̱jā ma̍mru̱rna nya̱rthamī̍yu̱rna ri̍ṣyanti̱ na vya̍thante ha bho̱jāḥ |
i̱daṃ yadviśva̱ṃ bhuva̍na̱ṃ sva̍ścai̱tatsarva̱ṃ dakṣi̍ṇaibhyo dadāti
||8||bho̱jā ji̍gyuḥ sura̱bhiṃ yoni̱magre̍ bho̱jā ji̍gyurva̱dhvaṃ1 yā su̱vāsā̍: |
bho̱jā ji̍gyuranta̱:peya̱ṃ surā̍yā bho̱jā ji̍gyu̱rye ahū̍tāḥ pra̱yanti̍
||9||bho̱jāyāśva̱ṃ saṃ mṛ̍jantyā̱śuṃ bho̱jāyā̍ste ka̱nyā̱3 śumbha̍mānā |
bho̱jasye̱daṃ pu̍ṣka̱riṇī̍va̱ veśma̱ pari̍ṣkṛtaṃ devamā̱neva̍ ci̱tram
||10||bho̱jamaśvā̍: suṣṭhu̱vāho̍ vahanti su̱vṛdratho̍ vartate̱ dakṣi̍ṇāyāḥ |
bho̱jaṃ de̍vāso'vatā̱ bhare̍ṣu bho̱jaḥ śatrū̍ntsamanī̱keṣu̱ jetā̍
||11||11 paṇayo'surāḥ| saramā devatā| 2,4,6,8,10-11 saramā devaśunī ṛṣikā| paṇayo devatā| triṣṭup|
kimi̱cchantī̍ sa̱ramā̱ predamā̍naḍdū̱re hyadhvā̱ jagu̍riḥ parā̱caiḥ |
kāsmehi̍ti̱: kā pari̍takmyāsītka̱thaṃ ra̱sāyā̍ atara̱: payā̍ṃsi
||1||indra̍sya dū̱tīri̍ṣi̱tā ca̍rāmi ma̱ha i̱cchantī̍ paṇayo ni̱dhīnva̍: |
a̱ti̱ṣkado̍ bhi̱yasā̱ tanna̍ āva̱ttathā̍ ra̱sāyā̍ atara̱ṃ payā̍ṃsi
||2||kī̱dṛṅṅindra̍: sarame̱ kā dṛ̍śī̱kā yasye̱daṃ dū̱tīrasa̍raḥ parā̱kāt |
ā ca̱ gacchā̍nmi̱trame̍nā dadhā̱mā'thā̱ gavā̱ṃ gopa̍tirno bhavāti
||3||nāhaṃ taṃ ve̍da̱ dabhya̱ṃ dabha̱tsa yasye̱daṃ dū̱tīrasa̍raṃ parā̱kāt |
na taṃ gū̍hanti sra̱vato̍ gabhī̱rā ha̱tā indre̍ṇa paṇayaḥ śayadhve
||4||i̱mā gāva̍: sarame̱ yā aiccha̱: pari̍ di̱vo antā̍ntsubhage̱ pata̍ntī |
kasta̍ enā̱ ava̍ sṛjā̱dayu̍dhvyu̱tāsmāka̱māyu̍dhā santi ti̱gmā
||5||a̱se̱nyā va̍: paṇayo̱ vacā̍ṃsyaniṣa̱vyāsta̱nva̍: santu pā̱pīḥ |
adhṛ̍ṣṭo va̱ eta̱vā a̍stu̱ panthā̱ bṛha̱spati̍rva ubha̱yā na mṛ̍l̤āt
||6||a̱yaṃ ni̱dhiḥ sa̍rame̱ adri̍budhno̱ gobhi̱raśve̍bhi̱rvasu̍bhi̱rnyṛ̍ṣṭaḥ |
rakṣa̍nti̱ taṃ pa̱ṇayo̱ ye su̍go̱pā reku̍ pa̱damala̍ka̱mā ja̍gantha
||7||eha ga̍ma̱nnṛṣa̍ya̱: soma̍śitā a̱yāsyo̱ aṅgi̍raso̱ nava̍gvāḥ |
ta e̱tamū̱rvaṃ vi bha̍janta̱ gonā̱mathai̱tadvaca̍: pa̱ṇayo̱ vama̱nnit
||8||e̱vā ca̱ tvaṃ sa̍rama āja̱gantha̱ prabā̍dhitā̱ saha̍sā̱ daivye̍na |
svasā̍raṃ tvā kṛṇavai̱ mā puna̍rgā̱ apa̍ te̱ gavā̍ṃ subhage bhajāma
||9||nāhaṃ ve̍da bhrātṛ̱tvaṃ no sva̍sṛ̱tvamindro̍ vidu̱raṅgi̍rasaśca gho̱rāḥ |
gokā̍mā me acchadaya̱nyadāya̱mapāta̍ ita paṇayo̱ varī̍yaḥ
||10||dū̱rami̍ta paṇayo̱ varī̍ya̱ udgāvo̍ yantu mina̱tīṝ̱tena̍ |
bṛha̱spati̱ryā avi̍nda̱nnigū̍l̤hā̱: somo̱ grāvā̍ṇa̱ ṛṣa̍yaśca̱ viprā̍:
||11||7 juhūrbrahmajāyā, brāhmaḥ ūrdhvanābhā vā|viśvedevāḥ| triṣṭup , 6-7 anuṣṭup|
te̍'vadanpratha̱mā bra̍hmakilbi̱ṣe'kū̍pāraḥ sali̱lo mā̍ta̱riśvā̍ |
vī̱l̤uha̍rā̱stapa̍ u̱gro ma̍yo̱bhūrāpo̍ de̱vīḥ pra̍thama̱jā ṛ̱tena̍
||1||somo̱ rājā̍ pratha̱mo bra̍hmajā̱yāṃ puna̱: prāya̍ccha̱dahṛ̍ṇīyamānaḥ |
a̱nva̱rti̱tā varu̍ṇo mi̱tra ā̍sīda̱gnirhotā̍ hasta̱gṛhyā ni̍nāya
||2||haste̍nai̱va grā̱hya̍ ā̱dhira̍syā brahmajā̱yeyamiti̱ cedavo̍can |
na dū̱tāya̍ pra̱hye̍ tastha e̱ṣā tathā̍ rā̱ṣṭraṃ gu̍pi̱taṃ kṣa̱triya̍sya
||3||de̱vā e̱tasyā̍mavadanta̱ pūrve̍ saptaṛ̱ṣaya̱stapa̍se̱ ye ni̍ṣe̱duḥ |
bhī̱mā jā̱yā brā̍hma̱ṇasyopa̍nītā du̱rdhāṃ da̍dhāti para̱me vyo̍man
||4||bra̱hma̱cā̱rī ca̍rati̱ vevi̍ṣa̱dviṣa̱: sa de̱vānā̍ṃ bhava̱tyeka̱maṅga̍m |
tena̍ jā̱yāmanva̍vinda̱dbṛha̱spati̱: some̍na nī̱tāṃ ju̱hvaṃ1 na de̍vāḥ
||5||puna̱rvai de̱vā a̍dadu̱: puna̍rmanu̱ṣyā̍ u̱ta | rājā̍naḥ sa̱tyaṃ kṛ̍ṇvā̱nā bra̍hmajā̱yāṃ puna̍rdaduḥ
||6||pu̱na̱rdāya̍ brahmajā̱yāṃ kṛ̱tvī de̱vairni̍kilbi̱ṣam | ūrja̍ṃ pṛthi̱vyā bha̱ktvāyo̍rugā̱yamupā̍sate
||7||11 jamadagnirbhārgavaḥ, jāmadagnyo rāmo vā| āprīsūktaṃ = (1 idhmaḥ samiddho'gnirvā, 2 tanūnapāt , 3 il̤a:, 4 barhiḥ, 5 devīrdvāraḥ, 6 uṣāsānaktā, 7 daivyau hotārau pracetasau, 8 trisro devyaḥ sarasvatīl̤ābhāratyaḥ, 9 tvaṣṭā, 10 vanaspatiḥ, 11 svāhākṛtayaḥ) | triṣṭup|
sami̍ddho a̱dya manu̍ṣo duro̱ṇe de̱vo de̱vānya̍jasi jātavedaḥ |
ā ca̱ vaha̍ mitramahaściki̱tvāntvaṃ dū̱taḥ ka̱vira̍si̱ prace̍tāḥ
||1||tanū̍napātpa̱tha ṛ̱tasya̱ yānā̱nmadhvā̍ sama̱ñjantsva̍dayā sujihva |
manmā̍ni dhī̱bhiru̱ta ya̱jñamṛ̱ndhande̍va̱trā ca̍ kṛṇuhyadhva̱raṃ na̍:
||2||ā̱juhvā̍na̱ īḍyo̱ vandya̱ścā ''yā̍hyagne̱ vasu̍bhiḥ sa̱joṣā̍: |
tvaṃ de̱vānā̍masi yahva̱ hotā̱ sa e̍nānyakṣīṣi̱to yajī̍yān
||3||prā̱cīna̍ṃ ba̱rhiḥ pra̱diśā̍ pṛthi̱vyā vasto̍ra̱syā vṛ̍jyata̱ra agre̱ ahnā̍m |
vyu̍ prathate vita̱raṃ varī̍yo de̱vebhyo̱ adi̍taye syo̱nam
||4||vyaca̍svatīrurvi̱yā vi śra̍yantā̱ṃ pati̍bhyo̱ na jana̍ya̱: śumbha̍mānāḥ |
devī̍rdvāro bṛhatīrviśvaminvā de̱vebhyo̍ bhavata suprāya̱ṇāḥ
||5||ā su̱ṣvaya̍ntī yaja̱te upā̍ke u̱ṣāsā̱naktā̍ sadatā̱ṃ ni yonau̍ |
di̱vye yoṣa̍ṇe bṛha̱tī su̍ru̱kme adhi̱ śriya̍ṃ śukra̱piśa̱ṃ dadhā̍ne
||6||daivyā̱ hotā̍rā pratha̱mā su̱vācā̱ mimā̍nā ya̱jñaṃ manu̍ṣo̱ yaja̍dhyai |
pra̱co̱daya̍ntā vi̱dathe̍ṣu kā̱rū prā̱cīna̱ṃ jyoti̍: pra̱diśā̍ di̱śantā̍
||7||ā no̍ ya̱jñaṃ bhāra̍tī̱ tūya̍me̱tvil̤ā̍ manu̱ṣvadi̱ha ce̱taya̍ntī |
ti̱sro de̱vīrba̱rhiredaṃ syo̱naṃ sara̍svatī̱ svapa̍saḥ sadantu
||8||ya i̱me dyāvā̍pṛthi̱vī jani̍trī rū̱pairapi̍ṃśa̱dbhuva̍nāni̱ viśvā̍ |
tama̱dya ho̍tariṣi̱to yajī̍yānde̱vaṃ tvaṣṭā̍rami̱ha ya̍kṣi vi̱dvān
||9||u̱pāva̍sṛja̱ tmanyā̍ sama̱ñjande̱vānā̱ṃ pātha̍ ṛtu̱thā ha̱vīṃṣi̍ |
vana̱spati̍: śami̱tā de̱vo a̱gniḥ svada̍ntu ha̱vyaṃ madhu̍nā ghṛ̱tena̍
||10||sa̱dyo jā̱to vya̍mimīta ya̱jñama̱gnirde̱vānā̍mabhavatpuro̱gāḥ |
a̱sya hotu̍: pra̱diśyṛ̱tasya̍ vā̱ci svāhā̍kṛtaṃ ha̱vira̍dantu de̱vāḥ
||11||10 vairūpo'ṣṭādaṃṣṭraḥ| indraḥ| triṣṭup|
manī̍ṣiṇa̱: pra bha̍radhvaṃ manī̱ṣāṃ yathā̍yathā ma̱taya̱: santi̍ nṛ̱ṇām |
indra̍ṃ sa̱tyairera̍yāmā kṛ̱tebhi̱: sa hi vī̱ro gi̍rvaṇa̱syurvidā̍naḥ
||1||ṛ̱tasya̱ hi sada̍so dhī̱tiradyau̱tsaṃ gā̍rṣṭe̱yo vṛ̍ṣa̱bho gobhi̍rānaṭ |
uda̍tiṣṭhattavi̱ṣeṇā̱ rave̍ṇa ma̱hānti̍ ci̱tsaṃ vi̍vyācā̱ rajā̍ṃsi
||2||indra̱: kila̱ śrutyā̍ a̱sya ve̍da̱ sa hi ji̱ṣṇuḥ pa̍thi̱kṛtsūryā̍ya |
ānmenā̍ṃ kṛ̱ṇvannacyu̍to̱ bhuva̱dgoḥ pati̍rdi̱vaḥ sa̍na̱jā apra̍tītaḥ
||3||indro̍ ma̱hnā ma̍ha̱to a̍rṇa̱vasya̍ vra̱tāmi̍nā̱daṅgi̍robhirgṛṇā̱naḥ |
pu̱rūṇi̍ ci̱nni ta̍tānā̱ rajā̍ṃsi dā̱dhāra̱ yo dha̱ruṇa̍ṃ sa̱tyatā̍tā
||4||indro̍ di̱vaḥ pra̍ti̱māna̍ṃ pṛthi̱vyā viśvā̍ veda̱ sava̍nā̱ hanti̱ śuṣṇa̍m |
ma̱hīṃ ci̱ddyāmāta̍no̱tsūrye̍ṇa cā̱skambha̍ ci̱tkambha̍nena̱ skabhī̍yān
||5||vajre̍ṇa̱ hi vṛ̍tra̱hā vṛ̱tramasta̱rade̍vasya̱ śūśu̍vānasya mā̱yāḥ |
vi dhṛ̍ṣṇo̱ atra̍ dhṛṣa̱tā ja̍gha̱nthā'thā̍bhavo maghavanbā̱hvo̍jāḥ
||6||saca̍nta̱ yadu̱ṣasa̱: sūrye̍ṇa ci̱trāma̍sya ke̱tavo̱ rāma̍vindan |
ā yannakṣa̍tra̱ṃ dadṛ̍śe di̱vo na puna̍rya̱to naki̍ra̱ddhā nu ve̍da
||7||dū̱raṃ kila̍ pratha̱mā ja̍gmurāsā̱mindra̍sya̱ yāḥ pra̍sa̱ve sa̱srurāpa̍: |
kva̍ svi̱dagra̱ṃ kva̍ bu̱dhna ā̍sā̱māpo̱ madhya̱ṃ kva̍ vo nū̱namanta̍:
||8||sṛ̱jaḥ sindhū̱m̐rahi̍nā jagrasā̱nām̐ ādide̱tāḥ pra vi̍vijre ja̱vena̍ |
mumu̍kṣamāṇā u̱ta yā mu̍mu̱cre'dhede̱tā na ra̍mante̱ niti̍ktāḥ
||9||sa̱dhrīcī̱: sindhu̍muśa̱tīri̍vāyantsa̱nājjā̱ra ā̍ri̱taḥ pū̱rbhidā̍sām |
asta̱mā te̱ pārthi̍vā̱ vasū̍nya̱sme ja̍gmuḥ sū̱nṛtā̍ indra pū̱rvīḥ
||10||10 vairūpo nabhaḥ prabhedanaḥ| indraḥ| triṣṭup|
indra̱ piba̍ pratikā̱maṃ su̱tasya̍ prātaḥsā̱vastava̱ hi pū̱rvapī̍tiḥ |
harṣa̍sva̱ hanta̍ve śūra̱ śatrū̍nu̱kthebhi̍ṣṭe vī̱ryā̱3 pra bra̍vāma
||1||yaste̱ ratho̱ mana̍so̱ javī̍yā̱nendra̱ tena̍ soma̱peyā̍ya yāhi |
tūya̱mā te̱ hara̍ya̱: pra dra̍vantu̱ yebhi̱ryāsi̱ vṛṣa̍bhi̱rmanda̍mānaḥ
||2||hari̍tvatā̱ varca̍sā̱ sūrya̍sya̱ śreṣṭhai̍ rū̱paista̱nva̍ṃ sparśayasva |
a̱smābhi̍rindra̱ sakhi̍bhirhuvā̱naḥ sa̍dhrīcī̱no mā̍dayasvā ni̱ṣadya̍
||3||yasya̱ tyatte̍ mahi̱māna̱ṃ made̍ṣvi̱me ma̱hī roda̍sī̱ nāvi̍viktām |
tadoka̱ ā hari̍bhirindra yu̱ktaiḥ pri̱yebhi̍ryāhi pri̱yamanna̱maccha̍
||4||yasya̱ śaśva̍tpapi̱vām̐ i̍ndra̱ śatrū̍nanānukṛ̱tyā raṇyā̍ ca̱kartha̍ |
sa te̱ pura̍ṃdhi̱ṃ tavi̍ṣīmiyarti̱ sa te̱ madā̍ya su̱ta i̍ndra̱ soma̍:
||5||i̱daṃ te̱ pātra̱ṃ sana̍vittamindra̱ pibā̱ soma̍me̱nā śa̍takrato |
pū̱rṇa ā̍hā̱vo ma̍di̱rasya̱ madhvo̱ yaṃ viśva̱ ida̍bhi̱harya̍nti de̱vāḥ
||6||vi hi tvāmi̍ndra puru̱dhā janā̍so hi̱tapra̍yaso vṛṣabha̱ hvaya̍nte |
a̱smāka̍ṃ te̱ madhu̍mattamānī̱mā bhu̍va̱ntsava̍nā̱ teṣu̍ harya
||7||pra ta̍ indra pū̱rvyāṇi̱ pra nū̱naṃ vī̱ryā̍ vocaṃ pratha̱mā kṛ̱tāni̍ |
sa̱tī̱nama̍nyuraśrathāyo̱ adri̍ṃ suveda̱nāma̍kṛṇo̱rbrahma̍ṇe̱ gām
||8||ni ṣu sī̍da gaṇapate ga̱ṇeṣu̱ tvāmā̍hu̱rvipra̍tamaṃ kavī̱nām |
na ṛ̱te tvatkri̍yate̱ kiṃ ca̱nāre ma̱hāma̱rkaṃ ma̍ghavañci̱trama̍rca
||9||a̱bhi̱khyā no̍ maghava̱nnādha̍mānā̱ntsakhe̍ bo̱dhi va̍supate̱ sakhī̍nām |
raṇa̍ṃ kṛdhi raṇakṛtsatyaśu̱ṣmā'bha̍kte ci̱dā bha̍jā rā̱ye a̱smān
||10||10 vairūpaḥ śataprabhedanaḥ| indraḥ| jagatī, 10 triṣṭup|
tama̍sya̱ dyāvā̍pṛthi̱vī sace̍tasā̱ viśve̍bhirde̱vairanu̱ śuṣma̍māvatām |
yadaitkṛ̍ṇvā̱no ma̍hi̱māna̍mindri̱yaṃ pī̱tvī soma̍sya̱ kratu̍mām̐ avardhata
||1||tama̍sya̱ viṣṇu̍rmahi̱māna̱moja̍sā̱ṃ'śuṃ da̍dha̱nvānmadhu̍no̱ vi ra̍pśate |
de̱vebhi̱rindro̍ ma̱ghavā̍ sa̱yāva̍bhirvṛ̱traṃ ja̍gha̱nvām̐ a̍bhava̱dvare̍ṇyaḥ
||2||vṛ̱treṇa̱ yadahi̍nā̱ bibhra̱dāyu̍dhā sa̱masthi̍thā yu̱dhaye̱ śaṃsa̍mā̱vide̍ |
viśve̍ te̱ atra̍ ma̱ruta̍: sa̱ha tmanā'va̍rdhannugra mahi̱māna̍mindri̱yam
||3||ja̱jñā̱na e̱va vya̍bādhata̱ spṛdha̱: prāpa̍śyadvī̱ro a̱bhi pauṃsya̱ṃ raṇa̍m |
avṛ̍śca̱dadri̱mava̍ sa̱syada̍: sṛja̱dasta̍bhnā̱nnāka̍ṃ svapa̱syayā̍ pṛ̱thum
||4||ādindra̍: sa̱trā tavi̍ṣīrapatyata̱ varī̍yo̱ dyāvā̍pṛthi̱vī a̍bādhata |
avā̍bharaddhṛṣi̱to vajra̍māya̱saṃ śeva̍ṃ mi̱trāya̱ varu̍ṇāya dā̱śuṣe̍
||5||indra̱syātra̱ tavi̍ṣībhyo vira̱pśina̍ ṛghāya̱to a̍raṃhayanta ma̱nyave̍ |
vṛ̱traṃ yadu̱gro vyavṛ̍śca̱doja̍sā̱'po bibhra̍ta̱ṃ tama̍sā̱ parī̍vṛtam
||6||yā vī̱ryā̍ṇi pratha̱māni̱ kartvā̍ mahi̱tvebhi̱ryata̍mānau samī̱yatu̍: |
dhvā̱ntaṃ tamo'va̍ dadhvase ha̱ta indro̍ ma̱hnā pū̱rvahū̍tāvapatyata
||7||viśve̍ de̱vāso̱ adha̱ vṛṣṇyā̍ni̱ te'va̍rdhaya̱ntsoma̍vatyā vaca̱syayā̍ |
ra̱ddhaṃ vṛ̱tramahi̱mindra̍sya̱ hanma̍nā̱'gnirna jambhai̍stṛ̱ṣvanna̍māvayat
||8||bhūri̱ dakṣe̍bhirvaca̱nebhi̱ṝkva̍bhiḥ sa̱khyebhi̍: sa̱khyāni̱ pra vo̍cata |
indro̱ dhuni̍ṃ ca̱ cumu̍riṃ ca da̱mbhaya̍ñchraddhāmana̱syā śṛ̍ṇute da̱bhīta̍ye
||9||tvaṃ pu̱rūṇyā bha̍rā̱ svaśvyā̱ yebhi̱rmaṃsai̍ ni̱vaca̍nāni̱ śaṃsa̍n |
su̱gebhi̱rviśvā̍ duri̱tā ta̍rema vi̱do ṣu ṇa̍ urvi̱yā gā̱dhama̱dya
||10||10 vairūpaḥ sadhriḥ, tāpaso dharmo vā| viśve devāḥ|triṣṭup, 4 jagatī|
gha̱rmā sama̍ntā tri̱vṛta̱ṃ vyā̍patu̱stayo̱rjuṣṭi̍ṃ māta̱riśvā̍ jagāma |
di̱vaspayo̱ didhi̍ṣāṇā aveṣanvi̱durde̱vāḥ sa̱hasā̍mānama̱rkam
||1||ti̱sro de̱ṣṭrāya̱ niṝ̍tī̱rupā̍sate dīrgha̱śruto̱ vi hi jā̱nanti̱ vahna̍yaḥ |
tāsā̱ṃ ni ci̍kyuḥ ka̱vayo̍ ni̱dāna̱ṃ pare̍ṣu̱ yā guhye̍ṣu vra̱teṣu̍
||2||catu̍ṣkapardā yuva̱tiḥ su̱peśā̍ ghṛ̱tapra̍tīkā va̱yunā̍ni vaste |
tasyā̍ṃ supa̱rṇā vṛṣa̍ṇā̱ ni ṣe̍datu̱ryatra̍ de̱vā da̍dhi̱re bhā̍ga̱dheya̍m
||3||eka̍: supa̱rṇaḥ sa sa̍mu̱dramā vi̍veśa̱ sa i̱daṃ viśva̱ṃ bhuva̍na̱ṃ vi ca̍ṣṭe |
taṃ pāke̍na̱ mana̍sāpaśya̱manti̍ta̱staṃ mā̱tā re̍l̤hi̱ sa u̍ rel̤hi mā̱tara̍m
||4||su̱pa̱rṇaṃ viprā̍: ka̱vayo̱ vaco̍bhi̱reka̱ṃ santa̍ṃ bahu̱dhā ka̍lpayanti |
chandā̍ṃsi ca̱ dadha̍to adhva̱reṣu̱ grahā̱ntsoma̍sya mimate̱ dvāda̍śa
||5||ṣa̱ṭtri̱ṃśām̐śca̍ ca̱tura̍: ka̱lpaya̍nta̱śchandā̍ṃsi ca̱ dadha̍ta ādvāda̱śam |
ya̱jñaṃ vi̱māya̍ ka̱vayo̍ manī̱ṣa ṛ̍ksā̱mābhyā̱ṃ pra ratha̍ṃ vartayanti
||6||catu̍rdaśā̱nye ma̍hi̱māno̍ asya̱ taṃ dhīrā̍ vā̱cā pra ṇa̍yanti sa̱pta |
āpnā̍naṃ tī̱rthaṃ ka i̱ha pra vo̍ca̱dyena̍ pa̱thā pra̱piba̍nte su̱tasya̍
||7||sa̱ha̱sra̱dhā pa̍ñcada̱śānyu̱kthā yāva̱ddyāvā̍pṛthi̱vī tāva̱dittat |
sa̱ha̱sra̱dhā ma̍hi̱māna̍: sa̱hasra̱ṃ yāva̱dbrahma̱ viṣṭhi̍ta̱ṃ tāva̍tī̱ vāk
||8||kaśchanda̍sā̱ṃ yoga̱mā ve̍da̱ dhīra̱: ko dhiṣṇyā̱ṃ prati̱ vāca̍ṃ papāda |
kamṛ̱tvijā̍maṣṭa̱maṃ śūra̍māhu̱rharī̱ indra̍sya̱ ni ci̍kāya̱ kaḥ svi̍t
||9||bhūmyā̱ anta̱ṃ paryeke̍ caranti̱ ratha̍sya dhū̱rṣu yu̱ktāso̍ asthuḥ |
śrama̍sya dā̱yaṃ vi bha̍jantyebhyo ya̱dā ya̱mo bhava̍ti ha̱rmye hi̱taḥ
||10||9 vārṣṭihavya upastutaḥ| agniḥ|jagatī, 8 triṣṭup, 9 śakkarī|
ci̱tra icchiśo̱staru̍ṇasya va̱kṣatho̱ na yo mā̱tarā̍va̱pyeti̱ dhāta̍ve |
a̱nū̱dhā yadi̱ jīja̍na̱dadhā̍ ca̱ nu va̱vakṣa̍ sa̱dyo mahi̍ dū̱tyaṃ1 cara̍n
||1||a̱gnirha̱ nāma̍ dhāyi̱ danna̱pasta̍ma̱: saṃ yo vanā̍ yu̱vate̱ bhasma̍nā da̱tā |
a̱bhi̱pra̱murā̍ ju̱hvā̍ svadhva̱ra i̱no na protha̍māno̱ yava̍se̱ vṛṣā̍
||2||taṃ vo̱ viṃ na dru̱ṣada̍ṃ de̱vamandha̍sa̱ indu̱ṃ protha̍ntaṃ pra̱vapa̍ntamarṇa̱vam |
ā̱sā vahni̱ṃ na śo̱ciṣā̍ vira̱pśina̱ṃ mahi̍vrata̱ṃ na sa̱raja̍nta̱madhva̍naḥ
||3||vi yasya̍ te jrayasā̱nasyā̍jara̱ dhakṣo̱rna vātā̱: pari̱ santyacyu̍tāḥ |
ā ra̱ṇvāso̱ yuyu̍dhayo̱ na sa̍tva̱naṃ tri̱taṃ na̍śanta̱ pra śi̱ṣanta̍ i̱ṣṭaye̍
||4||sa ida̱gniḥ kaṇva̍tama̱: kaṇva̍sakhā̱'ryaḥ para̱syānta̍rasya̱ taru̍ṣaḥ |
a̱gniḥ pā̍tu gṛṇa̱to a̱gniḥ sū̱rīna̱gnirda̍dātu̱ teṣā̱mavo̍ naḥ
||5||vā̱jinta̍māya̱ sahya̍se supitrya tṛ̱ṣu cyavā̍no̱ anu̍ jā̱tave̍dase |
a̱nu̱dre ci̱dyo dhṛ̍ṣa̱tā vara̍ṃ sa̱te ma̱hinta̍māya̱ dhanva̱neda̍viṣya̱te
||6||e̱vāgnirmartai̍: sa̱ha sū̱ribhi̱rvasu̍: ṣṭave̱ saha̍saḥ sū̱naro̱ nṛbhi̍: |
mi̱trāso̱ na ye sudhi̍tā ṛtā̱yavo̱ dyāvo̱ na dyu̱mnaira̱bhi santi̱ mānu̍ṣān
||7||ūrjo̍ napātsahasāva̱nniti̍ tvopastu̱tasya̍ vandate̱ vṛṣā̱ vāk |
tvāṃ sto̍ṣāma̱ tvayā̍ su̱vīrā̱ drāghī̍ya̱ āyu̍: prata̱raṃ dadhā̍nāḥ
||8||iti̍ tvāgne vṛṣṭi̱havya̍sya pu̱trā u̍pastu̱tāsa̱ ṛṣa̍yo'vocan |
tām̐śca̍ pā̱hi gṛ̍ṇa̱taśca̍ sū̱rīnvaṣa̱ḍvaṣa̱l̤ityū̱rdhvāso̍ anakṣa̱nnamo̱ nama̱ ityū̱rdhvāso̍ anakṣan
||9||9 sthauro'gniyutaḥ sthauro'gniyūpo vā|indraḥ triṣṭup|
pibā̱ soma̍ṃ maha̱ta i̍ndri̱yāya̱ pibā̍ vṛ̱trāya̱ hanta̍ve śaviṣṭha |
piba̍ rā̱ye śava̍se hū̱yamā̍na̱: piba̱ madhva̍stṛ̱padi̱ndrā vṛ̍ṣasva
||1||a̱sya pi̍ba kṣu̱mata̱: prasthi̍ta̱syendra̱ soma̍sya̱ vara̱mā su̱tasya̍ |
sva̱sti̱dā mana̍sā mādayasvā'rvācī̱no re̱vate̱ saubha̍gāya
||2||ma̱mattu̍ tvā di̱vyaḥ soma̍ indra ma̱mattu̱ yaḥ sū̱yate̱ pārthi̍veṣu |
ma̱mattu̱ yena̱ vari̍vaśca̱kartha̍ ma̱mattu̱ yena̍ niri̱ṇāsi̱ śatrū̍n
||3||ā dvi̱barhā̍ ami̱no yā̱tvindro̱ vṛṣā̱ hari̍bhyā̱ṃ pari̍ṣikta̱mandha̍: |
gavyā su̱tasya̱ prabhṛ̍tasya̱ madhva̍: sa̱trā khedā̍maruśa̱hā vṛ̍ṣasva
||4||ni ti̱gmāni̍ bhrā̱śaya̱nbhrāśyā̱nyava̍ sthi̱rā ta̍nuhi yātu̱jūnā̍m |
u̱grāya̍ te̱ saho̱ bala̍ṃ dadāmi pra̱tītyā̱ śatrū̍nviga̱deṣu̍ vṛśca
||5||vya1rya i̍ndra tanuhi̱ śravā̱ṃsyoja̍: sthi̱reva̱ dhanva̍no̱'bhimā̍tīḥ |
a̱sma̱drya̍gvāvṛdhā̱naḥ saho̍bhi̱rani̍bhṛṣṭasta̱nva̍ṃ vāvṛdhasva
||6||i̱daṃ ha̱virma̍ghava̱ntubhya̍ṃ rā̱taṃ prati̍ samrā̱l̤ahṛ̍ṇāno gṛbhāya |
tubhya̍ṃ su̱to ma̍ghava̱ntubhya̍ṃ pa̱kvo̱3'ddhī̍ndra̱ piba̍ ca̱ prasthi̍tasya
||7||a̱ddhīdi̍ndra̱ prasthi̍te̱mā ha̱vīṃṣi̱ cano̍ dadhiṣva paca̱tota soma̍m |
praya̍svanta̱: prati̍ haryāmasi tvā sa̱tyāḥ sa̍ntu̱ yaja̍mānasya̱ kāmā̍:
||8||prendrā̱gnibhyā̍ṃ suvaca̱syāmi̍yarmi̱ sindhā̍viva̱ prera̍ya̱ṃ nāva̍ma̱rkaiḥ |
ayā̍ iva̱ pari̍ caranti de̱vā ye a̱smabhya̍ṃ dhana̱dā u̱dbhida̍śca
||9||9 bhikṣurāṃgirasaḥ| dhanānnadānaṃ| triṣṭup , 1-2 jagatī|
na vā u̍ de̱vāḥ kṣudha̱midva̱dhaṃ da̍duru̱tāśi̍ta̱mupa̍ gacchanti mṛ̱tyava̍: |
u̱to ra̱yiḥ pṛ̍ṇa̱to nopa̍ dasyatyu̱tāpṛ̍ṇanmarḍi̱tāra̱ṃ na vi̍ndate
||1||ya ā̱dhrāya̍ cakamā̱nāya̍ pi̱tvo'nna̍vā̱ntsanra̍phi̱tāyo̍paja̱gmuṣe̍ |
sthi̱raṃ mana̍: kṛṇu̱te seva̍te pu̱roto ci̱tsa ma̍rḍi̱tāra̱ṃ na vi̍ndate
||2||sa idbho̱jo yo gṛ̱have̱ dadā̱tyanna̍kāmāya̱ cara̍te kṛ̱śāya̍ |
ara̍masmai bhavati̱ yāma̍hūtā u̱tāpa̱rīṣu̍ kṛṇute̱ sakhā̍yam
||3||na sa sakhā̱ yo na dadā̍ti̱ sakhye̍ sacā̱bhuve̱ saca̍mānāya pi̱tvaḥ |
apā̍smā̱tpreyā̱nna tadoko̍ asti pṛ̱ṇanta̍ma̱nyamara̍ṇaṃ cidicchet
||4||pṛ̱ṇī̱yādinnādha̍mānāya̱ tavyā̱ndrāghī̍yāṃsa̱manu̍ paśyeta̱ panthā̍m |
o hi varta̍nte̱ rathye̍va ca̱krā'nyama̍nya̱mupa̍ tiṣṭhanta̱ rāya̍:
||5||mogha̱manna̍ṃ vindate̱ apra̍cetāḥ sa̱tyaṃ bra̍vīmi va̱dha itsa tasya̍ |
nārya̱maṇa̱ṃ puṣya̍ti̱ no sakhā̍ya̱ṃ keva̍lāgho bhavati kevalā̱dī
||6||kṛ̱ṣannitphāla̱ āśi̍taṃ kṛṇoti̱ yannadhvā̍na̱mapa̍ vṛṅkte ca̱ritrai̍: |
vada̍nbra̱hmāva̍dato̱ vanī̍yānpṛ̱ṇannā̱pirapṛ̍ṇantama̱bhi ṣyā̍t
||7||eka̍pā̱dbhūyo̍ dvi̱pado̱ vi ca̍krame dvi̱pāttri̱pāda̍ma̱bhye̍ti pa̱ścāt |
catu̍ṣpādeti dvi̱padā̍mabhisva̱re sa̱mpaśya̍npa̱ṅktīru̍pa̱tiṣṭha̍mānaḥ
||8||sa̱mau ci̱ddhastau̱ na sa̱maṃ vi̍viṣṭaḥ sammā̱tarā̍ ci̱nna sa̱maṃ du̍hāte |
ya̱mayo̍ści̱nna sa̱mā vī̱ryā̍ṇi jñā̱tī ci̱tsantau̱ na sa̱maṃ pṛ̍ṇītaḥ
||9||9 urukṣaya āmahīyavaḥ| rakṣohā'gniḥ| gāyatrī|
agne̱ haṃsi̱ nya1triṇa̱ṃ dīdya̱nmartye̱ṣvā | sve kṣaye̍ śucivrata
||1||utti̍ṣṭhasi̱ svā̍huto ghṛ̱tāni̱ prati̍ modase | yattvā̱ sruca̍: sa̱masthi̍ran
||2||sa āhu̍to̱ vi ro̍cate̱'gnirī̱l̤enyo̍ gi̱rā | sru̱cā pratī̍kamajyate
||3||ghṛ̱tenā̱gniḥ sama̍jyate̱ madhu̍pratīka̱ āhu̍taḥ | roca̍māno vi̱bhāva̍suḥ
||4||jara̍māṇa̱: sami̍dhyase de̱vebhyo̍ havyavāhana | taṃ tvā̍ havanta̱ martyā̍:
||5||taṃ ma̍rtā̱ ama̍rtyaṃ ghṛ̱tenā̱gniṃ sa̍paryata | adā̍bhyaṃ gṛ̱hapa̍tim
||6||adā̍bhyena śo̱ciṣā'gne̱ rakṣa̱stvaṃ da̍ha | go̱pā ṛ̱tasya̍ dīdihi
||7||sa tvama̍gne̱ pratī̍kena̱ pratyo̍ṣa yātudhā̱nya̍: | u̱ru̱kṣaye̍ṣu̱ dīdya̍t
||8||taṃ tvā̍ gī̱rbhiru̍ru̱kṣayā̍ havya̱vāha̱ṃ samī̍dhire | yaji̍ṣṭha̱ṃ mānu̍ṣe̱ jane̍
||9||13 aindro laba:|ātmā (indraḥ) | gāyatrī|
iti̱ vā iti̍ me̱ mano̱ gāmaśva̍ṃ sanuyā̱miti̍ | ku̱vitsoma̱syāpā̱miti̍
||1||pra vātā̍ iva̱ dodha̍ta̱ unmā̍ pī̱tā a̍yaṃsata | ku̱vitsoma̱syāpā̱miti̍
||2||unmā̍ pī̱tā a̍yaṃsata̱ ratha̱maśvā̍ ivā̱śava̍: | ku̱vitsoma̱syāpā̱miti̍
||3||upa̍ mā ma̱tira̍sthita vā̱śrā pu̱trami̍va pri̱yam | ku̱vitsoma̱syāpā̱miti̍
||4||a̱haṃ taṣṭe̍va va̱ndhura̱ṃ parya̍cāmi hṛ̱dā ma̱tim | ku̱vitsoma̱syāpā̱miti̍
||5||na̱hi me̍ akṣi̱pacca̱nā'cchā̍ntsu̱: pañca̍ kṛ̱ṣṭaya̍: | ku̱vitsoma̱syāpā̱miti̍
||6||na̱hi me̱ roda̍sī u̱bhe a̱nyaṃ pa̱kṣaṃ ca̱na prati̍ | ku̱vitsoma̱syāpā̱miti̍
||7||a̱bhi dyāṃ ma̍hi̱nā bhu̍vama̱bhī̱3māṃ pṛ̍thi̱vīṃ ma̱hīm | ku̱vitsoma̱syāpā̱miti̍
||8||hantā̱haṃ pṛ̍thi̱vīmi̱māṃ ni da̍dhānī̱ha ve̱ha vā̍ | ku̱vitsoma̱syāpā̱miti̍
||9||o̱ṣamitpṛ̍thi̱vīma̱haṃ ja̱ṅghanā̍nī̱ha ve̱ha vā̍ | ku̱vitsoma̱syāpā̱miti̍
||10||di̱vi me̍ a̱nyaḥ pa̱kṣo̱3'dho a̱nyama̍cīkṛṣam | ku̱vitsoma̱syāpā̱miti̍
||11||a̱hama̍smi mahāma̱ho̍'bhina̱bhyamudī̍ṣitaḥ | ku̱vitsoma̱syāpā̱miti̍
||12||gṛ̱ho yā̱myara̍ṃkṛto de̱vebhyo̍ havya̱vāha̍naḥ | ku̱vitsoma̱syāpā̱miti̍
||13||9 ātharvaṇo bṛhahivaḥ| indraḥ| triṣṭup|
tadidā̍sa̱ bhuva̍neṣu̱ jyeṣṭha̱ṃ yato̍ ja̱jña u̱grastve̱ṣanṛ̍mṇaḥ |
sa̱dyo ja̍jñā̱no ni ri̍ṇāti̱ śatrū̱nanu̱ yaṃ viśve̱ mada̱ntyūmā̍:
||1||vā̱vṛ̱dhā̱naḥ śava̍sā̱ bhūryo̍jā̱: śatru̍rdā̱sāya̍ bhi̱yasa̍ṃ dadhāti |
avya̍nacca vya̱nacca̱ sasni̱ saṃ te̍ navanta̱ prabhṛ̍tā̱ made̍ṣu
||2||tve kratu̱mapi̍ vṛñjanti̱ viśve̱ dviryade̱te trirbhava̱ntyūmā̍: |
svā̱doḥ svādī̍yaḥ svā̱dunā̍ sṛjā̱ sama̱daḥ su madhu̱ madhu̍nā̱bhi yo̍dhīḥ
||3||iti̍ ci̱ddhi tvā̱ dhanā̱ jaya̍nta̱ṃ made̍made anu̱mada̍nti̱ viprā̍: |
ojī̍yo dhṛṣṇo sthi̱ramā ta̍nuṣva̱ mā tvā̍ dabhanyātu̱dhānā̍ du̱revā̍:
||4||tvayā̍ va̱yaṃ śā̍śadmahe̱ raṇe̍ṣu pra̱paśya̍nto yu̱dhenyā̍ni̱ bhūri̍ |
co̱dayā̍mi ta̱ āyu̍dhā̱ vaco̍bhi̱: saṃ te̍ śiśāmi̱ brahma̍ṇā̱ vayā̍ṃsi
||5||stu̱ṣeyya̍ṃ puru̱varpa̍sa̱mṛbhva̍mi̱nata̍mamā̱ptyamā̱ptyānā̍m |
ā da̍rṣate̱ śava̍sā sa̱pta dānū̱npra sā̍kṣate prati̱mānā̍ni̱ bhūri̍
||6||ni tadda̍dhi̱ṣe'va̍ra̱ṃ para̍ṃ ca̱ yasmi̱nnāvi̱thāva̍sā duro̱ṇe |
ā mā̱tarā̍ sthāpayase jiga̱tnū ata̍ inoṣi̱ karva̍rā pu̱rūṇi̍
||7||i̱mā brahma̍ bṛ̱haddi̍vo viva̱ktīndrā̍ya śū̱ṣama̍gri̱yaḥ sva̱rṣāḥ |
ma̱ho go̱trasya̍ kṣayati sva̱rājo̱ dura̍śca̱ viśvā̍ avṛṇo̱dapa̱ svāḥ
||8||e̱vā ma̱hānbṛ̱haddi̍vo̱ atha̱rvā'vo̍ca̱tsvāṃ ta̱nva1mindra̍me̱va |
svasā̍ro māta̱ribhva̍rīrari̱prā hi̱nvanti̍ ca̱ śava̍sā va̱rdhaya̍nti ca
||9||10 hiraṇyagarbhaḥ prājāpatya:| kaḥ(prajāpatiḥ)| triṣṭup|
hi̱ra̱ṇya̱ga̱rbhaḥ sama̍varta̱tāgre̍ bhū̱tasya̍ jā̱taḥ pati̱reka̍ āsīt |
sa dā̍dhāra pṛthi̱vīṃ dyāmu̱temāṃ kasmai̍ de̱vāya̍ ha̱viṣā̍ vidhema
||1||ya ā̍tma̱dā ba̍la̱dā yasya̱ viśva̍ u̱pāsa̍te pra̱śiṣa̱ṃ yasya̍ de̱vāḥ |
yasya̍ chā̱yāmṛta̱ṃ yasya̍ mṛ̱tyuḥ kasmai̍ de̱vāya̍ ha̱viṣā̍ vidhema
||2||yaḥ prā̍ṇa̱to ni̍miṣa̱to ma̍hi̱tvaika̱ idrājā̱ jaga̍to ba̱bhūva̍ |
ya īśe̍ a̱sya dvi̱pada̱ścatu̍ṣpada̱: kasmai̍ de̱vāya̍ ha̱viṣā̍ vidhema
||3||yasye̱me hi̱mava̍nto mahi̱tvā yasya̍ samu̱draṃ ra̱sayā̍ sa̱hāhuḥ |
yasye̱māḥ pra̱diśo̱ yasya̍ bā̱hū kasmai̍ de̱vāya̍ ha̱viṣā̍ vidhema
||4||yena̱ dyauru̱grā pṛ̍thi̱vī ca̍ dṛ̱l̤hā yena̱ sva̍ stabhi̱taṃ yena̱ nāka̍: |
yo a̱ntari̍kṣe̱ raja̍so vi̱māna̱: kasmai̍ de̱vāya̍ ha̱viṣā̍ vidhema
||5||yaṃ kranda̍sī̱ ava̍sā tastabhā̱ne a̱bhyaikṣe̍tā̱ṃ mana̍sā̱ reja̍māne |
yatrādhi̱ sūra̱ udi̍to vi̱bhāti̱ kasmai̍ de̱vāya̍ ha̱viṣā̍ vidhema
||6||āpo̍ ha̱ yadbṛ̍ha̱tīrviśva̱māya̱ngarbha̱ṃ dadhā̍nā ja̱naya̍ntīra̱gnim |
tato̍ de̱vānā̱ṃ sama̍varta̱tāsu̱reka̱: kasmai̍ de̱vāya̍ ha̱viṣā̍ vidhema
||7||yaści̱dāpo̍ mahi̱nā pa̱ryapa̍śya̱ddakṣa̱ṃ dadhā̍nā ja̱naya̍ntīrya̱jñam |
yo de̱veṣvadhi̍ de̱va eka̱ āsī̱tkasmai̍ de̱vāya̍ ha̱viṣā̍ vidhema
||8||mā no̍ hiṃsījjani̱tā yaḥ pṛ̍thi̱vyā yo vā̱ diva̍ṃ sa̱tyadha̍rmā ja̱jāna̍ |
yaścā̱paśca̱ndrā bṛ̍ha̱tīrja̱jāna̱ kasmai̍ de̱vāya̍ ha̱viṣā̍ vidhema
||9||prajā̍pate̱ na tvade̱tānya̱nyo viśvā̍ jā̱tāni̱ pari̱ tā ba̍bhūva |
yatkā̍māste juhu̱mastanno̍ astu va̱yaṃ syā̍ma̱ pata̍yo rayī̱ṇām
||10||8 citramahā vāsiṣṭhaḥ | agniḥ| jagatīḥ 1,5 triṣṭup|
vasu̱ṃ na ci̱trama̍hasaṃ gṛṇīṣe vā̱maṃ śeva̱mati̍thimadviṣe̱ṇyam |
sa rā̍sate śu̱rudho̍ vi̱śvadhā̍yaso̱'gnirhotā̍ gṛ̱hapa̍tiḥ su̱vīrya̍m
||1||ju̱ṣā̱ṇo a̍gne̱ prati̍ harya me̱ vaco̱ viśvā̍ni vi̱dvānva̱yunā̍ni sukrato |
ghṛta̍nirṇi̱gbrahma̍ṇe gā̱tumera̍ya̱ tava̍ de̱vā a̍janaya̱nnanu̍ vra̱tam
||2||sa̱pta dhāmā̍ni pari̱yannama̍rtyo̱ dāśa̍ddā̱śuṣe̍ su̱kṛte̍ māmahasva |
su̱vīre̍ṇa ra̱yiṇā̍gne svā̱bhuvā̱ yasta̱ āna̍ṭ sa̱midhā̱ taṃ ju̍ṣasva
||3||ya̱jñasya̍ ke̱tuṃ pra̍tha̱maṃ pu̱rohi̍taṃ ha̱viṣma̍nta īl̤ate sa̱pta vā̱jina̍m |
śṛ̱ṇvanta̍ma̱gniṃ ghṛ̱tapṛ̍ṣṭhamu̱kṣaṇa̍ṃ pṛ̱ṇanta̍ṃ de̱vaṃ pṛ̍ṇa̱te su̱vīrya̍m
||4||tvaṃ dū̱taḥ pra̍tha̱mo vare̍ṇya̱: sa hū̱yamā̍no a̱mṛtā̍ya matsva |
tvāṃ ma̍rjayanma̱ruto̍ dā̱śuṣo̍ gṛ̱he tvāṃ stome̍bhi̱rbhṛga̍vo̱ vi ru̍rucuḥ
||5||iṣa̍ṃ du̱hantsu̱dughā̍ṃ vi̱śvadhā̍yasaṃ yajña̱priye̱ yaja̍mānāya sukrato |
agne̍ ghṛ̱tasnu̱striṝ̱tāni̱ dīdya̍dva̱rtirya̱jñaṃ pa̍ri̱yantsu̍kratūyase
||6||tvāmida̱syā u̱ṣaso̱ vyu̍ṣṭiṣu dū̱taṃ kṛ̍ṇvā̱nā a̍yajanta̱ mānu̍ṣāḥ |
tvāṃ de̱vā ma̍ha̱yāyyā̍ya vāvṛdhu̱rājya̍magne nimṛ̱janto̍ adhva̱re
||7||ni tvā̱ vasi̍ṣṭhā ahvanta vā̱jina̍ṃ gṛ̱ṇanto̍ agne vi̱dathe̍ṣu ve̱dhasa̍: |
rā̱yaspoṣa̱ṃ yaja̍māneṣu dhāraya yū̱yaṃ pā̍ta sva̱stibhi̱: sadā̍ naḥ
||8||8 veno bhārgavaḥ| venaḥ| triṣṭup|
a̱yaṃ ve̱naśco̍daya̱tpṛśni̍garbhā̱ jyoti̍rjarāyū̱ raja̍so vi̱māne̍ |
i̱mama̱pāṃ sa̍ṃga̱me sūrya̍sya̱ śiśu̱ṃ na viprā̍ ma̱tibhī̍ rihanti
||1||sa̱mu̱drādū̱rmimudi̍yarti ve̱no na̍bho̱jāḥ pṛ̱ṣṭhaṃ ha̍rya̱tasya̍ darśi |
ṛ̱tasya̱ sānā̱vadhi̍ vi̱ṣṭapi̱ bhrāṭ sa̍mā̱naṃ yoni̍ma̱bhya̍nūṣata̱ vrāḥ
||2||sa̱mā̱naṃ pū̱rvīra̱bhi vā̍vaśā̱nāstiṣṭha̍nva̱tsasya̍ mā̱tara̱: sanī̍l̤āḥ |
ṛ̱tasya̱ sānā̱vadhi̍ cakramā̱ṇā ri̱hanti̱ madhvo̍ a̱mṛta̍sya̱ vāṇī̍:
||3||jā̱nanto̍ rū̱pama̍kṛpanta̱ viprā̍ mṛ̱gasya̱ ghoṣa̍ṃ mahi̱ṣasya̱ hi gman |
ṛ̱tena̱ yanto̱ adhi̱ sindhu̍masthurvi̱dadga̍ndha̱rvo a̱mṛtā̍ni̱ nāma̍
||4||a̱psa̱rā jā̱ramu̍pasiṣmiyā̱ṇā yoṣā̍ bibharti para̱me vyo̍man |
cara̍tpri̱yasya̱ yoni̍ṣu pri̱yaḥ santsīda̍tpa̱kṣe hi̍ra̱ṇyaye̱ sa ve̱naḥ
||5||nāke̍ supa̱rṇamupa̱ yatpata̍ntaṃ hṛ̱dā vena̍nto a̱bhyaca̍kṣata tvā |
hira̍ṇyapakṣa̱ṃ varu̍ṇasya dū̱taṃ ya̱masya̱ yonau̍ śaku̱naṃ bhu̍ra̱ṇyum
||6||ū̱rdhvo ga̍ndha̱rvo adhi̱ nāke̍ asthātpra̱tyaṅci̱trā bibhra̍da̱syāyu̍dhāni |
vasā̍no̱ atka̍ṃ sura̱bhiṃ dṛ̱śe kaṃ sva1rṇa nāma̍ janata pri̱yāṇi̍
||7||dra̱psaḥ sa̍mu̱drama̱bhi yajjigā̍ti̱ paśya̱ngṛdhra̍sya̱ cakṣa̍sā̱ vidha̍rman |
bhā̱nuḥ śu̱kreṇa̍ śo̱ciṣā̍ cakā̱nastṛ̱tīye̍ cakre̱ raja̍si pri̱yāṇi̍
||8||9 agni:, 1,5-9 agni-varuṇa-somāḥ| 1agniḥ,2-4 agnerātmāḥ, 5,7-8 varuṇa:, 6 somaḥ, 9 indraḥ| triṣṭup 7 jagatī|
i̱maṃ no̍ agna̱ upa̍ ya̱jñamehi̱ pañca̍yāmaṃ tri̱vṛta̍ṃ sa̱ptata̍ntum |
aso̍ havya̱vāl̤u̱ta na̍: puro̱gā jyoge̱va dī̱rghaṃ tama̱ āśa̍yiṣṭhāḥ
||1||ade̍vādde̱vaḥ pra̱catā̱ guhā̱ yanpra̱paśya̍māno amṛta̱tvame̍mi |
śi̱vaṃ yatsanta̱maśi̍vo̱ jahā̍mi̱ svātsa̱khyādara̍ṇī̱ṃ nābhi̍memi
||2||paśya̍nna̱nyasyā̱ ati̍thiṃ va̱yāyā̍ ṛ̱tasya̱ dhāma̱ vi mi̍me pu̱rūṇi̍ |
śaṃsā̍mi pi̱tre asu̍rāya̱ śeva̍mayajñi̱yādya̱jñiya̍ṃ bhā̱game̍mi
||3||ba̱hvīḥ samā̍ akarama̱ntara̍smi̱nnindra̍ṃ vṛṇā̱naḥ pi̱tara̍ṃ jahāmi |
a̱gniḥ somo̱ varu̍ṇa̱ste cya̍vante pa̱ryāva̍rdrā̱ṣṭraṃ tada̍vāmyā̱yan
||4||nirmā̍yā u̱ tye asu̍rā abhūva̱ntvaṃ ca̍ mā varuṇa kā̱mayā̍se |
ṛ̱tena̍ rāja̱nnanṛ̍taṃ vivi̱ñcanmama̍ rā̱ṣṭrasyādhi̍patya̱mehi̍
||5||i̱daṃ sva̍ri̱damidā̍sa vā̱mama̱yaṃ pra̍kā̱śa u̱rva1ntari̍kṣam |
hanā̍va vṛ̱traṃ ni̱rehi̍ soma ha̱viṣṭvā̱ santa̍ṃ ha̱viṣā̍ yajāma
||6||ka̱viḥ ka̍vi̱tvā di̱vi rū̱pamāsa̍ja̱dapra̍bhūtī̱ varu̍ṇo̱ nira̱paḥ sṛ̍jat |
kṣema̍ṃ kṛṇvā̱nā jana̍yo̱ na sindha̍va̱stā a̍sya̱ varṇa̱ṃ śuca̍yo bharibhrati
||7||tā a̍sya̱ jyeṣṭha̍mindri̱yaṃ sa̍cante̱ tā ī̱mā kṣe̍ti sva̱dhayā̱ mada̍ntīḥ |
tā ī̱ṃ viśo̱ na rājā̍naṃ vṛṇā̱nā bī̍bha̱tsuvo̱ apa̍ vṛ̱trāda̍tiṣṭhan
||8||bī̱bha̱tsūnā̍ṃ sa̱yuja̍ṃ ha̱ṃsamā̍hura̱pāṃ di̱vyānā̍ṃ sa̱khye cara̍ntam |
a̱nu̱ṣṭubha̱manu̍ carcū̱ryamā̍ṇa̱mindra̱ṃ ni ci̍kyuḥ ka̱vayo̍ manī̱ṣā
||9||8 vāgāmbhṛṇī| ātmā| triṣṭup , 2 jagatī|
a̱haṃ ru̱drebhi̱rvasu̍bhiścarāmya̱hamā̍di̱tyairu̱ta vi̱śvade̍vaiḥ |
a̱haṃ mi̱trāvaru̍ṇo̱bhā bi̍bharmya̱hami̍ndrā̱gnī a̱hama̱śvino̱bhā
||1||a̱haṃ soma̍māha̱nasa̍ṃ bibharmya̱haṃ tvaṣṭā̍ramu̱ta pū̱ṣaṇa̱ṃ bhaga̍m |
a̱haṃ da̍dhāmi̱ dravi̍ṇaṃ ha̱viṣma̍te suprā̱vye̱3 yaja̍mānāya sunva̱te
||2||a̱haṃ rāṣṭrī̍ sa̱ṃgama̍nī̱ vasū̍nāṃ ciki̱tuṣī̍ pratha̱mā ya̱jñiyā̍nām |
tāṃ mā̍ de̱vā vya̍dadhuḥ puru̱trā bhūri̍sthātrā̱ṃ bhūryā̍ve̱śaya̍ntīm
||3||mayā̱ so anna̍matti̱ yo vi̱paśya̍ti̱ yaḥ prāṇi̍ti̱ ya ī̍ṃ śṛ̱ṇotyu̱ktam |
a̱ma̱ntavo̱ māṃ ta upa̍ kṣiyanti śru̱dhi śru̍ta śraddhi̱vaṃ te̍ vadāmi
||4||a̱hame̱va sva̱yami̱daṃ va̍dāmi̱ juṣṭa̍ṃ de̱vebhi̍ru̱ta mānu̍ṣebhiḥ |
yaṃ kā̱maye̱ taṃta̍mu̱graṃ kṛ̍ṇomi̱ taṃ bra̱hmāṇa̱ṃ tamṛṣi̱ṃ taṃ su̍me̱dhām
||5||a̱haṃ ru̱drāya̱ dhanu̱rā ta̍nomi brahma̱dviṣe̱ śara̍ve̱ hanta̱vā u̍ |
a̱haṃ janā̍ya sa̱mada̍ṃ kṛṇomya̱haṃ dyāvā̍pṛthi̱vī ā vi̍veśa
||6||a̱haṃ su̍ve pi̱tara̍masya mū̱rdhanmama̱ yoni̍ra̱psva1ntaḥ sa̍mu̱dre |
tato̱ vi ti̍ṣṭhe̱ bhuva̱nānu̱ viśvo̱tāmūṃ dyāṃ va̱rṣmaṇopa̍ spṛśāmi
||7||a̱hame̱va vāta̍ iva̱ pra vā̍myā̱rabha̍māṇā̱ bhuva̍nāni̱ viśvā̍ |
pa̱ro di̱vā pa̱ra e̱nā pṛ̍thi̱vyaitāva̍tī mahi̱nā saṃ ba̍bhūva
||8||8 śailūṣiḥ kulmalabarhiṣo, vāmadevyo'homugvā| viśvedevāḥ| upariṣṭādbṛhatī,8 triṣṭup|
na tamaṃho̱ na du̍ri̱taṃ devā̍so aṣṭa̱ martya̍m | sa̱joṣa̍so̱ yama̍rya̱mā mi̱tro naya̍nti̱ varu̍ṇo̱ ati̱ dviṣa̍:
||1||taddhi va̱yaṃ vṛ̍ṇī̱mahe̱ varu̍ṇa̱ mitrārya̍man | yenā̱ niraṃha̍so yū̱yaṃ pā̱tha ne̱thā ca̱ martya̱mati̱ dviṣa̍:
||2||te nū̱naṃ no̱'yamū̱taye̱ varu̍ṇo mi̱tro a̍rya̱mā | nayi̍ṣṭhā u no ne̱ṣaṇi̱ parṣi̍ṣṭhā u naḥ pa̱rṣaṇyati̱ dviṣa̍:
||3||yū̱yaṃ viśva̱ṃ pari̍ pātha̱ varu̍ṇo mi̱tro a̍rya̱mā | yu̱ṣmāka̱ṃ śarma̍ṇi pri̱ye syāma̍ supraṇīta̱yo'ti̱ dviṣa̍:
||4||ā̱di̱tyāso̱ ati̱ sridho̱ varu̍ṇo mi̱tro a̍rya̱mā | u̱graṃ ma̱rudbhī̍ ru̱draṃ hu̍ve̱mendra̍ma̱gniṃ sva̱staye'ti̱ dviṣa̍:
||5||netā̍ra ū̱ ṣu ṇa̍sti̱ro varu̍ṇo mi̱tro a̍rya̱mā | ati̱ viśvā̍ni duri̱tā rājā̍naścarṣaṇī̱nāmati̱ dviṣa̍:
||6||śu̱nama̱smabhya̍mū̱taye̱ varu̍ṇo mi̱tro a̍rya̱mā | śarma̍ yacchantu sa̱pratha̍ ādi̱tyāso̱ yadīma̍he̱ ati̱ dviṣa̍:
||7||yathā̍ ha̱ tyadva̍savo gau̱rya̍ṃ citpa̱di ṣi̱tāmamu̍ñcatā yajatrāḥ |
e̱vo ṣva1smanmu̍ñcatā̱ vyaṃha̱: pra tā̍ryagne prata̱raṃ na̱ āyu̍:
||8||8 kuśikaḥ saubharaḥ, rātrirvā bhāradvājī| rātriḥ| gāyatrī|
rātrī̱ vya̍khyadāya̱tī pu̍ru̱trā de̱vya1kṣabhi̍: | viśvā̱ adhi̱ śriyo̍'dhita
||1||orva̍prā̱ ama̍rtyā ni̱vato̍ de̱vyu1dvata̍: | jyoti̍ṣā bādhate̱ tama̍:
||2||niru̱ svasā̍ramaskṛto̱ṣasa̍ṃ de̱vyā̍ya̱tī | apedu̍ hāsate̱ tama̍:
||3||sā no̍ a̱dya yasyā̍ va̱yaṃ ni te̱ yāma̱nnavi̍kṣmahi | vṛ̱kṣe na va̍sa̱tiṃ vaya̍:
||4||ni grāmā̍so avikṣata̱ ni pa̱dvanto̱ ni pa̱kṣiṇa̍: | ni śye̱nāsa̍ścida̱rthina̍:
||5||yā̱vayā̍ vṛ̱kyaṃ1 vṛka̍ṃ ya̱vaya̍ ste̱namū̍rmye | athā̍ naḥ su̱tarā̍ bhava
||6||upa̍ mā̱ pepi̍śa̱ttama̍: kṛ̱ṣṇaṃ vya̍ktamasthita | uṣa̍ ṛ̱ṇeva̍ yātaya
||7||upa̍ te̱ gā i̱vāka̍raṃ vṛṇī̱ṣva du̍hitardivaḥ | rātri̱ stoma̱ṃ na ji̱gyuṣe̍
||8||9 vihavya āṃgirasaḥ| viśvedevāḥ| triṣṭup , 9 jagatī|
mamā̍gne̱ varco̍ viha̱veṣva̍stu va̱yaṃ tvendhā̍nāsta̱nva̍ṃ puṣema |
mahya̍ṃ namantāṃ pra̱diśa̱ścata̍sra̱stvayādhya̍kṣeṇa̱ pṛta̍nā jayema
||1||mama̍ de̱vā vi̍ha̱ve sa̍ntu̱ sarva̱ indra̍vanto ma̱ruto̱ viṣṇu̍ra̱gniḥ |
mamā̱ntari̍kṣamu̱rulo̍kamastu̱ mahya̱ṃ vāta̍: pavatā̱ṃ kāme̍ a̱smin
||2||mayi̍ de̱vā dravi̍ṇa̱mā ya̍jantā̱ṃ mayyā̱śīra̍stu̱ mayi̍ de̱vahū̍tiḥ |
daivyā̱ hotā̍ro vanuṣanta̱ pūrve'ri̍ṣṭāḥ syāma ta̱nvā̍ su̱vīrā̍:
||3||mahya̍ṃ yajantu̱ mama̱ yāni̍ ha̱vyā''kū̍tiḥ sa̱tyā mana̍so me astu |
eno̱ mā ni gā̍ṃ kata̱macca̱nāhaṃ viśve̍ devāso̱ adhi̍ vocatā naḥ
||4||devī̍: ṣal̤urvīru̱ru na̍: kṛṇota̱ viśve̍ devāsa i̱ha vī̍rayadhvam |
mā hā̍smahi pra̱jayā̱ mā ta̱nūbhi̱rmā ra̍dhāma dviṣa̱te so̍ma rājan
||5||agne̍ ma̱nyuṃ pra̍tinu̱danpare̍ṣā̱mada̍bdho go̱pāḥ pari̍ pāhi na̱stvam |
pra̱tyañco̍ yantu ni̱guta̱: puna̱ste̱3'maiṣā̍ṃ ci̱ttaṃ pra̱budhā̱ṃ vi ne̍śat
||6||dhā̱tā dhā̍tṝ̱ṇāṃ bhuva̍nasya̱ yaspati̍rde̱vaṃ trā̱tāra̍mabhimātiṣā̱ham |
i̱maṃ ya̱jñama̱śvino̱bhā bṛha̱spati̍rde̱vāḥ pā̍ntu̱ yaja̍mānaṃ nya̱rthāt
||7||u̱ru̱vyacā̍ no mahi̱ṣaḥ śarma̍ yaṃsada̱sminhave̍ puruhū̱taḥ pu̍ru̱kṣuḥ |
sa na̍: pra̱jāyai̍ haryaśva mṛl̤a̱yendra̱ mā no̍ rīriṣo̱ mā parā̍ dāḥ
||8||ye na̍: sa̱patnā̱ apa̱ te bha̍vantvindrā̱gnibhyā̱mava̍ bādhāmahe̱ tān |
vasa̍vo ru̱drā ā̍di̱tyā u̍pari̱spṛśa̍ṃ mo̱graṃ cettā̍ramadhirā̱jama̍kran
||9||7 prajāpatiḥ parameṣṭhī| bhāvavṛttam| triṣṭup|
nāsa̍dāsī̱nno sadā̍sītta̱dānī̱ṃ nāsī̱drajo̱ no vyo̍mā pa̱ro yat |
kimāva̍rīva̱: kuha̱ kasya̱ śarma̱nnambha̱: kimā̍sī̱dgaha̍naṃ gabhī̱ram
||1||na mṛ̱tyurā̍sīda̱mṛta̱ṃ na tarhi̱ na rātryā̱ ahna̍ āsītprake̱taḥ |
ānī̍davā̱taṃ sva̱dhayā̱ tadeka̱ṃ tasmā̍ddhā̱nyanna pa̱raḥ kiṃ ca̱nāsa̍
||2||tama̍ āsī̱ttama̍sā gū̱l̤hamagre̍'prake̱taṃ sa̍li̱laṃ sarva̍mā i̱dam |
tu̱cchyenā̱bhvapi̍hita̱ṃ yadāsī̱ttapa̍sa̱stanma̍hi̱nājā̍ya̱taika̍m
||3||kāma̱stadagre̱ sama̍varta̱tādhi̱ mana̍so̱ reta̍: pratha̱maṃ yadāsī̍t |
sa̱to bandhu̱masa̍ti̱ nira̍vindanhṛ̱di pra̱tīṣyā̍ ka̱vayo̍ manī̱ṣā
||4||ti̱ra̱ścīno̱ vita̍to ra̱śmire̍ṣāma̱dhaḥ svi̍dā̱sī3du̱pari̍ svidāsī3t |
re̱to̱dhā ā̍sanmahi̱māna̍ āsantsva̱dhā a̱vastā̱tpraya̍tiḥ pa̱rastā̍t
||5||ko a̱ddhā ve̍da̱ ka i̱ha pra vo̍ca̱tkuta̱ ājā̍tā̱ kuta̍ i̱yaṃ visṛ̍ṣṭiḥ |
a̱rvāgde̱vā a̱sya vi̱sarja̍ne̱nā'thā̱ ko ve̍da̱ yata̍ āba̱bhūva̍
||6||i̱yaṃ visṛ̍ṣṭi̱ryata̍ āba̱bhūva̱ yadi̍ vā da̱dhe yadi̍ vā̱ na |
yo a̱syādhya̍kṣaḥ para̱me vyo̍ma̱ntso a̱ṅga ve̍da̱ yadi̍ vā̱ na veda̍
||7||7 yajñaḥ prājāpatyaḥ| bhāvavṛttam| triṣṭup , 1 jagatī|
yo ya̱jño vi̱śvata̱stantu̍bhista̱ta eka̍śataṃ devaka̱rmebhi̱rāya̍taḥ |
i̱me va̍yanti pi̱taro̱ ya ā̍ya̱yuḥ pra va̱yāpa̍ va̱yetyā̍sate ta̱te
||1||pumā̍m̐ enaṃ tanuta̱ utkṛ̍ṇatti̱ pumā̱nvi ta̍tne̱ adhi̱ nāke̍ a̱smin |
i̱me ma̱yūkhā̱ upa̍ sedurū̱ sada̱: sāmā̍ni cakru̱stasa̍rā̱ṇyota̍ve
||2||kāsī̍tpra̱mā pra̍ti̱mā kiṃ ni̱dāna̱mājya̱ṃ kimā̍sītpari̱dhiḥ ka ā̍sīt |
chanda̱: kimā̍sī̱tprau̍ga̱ṃ kimu̱kthaṃ yadde̱vā de̱vamaya̍janta̱ viśve̍
||3||a̱gnergā̍ya̱trya̍bhavatsa̱yugvo̱ṣṇiha̍yā savi̱tā saṃ ba̍bhūva |
a̱nu̱ṣṭubhā̱ soma̍ u̱kthairmaha̍svā̱nbṛha̱spate̍rbṛha̱tī vāca̍māvat
||4||vi̱rāṇmi̱trāvaru̍ṇayorabhi̱śrīrindra̍sya tri̱ṣṭubi̱ha bhā̱go ahna̍: |
viśvā̍nde̱vāñjaga̱tyā vi̍veśa̱ tena̍ cākḷpra̱ ṛṣa̍yo manu̱ṣyā̍:
||5||cā̱kḷ̱pre tena̱ ṛṣa̍yo manu̱ṣyā̍ ya̱jñe jā̱te pi̱taro̍ naḥ purā̱ṇe |
paśya̍nmanye̱ mana̍sā̱ cakṣa̍sā̱ tānya i̱maṃ ya̱jñamaya̍janta̱ pūrve̍
||6||sa̱hasto̍māḥ sa̱hacha̍ndasa ā̱vṛta̍: sa̱hapra̍mā̱ ṛṣa̍yaḥ sa̱pta daivyā̍: |
pūrve̍ṣā̱ṃ panthā̍manu̱dṛśya̱ dhīrā̍ a̱nvāle̍bhire ra̱thyo̱3 na ra̱śmīn
||7||7 sukīrtiḥ kākṣīvat| indraḥ,4-5 aśvinau| triṣṭup , 4 anuṣṭup|
apa̱ prāca̍ indra̱ viśvā̍m̐ a̱mitrā̱napāpā̍co abhibhūte nudasva |
apodī̍co̱ apa̍ śūrādha̱rāca̍ u̱rau yathā̱ tava̱ śarma̱nmade̍ma
||1||ku̱vida̱ṅga yava̍manto̱ yava̍ṃ ci̱dyathā̱ dāntya̍nupū̱rvaṃ vi̱yūya̍ |
i̱hehai̍ṣāṃ kṛṇuhi̱ bhoja̍nāni̱ ye ba̱rhiṣo̱ namo̍vṛkti̱ṃ na ja̱gmuḥ
||2||na̱hi sthūryṛ̍tu̱thā yā̱tamasti̱ nota śravo̍ vivide saṃga̱meṣu̍ |
ga̱vyanta̱ indra̍ṃ sa̱khyāya̱ viprā̍ aśvā̱yanto̱ vṛṣa̍ṇaṃ vā̱jaya̍ntaḥ
||3||yu̱vaṃ su̱rāma̍maśvinā̱ namu̍cāvāsu̱re sacā̍ | vi̱pi̱pā̱nā śu̍bhaspatī̱ indra̱ṃ karma̍svāvatam
||4||pu̱trami̍va pi̱tarā̍va̱śvino̱bhendrā̱vathu̱: kāvyai̍rda̱ṃsanā̍bhiḥ |
yatsu̱rāma̱ṃ vyapi̍ba̱: śacī̍bhi̱: sara̍svatī tvā maghavannabhiṣṇak
||5||indra̍: su̱trāmā̱ svavā̱m̐ avo̍bhiḥ sumṛl̤ī̱ko bha̍vatu vi̱śvave̍dāḥ |
bādha̍tā̱ṃ dveṣo̱ abha̍yaṃ kṛṇotu su̱vīrya̍sya̱ pata̍yaḥ syāma
||6||tasya̍ va̱yaṃ su̍ma̱tau ya̱jñiya̱syā'pi̍ bha̱dre sau̍mana̱se syā̍ma |
sa su̱trāmā̱ svavā̱m̐ indro̍ a̱sme ā̱rācci̱ddveṣa̍: sanu̱taryu̍yotu
||7||7 śakapūto nārmedhaḥ| mitrāvaruṇau, 1 dyubhūmyaśvinaḥ| virāḍrūpā, 1 nyaṅkusāriṇī, 2,6 prastārapaṃktiḥ, 7 mahāsatobṛhatī|
ī̱jā̱namiddyaurgū̱rtāva̍surījā̱naṃ bhūmi̍ra̱bhi pra̍bhū̱ṣaṇi̍ |
ī̱jā̱naṃ de̱vāva̱śvinā̍va̱bhi su̱mnaira̍vardhatām
||1||tā vā̍ṃ mitrāvaruṇā dhāra̱yatkṣi̍tī suṣu̱mneṣi̍ta̱tvatā̍ yajāmasi |
yu̱voḥ krā̱ṇāya̍ sa̱khyaira̱bhi ṣyā̍ma ra̱kṣasa̍:
||2||adhā̍ ci̱nnu yaddidhi̍ṣāmahe vāma̱bhi pri̱yaṃ rekṇa̱: patya̍mānāḥ |
da̱dvām̐ vā̱ yatpuṣya̍ti̱ rekṇa̱: samvā̍ra̱nnaki̍rasya ma̱ghāni̍
||3||a̱sāva̱nyo a̍sura sūyata̱ dyaustvaṃ viśve̍ṣāṃ varuṇāsi̱ rājā̍ |
mū̱rdhā ratha̍sya cāka̱nnaitāva̱taina̍sāntaka̱dhruk
||4||a̱smintsve̱3tacchaka̍pūta̱ eno̍ hi̱te mi̱tre niga̍tānhanti vī̱rān |
a̱vorvā̱ yaddhātta̱nūṣvava̍: pri̱yāsu̍ ya̱jñiyā̱svarvā̍
||5||yu̱vorhi mā̱tādi̍tirvicetasā̱ dyaurna bhūmi̱: paya̍sā pupū̱tani̍ |
ava̍ pri̱yā di̍diṣṭana̱ sūro̍ ninikta ra̱śmibhi̍:
||6||yu̱vaṃ hya̍pna̱rājā̱vasī̍data̱ṃ tiṣṭha̱dratha̱ṃ na dhū̱rṣada̍ṃ vana̱rṣada̍m |
tā na̍: kaṇūka̱yantī̍rnṛ̱medha̍statre̱ aṃha̍saḥ su̱medha̍statre̱ aṃha̍saḥ
||7||7 sudāḥ paijavanaḥ| indraḥ|śakkarī, 4-6 mahāpaṃktiḥ, 7 triṣṭup|
pro ṣva̍smai purora̱thamindrā̍ya śū̱ṣama̍rcata |
a̱bhīke̍ cidu loka̱kṛtsa̱ṃge sa̱matsu̍ vṛtra̱hā'smāka̍ṃ bodhi codi̱tā nabha̍ntāmanya̱keṣā̍ṃ jyā̱kā adhi̱ dhanva̍su
||1||tvaṃ sindhū̱m̐ravā̍sṛjo'dha̱rāco̱ aha̱nnahi̍m |
a̱śa̱truri̍ndra jajñiṣe̱ viśva̍ṃ puṣyasi̱ vārya̱ṃ taṃ tvā̱ pari̍ ṣvajāmahe̱ nabha̍ntāmanya̱keṣā̍ṃ jyā̱kā adhi̱ dhanva̍su
||2||vi ṣu viśvā̱ arā̍tayo̱'ryo na̍śanta no̱ dhiya̍: |
astā̍si̱ śatra̍ve va̱dhaṃ yo na̍ indra̱ jighā̍ṃsati̱ yā te̍ rā̱tirda̱dirvasu̱ nabha̍ntāmanya̱keṣā̍ṃ jyā̱kā adhi̱ dhanva̍su
||3||yo na̍ indrā̱bhito̱ jano̍ vṛkā̱yurā̱dide̍śati |
a̱dha̱spa̱daṃ tamī̍ṃ kṛdhi vibā̱dho a̍si sāsa̱hirnabha̍ntāmanya̱keṣā̍ṃ jyā̱kā adhi̱ dhanva̍su
||4||yo na̍ indrābhi̱dāsa̍ti̱ sanā̍bhi̱ryaśca̱ niṣṭya̍: |
ava̱ tasya̱ bala̍ṃ tira ma̱hīva̱ dyauradha̱ tmanā̱ nabha̍ntāmanya̱keṣā̍ṃ jyā̱kā adhi̱ dhanva̍su
||5||va̱yami̍ndra tvā̱yava̍: sakhi̱tvamā ra̍bhāmahe |
ṛ̱tasya̍ naḥ pa̱thā na̱yā'ti̱ viśvā̍ni duri̱tā nabha̍ntāmanya̱keṣā̍ṃ jyā̱kā adhi̱ dhanva̍su
||6||a̱smabhya̱ṃ su tvami̍ndra̱ tāṃ śi̍kṣa̱ yā doha̍te̱ prati̱ vara̍ṃ jari̱tre |
acchi̍drodhnī pī̱paya̱dyathā̍ naḥ sa̱hasra̍dhārā̱ paya̍sā ma̱hī gauḥ
||7||7,1-6 (pūrvārdhasya) māndhātā yauvanāśvaḥ,6 (uttarārdhasya) 7 godhā ṛṣikā| indraḥ| mahāpaṃktiḥ, 7 paṃktiḥ|
u̱bhe yadi̍ndra̱ roda̍sī āpa̱prātho̱ṣā i̍va |
ma̱hānta̍ṃ tvā ma̱hīnā̍ṃ sa̱mrāja̍ṃ carṣaṇī̱nāṃ de̱vī jani̍tryajījanadbha̱drā jani̍tryajījanat
||1||ava̍ sma durhaṇāya̱to marta̍sya tanuhi sthi̱ram |
a̱dha̱spa̱daṃ tamī̍ṃ kṛdhi̱ yo a̱smām̐ ā̱dide̍śati de̱vī jani̍tryajījanadbha̱drā jani̍tryajījanat
||2||ava̱ yattvaṃ śa̍takrata̱vindra̱ viśvā̍ni dhūnu̱ṣe |
ra̱yiṃ na su̍nva̱te sacā̍ saha̱sriṇī̍bhirū̱tibhi̍rde̱vī jani̍tryajījanadbha̱drā jani̍tryajījanat
||4||ava̱ yattvaṃ śa̍takrata̱vindra̱ viśvā̍ni dhūnu̱ṣe |
ra̱yiṃ na su̍nva̱te sacā̍ saha̱sriṇī̍bhirū̱tibhi̍rde̱vī jani̍tryajījanadbha̱drā jani̍tryajījanat
||4||ava̱ svedā̍ ivā̱bhito̱ viṣva̍kpatantu di̱dyava̍: |
dūrvā̍yā iva̱ tanta̍vo̱ vya1smade̍tu durma̱tirde̱vī jani̍tryajījanadbha̱drā jani̍tryajījanat
||5||dī̱rghaṃ hya̍ṅku̱śaṃ ya̍thā̱ śakti̱ṃ bibha̍rṣi mantumaḥ |
pūrve̍ṇa maghavanpa̱dā'jo va̱yāṃ yathā̍ yamo de̱vī jani̍tryajījanadbha̱drā jani̍tryajījanat
||6||naki̍rdevā minīmasi̱ naki̱rā yo̍payāmasi mantra̱śrutya̍ṃ carāmasi |
pa̱kṣebhi̍rapika̱kṣebhi̱ratrā̱bhi saṃ ra̍bhāmahe
||7||7 kumāro yāmāyanaḥ| yamaḥ| anuṣṭup|
yasmi̍nvṛ̱kṣe su̍palā̱śe de̱vaiḥ sa̱mpiba̍te ya̱maḥ | atrā̍ no vi̱śpati̍: pi̱tā pu̍rā̱ṇām̐ anu̍ venati
||1||pu̱rā̱ṇām̐ a̍nu̱vena̍nta̱ṃ cara̍ntaṃ pā̱payā̍mu̱yā | a̱sū̱yanna̱bhya̍cākaśa̱ṃ tasmā̍ aspṛhaya̱ṃ puna̍:
||2||yaṃ ku̍māra̱ nava̱ṃ ratha̍maca̱kraṃ mana̱sākṛ̍ṇoḥ | eke̍ṣaṃ vi̱śvata̱: prāñca̱mapa̍śya̱nnadhi̍ tiṣṭhasi
||3||yaṃ ku̍māra̱ prāva̍rtayo̱ ratha̱ṃ vipre̍bhya̱spari̍ | taṃ sāmānu̱ prāva̍rtata̱ sami̱to nā̱vyāhi̍tam
||4||kaḥ ku̍mā̱rama̍janaya̱dratha̱ṃ ko nira̍vartayat | kaḥ svi̱ttada̱dya no̍ brūyādanu̱deyī̱ yathābha̍vat
||5||yathābha̍vadanu̱deyī̱ tato̱ agra̍majāyata | pu̱rastā̍dbu̱dhna āta̍taḥ pa̱ścānni̱raya̍ṇaṃ kṛ̱tam
||6||i̱daṃ ya̱masya̱ sāda̍naṃ devamā̱naṃ yadu̱cyate̍ | i̱yama̍sya dhamyate nā̱l̤īra̱yaṃ gī̱rbhiḥ pari̍ṣkṛtaḥ
||7||1 jūtiḥ, 2 vātajūtiḥ, 3 viprajūtiḥ, 4 vṛṣāṇakaḥ, 5 karikrataḥ, 6 etaśaḥ 7 ṛṣyaśrṛṃgaḥ (ete vātaraśanā munayaḥ)| keśinaḥ = agni-sūrya-vāyavaḥ| anuṣṭup|
ke̱śya1gniṃ ke̱śī vi̱ṣaṃ ke̱śī bi̍bharti̱ roda̍sī | ke̱śī viśva̱ṃ sva̍rdṛ̱śe ke̱śīdaṃ jyoti̍rucyate
||1||muna̍yo̱ vāta̍raśanāḥ pi̱śaṅgā̍ vasate̱ malā̍ | vāta̱syānu̱ dhrāji̍ṃ yanti̱ yadde̱vāso̱ avi̍kṣata
||2||unma̍ditā̱ maune̍yena̱ vātā̱m̐ ā ta̍sthimā va̱yam | śarī̱reda̱smāka̍ṃ yū̱yaṃ martā̍so a̱bhi pa̍śyatha
||3||a̱ntari̍kṣeṇa patati̱ viśvā̍ rū̱pāva̱cāka̍śat | muni̍rde̱vasya̍devasya̱ saukṛ̍tyāya̱ sakhā̍ hi̱taḥ
||4||vāta̱syāśvo̍ vā̱yoḥ sakhātho̍ de̱veṣi̍to̱ muni̍: | u̱bhau sa̍mu̱drāvā kṣe̍ti̱ yaśca̱ pūrva̍ u̱tāpa̍raḥ
||5||a̱psa̱rasā̍ṃ gandha̱rvāṇā̍ṃ mṛ̱gāṇā̱ṃ cara̍ṇe̱ cara̍n | ke̱śī keta̍sya vi̱dvāntsakhā̍ svā̱durma̱dinta̍maḥ
||6||vā̱yura̍smā̱ upā̍manthatpi̱naṣṭi̍ smā kunanna̱mā | ke̱śī vi̱ṣasya̱ pātre̍ṇa̱ yadru̱dreṇāpi̍batsa̱ha
||7||7,1 bharadvāja:, 2 kaśyapaḥ, 3 gautamaḥ, 4 atriḥ, 5 viśvāmitraḥ, 6 jamadagniḥ, 7 vasiṣṭhaḥ| viśvedevāḥ| anuṣṭup|
u̱ta de̍vā̱ ava̍hita̱ṃ devā̱ unna̍yathā̱ puna̍: | u̱tāga̍śca̱kruṣa̍ṃ devā̱ devā̍ jī̱vaya̍thā̱ puna̍:
||1||dvāvi̱mau vātau̍ vāta̱ ā sindho̱rā pa̍rā̱vata̍: | dakṣa̍ṃ te a̱nya ā vā̍tu̱ parā̱nyo vā̍tu̱ yadrapa̍:
||2||ā vā̍ta vāhi bheṣa̱jaṃ vi vā̍ta vāhi̱ yadrapa̍: | tvaṃ hi vi̱śvabhe̍ṣajo de̱vānā̍ṃ dū̱ta īya̍se
||3||ā tvā̍gama̱ṃ śaṃtā̍tibhi̱ratho̍ ari̱ṣṭatā̍tibhiḥ | dakṣa̍ṃ te bha̱dramābhā̍rṣa̱ṃ parā̱ yakṣma̍ṃ suvāmi te
||4||trāya̍ntāmi̱ha de̱vāstrāya̍tāṃ ma̱rutā̍ṃ ga̱ṇaḥ | trāya̍ntā̱ṃ viśvā̍ bhū̱tāni̱ yathā̱yama̍ra̱pā asa̍t
||5||āpa̱ idvā u̍ bheṣa̱jīrāpo̍ amīva̱cāta̍nīḥ | āpa̱: sarva̍sya bheṣa̱jīstāste̍ kṛṇvantu bheṣa̱jam
||6||hastā̍bhyā̱ṃ daśa̍śākhābhyāṃ ji̱hvā vā̱caḥ pu̍roga̱vī | a̱nā̱ma̱yi̱tnubhyā̍ṃ tvā̱ tābhyā̱ṃ tvopa̍ spṛśāmasi
||7||6 aṃga auravaḥ|indraḥ| jagatī|
tava̱ tya i̍ndra sa̱khyeṣu̱ vahna̍ya ṛ̱taṃ ma̍nvā̱nā vya̍dardirurva̱lam |
yatrā̍ daśa̱syannu̱ṣaso̍ ri̱ṇanna̱paḥ kutsā̍ya̱ manma̍nna̱hya̍śca da̱ṃsaya̍:
||1||avā̍sṛjaḥ pra̱sva̍: śva̱ñcayo̍ gi̱rīnudā̍ja u̱srā api̍bo̱ madhu̍ pri̱yam |
ava̍rdhayo va̱nino̍ asya̱ daṃsa̍sā śu̱śoca̱ sūrya̍ ṛ̱tajā̍tayā gi̱rā
||2||vi sūryo̱ madhye̍ amuca̱dratha̍ṃ di̱vo vi̱daddā̱sāya̍ prati̱māna̱mārya̍: |
dṛ̱l̤hāni̱ pipro̱rasu̍rasya mā̱yina̱ indro̱ vyā̍syaccakṛ̱vām̐ ṛ̱jiśva̍nā
||3||anā̍dhṛṣṭāni dhṛṣi̱to vyā̍syanni̱dhīm̐rade̍vām̐ amṛṇada̱yāsya̍: |
mā̱seva̱ sūryo̱ vasu̱ purya̱mā da̍de gṛṇā̱naḥ śatrū̍m̐raśṛṇādvi̱rukma̍tā
||4||ayu̍ddhaseno vi̱bhvā̍ vibhinda̱tā dāśa̍dvṛtra̱hā tujyā̍ni tejate |
indra̍sya̱ vajrā̍dabibhedabhi̱śnatha̱: prākrā̍macchu̱ndhyūraja̍hādu̱ṣā ana̍:
||5||e̱tā tyā te̱ śrutyā̍ni̱ keva̍lā̱ yadeka̱ eka̱makṛ̍ṇoraya̱jñam |
mā̱sāṃ vi̱dhāna̍madadhā̱ adhi̱ dyavi̱ tvayā̱ vibhi̍nnaṃ bharati pra̱dhiṃ pi̱tā
||6||6 devagandharvo viśvāvasuḥ| savitā, 4-6 ātmā| triṣṭup|
sūrya̍raśmi̱rhari̍keśaḥ pu̱rastā̍tsavi̱tā jyoti̱ruda̍yā̱m̐ aja̍sram |
tasya̍ pū̱ṣā pra̍sa̱ve yā̍ti vi̱dvāntsa̱mpaśya̱nviśvā̱ bhuva̍nāni go̱pāḥ
||1||nṛ̱cakṣā̍ e̱ṣa di̱vo madhya̍ āsta āpapri̱vānroda̍sī a̱ntari̍kṣam |
sa vi̱śvācī̍ra̱bhi ca̍ṣṭe ghṛ̱tācī̍ranta̱rā pūrva̱mapa̍raṃ ca ke̱tum
||2||rā̱yo bu̱dhnaḥ sa̱ṃgama̍no̱ vasū̍nā̱ṃ viśvā̍ rū̱pābhi ca̍ṣṭe̱ śacī̍bhiḥ |
de̱va i̍va savi̱tā sa̱tyadha̱rmendro̱ na ta̍sthau sama̱re dhanā̍nām
||3||vi̱śvāva̍suṃ soma gandha̱rvamāpo̍ dadṛ̱śuṣī̱stadṛ̱tenā̱ vyā̍yan |
tada̱nvavai̱dindro̍ rārahā̱ṇa ā̍sā̱ṃ pari̱ sūrya̍sya pari̱dhīm̐ra̍paśyat
||4||vi̱śvāva̍sura̱bhi tanno̍ gṛṇātu di̱vyo ga̍ndha̱rvo raja̍so vi̱māna̍: |
yadvā̍ ghā sa̱tyamu̱ta yanna vi̱dma dhiyo̍ hinvā̱no dhiya̱ inno̍ avyāḥ
||5||sasni̍mavinda̱ccara̍ṇe na̱dīnā̱mapā̍vṛṇo̱dduro̱ aśma̍vrajānām |
prāsā̍ṃ gandha̱rvo a̱mṛtā̍ni voca̱dindro̱ dakṣa̱ṃ pari̍ jānāda̱hīnā̍m
||6||6 agniḥ pāvakaḥ| agniḥ| satobṛhatī, 1-2 viṣṭārapaṃktiḥ, 6 upariṣṭājjyotiḥ|
agne̱ tava̱ śravo̱ vayo̱ mahi̍ bhrājante a̱rcayo̍ vibhāvaso |
bṛha̍dbhāno̱ śava̍sā̱ vāja̍mu̱kthyaṃ1 dadhā̍si dā̱śuṣe̍ kave
||1||pā̱va̱kava̍rcāḥ śu̱krava̍rcā̱ anū̍navarcā̱ udi̍yarṣi bhā̱nunā̍ |
pu̱tro mā̱tarā̍ vi̱cara̱nnupā̍vasi pṛ̱ṇakṣi̱ roda̍sī u̱bhe
||2||ūrjo̍ napājjātavedaḥ suśa̱stibhi̱rmanda̍sva dhī̱tibhi̍rhi̱taḥ |
tve iṣa̱: saṃ da̍dhu̱rbhūri̍varpasaści̱trota̍yo vā̱majā̍tāḥ
||3||i̱ra̱jyanna̍gne prathayasva ja̱ntubhi̍ra̱sme rāyo̍ amartya |
sa da̍rśa̱tasya̱ vapu̍ṣo̱ vi rā̍jasi pṛ̱ṇakṣi̍ sāna̱siṃ kratu̍m
||4||i̱ṣka̱rtāra̍madhva̱rasya̱ prace̍tasa̱ṃ kṣaya̍nta̱ṃ rādha̍so ma̱haḥ |
rā̱tiṃ vā̱masya̍ su̱bhagā̍ṃ ma̱hīmiṣa̱ṃ dadhā̍si sāna̱siṃ ra̱yim
||5||ṛ̱tāvā̍naṃ mahi̱ṣaṃ vi̱śvada̍rśatama̱gniṃ su̱mnāya̍ dadhire pu̱ro janā̍: |
śrutka̍rṇaṃ sa̱pratha̍stamaṃ tvā gi̱rā daivya̱ṃ mānu̍ṣā yu̱gā
||6||6 agnistāpasaḥ| viśvedevāḥ| anuṣṭup|
agne̱ acchā̍ vade̱ha na̍: pra̱tyaṅna̍: su̱manā̍ bhava | pra no̍ yaccha viśaspate dhana̱dā a̍si na̱stvam
||1||pra no̍ yacchatvarya̱mā pra bhaga̱: pra bṛha̱spati̍: | pra de̱vāḥ prota sū̱nṛtā̍ rā̱yo de̱vī da̍dātu naḥ
||2||soma̱ṃ rājā̍na̱mava̍se̱'gniṃ gī̱rbhirha̍vāmahe | ā̱di̱tyānviṣṇu̱ṃ sūrya̍ṃ bra̱hmāṇa̍ṃ ca̱ bṛha̱spati̍m
||3||i̱ndra̱vā̱yū bṛha̱spati̍ṃ su̱have̱ha ha̍vāmahe | yathā̍ na̱: sarva̱ ijjana̱: saṃga̍tyāṃ su̱manā̱ asa̍t
||4||a̱rya̱maṇa̱ṃ bṛha̱spati̱mindra̱ṃ dānā̍ya codaya | vāta̱ṃ viṣṇu̱ṃ sara̍svatīṃ savi̱tāra̍ṃ ca vā̱jina̍m
||5||tvaṃ no̍ agne a̱gnibhi̱rbrahma̍ ya̱jñaṃ ca̍ vardhaya | tvaṃ no̍ de̱vatā̍taye rā̱yo dānā̍ya codaya
||6||8 śārgāṃ: 1-2 jaritā, 3-4 droṇaḥ, 5-6 sārisṛkva:, 7-8 stambamitraḥ| agniḥ| triṣṭup , 1-2 jagatī, 7-8 anuṣṭup|
a̱yama̍gne jari̱tā tve a̍bhū̱dapi̱ saha̍saḥ sūno na̱hya1nyadastyāpya̍m |
bha̱draṃ hi śarma̍ tri̱varū̍tha̱masti̍ ta ā̱re hiṃsā̍nā̱mapa̍ di̱dyumā kṛ̍dhi
||1||pra̱vatte̍ agne̱ jani̍mā pitūya̱taḥ sā̱cīva̱ viśvā̱ bhuva̍nā̱ nyṛ̍ñjase |
pra sapta̍ya̱: pra sa̍niṣanta no̱ dhiya̍: pu̱raśca̍ranti paśu̱pā i̍va̱ tmanā̍
||2||u̱ta vā u̱ pari̍ vṛṇakṣi̱ bapsa̍dba̱hora̍gna̱ ula̍pasya svadhāvaḥ |
u̱ta khi̱lyā u̱rvarā̍ṇāṃ bhavanti̱ mā te̍ he̱tiṃ tavi̍ṣīṃ cukrudhāma
||3||yadu̱dvato̍ ni̱vato̱ yāsi̱ bapsa̱tpṛtha̍geṣi praga̱rdhinī̍va̱ senā̍ |
ya̱dā te̱ vāto̍ anu̱vāti̍ śo̱cirvapte̍va̱ śmaśru̍ vapasi̱ pra bhūma̍
||4||pratya̍sya̱ śreṇa̍yo dadṛśra̱ eka̍ṃ ni̱yāna̍ṃ ba̱havo̱ rathā̍saḥ |
bā̱hū yada̍gne anu̱marmṛ̍jāno̱ nya̍ṅṅuttā̱nāma̱nveṣi̱ bhūmi̍m
||5||utte̱ śuṣmā̍ jihatā̱mutte̍ a̱rcirutte̍ agne śaśamā̱nasya̱ vājā̍: |
ucchva̍ñcasva̱ ni na̍ma̱ vardha̍māna̱ ā tvā̱dya viśve̱ vasa̍vaḥ sadantu
||6||a̱pāmi̱daṃ nyaya̍naṃ samu̱drasya̍ ni̱veśa̍nam | a̱nyaṃ kṛ̍ṇuṣve̱taḥ panthā̱ṃ tena̍ yāhi̱ vaśā̱m̐ anu̍
||7||āya̍ne te pa̱rāya̍ṇe̱ dūrvā̍ rohantu pu̱ṣpiṇī̍: | hra̱dāśca̍ pu̱ṇḍarī̍kāṇi samu̱drasya̍ gṛ̱hā i̱me
||8||6 atriḥ sāṃkhyaḥ| aśvinau| anuṣṭup|
tyaṃ ci̱datri̍mṛta̱jura̱martha̱maśva̱ṃ na yāta̍ve | ka̱kṣīva̍nta̱ṃ yadī̱ punā̱ ratha̱ṃ na kṛ̍ṇu̱tho nava̍m
||1||tyaṃ ci̱daśva̱ṃ na vā̱jina̍mare̱ṇavo̱ yamatna̍ta | dṛ̱l̤haṃ gra̱nthiṃ na vi ṣya̍ta̱matri̱ṃ yavi̍ṣṭha̱mā raja̍:
||2||narā̱ daṃsi̍ṣṭhā̱vatra̍ye̱ śubhrā̱ siṣā̍sata̱ṃ dhiya̍: | athā̱ hi vā̍ṃ di̱vo na̍rā̱ puna̱ stomo̱ na vi̱śase̍
||3||ci̱te tadvā̍ṃ surādhasā rā̱tiḥ su̍ma̱tira̍śvinā | ā yanna̱: sada̍ne pṛ̱thau sama̍ne̱ parṣa̍tho narā
||4||yu̱vaṃ bhu̱jyuṃ sa̍mu̱dra ā raja̍saḥ pā̱ra ī̍ṅkhi̱tam | yā̱tamacchā̍ pata̱tribhi̱rnāsa̍tyā sā̱taye̍ kṛtam
||5||ā vā̍ṃ su̱mnaiḥ śa̱ṃyū i̍va̱ maṃhi̍ṣṭhā̱ viśva̍vedasā | sama̱sme bhū̍ṣataṃ na̱rotsa̱ṃ na pi̱pyuṣī̱riṣa̍:
||6||6 tārkṣryaḥ suparṇaḥ, yāmāyana ūrdhvakṛśano vā| indraḥ| gāyatrī, 2 bṛhatī, 5 satobṛhatī, 6 viṣṭārapaṃktiḥ|
a̱yaṃ hi te̱ ama̍rtya̱ indu̱ratyo̱ na patya̍te | dakṣo̍ vi̱śvāyu̍rve̱dhase̍
||1||a̱yama̱smāsu̱ kāvya̍ ṛ̱bhurvajro̱ dāsva̍te | a̱yaṃ bi̍bhartyū̱rdhvakṛ̍śana̱ṃ mada̍mṛ̱bhurna kṛtvya̱ṃ mada̍m
||2||ghṛṣu̍: śye̱nāya̱ kṛtva̍na ā̱su svāsu̱ vaṃsa̍gaḥ | ava̍ dīdhedahī̱śuva̍:
||3||yaṃ su̍pa̱rṇaḥ pa̍rā̱vata̍: śye̱nasya̍ pu̱tra ābha̍rat | śa̱taca̍kra̱ṃ yo̱3'hyo̍ varta̱niḥ
||4||yaṃ te̍ śye̱naścāru̍mavṛ̱kaṃ pa̱dābha̍radaru̱ṇaṃ mā̱namandha̍saḥ |
e̱nā vayo̱ vi tā̱ryāyu̍rjī̱vasa̍ e̱nā jā̍gāra ba̱ndhutā̍
||5||e̱vā tadindra̱ indu̍nā de̱veṣu̍ ciddhārayāte̱ mahi̱ tyaja̍: |
kratvā̱ vayo̱ vi tā̱ryāyu̍: sukrato̱ kratvā̱yama̱smadā su̱taḥ
||6||6 indrāṇī|sapatnībādhanam (upaniṣat) | anuṣṭup , 6 paṃktiḥ|
i̱māṃ kha̍nā̱myoṣa̍dhiṃ vī̱rudha̱ṃ bala̍vattamām | yayā̍ sa̱patnī̱ṃ bādha̍te̱ yayā̍ saṃvi̱ndate̱ pati̍m
||1||uttā̍naparṇe̱ subha̍ge̱ deva̍jūte̱ saha̍svati | sa̱patnī̍ṃ me̱ parā̍ dhama̱ pati̍ṃ me̱ keva̍laṃ kuru
||2||utta̍rā̱hamu̍ttara̱ utta̱redutta̍rābhyaḥ | athā̍ sa̱patnī̱ yā mamā'dha̍rā̱ sādha̍rābhyaḥ
||3||na̱hya̍syā̱ nāma̍ gṛ̱bhṇāmi̱ no a̱sminra̍mate̱ jane̍ | parā̍me̱va pa̍rā̱vata̍ṃ sa̱patnī̍ṃ gamayāmasi
||4||a̱hama̍smi̱ saha̍mā̱nā'tha̱ tvama̍si sāsa̱hiḥ | u̱bhe saha̍svatī bhū̱tvī sa̱patnī̍ṃ me sahāvahai
||5||upa̍ te'dhā̱ṃ saha̍mānāma̱bhi tvā̍dhā̱ṃ sahī̍yasā |
māmanu̱ pra te̱ mano̍ va̱tsaṃ gauri̍va dhāvatu pa̱thā vāri̍va dhāvatu
||6||6 airammado devamuni:| araṇyānī|anuṣṭup|
ara̍ṇyā̱nyara̍ṇyānya̱sau yā preva̱ naśya̍si | ka̱thā grāma̱ṃ na pṛ̍cchasi̱ na tvā̱ bhīri̍va vindatī3
||1||vṛ̱ṣā̱ra̱vāya̱ vada̍te̱ yadu̱pāva̍ti cicci̱kaḥ | ā̱ghā̱ṭibhi̍riva dhā̱vaya̍nnaraṇyā̱nirma̍hīyate
||2||u̱ta gāva̍ ivādantyu̱ta veśme̍va dṛśyate | u̱to a̍raṇyā̱niḥ sā̱yaṃ śa̍ka̱ṭīri̍va sarjati
||3||gāma̱ṅgaiṣa ā hva̍yati̱ dārva̱ṅgaiṣo apā̍vadhīt | vasa̍nnaraṇyā̱nyāṃ sā̱yamakru̍kṣa̱diti̍ manyate
||4||na vā a̍raṇyā̱nirha̍ntya̱nyaścennābhi̱gaccha̍ti | svā̱doḥ phala̍sya ja̱gdhvāya̍ yathā̱kāma̱ṃ ni pa̍dyate
||5||āñja̍nagandhiṃ sura̱bhiṃ ba̍hva̱nnāmakṛ̍ṣīvalām | prāhaṃ mṛ̱gāṇā̍ṃ mā̱tara̍maraṇyā̱nima̍śaṃsiṣam
||6||5 suvedāḥ śairīṣiḥ| indraḥ| jagatī, 5 triṣṭup|
śratte̍ dadhāmi pratha̱māya̍ ma̱nyave'ha̱nyadvṛ̱traṃ narya̍ṃ vi̱vera̱paḥ |
u̱bhe yattvā̱ bhava̍to̱ roda̍sī̱ anu̱ reja̍te̱ śuṣmā̍tpṛthi̱vī ci̍dadrivaḥ
||1||tvaṃ mā̱yābhi̍ranavadya mā̱yina̍ṃ śravasya̱tā mana̍sā vṛ̱trama̍rdayaḥ |
tvāminnaro̍ vṛṇate̱ gavi̍ṣṭiṣu̱ tvāṃ viśvā̍su̱ havyā̱sviṣṭi̍ṣu
||2||aiṣu̍ cākandhi puruhūta sū̱riṣu̍ vṛ̱dhāso̱ ye ma̍ghavannāna̱śurma̱gham |
arca̍nti to̱ke tana̍ye̱ pari̍ṣṭiṣu me̱dhasā̍tā vā̱jina̱mahra̍ye̱ dhane̍
||3||sa innu rā̱yaḥ subhṛ̍tasya cākana̱nmada̱ṃ yo a̍sya̱ raṃhya̱ṃ cike̍tati |
tvāvṛ̍dho maghavandā̱śva̍dhvaro ma̱kṣū sa vāja̍ṃ bharate̱ dhanā̱ nṛbhi̍:
||4||tvaṃ śardhā̍ya mahi̱nā gṛ̍ṇā̱na u̱ru kṛ̍dhi maghavañcha̱gdhi rā̱yaḥ |
tvaṃ no̍ mi̱tro varu̍ṇo̱ na mā̱yī pi̱tvo na da̍sma dayase vibha̱ktā
||5||5 pṛthurvainyaḥ| indraḥ| triṣṭup|
su̱ṣvā̱ṇāsa̍ indra stu̱masi̍ tvā sasa̱vāṃsa̍śca tuvinṛmṇa̱ vāja̍m |
ā no̍ bhara suvi̱taṃ yasya̍ cā̱kantmanā̱ tanā̍ sanuyāma̱ tvotā̍:
||1||ṛ̱ṣvastvami̍ndra śūra jā̱to dāsī̱rviśa̱: sūrye̍ṇa sahyāḥ |
guhā̍ hi̱taṃ guhya̍ṃ gū̱l̤hama̱psu bi̍bhṛ̱masi̍ pra̱srava̍ṇe̱ na soma̍m
||2||a̱ryo vā̱ giro̍ a̱bhya̍rca vi̱dvānṛṣī̍ṇā̱ṃ vipra̍: suma̱tiṃ ca̍kā̱naḥ |
te syā̍ma̱ ye ra̱ṇaya̍nta̱ somai̍re̱nota tubhya̍ṃ rathol̤ha bha̱kṣaiḥ
||3||i̱mā brahme̍ndra̱ tubhya̍ṃ śaṃsi̱ dā nṛbhyo̍ nṛ̱ṇāṃ śū̍ra̱ śava̍: |
tebhi̍rbhava̱ sakra̍tu̱ryeṣu̍ cā̱kannu̱ta trā̍yasva gṛṇa̱ta u̱ta stīn
||4||śru̱dhī hava̍mindra śūra̱ pṛthyā̍ u̱ta sta̍vase ve̱nyasyā̱rkaiḥ |
ā yaste̱ yoni̍ṃ ghṛ̱tava̍nta̱masvā̍rū̱rmirna nimnairdra̍vayanta̱ vakvā̍:
||5||5 arcan hairaṇyastūpaḥ| savitā| triṣṭup|
sa̱vi̱tā ya̱ntraiḥ pṛ̍thi̱vīma̍ramṇādaskambha̱ne sa̍vi̱tā dyāma̍dṛṃhat |
aśva̍mivādhukṣa̱ddhuni̍ma̱ntari̍kṣama̱tūrte̍ ba̱ddhaṃ sa̍vi̱tā sa̍mu̱dram
||1||yatrā̍ samu̱draḥ ska̍bhi̱to vyauna̱dapā̍ṃ napātsavi̱tā tasya̍ veda |
ato̱ bhūrata̍ ā̱ utthi̍ta̱ṃ rajo'to̱ dyāvā̍pṛthi̱vī a̍prathetām
||2||pa̱ścedama̱nyada̍bhava̱dyaja̍tra̱mama̍rtyasya̱ bhuva̍nasya bhū̱nā |
su̱pa̱rṇo a̱ṅga sa̍vi̱turga̱rutmā̱npūrvo̍ jā̱taḥ sa u̍ a̱syānu̱ dharma̍
||3||gāva̍ iva̱ grāma̱ṃ yūyu̍dhiri̱vāśvā̍nvā̱śreva̍ va̱tsaṃ su̱manā̱ duhā̍nā |
pati̍riva jā̱yāma̱bhi no̱ nye̍tu dha̱rtā di̱vaḥ sa̍vi̱tā vi̱śvavā̍raḥ
||4||hira̍ṇyastūpaḥ savita̱ryathā̍ tvā''ṅgira̱so ju̱hve vāje̍ a̱smin |
e̱vā tvārca̱nnava̍se̱ vanda̍māna̱: soma̍syevā̱ṃśuṃ prati̍ jāgarā̱ham
||5||5 mṛl̤īko vāsiṣṭhaḥ| agniḥ| bṛhatī, 4-5 upariṣṭājjyotiḥ, 4 jagatī vā|
sami̍ddhaści̱tsami̍dhyase de̱vebhyo̍ havyavāhana | ā̱di̱tyai ru̱drairvasu̍bhirna̱ ā ga̍hi mṛl̤ī̱kāya̍ na̱ ā ga̍hi
||1||i̱maṃ ya̱jñami̱daṃ vaco̍ jujuṣā̱ṇa u̱pāga̍hi | martā̍sastvā samidhāna havāmahe mṛl̤ī̱kāya̍ havāmahe
||2||tvāmu̍ jā̱tave̍dasaṃ vi̱śvavā̍raṃ gṛṇe dhi̱yā | agne̍ de̱vām̐ ā va̍ha naḥ pri̱yavra̍tānmṛl̤ī̱kāya̍ pri̱yavra̍tān
||3||a̱gnirde̱vo de̱vānā̍mabhavatpu̱rohi̍to̱'gniṃ ma̍nu̱ṣyā̱3 ṛṣa̍ya̱: samī̍dhire |
a̱gniṃ ma̱ho dhana̍sātāva̱haṃ hu̍ve mṛl̤ī̱kaṃ dhana̍sātaye
||4||a̱gniratri̍ṃ bha̱radvā̍ja̱ṃ gavi̍ṣṭhira̱ṃ prāva̍nna̱: kaṇva̍ṃ tra̱sada̍syumāha̱ve |
a̱gniṃ vasi̍ṣṭho havate pu̱rohi̍to mṛl̤ī̱kāya̍ pu̱rohi̍taḥ
||5||śraddhā sūkta 5 śraddhā kāmāyanī|śradhā | anuṣṭup|
śra̱ddhayā̱gniḥ sami̍dhyate śra̱ddhayā̍ hūyate ha̱viḥ | śra̱ddhāṃ bhaga̍sya mū̱rdhani̱ vaca̱sā ve̍dayāmasi
||1||pri̱yaṃ śra̍ddhe̱ dada̍taḥ pri̱yaṃ śra̍ddhe̱ didā̍sataḥ | pri̱yaṃ bho̱jeṣu̱ yajva̍svi̱daṃ ma̍ udi̱taṃ kṛ̍dhi
||2||yathā̍ de̱vā asu̍reṣu śra̱ddhāmu̱greṣu̍ cakri̱re | e̱vaṃ bho̱jeṣu̱ yajva̍sva̱smāka̍mudi̱taṃ kṛ̍dhi
||3||śra̱ddhāṃ de̱vā yaja̍mānā vā̱yugo̍pā̱ upā̍sate | śra̱ddhāṃ hṛ̍da̱yya1yākū̍tyā śra̱ddhayā̍ vindate̱ vasu̍
||4||śra̱ddhāṃ prā̱tarha̍vāmahe śra̱ddhāṃ ma̱dhyaṃdi̍na̱ṃ pari̍ | śra̱ddhāṃ sūrya̍sya ni̱mruci̱ śraddhe̱ śraddhā̍paye̱ha na̍:
||5||5 śāso bhāradvājaḥ| indraḥ| anuṣṭup|
śā̱sa i̱tthā ma̱hām̐ a̍syamitrakhā̱do adbhu̍taḥ | na yasya̍ ha̱nyate̱ sakhā̱ na jīya̍te̱ kadā̍ ca̱na
||1||sva̱sti̱dā vi̱śaspati̍rvṛtra̱hā vi̍mṛ̱dho va̱śī | vṛṣendra̍: pu̱ra e̍tu naḥ soma̱pā a̍bhayaṃka̱raḥ
||2||vi rakṣo̱ vi mṛdho̍ jahi̱ vi vṛ̱trasya̱ hanū̍ ruja | vi ma̱nyumi̍ndra vṛtrahanna̱mitra̍syābhi̱dāsa̍taḥ
||3||vi na̍ indra̱ mṛdho̍ jahi nī̱cā ya̍ccha pṛtanya̱taḥ | yo a̱smām̐ a̍bhi̱dāsa̱tyadha̍raṃ gamayā̱ tama̍:
||4||ape̍ndra dviṣa̱to mano'pa̱ jijyā̍sato va̱dham | vi ma̱nyoḥ śarma̍ yaccha̱ varī̍yo yavayā va̱dham
||5||5 devajāmaya indramātaraḥ| indraḥ| gāyatrī|
ī̱ṅkhaya̍ntīrapa̱syuva̱ indra̍ṃ jā̱tamupā̍sate | bhe̱jā̱nāsa̍: su̱vīrya̍m
||1||tvami̍ndra̱ balā̱dadhi̱ saha̍so jā̱ta oja̍saḥ | tvaṃ vṛ̍ṣa̱nvṛṣeda̍si
||2||tvami̍ndrāsi vṛtra̱hā vya1ntari̍kṣamatiraḥ | uddyāma̍stabhnā̱ oja̍sā
||3||tvami̍ndra sa̱joṣa̍sama̱rkaṃ bi̍bharṣi bā̱hvoḥ | vajra̱ṃ śiśā̍na̱ oja̍sā
||4||tvami̍ndrābhi̱bhūra̍si̱ viśvā̍ jā̱tānyoja̍sā | sa viśvā̱ bhuva̱ ābha̍vaḥ
||5||5 yamī vaivasvatī| bhāvavṛttam| anuṣṭup|
soma̱ eke̍bhyaḥ pavate ghṛ̱tameka̱ upā̍sate | yebhyo̱ madhu̍ pra̱dhāva̍ti̱ tām̐ści̍de̱vāpi̍ gacchatāt
||1||tapa̍sā̱ ye a̍nādhṛ̱ṣyāstapa̍sā̱ ye sva̍rya̱yuḥ | tapo̱ ye ca̍kri̱re maha̱stām̐ści̍de̱vāpi̍ gacchatāt
||2||ye yudhya̍nte pra̱dhane̍ṣu̱ śūrā̍so̱ ye ta̍nū̱tyaja̍: | ye vā̍ sa̱hasra̍dakṣiṇā̱stām̐ści̍de̱vāpi̍ gacchatāt
||3||ye ci̱tpūrva̍ ṛta̱sāpa̍ ṛ̱tāvā̍na ṛtā̱vṛdha̍: | pi̱tṝntapa̍svato yama̱ tām̐ści̍de̱vāpi̍ gacchatāt
||4||sa̱hasra̍ṇīthāḥ ka̱vayo̱ ye go̍pā̱yanti̱ sūrya̍m | ṛṣī̱ntapa̍svato yama tapo̱jām̐ api̍ gacchatāt
||5||5 śirimbiṭho bhāradvājaḥ| alakṣmīghnam , 2-3 brahmaṇaspatiḥ, 5 viśvedevāḥ| anuṣṭup|
arā̍yi̱ kāṇe̱ vika̍ṭe gi̱riṃ ga̍ccha sadānve | śi̱rimbi̍ṭhasya̱ satva̍bhi̱stebhi̍ṣṭvā cātayāmasi
||1||ca̱tto i̱taśca̱ttāmuta̱: sarvā̍ bhrū̱ṇānyā̱ruṣī̍ | a̱rā̱yya̍ṃ brahmaṇaspate̱ tīkṣṇa̍śṛṇgodṛ̱ṣanni̍hi
||2||a̱do yaddāru̱ plava̍te̱ sindho̍: pā̱re a̍pūru̱ṣam | tadā ra̍bhasva durhaṇo̱ tena̍ gaccha parasta̱ram
||3||yaddha̱ prācī̱raja̍ga̱ntoro̍ maṇḍūradhāṇikīḥ | ha̱tā indra̍sya̱ śatra̍va̱: sarve̍ budbu̱dayā̍śavaḥ
||4||parī̱me gāma̍neṣata̱ parya̱gnima̍hṛṣata | de̱veṣva̍krata̱ śrava̱: ka i̱mām̐ ā da̍dharṣati
||5||5 keturāgneyaḥ| agniḥ| gāyatrī|
a̱gniṃ hi̍nvantu no̱ dhiya̱: sapti̍mā̱śumi̍vā̱jiṣu̍ | tena̍ jeṣma̱ dhana̍ṃdhanam
||1||yayā̱ gā ā̱karā̍mahe̱ sena̍yāgne̱ tavo̱tyā | tāṃ no̍ hinva ma̱ghatta̍ye
||2||āgne̍ sthū̱raṃ ra̱yiṃ bha̍ra pṛ̱thuṃ goma̍ntama̱śvina̍m | a̱ṅdhi khaṃ va̱rtayā̍ pa̱ṇim
||3||agne̱ nakṣa̍trama̱jara̱mā sūrya̍ṃ rohayo di̱vi | dadha̱jjyoti̱rjane̍bhyaḥ
||4||agne̍ ke̱turvi̱śāma̍si̱ preṣṭha̱: śreṣṭha̍ upastha̱sat | bodhā̍ sto̱tre vayo̱ dadha̍t
||5||5 bhuvana āptyaḥ, sādhano vā bhauvanaḥ|viśvedevāḥ| dvipadā triṣṭup|
ya̱jñaṃ ca̍ nasta̱nva̍ṃ ca pra̱jāṃ cā̍''di̱tyairindra̍: sa̱ha cī̍kḷpāti
||1||ya̱jñaṃ ca̍ nasta̱nva̍ṃ ca pra̱jāṃ cā̍''di̱tyairindra̍: sa̱ha cī̍kḷpāti
||1||4
pra̱tyañca̍ma̱rkama̍naya̱ñchacī̍bhi̱rāditsva̱dhāmi̍ṣi̱rāṃ parya̍paśyan
||3||ha̱tvāya̍ de̱vā asu̍rā̱nyadāya̍nde̱vā de̍va̱tvama̍bhi̱rakṣa̍māṇāḥ
||2||4
pra̱tyañca̍ma̱rkama̍naya̱ñchacī̍bhi̱rāditsva̱dhāmi̍ṣi̱rāṃ parya̍paśyan
||3||5 cakṣuḥ sauryaḥ| sūryaḥ| gāyatrī, 2 svarāṭ|
sūryo̍ no di̱vaspā̍tu̱ vāto̍ a̱ntari̍kṣāt | a̱gnirna̱: pārthi̍vebhyaḥ
||1||joṣā̍ savita̱ryasya̍ te̱ hara̍: śa̱taṃ sa̱vām̐ arha̍ti | pā̱hi no̍ di̱dyuta̱: pata̍ntyāḥ
||2||cakṣu̍rno de̱vaḥ sa̍vi̱tā cakṣu̍rna u̱ta parva̍taḥ | cakṣu̍rdhā̱tā da̍dhātu naḥ
||3||cakṣu̍rno dhehi̱ cakṣu̍ṣe̱ cakṣu̍rvi̱khyai ta̱nūbhya̍: | saṃ ce̱daṃ vi ca̍ paśyema
||4||su̱sa̱ṃdṛśa̍ṃ tvā va̱yaṃ prati̍ paśyema sūrya | vi pa̍śyema nṛ̱cakṣa̍saḥ
||5||6 paulomī śacī| śacī (ātmānaṃ tuṣṭāva)| anuṣṭup|
uda̱sau sūryo̍ agā̱duda̱yaṃ mā̍ma̱ko bhaga̍: | a̱haṃ tadvi̍dva̱lā pati̍ma̱bhya̍sākṣi viṣāsa̱hiḥ
||1||a̱haṃ ke̱tura̱haṃ mū̱rdhā'hamu̱grā vi̱vāca̍nī | mamedanu̱ kratu̱ṃ pati̍: sehā̱nāyā̍ u̱pāca̍ret
||2||mama̍ pu̱trāḥ śa̍tru̱haṇo'tho̍ me duhi̱tā vi̱rāṭ | u̱tāhama̍smi saṃja̱yā patyau̍ me̱ śloka̍ utta̱maḥ
||3||yenendro̍ ha̱viṣā̍ kṛ̱tvyabha̍vaddyu̱mnyu̍tta̱maḥ | i̱daṃ tada̍kri devā asapa̱tnā kilā̍bhuvam
||4||a̱sa̱pa̱tnā sa̍patna̱ghnī jaya̍ntyabhi̱bhūva̍rī | āvṛ̍kṣama̱nyāsā̱ṃ varco̱ rādho̱ asthe̍yasāmiva
||5||sama̍jaiṣami̱mā a̱haṃ sa̱patnī̍rabhi̱bhūva̍rī | yathā̱hama̱sya vī̱rasya̍ vi̱rājā̍ni̱ jana̍sya ca
||6||5 pūraṇo vaiśvāmitraḥ| indraḥ| triṣṭup|
tī̱vrasyā̱bhiva̍yaso a̱sya pā̍hi sarvara̱thā vi harī̍ i̱ha mu̍ñca |
indra̱ mā tvā̱ yaja̍mānāso a̱nye ni rī̍rama̱ntubhya̍mi̱me su̱tāsa̍:
||1||tubhya̍ṃ su̱tāstubhya̍mu̱ sotvā̍sa̱stvāṃ gira̱: śvātryā̱ ā hva̍yanti |
indre̱dama̱dya sava̍naṃ juṣā̱ṇo viśva̍sya vi̱dvām̐ i̱ha pā̍hi̱ soma̍m
||2||ya u̍śa̱tā mana̍sā̱ soma̍masmai sarvahṛ̱dā de̱vakā̍maḥ su̱noti̍ |
na gā indra̱stasya̱ parā̍ dadāti praśa̱stamiccāru̍masmai kṛṇoti
||3||anu̍spaṣṭo bhavatye̱ṣo a̍sya̱ yo a̍smai re̱vānna su̱noti̱ soma̍m |
nira̍ra̱tnau ma̱ghavā̱ taṃ da̍dhāti brahma̱dviṣo̍ ha̱ntyanā̍nudiṣṭaḥ
||4||a̱śvā̱yanto̍ ga̱vyanto̍ vā̱jaya̍nto̱ havā̍mahe̱ tvopa̍ganta̱vā u̍ |
ā̱bhūṣa̍ntaste suma̱tau navā̍yāṃ va̱yami̍ndra tvā śu̱naṃ hu̍vema
||5||5 prājāpatyo yakṣmanāśanaḥ|indrāgnī, rājayakṣmaghnaṃ vā| triṣṭup , 5 anuṣṭup|
mu̱ñcāmi̍ tvā ha̱viṣā̱ jīva̍nāya̱ kama̍jñātaya̱kṣmādu̱ta rā̍jaya̱kṣmāt |
grāhi̍rja̱grāha̱ yadi̍ vai̱tade̍na̱ṃ tasyā̍ indrāgnī̱ pra mu̍muktamenam
||1||yadi̍ kṣi̱tāyu̱ryadi̍ vā̱ pare̍to̱ yadi̍ mṛ̱tyora̍nti̱kaṃ nī̍ta e̱va |
tamā ha̍rāmi̱ niṝ̍teru̱pasthā̱daspā̍rṣamenaṃ śa̱taśā̍radāya
||2||sa̱ha̱srā̱kṣeṇa̍ śa̱taśā̍radena śa̱tāyu̍ṣā ha̱viṣāhā̍rṣamenam |
śa̱taṃ yathe̱maṃ śa̱rado̱ nayā̱tīndro̱ viśva̍sya duri̱tasya̍ pā̱ram
||3||śa̱taṃ jī̍va śa̱rado̱ vardha̍mānaḥ śa̱taṃ he̍ma̱ntāñcha̱tamu̍ vasa̱ntān |
śa̱tami̍ndrā̱gnī sa̍vi̱tā bṛha̱spati̍: śa̱tāyu̍ṣā ha̱viṣe̱maṃ puna̍rduḥ
||4||āhā̍rṣa̱ṃ tvāvi̍daṃ tvā̱ puna̱rāgā̍: punarnava | sarvā̍ṅga̱ sarva̍ṃ te̱ cakṣu̱: sarva̱māyu̍śca te'vidam
||5||6 brāhmo rakṣohā| rakṣohā| anuṣṭup|
brahma̍ṇā̱gniḥ sa̍ṃvidā̱no ra̍kṣo̱hā bā̍dhatāmi̱taḥ | amī̍vā̱ yaste̱ garbha̍ṃ du̱rṇāmā̱ yoni̍mā̱śaye̍
||1||yaste̱ garbha̱mamī̍vā du̱rṇāmā̱ yoni̍mā̱śaye̍ | a̱gniṣṭaṃ brahma̍ṇā sa̱ha niṣkra̱vyāda̍manīnaśat
||2||yaste̱ hanti̍ pa̱taya̍ntaṃ niṣa̱tsnuṃ yaḥ sa̍rīsṛ̱pam | jā̱taṃ yaste̱ jighā̍ṃsati̱ tami̱to nā̍śayāmasi
||3||yasta̍ ū̱rū vi̱hara̍tyanta̱rā dampa̍tī̱ śaye̍ | yoni̱ṃ yo a̱ntarā̱rel̤hi̱ tami̱to nā̍śayāmasi
||4||yastvā̱ bhrātā̱ pati̍rbhū̱tvā jā̱ro bhū̱tvā ni̱padya̍te | pra̱jāṃ yaste̱ jighā̍ṃsati̱ tami̱to nā̍śayāmasi
||5||yastvā̱ svapne̍na̱ tama̍sā mohayi̱tvā ni̱padya̍te | pra̱jāṃ yaste̱ jighā̍ṃsati̱ tami̱to nā̍śayāmasi
||6||6 vivṛhā kāśyapaḥ| yakṣmanāśanam| anuṣṭup|
a̱kṣībhyā̍ṃ te̱ nāsi̍kābhyā̱ṃ karṇā̍bhyā̱ṃ chubu̍kā̱dadhi̍ | yakṣma̍ṃ śīrṣa̱ṇya̍ṃ ma̱stiṣkā̍jji̱hvāyā̱ vi vṛ̍hāmi te
||1||grī̱vābhya̍sta u̱ṣṇihā̍bhya̱: kīka̍sābhyo anū̱kyā̍t | yakṣma̍ṃ doṣa̱ṇya1maṃsā̍bhyāṃ bā̱hubhyā̱ṃ vi vṛ̍hāmi te
||2||ā̱ntrebhya̍ste̱ gudā̍bhyo vani̱ṣṭhorhṛda̍yā̱dadhi̍ | yakṣma̱ṃ mata̍snābhyāṃ ya̱knaḥ plā̱śibhyo̱ vi vṛ̍hāmi te
||3||ū̱rubhyā̍ṃ te aṣṭhī̱vadbhyā̱ṃ pārṣṇi̍bhyā̱ṃ prapa̍dābhyām | yakṣma̱ṃ śroṇi̍bhyā̱ṃ bhāsa̍dā̱dbhaṃsa̍so̱ vi vṛ̍hāmi te
||4||meha̍nādvana̱ṃkara̍ṇā̱lloma̍bhyaste na̱khebhya̍: | yakṣma̱ṃ sarva̍smādā̱tmana̱stami̱daṃ vi vṛ̍hāmi te
||5||aṅgā̍daṅgā̱llomno̍lomno jā̱taṃ parva̍ṇiparvaṇi | yakṣma̱ṃ sarva̍smādā̱tmana̱stami̱daṃ vi vṛ̍hāmi te
||6||5 pracetā āṃgirasaḥ| du:svapnanāśanam| anuṣṭup , 3 triṣṭup, 5 paṃktiḥ|
ape̍hi manasaspa̱te'pa̍ krāma pa̱raśca̍ra | pa̱ro niṝ̍tyā̱ ā ca̍kṣva bahu̱dhā jīva̍to̱ mana̍:
||1||bha̱draṃ vai vara̍ṃ vṛṇate bha̱draṃ yu̍ñjanti̱ dakṣi̍ṇam | bha̱draṃ vai̍vasva̱te cakṣu̍rbahu̱trā jīva̍to̱ mana̍:
||2||yadā̱śasā̍ ni̱:śasā̍bhi̱śaso̍pāri̱ma jāgra̍to̱ yatsva̱panta̍: |
a̱gnirviśvā̱nyapa̍ duṣkṛ̱tānyaju̍ṣṭānyā̱re a̱smadda̍dhātu
||3||yadi̍ndra brahmaṇaspate'bhidro̱haṃ carā̍masi | prace̍tā na āṅgira̱so dvi̍ṣa̱tāṃ pā̱tvaṃha̍saḥ
||4||ajai̍ṣmā̱dyāsa̍nāma̱ cābhū̱mānā̍gaso va̱yam |
jā̱gra̱tsva̱pnaḥ sa̍ṃka̱lpaḥ pā̱po yaṃ dvi̱ṣmastaṃ sa ṛ̍cchatu̱ yo no̱ dveṣṭi̱ tamṛ̍cchatu
||5||5 naiṛrtaḥ kapotaḥ|viśvedevāḥ| triṣṭup|
devā̍: ka̱pota̍ iṣi̱to yadi̱cchandū̱to niṝ̍tyā i̱damā̍ja̱gāma̍ |
tasmā̍ arcāma kṛ̱ṇavā̍ma̱ niṣkṛ̍ti̱ṃ śaṃ no̍ astu dvi̱pade̱ śaṃ catu̍ṣpade
||1||śi̱vaḥ ka̱pota̍ iṣi̱to no̍ astvanā̱gā de̍vāḥ śaku̱no gṛ̱heṣu̍ |
a̱gnirhi vipro̍ ju̱ṣatā̍ṃ ha̱virna̱: pari̍ he̱tiḥ pa̱kṣiṇī̍ no vṛṇaktu
||2||he̱tiḥ pa̱kṣiṇī̱ na da̍bhātya̱smānā̱ṣṭryāṃ pa̱daṃ kṛ̍ṇute agni̱dhāne̍ |
śaṃ no̱ gobhya̍śca̱ puru̍ṣebhyaścāstu̱ mā no̍ hiṃsīdi̱ha de̍vāḥ ka̱pota̍:
||3||yadulū̍ko̱ vada̍ti mo̱ghame̱tadyatka̱pota̍: pa̱dama̱gnau kṛ̱ṇoti̍ |
yasya̍ dū̱taḥ prahi̍ta e̱ṣa e̱tattasmai̍ ya̱māya̱ namo̍ astu mṛ̱tyave̍
||4||ṛ̱cā ka̱pota̍ṃ nudata pra̱ṇoda̱miṣa̱ṃ mada̍nta̱: pari̱ gāṃ na̍yadhvam |
sa̱ṃyo̱paya̍nto duri̱tāni̱ viśvā̍ hi̱tvā na̱ ūrja̱ṃ pra pa̍tā̱tpati̍ṣṭhaḥ
||5||5 ṛṣabho vairājaḥ, ṛṣabhaḥ śākvaro vā| sapatnghnam| anuṣṭup , 5 mahāpaṃktiḥ|
ṛ̱ṣa̱bhaṃ mā̍ samā̱nānā̍ṃ sa̱patnā̍nāṃ viṣāsa̱him | ha̱ntāra̱ṃ śatrū̍ṇāṃ kṛdhi vi̱rāja̱ṃ gopa̍ti̱ṃ gavā̍m
||1||a̱hama̍smi sapatna̱hendra̍ i̱vāri̍ṣṭo̱ akṣa̍taḥ | a̱dhaḥ sa̱patnā̍ me pa̱dori̱me sarve̍ a̱bhiṣṭhi̍tāḥ
||2||atrai̱va vo'pi̍ nahyāmyu̱bhe ārtnī̍ iva̱ jyayā̍ | vāca̍spate̱ ni ṣe̍dhe̱mānyathā̱ madadha̍ra̱ṃ vadā̍n
||3||a̱bhi̱bhūra̱hamāga̍maṃ vi̱śvaka̍rmeṇa̱ dhāmnā̍ | ā va̍ści̱ttamā vo̍ vra̱tamā vo̱'haṃ sami̍tiṃ dade
||4||yo̱ga̱kṣe̱maṃ va̍ ā̱dāyā̱'haṃ bhū̍yāsamutta̱ma ā vo̍ mū̱rdhāna̍makramīm |
a̱dha̱spa̱dānma̱ udva̍data ma̱ṇḍūkā̍ ivoda̱kānma̱ṇḍūkā̍ uda̱kādi̍va
||5||4 viśvāmitra-jamadagnī| indraḥ, 3 soma-varuṇa-bṛhaspati-anumati-maghavat-dhātṛ-vidhātāraḥ| jagatī |
tubhye̱dami̍ndra̱ pari̍ ṣicyate̱ madhu̱ tvaṃ su̱tasya̍ ka̱laśa̍sya rājasi |
tvaṃ ra̱yiṃ pu̍ru̱vīrā̍mu naskṛdhi̱ tvaṃ tapa̍: pari̱tapyā̍jaya̱: sva̍:
||1||sva̱rjita̱ṃ mahi̍ mandā̱namandha̍so̱ havā̍mahe̱ pari̍ śa̱kraṃ su̱tām̐ upa̍ |
i̱maṃ no̍ ya̱jñami̱ha bo̱dhyā ga̍hi̱ spṛdho̱ jaya̍ntaṃ ma̱ghavā̍namīmahe
||2||soma̍sya̱ rājño̱ varu̍ṇasya̱ dharma̍ṇi̱ bṛha̱spate̱ranu̍matyā u̱ śarma̍ṇi |
tavā̱hama̱dya ma̍ghava̱nnupa̍stutau̱ dhāta̱rvidhā̍taḥ ka̱laśā̍m̐ abhakṣayam
||3||prasū̍to bha̱kṣama̍karaṃ ca̱rāvapi̱ stoma̍ṃ ce̱maṃ pra̍tha̱maḥ sū̱rirunmṛ̍je |
su̱te sā̱tena̱ yadyāga̍maṃ vā̱ṃ prati̍ viśvāmitrajamadagnī̱ dame̍
||4||4 anilo vātāyanaḥ| vāyuḥ| triṣṭup|
vāta̍sya̱ nu ma̍hi̱māna̱ṃ ratha̍sya ru̱janne̍ti sta̱naya̍nnasya̱ ghoṣa̍: |
di̱vi̱spṛgyā̍tyaru̱ṇāni̍ kṛ̱ṇvannu̱to e̍ti pṛthi̱vyā re̱ṇumasya̍n
||1||saṃ prera̍te̱ anu̱ vāta̍sya vi̱ṣṭhā aina̍ṃ gacchanti̱ sama̍na̱ṃ na yoṣā̍: |
tābhi̍: sa̱yuksa̱ratha̍ṃ de̱va ī̍yate̱'sya viśva̍sya̱ bhuva̍nasya̱ rājā̍
||2||a̱ntari̍kṣe pa̱thibhi̱rīya̍māno̱ na ni vi̍śate kata̱macca̱nāha̍: |
a̱pāṃ sakhā̍ prathama̱jā ṛ̱tāvā̱ kva̍ svijjā̱taḥ kuta̱ ā ba̍bhūva
||3||ā̱tmā de̱vānā̱ṃ bhuva̍nasya̱ garbho̍ yathāva̱śaṃ ca̍rati de̱va e̱ṣaḥ |
ghoṣā̱ ida̍sya śṛṇvire̱ na rū̱paṃ tasmai̱ vātā̍ya ha̱viṣā̍ vidhema
||4||4 śabaraḥ kākṣīvataḥ|gāvaḥ| triṣṭup|
ma̱yo̱bhūrvāto̍ a̱bhi vā̍tū̱srā ūrja̍svatī̱roṣa̍dhī̱rā ri̍śantām |
pīva̍svatīrjī̱vadha̍nyāḥ pibantvava̱sāya̍ pa̱dvate̍ rudra mṛl̤a
||1||yāḥ sarū̍pā̱ virū̍pā̱ eka̍rūpā̱ yāsā̍ma̱gniriṣṭyā̱ nāmā̍ni̱ veda̍ |
yā aṅgi̍rasa̱stapa̍se̱ha ca̱krustābhya̍: parjanya̱ mahi̱ śarma̍ yaccha
||2||yā de̱veṣu̍ ta̱nva1maira̍yanta̱ yāsā̱ṃ somo̱ viśvā̍ rū̱pāṇi̱ veda̍ |
tā a̱smabhya̱ṃ paya̍sā̱ pinva̍mānāḥ pra̱jāva̍tīrindra go̱ṣṭhe ri̍rīhi
||3||pra̱jāpa̍ti̱rmahya̍me̱tā rarā̍ṇo̱ viśvai̍rde̱vaiḥ pi̱tṛbhi̍: saṃvidā̱naḥ |
śi̱vāḥ sa̱tīrupa̍ no go̱ṣṭhamāka̱stāsā̍ṃ va̱yaṃ pra̱jayā̱ saṃ sa̍dema
||4||4 vibhrāṭ sauryaḥ| sūryaḥ| jagatī, 4 āstārapaṃktiḥ|
vi̱bhrāḍbṛ̱hatpi̍batu so̱myaṃ madhvāyu̱rdadha̍dya̱jñapa̍tā̱vavi̍hrutam |
vāta̍jūto̱ yo a̍bhi̱rakṣa̍ti̱ tmanā̍ pra̱jāḥ pu̍poṣa puru̱dhā vi rā̍jati
||1||vi̱bhrāḍbṛ̱hatsubhṛ̍taṃ vāja̱sāta̍ma̱ṃ dharma̍ndi̱vo dha̱ruṇe̍ sa̱tyamarpi̍tam |
a̱mi̱tra̱hā vṛ̍tra̱hā da̍syu̱hanta̍ma̱ṃ jyoti̍rjajñe asura̱hā sa̍patna̱hā
||2||i̱daṃ śreṣṭha̱ṃ jyoti̍ṣā̱ṃ jyoti̍rutta̱maṃ vi̍śva̱jiddha̍na̱jidu̍cyate bṛ̱hat |
vi̱śva̱bhrāḍbhrā̱jo mahi̱ sūryo̍ dṛ̱śa u̱ru pa̍prathe̱ saha̱ ojo̱ acyu̍tam
||3||vi̱bhrāja̱ñjyoti̍ṣā̱ sva1raga̍ccho roca̱naṃ di̱vaḥ |
yene̱mā viśvā̱ bhuva̍nā̱nyābhṛ̍tā vi̱śvaka̍rmaṇā vi̱śvade̍vyāvatā
||4||4 iṭo bhārgavaḥ| indraḥ| gāyatrī|
tvaṃ tyami̱ṭato̱ ratha̱mindra̱ prāva̍: su̱tāva̍taḥ | aśṛ̍ṇoḥ so̱mino̱ hava̍m
||1||tvaṃ ma̱khasya̱ dodha̍ta̱: śiro'va̍ tva̱co bha̍raḥ | aga̍cchaḥ so̱mino̍ gṛ̱ham
||2||tvaṃ tyami̍ndra̱ martya̍māstrabu̱dhnāya̍ ve̱nyam | muhu̍: śrathnā mana̱syave̍
||3||tvaṃ tyami̍ndra̱ sūrya̍ṃ pa̱ścā santa̍ṃ pu̱raskṛ̍dhi | de̱vānā̍ṃ citti̱ro vaśa̍m
||4||4 saṃvarta āṃgirasaḥ| uṣāḥ| dvipadā virāṭ|
ā yā̍hi̱ vana̍sā sa̱ha gāva̍: sacanta varta̱niṃ yadūdha̍bhiḥ|1
ā yā̍hi̱ vasvyā̍ dhi̱yā maṃhi̍ṣṭho jāra̱yanma̍khaḥ su̱dānu̍bhiḥ
||1||2
pi̱tu̱bhṛto̱ na tantu̱mitsu̱dāna̍va̱: prati̍ dadhmo̱ yajā̍masi|3
u̱ṣā apa̱ svasu̱stama̱: saṃ va̍rtayati varta̱niṃ su̍jā̱tatā̍
||2||6 dhruva āṃgirasaḥ| rājā| anuṣṭup|
ā tvā̍hārṣama̱ntare̍dhi dhru̱vasti̱ṣṭhāvi̍cācaliḥ | viśa̍stvā̱ sarvā̍ vāñchantu̱ mā tvadrā̱ṣṭramadhi̍ bhraśat
||1||i̱haivaidhi̱ māpa̍ cyoṣṭhā̱: parva̍ta i̱vāvi̍cācaliḥ | indra̍ ive̱ha dhru̱vasti̍ṣṭhe̱ha rā̱ṣṭramu̍ dhāraya
||2||i̱mamindro̍ adīdharaddhru̱vaṃ dhru̱veṇa̍ ha̱viṣā̍ | tasmai̱ somo̱ adhi̍ brava̱ttasmā̍ u̱ brahma̍ṇa̱spati̍:
||3||dhru̱vā dyaurdhru̱vā pṛ̍thi̱vī dhru̱vāsa̱: parva̍tā i̱me | dhru̱vaṃ viśva̍mi̱daṃ jaga̍ddhru̱vo rājā̍ vi̱śāma̱yam
||4||dhru̱vaṃ te̱ rājā̱ varu̍ṇo dhru̱vaṃ de̱vo bṛha̱spati̍: | dhru̱vaṃ ta̱ indra̍ścā̱gniśca̍ rā̱ṣṭraṃ dhā̍rayatāṃ dhru̱vam
||5||dhru̱vaṃ dhru̱veṇa̍ ha̱viṣā̱'bhi soma̍ṃ mṛśāmasi | atho̍ ta̱ indra̱: keva̍lī̱rviśo̍ bali̱hṛta̍skarat
||6||5 abhīvarta āṃgirasaḥ| rājā| anuṣṭup|
a̱bhī̱va̱rtena̍ ha̱viṣā̱ yenendro̍ abhivāvṛ̱te | tenā̱smānbra̍hmaṇaspate̱'bhi rā̱ṣṭrāya̍ vartaya
||1||a̱bhi̱vṛtya̍ sa̱patnā̍na̱bhi yā no̱ arā̍tayaḥ | a̱bhi pṛ̍ta̱nyanta̍ṃ tiṣṭhā̱'bhi yo na̍ ira̱syati̍
||2||a̱bhi tvā̍ de̱vaḥ sa̍vi̱tā'bhi somo̍ avīvṛtat | a̱bhi tvā̱ viśvā̍ bhū̱tānya̍bhīva̱rto yathāsa̍si
||3||yenendro̍ ha̱viṣā̍ kṛ̱tvyabha̍vaddyu̱mnyu̍tta̱maḥ | i̱daṃ tada̍kri devā asapa̱tnaḥ kilā̍bhuvam
||4||a̱sa̱pa̱tnaḥ sa̍patna̱hā'bhirā̍ṣṭro viṣāsa̱hiḥ | yathā̱hame̍ṣāṃ bhū̱tānā̍ṃ vi̱rājā̍ni̱ jana̍sya ca
||5||4 ūrdhvagrāvā sarpa ārbudiḥ| grāvāṇaḥ| gāyatrī|
pra vo̍ grāvāṇaḥ savi̱tā de̱vaḥ su̍vatu̱ dharma̍ṇā | dhū̱rṣu yu̍jyadhvaṃ sunu̱ta
||1||grāvā̍ṇo̱ apa̍ du̱cchunā̱mapa̍ sedhata durma̱tim | u̱srāḥ ka̍rtana bheṣa̱jam
||2||grāvā̍ṇa̱ upa̍re̱ṣvā ma̍hī̱yante̍ sa̱joṣa̍saḥ | vṛṣṇe̱ dadha̍to̱ vṛṣṇya̍m
||3||grāvā̍ṇaḥ savi̱tā nu vo̍ de̱vaḥ su̍vatu̱ dharma̍ṇā | yaja̍mānāya sunva̱te
||4||4 sūnurārbhavaḥ| 1 ṛbhavaḥ, 2-4 agniḥ| anuṣṭup , 2 gāyatrī|
pra sū̱nava̍ ṛbhū̱ṇāṃ bṛ̱hanna̍vanta vṛ̱janā̍ | kṣāmā̱ ye vi̱śvadhā̍ya̱so'śna̍ndhe̱nuṃ na mā̱tara̍m
||1||pra de̱vaṃ de̱vyā dhi̱yā bhara̍tā jā̱tave̍dasam | ha̱vyā no̍ vakṣadānu̱ṣak
||2||a̱yamu̱ ṣya pra de̍va̱yurhotā̍ ya̱jñāya̍ nīyate | ratho̱ na yora̱bhīvṛ̍to̱ ghṛṇī̍vāñcetati̱ tmanā̍
||3||a̱yama̱gniru̍ruṣyatya̱mṛtā̍diva̱ janma̍naḥ | saha̍saści̱tsahī̍yānde̱vo jī̱vāta̍ve kṛ̱taḥ
||4||3 pataṃgaḥ prājāpatyaḥ| māyābhedaḥ| triṣṭup| 1 jagatī|
pa̱ta̱ṃgama̱ktamasu̍rasya mā̱yayā̍ hṛ̱dā pa̍śyanti̱ mana̍sā vipa̱ścita̍: |
sa̱mu̱dre a̱ntaḥ ka̱vayo̱ vi ca̍kṣate̱ marī̍cīnāṃ pa̱dami̍cchanti ve̱dhasa̍:
||1||pa̱ta̱ṃgo vāca̱ṃ mana̍sā bibharti̱ tāṃ ga̍ndha̱rvo̍'vada̱dgarbhe̍ a̱ntaḥ |
tāṃ dyota̍mānāṃ sva̱rya̍ṃ manī̱ṣāmṛ̱tasya̍ pa̱de ka̱vayo̱ ni pā̍nti
||2||apa̍śyaṃ go̱pāmani̍padyamāna̱mā ca̱ parā̍ ca pa̱thibhi̱ścara̍ntam |
sa sa̱dhrīcī̱: sa viṣū̍cī̱rvasā̍na̱ ā va̍rīvarti̱ bhuva̍neṣva̱ntaḥ
||3||3 ariṣṭanemistārkṣyaḥ| tārkṣyaḥ| triṣṭup|
tyamū̱ ṣu vā̱jina̍ṃ de̱vajū̍taṃ sa̱hāvā̍naṃ taru̱tāra̱ṃ rathā̍nām |
ari̍ṣṭanemiṃ pṛta̱nāja̍mā̱śuṃ sva̱staye̱ tārkṣya̍mi̱hā hu̍vema
||1||indra̍syeva rā̱timā̱johu̍vānāḥ sva̱staye̱ nāva̍mi̱vā ru̍hema |
urvī̱ na pṛthvī̱ bahu̍le̱ gabhī̍re̱ mā vā̱metau̱ mā pare̍tau riṣāma
||2||sa̱dyaści̱dyaḥ śava̍sā̱ pañca̍ kṛ̱ṣṭīḥ sūrya̍ iva̱ jyoti̍ṣā̱pasta̱tāna̍ |
sa̱ha̱sra̱sāḥ śa̍ta̱sā a̍sya̱ raṃhi̱rna smā̍ varante yuva̱tiṃ na śaryā̍m
||3||3 krameṇa- śivirauśīnaraḥ, kāśirājaḥ pratardanaḥ, rauhidaśvo vasumanāḥ| indraḥ| triṣṭup,1 anuṣṭup|
utti̍ṣṭha̱tāva̍ paśya̱tendra̍sya bhā̱gamṛ̱tviya̍m |
yadi̍ śrā̱to ju̱hota̍na̱ yadyaśrā̍to mama̱ttana̍
||1||śrā̱taṃ ha̱viro ṣvi̍ndra̱ pra yā̍hi ja̱gāma̱ sūro̱ adhva̍no̱ vima̍dhyam |
pari̍ tvāsate ni̱dhibhi̱: sakhā̍yaḥ kula̱pā na vrā̱japa̍ti̱ṃ cara̍ntam
||2||śrā̱taṃ ma̍nya̱ ūdha̍ni śrā̱tama̱gnau suśrā̍taṃ manye̱ tadṛ̱taṃ navī̍yaḥ |
mādhya̍ṃdinasya̱ sava̍nasya da̱dhnaḥ pibe̍ndra vajrinpurukṛjjuṣā̱ṇaḥ
||3||3 jaya aindraḥ| indraḥ| triṣṭup|
pra sa̍sāhiṣe puruhūta̱ śatrū̱ñjyeṣṭha̍ste̱ śuṣma̍ i̱ha rā̱tira̍stu |
indrā bha̍ra̱ dakṣi̍ṇenā̱ vasū̍ni̱ pati̱: sindhū̍nāmasi re̱vatī̍nām
||1||mṛ̱go na bhī̱maḥ ku̍ca̱ro gi̍ri̱ṣṭhāḥ pa̍rā̱vata̱ ā ja̍ganthā̱ para̍syāḥ |
sṛ̱kaṃ sa̱ṃśāya̍ pa̱vimi̍ndra ti̱gmaṃ vi śatrū̍ntāl̤hi̱ vi mṛdho̍ nudasva
||2||indra̍ kṣa̱trama̱bhi vā̱mamojo'jā̍yathā vṛṣabha carṣaṇī̱nām |
apā̍nudo̱ jana̍mamitra̱yanta̍mu̱ruṃ de̱vebhyo̍ akṛṇoru lo̱kam
||3||3 krameṇa- pratho vāsiṣṭhaḥ, sapratho bhāradvājaḥ, dharmaḥ sauryaḥ| viśvedevāḥ| triṣṭup|
pratha̍śca̱ yasya̍ sa̱pratha̍śca̱ nāmā''nu̍ṣṭubhasya ha̱viṣo̍ ha̱viryat |
dhā̱turdyutā̍nātsavi̱tuśca̱ viṣṇo̍ rathaṃta̱ramā ja̍bhārā̱ vasi̍ṣṭhaḥ
||1||avi̍nda̱nte ati̍hita̱ṃ yadāsī̍dya̱jñasya̱ dhāma̍ para̱maṃ guhā̱ yat |
dhā̱turdyutā̍nātsavi̱tuśca̱ viṣṇo̍rbha̱radvā̍jo bṛ̱hadā ca̍kre a̱gneḥ
||2||te̍'vinda̱nmana̍sā̱ dīdhyā̍nā̱ yaju̍: ṣka̱nnaṃ pra̍tha̱maṃ de̍va̱yāna̍m |
dhā̱turdyutā̍nātsavi̱tuśca̱ viṣṇo̱rā sūryā̍dabharangha̱rmame̱te
||3||3 tapurmūrdhā bārhaspatyaḥ| bṛhaspatiḥ| triṣṭup|
bṛha̱spati̍rnayatu du̱rgahā̍ ti̱raḥ puna̍rneṣada̱ghaśa̍ṃsāya̱ manma̍ |
kṣi̱padaśa̍sti̱mapa̍ durma̱tiṃ ha̱nnathā̍ kara̱dyaja̍mānāya̱ śaṃ yoḥ
||1||narā̱śaṃso̍ no'vatu prayā̱je śaṃ no̍ astvanuyā̱jo have̍ṣu |
kṣi̱padaśa̍sti̱mapa̍ durma̱tiṃ ha̱nnathā̍ kara̱dyaja̍mānāya̱ śaṃ yoḥ
||2||tapu̍rmūrdhā tapatu ra̱kṣaso̱ ye bra̍hma̱dviṣa̱: śara̍ve̱ hanta̱vā u̍ |
kṣi̱padaśa̍sti̱mapa̍ durma̱tiṃ ha̱nnathā̍ kara̱dyaja̍mānāya̱ śaṃ yoḥ
||3||3 prajāvān prājāpatyaḥ| 1 yajamānaḥ, 2 yajamānapatnī, 3 hotrāśivaḥ| triṣṭup|
apa̍śyaṃ tvā̱ mana̍sā̱ ceki̍tāna̱ṃ tapa̍so jā̱taṃ tapa̍so̱ vibhū̍tam |
i̱ha pra̱jāmi̱ha ra̱yiṃ rarā̍ṇa̱: pra jā̍yasva pra̱jayā̍ putrakāma
||1||apa̍śyaṃ tvā̱ mana̍sā̱ dīdhyā̍nā̱ṃ svāyā̍ṃ ta̱nū ṛtvye̱ nādha̍mānām |
upa̱ māmu̱ccā yu̍va̱tirba̍bhūyā̱: pra jā̍yasva pra̱jayā̍ putrakāme
||2||a̱haṃ garbha̍madadhā̱moṣa̍dhīṣva̱haṃ viśve̍ṣu̱ bhuva̍neṣva̱ntaḥ |
a̱haṃ pra̱jā a̍janayaṃ pṛthi̱vyāma̱haṃ jani̍bhyo apa̱rīṣu̍ pu̱trān
||3||3 tvaṣṭā garbhakartā, viṣṇurvāprājāpatyaḥ| 1 viṣṇu-tvaṣṭṭa-prajāpati-dhātāraḥ, 2 sinīvālī- sarasvatyaśvinaḥ, 3 aśvinau| anuṣṭup|
viṣṇu̱ryoni̍ṃ kalpayatu̱ tvaṣṭā̍ rū̱pāṇi̍ piṃśatu | ā si̍ñcatu pra̱jāpa̍tirdhā̱tā garbha̍ṃ dadhātu te
||1||garbha̍ṃ dhehi sinīvāli̱ garbha̍ṃ dhehi sarasvati | garbha̍ṃ te a̱śvinau̍ de̱vāvā dha̍ttā̱ṃ puṣka̍rasrajā
||2||hi̱ra̱ṇyayī̍ a̱raṇī̱ yaṃ ni̱rmantha̍to a̱śvinā̍ | taṃ ta̱ta garbha̍ṃ havāmahe daśa̱me mā̱si sūta̍ve
||3||3 satyadhṛtirvāruṇiḥ| ādityaḥ (svastyayanam)| gāyatrī|
mahi̍ trī̱ṇāmavo̍'stu dyu̱kṣaṃ mi̱trasyā̍rya̱mṇaḥ | du̱rā̱dharṣa̱ṃ varu̍ṇasya
||1||na̱hi teṣā̍ma̱mā ca̱na nādhva̍su vāra̱ṇeṣu̍ | īśe̍ ri̱pura̱ghaśa̍ṃsaḥ
||2||yasmai̍ pu̱trāso̱ adi̍te̱: pra jī̱vase̱ martyā̍ya | jyoti̱ryaccha̱ntyaja̍sram
||3||3 vātāyana ulaḥ| vāyuḥ| gāyatrī|
vāta̱ ā vā̍tu bheṣa̱jaṃ śa̱mbhu ma̍yo̱bhu no̍ hṛ̱de | pra ṇa̱ āyū̍ṃṣi tāriṣat
||1||u̱ta vā̍ta pi̱tāsi̍ na u̱ta bhrāto̱ta na̱: sakhā̍ | sa no̍ jī̱vāta̍ve kṛdhi
||2||yada̱do vā̍ta te gṛ̱he̱3'mṛta̍sya ni̱dhirhi̱taḥ | tato̍ no dehi jī̱vase̍
||3||5 āgneyo vatsaḥ| agniḥ| gāyatrī|
prāgnaye̱ vāca̍mīraya vṛṣa̱bhāya̍ kṣitī̱nām | sa na̍: parṣa̱dati̱ dviṣa̍:
||1||yaḥ para̍syāḥ parā̱vata̍sti̱ro dhanvā̍ti̱roca̍te | sa na̍: parṣa̱dati̱ dviṣa̍:
||2||yo rakṣā̍ṃsi ni̱jūrva̍ti̱ vṛṣā̍ śu̱kreṇa̍ śo̱ciṣā̍ | sa na̍: parṣa̱dati̱ dviṣa̍:
||3||yo viśvā̱bhi vi̱paśya̍ti̱ bhuva̍nā̱ saṃ ca̱ paśya̍ti | sa na̍: parṣa̱dati̱ dviṣa̍:
||4||yo a̱sya pā̱re raja̍saḥ śu̱kro a̱gnirajā̍yata | sa na̍: parṣa̱dati̱ dviṣa̍:
||5||3 āgneyaḥ śyenaḥ| jātavedā agniḥ| gāyatrī|
pra nū̱naṃ jā̱tave̍dasa̱maśva̍ṃ hinota vā̱jina̍m | i̱daṃ no̍ ba̱rhirā̱sade̍
||1||a̱sya pra jā̱tave̍daso̱ vipra̍vīrasya mī̱l̤huṣa̍: | ma̱hīmi̍yarmi suṣṭu̱tim
||2||yā ruco̍ jā̱tave̍daso deva̱trā ha̍vya̱vāha̍nīḥ | tābhi̍rno ya̱jñami̍nvatu
||3||3 sārparājñī| ātmā,sūryo vā| gāyatrī|
āyaṃ gauḥ pṛśni̍rakramī̱dasa̍danmā̱tara̍ṃ pu̱raḥ | pi̱tara̍ṃ ca pra̱yantsva̍:
||1||a̱ntaśca̍rati roca̱nā'sya prā̱ṇāda̍pāna̱tī | vya̍khyanmahi̱ṣo diva̍m
||2||tri̱ṃśaddhāma̱ vi rā̍jati̱ vākpa̍ta̱ṃgāya̍ dhīyate | prati̱ vasto̱raha̱ dyubhi̍:
||3||3 mādhucchandaso'ghamarṣaṇaḥ| bhāvavṛttam| anuṣṭup|
ṛ̱taṃ ca̍ sa̱tyaṃ cā̱bhī̍ddhā̱ttapa̱so'dhya̍jāyata | tato̱ rātrya̍jāyata̱ tata̍: samu̱dro a̍rṇa̱vaḥ
||1||sa̱mu̱drāda̍rṇa̱vādadhi̍ saṃvatsa̱ro a̍jāyata | a̱ho̱rā̱trāṇi̍ vi̱dadha̱dviśva̍sya miṣa̱to va̱śī
||2||sū̱ryā̱ca̱ndra̱masau̍ dhā̱tā ya̍thāpū̱rvama̍kalpayat | diva̍ṃ ca pṛthi̱vīṃ cā̱'ntari̍kṣa̱matho̱ sva̍:
||3||4 saṃvanana āṅgirasaḥ| 1 agniḥ,2-4 saṃjñānam| anuṣṭup , 3 triṣṭup|
saṃsa̱midyu̍vase vṛṣa̱nnagne̱ viśvā̍nya̱rya ā | i̱l̤aspa̱de sami̍dhyase̱ sa no̱ vasū̱nyā bha̍ra
||1||saṃ ga̍cchadhva̱ṃ saṃ va̍dadhva̱ṃ saṃ vo̱ manā̍ṃsi jānatām | de̱vā bhā̱gaṃ yathā̱ pūrve̍ saṃjānā̱nā u̱pāsa̍te
||2||sa̱mā̱no mantra̱: sami̍tiḥ samā̱nī sa̍mā̱naṃ mana̍: sa̱ha ci̱ttame̍ṣām |
sa̱mā̱naṃ mantra̍ma̱bhi ma̍ntraye vaḥ samā̱nena̍ vo ha̱viṣā̍ juhomi
||3||sa̱mā̱nī va̱ ākū̍tiḥ samā̱nā hṛda̍yāni vaḥ | sa̱mā̱nama̍stu vo̱ mano̱ yathā̍ va̱: susa̱hāsa̍ti
||4||