20 vāmadevo gautamaḥ| agniḥ, 2-5 agnīvaruṇau vā| triṣṭup, 1 agniḥ, 2 atijagatī, 3 dhṛtiḥ|
tvāṃ hya̍gne̱ sada̱mitsa̍ma̱nyavo̍ de̱vāso̍ de̱vama̍ra̱tiṃ nye̍ri̱ra iti̱ kratvā̍ nyeri̱re |
ama̍rtyaṃ yajata̱ martye̱ṣvā de̱vamāde̍vaṃ janata̱ prace̍tasa̱ṃ viśva̱māde̍vaṃ janata̱ prace̍tasam
||1||sa bhrāta̍ra̱ṃ varu̍ṇamagna̱ ā va̍vṛtsva de̱vām̐ acchā̍ suma̱tī ya̱jñava̍nasa̱ṃ jyeṣṭha̍ṃ ya̱jñava̍nasam |
ṛ̱tāvā̍namādi̱tyaṃ ca̍rṣaṇī̱dhṛta̱ṃ rājā̍naṃ carṣaṇī̱dhṛta̍m
||2||sakhe̱ sakhā̍yama̱bhyā va̍vṛtsvā̱śuṃ na ca̱kraṃ rathye̍va̱ raṃhyā̱smabhya̍ṃ dasma̱ raṃhyā̍ |
agne̍ mṛl̤ī̱kaṃ varu̍ṇe̱ sacā̍ vido ma̱rutsu̍ vi̱śvabhā̍nuṣu |
to̱kāya̍ tu̱je śu̍śucāna̱ śaṃ kṛ̍dhya̱smabhya̍ṃ dasma̱ śaṃ kṛ̍dhi
||3||tvaṃ no̍ agne̱ varu̍ṇasya vi̱dvān de̱vasya̱ hel̤o'va̍ yāsisīṣṭhāḥ |
yaji̍ṣṭho̱ vahni̍tama̱: śośu̍cāno̱ viśvā̱ dveṣā̍ṃsi̱ pra mu̍mugdhya̱smat
||4||sa tvaṃ no̍ agne'va̱mo bha̍vo̱tī nedi̍ṣṭho a̱syā u̱ṣaso̱ vyu̍ṣṭau |
ava̍ yakṣva no̱ varu̍ṇa̱ṃ rarā̍ṇo vī̱hi mṛ̍l̤ī̱kaṃ su̱havo̍ na edhi
||5||a̱sya śreṣṭhā̍ su̱bhaga̍sya sa̱ṃdṛg de̱vasya̍ ci̱trata̍mā̱ martye̍ṣu |
śuci̍ ghṛ̱taṃ na ta̱ptamaghnyā̍yāḥ spā̱rhā de̱vasya̍ ma̱ṃhane̍va dhe̱noḥ
||6||trira̍sya̱ tā pa̍ra̱mā sa̍nti sa̱tyā spā̱rhā de̱vasya̱ jani̍mānya̱gneḥ |
a̱na̱nte a̱ntaḥ pari̍vīta̱ āgā̱cchuci̍: śu̱kro a̱ryo roru̍cānaḥ
||7||sa dū̱to viśveda̱bhi va̍ṣṭi̱ sadmā̱ hotā̱ hira̍ṇyaratho̱ raṃsu̍jihvaḥ |
ro̱hida̍śvo vapu̱ṣyo̍ vi̱bhāvā̱ sadā̍ ra̱ṇvaḥ pi̍tu̱matī̍va sa̱ṃsat
||8||sa ce̍taya̱nmanu̍ṣo ya̱jñaba̍ndhu̱: pra taṃ ma̱hyā ra̍śa̱nayā̍ nayanti |
sa kṣe̍tyasya̱ duryā̍su̱ sādha̍n de̱vo marta̍sya sadhani̱tvamā̍pa
||9||sa tū no̍ a̱gnirna̍yatu prajā̱nannacchā̱ ratna̍ṃ de̱vabha̍kta̱ṃ yada̍sya |
dhi̱yā yad viśve̍ a̱mṛtā̱ akṛ̍ṇva̱n dyauṣpi̱tā ja̍ni̱tā sa̱tyamu̍kṣan
||10||sa jā̍yata pratha̱maḥ pa̱styā̍su ma̱ho bu̱dhne raja̍so a̱sya yonau̍ |
a̱pāda̍śī̱rṣā gu̱hamā̍no̱ antā̱ ''yoyu̍vāno vṛṣa̱bhasya̍ nī̱l̤e
||11||pra śardha̍ ārta pratha̱maṃ vi̍pa̱nyām̐ ṛ̱tasya̱ yonā̍ vṛṣa̱bhasya̍ nī̱l̤e |
spā̱rho yuvā̍ vapu̱ṣyo̍ vi̱bhāvā̍ sa̱pta pri̱yāso̍'janayanta̱ vṛṣṇe̍
||12||a̱smāka̱matra̍ pi̱taro̍ manu̱ṣyā̍ a̱bhi pra se̍durṛ̱tamā̍śuṣā̱ṇāḥ |
aśma̍vrajāḥ su̱dughā̍ va̱vre a̱ntarudu̱srā ā̍jannu̱ṣaso̍ huvā̱nāḥ
||13||te ma̍rmṛjata dadṛ̱vāṃso̱ adri̱ṃ tade̍ṣāma̱nye a̱bhito̱ vi vo̍can |
pa̱śvaya̍ntrāso a̱bhi kā̱rama̍rcan vi̱danta̱ jyoti̍ścakṛ̱panta̍ dhī̱bhiḥ
||14||te ga̍vya̱tā mana̍sā dṛ̱dhramu̱bdhaṃ gā ye̍mā̱naṃ pari̱ ṣanta̱madri̍m |
dṛ̱l̤ahaṃ naro̱ vaca̍sā̱ daivye̍na vra̱jaṃ goma̍ntamu̱śijo̱ vi va̍vruḥ
||15||te ma̍nvata pratha̱maṃ nāma̍ dhe̱nostriḥ sa̱pta mā̱tuḥ pa̍ra̱māṇi̍ vindan |
tajjā̍na̱tīra̱bhya̍nūṣata̱ vrā ā̱virbhu̍vadaru̱ṇīrya̱śasā̱ goḥ
||16||neśa̱t tamo̱ dudhi̍ta̱ṃ roca̍ta̱ dyaurudde̱vyā u̱ṣaso̍ bhā̱nura̍rta |
ā sūryo̍ bṛha̱tasti̍ṣṭha̱dajrā̍m̐ ṛ̱ju marte̍ṣu vṛji̱nā ca̱ paśya̍n
||17||ādit pa̱ścā bu̍budhā̱nā vya̍khya̱nnādid ratna̍ṃ dhārayanta̱ dyubha̍ktam |
viśve̱ viśvā̍su̱ duryā̍su de̱vā mitra̍ dhi̱ye va̍ruṇa sa̱tyama̍stu
||18||acchā̍ voceya śuśucā̱nama̱gniṃ hotā̍raṃ vi̱śvabha̍rasa̱ṃ yaji̍ṣṭham |
śucyūdho̍ atṛṇa̱nna gavā̱mandho̱ na pū̱taṃ pari̍ṣiktama̱ṃśoḥ
||19||viśve̍ṣā̱madi̍tirya̱jñiyā̍nā̱ṃ viśve̍ṣā̱mati̍thi̱rmānu̍ṣāṇām |
a̱gnirde̱vānā̱mava̍ āvṛṇā̱naḥ su̍mṛl̤ī̱ko bha̍vatu jā̱tave̍dāḥ
||20||20 vāmadevo gautamaḥ| agniḥ| triṣṭup|
yo martye̍ṣva̱mṛta̍ ṛ̱tāvā̍ de̱vo de̱veṣva̍ra̱tirni̱dhāyi̍ |
hotā̱ yaji̍ṣṭho ma̱hnā śu̱cadhyai̍ ha̱vyaira̱gnirmanu̍ṣa īra̱yadhyai̍
||1||i̱ha tvaṃ sū̍no sahaso no a̱dya jā̱to jā̱tām̐ u̱bhayā̍m̐ a̱ntara̍gne |
dū̱ta ī̍yase yuyujā̱na ṛ̍ṣva ṛjumu̱ṣkān vṛṣa̍ṇaḥ śu̱krām̐śca̍
||2||atyā̍ vṛdha̱snū rohi̍tā ghṛ̱tasnū̍ ṛ̱tasya̍ manye̱ mana̍sā̱ javi̍ṣṭhā |
a̱ntarī̍yase aru̱ṣā yu̍jā̱no yu̱ṣmām̐śca̍ de̱vān viśa̱ ā ca̱ martā̍n
||3||a̱rya̱maṇa̱ṃ varu̍ṇaṃ mi̱trame̍ṣā̱mindrā̱viṣṇū̍ ma̱ruto̍ a̱śvino̱ta |
svaśvo̍ agne su̱ratha̍: su̱rādhā̱ edu̍ vaha suha̱viṣe̱ janā̍ya
||4||gomā̍m̐ a̱gne'vi̍mām̐ a̱śvī ya̱jño nṛ̱vatsa̍khā̱ sada̱mida̍pramṛ̱ṣyaḥ |
il̤ā̍vām̐ e̱ṣo a̍sura pra̱jāvā̍ndī̱rgho ra̱yiḥ pṛ̍thubu̱dhnaḥ sa̱bhāvā̍n
||5||yasta̍ i̱dhmaṃ ja̱bhara̍t siṣvidā̱no mū̱rdhāna̍ṃ vā ta̱tapa̍te tvā̱yā |
bhuva̱stasya̱ svata̍vām̐: pā̱yura̍gne̱ viśva̍smātsī sīmaghāya̱ta u̍ruṣya
||6||yaste̱ bharā̱danni̍yate ci̱danna̍ṃ ni̱śiṣa̍nma̱ndramati̍thimu̱dīra̍t |
ā de̍va̱yuri̱nadha̍te duro̱ṇe tasmi̍n ra̱yirdhru̱vo a̍stu̱ dāsvā̍n
||7||yastvā̍ do̱ṣā ya u̱ṣasi̍ pra̱śaṃsā̍t pri̱yaṃ vā̍ tvā kṛ̱ṇava̍te ha̱viṣmā̍n |
aśvo̱ na sve dama̱ ā he̱myāvā̱n tamaṃha̍saḥ pīparo dā̱śvāṃsa̍m
||8||yastubhya̍magne a̱mṛtā̍ya̱ dāśa̱d du̱va̱stve kṛ̱ṇava̍te ya̱tasru̍k |
na sa rā̱yā śa̍śamā̱no vi yo̍ṣa̱nnaina̱maṃha̱: pari̍ varadaghā̱yoḥ
||9||yasya̱ tvama̍gne adhva̱raṃ jujo̍ṣo de̱vo marta̍sya̱ sudhi̍ta̱ṃ rarā̍ṇaḥ |
prī̱teda̍sa̱ddhotrā̱ sā ya̍vi̱ṣṭhā'sā̍ma̱ yasya̍ vidha̱to vṛ̱dhāsa̍:
||10||citti̱maci̍ttiṃ cinava̱d vi vi̱dvān pṛ̱ṣṭheva̍ vī̱tā vṛ̍ji̱nā ca̱ martā̍n |
rā̱ye ca̍ naḥ svapa̱tyāya̍ deva̱ diti̍ṃ ca̱ rāsvādi̍timuruṣya
||11||ka̱viṃ śa̍śāsuḥ ka̱vayo'da̍bdhā nidhā̱raya̍nto̱ duryā̍svā̱yoḥ |
ata̱stvaṃ dṛśyā̍m̐ agna e̱tān pa̱ḍbhiḥ pa̍śye̱radbhu̍tām̐ a̱rya evai̍:
||12||tvama̍gne vā̱ghate̍ su̱praṇī̍tiḥ su̱taso̍māya vidha̱te ya̍viṣṭha |
ratna̍ṃ bhara śaśamā̱nāya̍ ghṛṣve pṛ̱thu śca̱ndramava̍se carṣaṇi̱prāḥ
||13||adhā̍ ha̱ yad va̱yama̍gne tvā̱yā pa̱ḍbhirhaste̍bhiścakṛ̱mā ta̱nūbhi̍: |
ratha̱ṃ na kranto̱ apa̍sā bhu̱rijo̍rṛtaṃ ye̍muḥ su̱dhya̍ āśuṣā̱ṇāḥ
||14||adhā̍ mā̱turu̱ṣasa̍: sa̱pta viprā̱ jāye̍mahi pratha̱mā ve̱dhaso̱ nṝn |
di̱vaspu̱trā aṅgi̍raso bhave̱mādri̍ṃ rujema dha̱nina̍ṃ śu̱canta̍:
||15||adhā̱ yathā̍ naḥ pi̱tara̱: parā̍saḥ pra̱tnāso̍ agna ṛ̱tamā̍śuṣā̱ṇāḥ |
śucīda̍ya̱n dīdhi̍timuktha̱śāsa̱: kṣāmā̍ bhi̱ndanto̍ aru̱ṇīrapa̍ vran
||16||su̱karmā̍ṇaḥ su̱ruco̍ deva̱yanto'yo̱ na de̱vā jani̍mā̱ dhama̍ntaḥ |
śu̱canto̍ a̱gniṃ va̍vṛ̱dhanta̱ indra̍mū̱rvaṃ gavya̍ṃ pari̱ṣada̍nto agman
||17||ā yū̱theva̍ kṣu̱mati̍ pa̱śvo a̍khyad de̱vānā̱ṃ yajjani̱māntyu̍gra |
martā̍nāṃ cidu̱rvaśī̍rakṛpran vṛ̱dhe ci̍da̱rya upa̍rasyā̱yoḥ
||18||aka̍rma te̱ svapa̍so abhūma ṛ̱tama̍vasrannu̱ṣaso̍ vibhā̱tīḥ |
anū̍nama̱gniṃ pu̍ru̱dhā su̍śca̱ndraṃ de̱vasya̱ marmṛ̍jata̱ścāru̱ cakṣu̍:
||19||e̱tā te̍ agna u̱cathā̍ni ve̱dho'vo̍cāma ka̱vaye̱ tā ju̍ṣasva |
uccho̍casva kṛṇu̱hi vasya̍so no ma̱ho rā̱yaḥ pu̍ruvāra̱ pra ya̍ndhi
||20||16 vāmadevo gautamaḥ| agniḥ, 1 rudraḥ| triṣṭup|
ā vo̱ rājā̍namadhva̱rasya̍ ru̱draṃ hotā̍raṃ satya̱yaja̱ṃ roda̍syoḥ |
a̱gniṃ pu̱rā ta̍nayi̱tnora̱cittā̱ddhira̍ṇyarūpa̱mava̍se kṛṇudhvam
||1||a̱yaṃ yoni̍ścakṛ̱mā yaṃ va̱yaṃ te̍ jā̱yeva̱ patya̍ uśa̱tī su̱vāsā̍: |
a̱rvā̱cī̱naḥ pari̍vīto̱ ni ṣī̍de̱mā u̍ te svapāka pratī̱cīḥ
||2||ā̱śṛ̱ṇva̱te adṛ̍pitāya̱ manma̍ nṛ̱cakṣa̍se sumṛl̤ī̱kāya̍ vedhaḥ |
de̱vāya̍ śa̱stima̱mṛtā̍ya śaṃsa̱ grāve̍va̱ sotā̍ madhu̱ṣud yamī̱l̤e
||3||tvaṃ ci̍nna̱: śamyā̍ agne a̱syā ṛ̱tasya̍ bodhyṛtacit svā̱dhīḥ |
ka̱dā ta̍ u̱kthā sa̍dha̱mādyā̍ni ka̱dā bha̍vanti sa̱khyā gṛ̱he te̍
||4||ka̱thā ha̱ tad varu̍ṇāya̱ tvama̍gne ka̱thā di̱ve ga̍rhase̱ kanna̱ āga̍: |
ka̱thā mi̱trāya̍ mī̱l̤ahuṣe̍ pṛthi̱vyai brava̱: kada̍rya̱mṇe kad bhagā̍ya
||5||kaddhiṣṇyā̍su vṛdhasā̱no a̍gne̱ kad vātā̍ya̱ prata̍vase śubha̱ṃye |
pari̍jmane̱ nāsa̍tyāya̱ kṣe brava̱: kada̍gne ru̱drāya̍ nṛ̱ghne
||6||ka̱thā ma̱he pu̍ṣṭimbha̱rāya̍ pū̱ṣṇe kadru̱drāya̱ suma̍khāya havi̱rde |
kad viṣṇa̍va urugā̱yāya̱ reto̱ brava̱: kada̍gne̱ śara̍ve bṛha̱tyai
||7||ka̱thā śardhā̍ya ma̱rutā̍mṛ̱tāya̍ ka̱thā sū̱re bṛ̍ha̱te pṛ̱cchyamā̍naḥ |
prati̍ bra̱vo'di̍taye tu̱rāya̱ sādhā̍ di̱vo jā̍tavedaściki̱tvān
||8||ṛ̱tena̍ ṛ̱taṃ niya̍tamīl̤a̱ ā gorā̱mā sacā̱ madhu̍mat pa̱kvama̍gne |
kṛ̱ṣṇā sa̱tī ruśa̍tā dhā̱sinai̱ṣā jāma̍ryeṇa̱ paya̍sā pīpāya
||9||ṛ̱tena̱ hi ṣmā̍ vṛṣa̱bhaści̍da̱ktaḥ pumā̍m̐ a̱gniḥ paya̍sā pṛ̱ṣṭhye̍na |
aspa̍ndamāno acarad vayo̱dhā vṛṣā̍ śu̱kraṃ du̍duhe̱ pṛśni̱rūdha̍:
||10||||
ṛ̱tenādri̱ṃ vya̍san bhi̱danta̱: samaṅgi̍raso navanta̱ gobhi̍: |
śu̱naṃ nara̱: pari̍ ṣadannu̱ṣāsa̍mā̱viḥ sva̍rabhavajjā̱te a̱gnau
||11||||
ṛ̱tena̍ de̱vīra̱mṛtā̱ amṛ̍ktā̱ arṇo̍bhi̱rāpo̱ madhu̍madbhiragne |
vā̱jī na sarge̍ṣu prastubhā̱naḥ pra sada̱mit sravi̍tave dadhanyuḥ
||12||mā kasya̍ ya̱kṣaṃ sada̱middhu̱ro gā̱ mā ve̱śasya̍ pramina̱to māpeḥ |
mā bhrātu̍ragne̱ anṛ̍jorṛṇaṃ ve̱rmā sakhyu̱rdakṣa̍ṃ ri̱porbhu̍jema
||13||rakṣā̍ ṇo agne̱ tava̱ rakṣa̍ṇebhī rārakṣā̱ṇaḥ su̍makha prīṇā̱naḥ |
prati̍ ṣphura̱ vi ru̍ja vī̱ḍvaṃho̍ ja̱hi rakṣo̱ mahi̍ cid vāvṛdhā̱nam
||14||e̱bhirbha̍va su̱manā̍ agne a̱rkairi̱mān tspṛ̍śa̱ manma̍bhiḥ śūra̱ vājā̍n |
u̱ta brahmā̍ṇyaṅgiro juṣasva̱ saṃ te̍ śa̱stirde̱vavā̍tā jareta
||15||e̱tā viśvā̍ vi̱duṣe̱ tubhya̍ṃ vedho nī̱thānya̍gne ni̱ṇyā vacā̍ṃsi |
ni̱vaca̍nā ka̱vaye̱ kāvyā̱nyaśa̍ṃsiṣaṃ ma̱tibhi̱rvipra̍ u̱kthaiḥ
||16||15 vāmadevo gautamaḥ| rakṣohā'gniḥ|triṣṭup|
kṛ̱ṇu̱ṣva pāja̱: prasi̍ti̱ṃ na pṛ̱thvīṃ yā̱hi rāje̱vāma̍vā̱m̐ ibhe̍na |
tṛ̱ṣvīmanu̱ prasi̍tiṃ drūṇā̱no'stā̍si̱ vidhya̍ ra̱kṣasa̱stapi̍ṣṭhaiḥ
||1||tava̍ bhra̱māsa̍ āśu̱yā pa̍ta̱ntyanu̍ spṛśa dhṛṣa̱tā śośu̍cānaḥ |
tapū̍ṃṣyagne ju̱hvā̍ pata̱ṅgānasa̍ṃdito̱ vi sṛ̍ja̱ viṣva̍gu̱lkāḥ
||2||prati̱ spaśo̱ vi sṛ̍ja̱ tūrṇi̍tamo̱ bhavā̍ pā̱yurvi̱śo a̱syā ada̍bdhaḥ |
yo no̍ dū̱re a̱ghaśa̍ṃso̱ yo antyagne̱ māki̍ṣṭe̱ vyathi̱rā da̍dharṣīt
||3||uda̍gne tiṣṭha̱ pratyā ta̍nuṣva̱ nya1mitrā̍m̐ oṣatāt tigmahete |
yo no̱ arā̍tiṃ samidhāna ca̱kre nī̱cā taṃ dha̍kṣyata̱saṃ na śuṣka̍m
||4||ū̱rdhvo bha̍va̱ prati̍ vi̱dhyādhya̱smadā̱viṣkṛ̍ṇuṣva̱ daivyā̍nyagne |
ava̍ sthi̱rā ta̍nuhi yātu̱jūnā̍ṃ jā̱mimajā̍mi̱ṃ pra mṛ̍ṇīhi̱ śatrū̍n
||5||sa te̍ jānāti suma̱tiṃ ya̍viṣṭha̱ ya īva̍te̱ brahma̍ṇe gā̱tumaira̍t |
viśvā̍nyasmai su̱dinā̍ni rā̱yo dyu̱mnānya̱ryo vi duro̍ a̱bhi dyau̍t
||6||seda̍gne astu su̱bhaga̍: su̱dānu̱ryastvā̱ nitye̍na ha̱viṣā̱ ya u̱kthaiḥ |
piprī̍ṣati̱ sva āyu̍ṣi duro̱ṇe viśveda̍smai su̱dinā̱ sāsa̍di̱ṣṭiḥ
||7||arcā̍mi te suma̱tiṃ ghoṣya̱rvāk saṃ te̍ vā̱vātā̍ jaratāmi̱yaṃ gīḥ |
svaśvā̍stvā su̱rathā̍ marjayemā̱'sme kṣa̱trāṇi̍ dhāraye̱ranu̱ dyūn
||8||i̱ha tvā̱ bhūryā ca̍re̱dupa̱ tmandoṣā̍vastardīdi̱vāṃsa̱manu̱ dyūn |
krīl̤a̍ntastvā su̱mana̍saḥ sapemā̱'bhi dyu̱mnā ta̍sthi̱vāṃso̱ janā̍nām
||9||yastvā̱ svaśva̍: suhira̱ṇyo a̍gna upa̱yāti̱ vasu̍matā̱ rathe̍na |
tasya̍ trā̱tā bha̍vasi̱ tasya̱ sakhā̱ yasta̍ āti̱thyamā̍nu̱ṣagjujo̍ṣat
||10||||
ma̱ho ru̍jāmi ba̱ndhutā̱ vaco̍bhi̱stanmā̍ pi̱turgota̍mā̱danvi̍yāya |
tvaṃ no̍ a̱sya vaca̍saścikiddhi̱ hota̍ryaviṣṭha sukrato̱ damū̍nāḥ
||11||||
asva̍pnajasta̱raṇa̍yaḥ su̱śevā̱ ata̍ndrāso'vṛ̱kā aśra̍miṣṭhāḥ |
te pā̱yava̍: sa̱dhrya̍ñco ni̱ṣadyāgne̱ tava̍ naḥ pāntvamūra
||12||ye pā̱yavo̍ māmate̱yaṃ te̍ agne̱ paśya̍nto a̱ndhaṃ du̍ri̱tādara̍kṣan |
ra̱rakṣa̱ tāntsu̱kṛto̍ vi̱śvave̍dā̱ dipsa̍nta̱ idri̱pavo̱ nāha̍ debhuḥ
||13||tvayā̍ va̱yaṃ sa̍dha̱nya1stvotā̱stava̱ praṇī̍tyaśyāma̱ vājā̍n |
u̱bhā śaṃsā̍ sūdaya satyatāte'nuṣṭhu̱yā kṛ̍ṇuhyahrayāṇa
||14||a̱yā te̍ agne sa̱midhā̍ vidhema̱ prati̱ stoma̍ṃ śa̱syamā̍naṃ gṛbhāya |
dahā̱śaso̍ ra̱kṣasa̍: pā̱hya1smāndru̱ho ni̱do mi̍tramaho ava̱dyāt
||15||15 vāmadevo gautamaḥ| vaiśvānaro'gniḥ|triṣṭup|
vai̱śvā̱na̱rāya̍ mī̱l̤ahuṣe̍ sa̱joṣā̍: ka̱thā dā̍śemā̱gnaye̍ bṛ̱hadbhāḥ |
anū̍nena bṛha̱tā va̱kṣathe̱nopa̍ stabhāyadupa̱minna rodha̍:
||1||mā ni̍ndata̱ ya i̱māṃ mahya̍ṃ rā̱tiṃ de̱vo da̱dau martyā̍ya sva̱dhāvā̍n |
pākā̍ya̱ gṛtso̍ a̱mṛto̱ vice̍tā vaiśvāna̱ro nṛta̍mo ya̱hvo a̱gniḥ
||2||sāma̍ dvi̱barhā̱ mahi̍ ti̱gmabhṛ̍ṣṭiḥ sa̱hasra̍retā vṛṣa̱bhastuvi̍ṣmān |
pa̱daṃ na gorapa̍gūl̤ahaṃ vivi̱dvāna̱gnirmahya̱ṃ predu̍ vocanmanī̱ṣām
||3||pra tām̐ a̱gnirba̍bhasat ti̱gmaja̍mbha̱stapi̍ṣṭhena śo̱ciṣā̱ yaḥ su̱rādhā̍: |
pra ye mi̱nanti̱ varu̍ṇasya̱ dhāma̍ pri̱yā mi̱trasya̱ ceta̍to dhru̱vāṇi̍
||4||a̱bhrā̱taro̱ na yoṣa̍ṇo̱ vyanta̍: pati̱ripo̱ na jana̍yo du̱revā̍: |
pā̱pāsa̱: santo̍ anṛ̱tā a̍sa̱tyā i̱daṃ pa̱dama̍janatā gabhī̱ram
||5||i̱daṃ me̍ agne̱ kiya̍te pāva̱kā'mi̍nate gu̱ruṃ bhā̱raṃ na manma̍ |
bṛ̱had da̍dhātha dhṛṣa̱tā ga̍bhī̱raṃ ya̱hvaṃ pṛ̱ṣṭhaṃ praya̍sā sa̱ptadhā̍tu
||6||taminnve̱3va sa̍ma̱nā sa̍mā̱nama̱bhi kratvā̍ puna̱tī dhī̱tira̍śyāḥ |
sa̱sasya̱ carma̱nnadhi̱ cāru̱ pṛśne̱ragre̍ ru̱pa āru̍pita̱ṃ jabā̍ru
||7||pra̱vācya̱ṃ vaca̍sa̱: kiṃ me̍ a̱sya guhā̍ hi̱tamupa̍ ni̱ṇigva̍danti |
yadu̱sriyā̍ṇā̱mapa̱ vāri̍va̱ vran pāti̍ pri̱yaṃ ru̱po agra̍ṃ pa̱daṃ veḥ
||8||i̱damu̱ tyanmahi̍ ma̱hāmanī̍ka̱ṃ yadu̱sriyā̱ saca̍ta pū̱rvyaṃ gauḥ |
ṛ̱tasya̍ pa̱de adhi̱ dīdyā̍na̱ṃ guhā̍ raghu̱ṣyad ra̍ghu̱yad vi̍veda
||9||adha̍ dyutā̱naḥ pi̱troḥ sacā̱sāma̍nuta̱ guhya̱ṃ cāru̱ pṛśne̍: |
mā̱tuṣpa̱de pa̍ra̱me anti̱ ṣad gorvṛṣṇa̍: śo̱ciṣa̱: praya̍tasya ji̱hvā
||10||||
ṛ̱taṃ vo̍ce̱ nama̍sā pṛ̱cchyamā̍na̱stavā̱śasā̍ jātavedo̱ yadī̱dam |
tvama̱sya kṣa̍yasi̱ yaddha̱ viśva̍ṃ di̱vi yadu̱ dravi̍ṇa̱ṃ yat pṛ̍thi̱vyām
||11||||
kiṃ no̍ a̱sya dravi̍ṇa̱ṃ kaddha̱ ratna̱ṃ vi no̍ voco jātavedaściki̱tvān |
guhādhva̍naḥ para̱maṃ yanno̍ a̱sya reku̍ pa̱daṃ na ni̍dā̱nā aga̍nma
||12||kā ma̱ryādā̍ va̱yunā̱ kaddha̍ vā̱mamacchā̍ gamema ra̱ghavo̱ na vāja̍m |
ka̱dā no̍ de̱vīra̱mṛta̍sya̱ patnī̱: sūro̱ varṇe̍na tatanannu̱ṣāsa̍:
||13||a̱ni̱reṇa̱ vaca̍sā pha̱lgve̍na pra̱tītye̍na kṛ̱dhunā̍tṛ̱pāsa̍: |
adhā̱ te a̍gne̱ kimi̱hā va̍dantyanāyu̱dhāsa̱ āsa̍tā sacantām
||14||a̱sya śri̱ye sa̍midhā̱nasya̱ vṛṣṇo̱ vaso̱ranī̍ka̱ṃ dama̱ ā ru̍roca |
ruśa̱d vasā̍naḥ su̱dṛśī̍karūpaḥ kṣi̱tirna rā̱yā pu̍ru̱vāro̍ adyaut
||15||11 vāmadevo gautamaḥ| agniḥ|triṣṭup|
ū̱rdhva ū̱ ṣu ṇo̍ adhvarasya hota̱ragne̱ tiṣṭha̍ de̱vatā̍tā̱ yajī̍yān |
tvaṃ hi viśva̍ma̱bhyasi̱ manma̱ pra ve̱dhasa̍ścit tirasi manī̱ṣām
||1||amū̍ro̱ hotā̱ nya̍sādi vi̱kṣva1gnirma̱ndro vi̱dathe̍ṣu̱ prace̍tāḥ |
ū̱rdhvaṃ bhā̱nuṃ sa̍vi̱tevā̍śre̱nmete̍va dhū̱maṃ sta̍bhāya̱dupa̱ dyām
||2||ya̱tā su̍jū̱rṇī rā̱tinī̍ ghṛ̱tācī̍ pradakṣi̱ṇid de̱vatā̍timurā̱ṇaḥ |
udu̱ svaru̍rnava̱jā nākraḥ pa̱śvo a̍nakti̱ sudhi̍taḥ su̱meka̍:
||3||stī̱rṇe ba̱rhiṣi̍ samidhā̱ne a̱gnā ū̱rdhvo a̍dhva̱ryurju̍juṣā̱ṇo a̍sthāt |
parya̱gniḥ pa̍śu̱pā na hotā̍ trivi̱ṣṭye̍ti pra̱diva̍ urā̱ṇaḥ
||4||pari̱ tmanā̍ mi̱tadru̍reti̱ hotā̱ 'gnirma̱ndro madhu̍vacā ṛ̱tāvā̍ |
drava̍ntyasya vā̱jino̱ na śokā̱ bhaya̍nte̱ viśvā̱ bhuva̍nā̱ yadabhrā̍ṭ
||5||bha̱drā te̍ agne svanīka sa̱ṃdṛggho̱rasya̍ sa̱to viṣu̍ṇasya̱ cāru̍: |
na yatte̍ śo̱cistama̍sā̱ vara̍nta̱ na dhva̱smāna̍sta̱nvī̱3 repa̱ ā dhu̍:
||6||na yasya̱ sātu̱rjani̍to̱ravā̍ri̱ na mā̱tarā̍pi̱tarā̱ nū ci̍di̱ṣṭau |
adhā̍ mi̱tro na sudhi̍taḥ pāva̱ko̱3'gnirdī̍dāya̱ mānu̍ṣīṣu vi̱kṣu
||7||dviryaṃ pañca̱ jīja̍nan tsa̱ṃvasā̍nā̱: svasā̍ro a̱gniṃ mānu̍ṣīṣu vi̱kṣu |
u̱ṣa̱rbudha̍matha̱ryo̱3 na danta̍ṃ śu̱kraṃ svāsa̍ṃ para̱śuṃ na ti̱gmam
||8||tava̱ tye a̍gne ha̱rito̍ ghṛta̱snā rohi̍tāsa ṛ̱jvañca̱: svañca̍: |
a̱ru̱ṣāso̱ vṛṣa̍ṇa ṛjumu̱ṣkā ā de̱vatā̍timahvanta da̱smāḥ
||9||ye ha̱ tye te̱ saha̍mānā a̱yāsa̍stve̱ṣāso̍ agne a̱rcaya̱ścara̍nti |
śye̱nāso̱ na du̍vasa̱nāso̱ artha̍ṃ tuviṣva̱ṇaso̱ māru̍ta̱ṃ na śardha̍:
||10||||
akā̍ri̱ brahma̍ samidhāna̱ tubhya̱ṃ śaṃsā̍tyu̱kthaṃ yaja̍te̱ vyū̍ dhāḥ |
hotā̍rama̱gniṃ manu̍ṣo̱ ni ṣe̍durnama̱syanta̍ u̱śija̱: śaṃsa̍mā̱yoḥ
||11||15 vāmadevo gautamaḥ| agniḥ|triṣṭup, 1 jagatī, 2-6 anuṣṭup|
a̱yami̱ha pra̍tha̱mo dhā̍yi dhā̱tṛbhi̱rhotā̱ yaji̍ṣṭho adhva̱reṣvīḍya̍: |
yamapna̍vāno̱ bhṛga̍vo viruru̱curvane̍ṣu ci̱traṃ vi̱bhva̍ṃ vi̱śevi̍śe
||1||agne̍ ka̱dā ta̍ ānu̱ṣag bhuva̍d de̱vasya̱ ceta̍nam |
adhā̱ hi tvā̍ jagṛbhri̱re martā̍so vi̱kṣvīḍya̍m
||2||ṛ̱tāvā̍na̱ṃ vice̍tasa̱ṃ paśya̍nto̱ dyāmi̍va̱ stṛbhi̍: |
viśve̍ṣāmadhva̱rāṇā̍ṃ haska̱rtāra̱ṃ dame̍dame
||3||ā̱śuṃ dū̱taṃ vi̱vasva̍to̱ viśvā̱ yaśca̍rṣa̱ṇīra̱bhi |
ā ja̍bhruḥ ke̱tumā̱yavo̱ bhṛga̍vāṇaṃ vi̱śevi̍śe
||4||tamī̱ṃ hotā̍ramānu̱ṣak ci̍ki̱tvāṃsa̱ṃ ni ṣe̍dire |
ra̱ṇvaṃ pā̍va̱kaśo̍ciṣa̱ṃ yaji̍ṣṭhaṃ sa̱pta dhāma̍bhiḥ
||5||taṃ śaśva̍tīṣu mā̱tṛṣu̱ vana̱ ā vī̱tamaśri̍tam |
ci̱traṃ santa̱ṃ guhā̍ hi̱taṃ su̱veda̍ṃ kūcida̱rthina̍m
||6||sa̱sasya̱ yad viyu̍tā̱ sasmi̱nnūdha̍nnṛ̱tasya̱ dhāma̍n ra̱ṇaya̍nta de̱vāḥ |
ma̱hām̐ a̱gnirnama̍sā rā̱taha̍vyo̱ vera̍dhva̱rāya̱ sada̱midṛ̱tāvā̍
||7||vera̍dhva̱rasya̍ dū̱tyā̍ni vi̱dvānu̱bhe a̱ntā roda̍sī saṃciki̱tvān |
dū̱ta ī̍yase pra̱diva̍ urā̱ṇo vi̱duṣṭa̍ro di̱va ā̱rodha̍nāni
||8||kṛ̱ṣṇaṃ ta̱ ema̱ ruśa̍taḥ pu̱ro bhāśca̍ri̱ṣṇva1rcirvapu̍ṣā̱mideka̍m |
yadapra̍vītā̱ dadha̍te ha̱ garbha̍ṃ sa̱dyaści̍jjā̱to bhava̱sīdu̍ dū̱taḥ
||9||sa̱dyo jā̱tasya̱ dadṛ̍śāna̱mojo̱ yada̍sya̱ vāto̍ anu̱vāti̍ śo̱ciḥ |
vṛ̱ṇakti̍ ti̱gmāma̍ta̱seṣu̍ ji̱hvāṃ sthi̱rā ci̱dannā̍ dayate̱ vi jambhai̍:
||10||||
tṛ̱ṣu yadannā̍ tṛ̱ṣuṇā̍ va̱vakṣa̍ tṛ̱ṣuṃ dū̱taṃ kṛ̍ṇute ya̱hvo a̱gniḥ |
vāta̍sya me̱l̤iṃ sa̍cate ni̱jūrva̍nnā̱śuṃ na vā̍jayate hi̱nve arvā̍
||11||8 vāmadevo gautamaḥ| agniḥ|gāyatrī|
dū̱taṃ vo̍ vi̱śvave̍dasaṃ havya̱vāha̱mama̍rtyam | yaji̍ṣṭhamṛñjase gi̱rā
||1||sa hi vedā̱ vasu̍dhitiṃ ma̱hām̐ ā̱rodha̍naṃ di̱vaḥ | sa de̱vām̐ eha va̍kṣati
||2||sa ve̍da de̱va ā̱nama̍ṃ de̱vām̐ ṛ̍tāya̱te dame̍ | dāti̍ pri̱yāṇi̍ ci̱d vasu̍
||3||sa hotā̱ sedu̍ dū̱tya̍ṃ ciki̱tvām̐ a̱ntarī̍yate | vi̱dvām̐ ā̱rodha̍naṃ di̱vaḥ
||4||te syā̍ma̱ ye a̱gnaye̍ dadā̱śurha̱vyadā̍tibhiḥ | ya ī̱ṃ puṣya̍nta indha̱te
||5||te rā̱yā te su̱vīryai̍: sasa̱vāṃso̱ vi śṛ̍ṇvire | ye a̱gnā da̍dhi̱re duva̍:
||6||a̱sme rāyo̍ di̱vedi̍ve̱ saṃ ca̍rantu puru̱spṛha̍: | a̱sme vājā̍sa īratām
||7||sa vipra̍ścarṣaṇī̱nāṃ śava̍sā̱ mānu̍ṣāṇām | ati̍ kṣi̱preva̍ vidhyati
||8||8 vāmadevo gautamaḥ| agniḥ|gāyatrī|
agne̍ mṛ̱l̤a ma̱hām̐ a̍si̱ ya ī̱mā de̍va̱yuṃ jana̍m | i̱yetha̍ ba̱rhirā̱sada̍m
||1||sa mānu̍ṣīṣu dū̱l̤abho̍ vi̱kṣu prā̱vīrama̍rtyaḥ | dū̱to viśve̍ṣāṃ bhuvat
||2||sa sadma̱ pari̍ ṇīyate̱ hotā̍ ma̱ndro divi̍ṣṭiṣu | u̱ta potā̱ ni ṣī̍dati
||3||u̱ta gnā a̱gnira̍dhva̱ra u̱to gṛ̱hapa̍ti̱rdame̍ | u̱ta bra̱hmā ni ṣī̍dati
||4||veṣi̱ hya̍dhvarīya̱tāmu̍pava̱ktā janā̍nām | ha̱vyā ca̱ mānu̍ṣāṇām
||5||veṣīdva̍sya dū̱tyaṃ1 yasya̱ jujo̍ṣo adhva̱ram | ha̱vyaṃ marta̍sya̱ vol̤aha̍ve
||6||a̱smāka̍ṃ joṣyadhva̱rama̱smāka̍ṃ ya̱jñama̍ṅgiraḥ | a̱smāka̍ṃ śṛṇudhī̱ hava̍m
||7||pari̍ te dū̱l̤abho̱ ratho̱'smām̐ a̍śnotu vi̱śvata̍: | yena̱ rakṣa̍si dā̱śuṣa̍:
||8||8 vāmadevo gautamaḥ| agniḥ| pādapaṃktiḥ, 4, 6, 7, uṣṇigvā, 5 mahāpadapaṃktiḥ, 8 triṣṭup|
agne̱ tama̱dyā'śva̱ṃ na stomai̱: kratu̱ṃ na bha̱draṃ hṛ̍di̱spṛśa̍m | ṛ̱dhyāmā̍ ta̱ ohai̍:
||1||adhā̱ hya̍gne̱ krato̍rbha̱drasya̱ dakṣa̍sya sā̱dhoḥ | ra̱thīrṛ̱tasya̍ bṛha̱to ba̱bhūtha̍
||2||e̱bhirno̍ a̱rkairbhavā̍ no a̱rvāṅsva1rṇa jyoti̍: | agne̱ viśve̍bhiḥ su̱manā̱ anī̍kaiḥ
||3||ā̱bhiṣṭe̍ a̱dya gī̱rbhirgṛ̱ṇanto'gne̱ dāśe̍ma | pra te̍ di̱vo na sta̍nayanti̱ śuṣmā̍:
||4||tava̱ svādi̱ṣṭhā 'gne̱ saṃdṛ̍ṣṭiri̱dā ci̱dahna̍ i̱dā ci̍da̱ktoḥ | śri̱ye ru̱kmo na ro̍cata upā̱ke
||5||ghṛ̱taṃ na pū̱taṃ ta̱nūra̍re̱pāḥ śuci̱ hira̍ṇyam | tat te̍ ru̱kmo na ro̍cata svadhāvaḥ
||6||kṛ̱taṃ ci̱ddhi ṣmā̱ sane̍mi̱ dveṣo'gna̍ i̱noṣi̱ martā̍t | i̱tthā yaja̍mānādṛtāvaḥ
||7||śi̱vā na̍: sa̱khyā santu̍ bhrā̱trā 'gne̍ de̱veṣu̍ yu̱ṣme | sā no̱ nābhi̱: sada̍ne̱ sasmi̱nnūdha̍n
||8||6 vāmadevo gautamaḥ| agniḥ|triṣṭup|
bha̱draṃ te̍ agne sahasi̱nnanī̍kamupā̱ka ā ro̍cate̱ sūrya̍sya |
ruśa̍d dṛ̱śe da̍dṛśe nakta̱yā ci̱darū̍kṣitaṃ dṛ̱śa ā rū̱pe anna̍m
||1||vi ṣā̍hyagne gṛṇa̱te ma̍nī̱ṣāṃ khaṃ vepa̍sā tuvijāta̱ stavā̍naḥ |
viśve̍bhi̱ryad vā̱vana̍: śukra de̱vaistanno̍ rāsva sumaho̱ bhūri̱ manma̍
||2||tvada̍gne̱ kāvyā̱ tvanma̍nī̱ṣāstvadu̱kthā jā̍yante̱ rādhyā̍ni |
tvade̍ti̱ dravi̍ṇaṃ vī̱rape̍śā i̱tthādhi̍ye dā̱śuṣe̱ martyā̍ya
||3||tvad vā̱jī vā̍jambha̱ro vihā̍yā abhiṣṭi̱kṛjjā̍yate sa̱tyaśu̍ṣmaḥ |
tvad ra̱yirde̱vajū̍to mayo̱bhustvadā̱śurjū̍ju̱vām̐ a̍gne̱ arvā̍
||4||tvāma̍gne pratha̱maṃ de̍va̱yanto̍ de̱vaṃ martā̍ amṛta ma̱ndraji̍hvam |
dve̱ṣo̱yuta̱mā vi̍vāsanti dhī̱bhirdamū̍nasaṃ gṛ̱hapa̍ti̱mamū̍ram
||5||ā̱re a̱smadama̍timā̱re aṃha̍ ā̱re viśvā̍ṃ durma̱tiṃ yanni̱pāsi̍ |
do̱ṣā śi̱vaḥ sa̍hasaḥ sūno agne̱ yaṃ de̱va ā ci̱t saca̍se sva̱sti
||6||6 vāmadevo gautamaḥ| agniḥ|triṣṭup|
yastvāma̍gna i̱nadha̍te ya̱tasru̱k triste̱ anna̍ṃ kṛ̱ṇava̱t sasmi̱nnaha̍n |
sa su dyu̱mnaira̱bhya̍stu pra̱sakṣa̱t tava̱ kratvā̍ jātavedaściki̱tvān
||1||i̱dhmaṃ yaste̍ ja̱bhara̍cchaśramā̱ṇo ma̱ho a̍gne̱ anī̍ka̱mā sa̍pa̱ryan |
sa i̍dhā̱naḥ prati̍ do̱ṣāmu̱ṣāsa̱ṃ puṣya̍n ra̱yiṃ sa̍cate̱ ghnanna̱mitrā̍n
||2||a̱gnirī̍śe bṛha̱taḥ kṣa̱triya̍syā̱'gnirvāja̍sya para̱masya̍ rā̱yaḥ |
dadhā̍ti̱ ratna̍ṃ vidha̱te yavi̍ṣṭho̱ vyā̍nu̱ṣaṅmartyā̍ya sva̱dhāvā̍n
||3||yacci̱ddhi te̍ puruṣa̱trā ya̍vi̱ṣṭhāci̍ttibhiścakṛ̱mā kacci̱dāga̍: |
kṛ̱dhī ṣva1smām̐ adi̍te̱ranā̍gā̱n vyenā̍ṃsi śiśratho̱ viṣva̍gagne
||4||ma̱haści̍dagna̱ ena̍so a̱bhīka̍ ū̱rvād devānā̍mu̱ta martyā̍nām |
mā te̱ sakhā̍ya̱: sada̱mid ri̍ṣāma̱ yacchā̍ to̱kāya̱ tana̍yāya̱ śaṃ yoḥ
||5||yathā̍ ha̱ tyad va̍savo gau̱rya̍ṃ cit pa̱di ṣi̱tāmamu̍ñcatā yajatrāḥ |
e̱vo ṣva1smanmu̍ñcatā̱ vyaṃha̱: pra tā̍ryagne prata̱raṃ na̱ āyu̍:
||6||5 vāmadevo gautamaḥ| agniḥ(liṅgoktadevatā iti eke)|triṣṭup|
pratya̱gniru̱ṣasā̱magra̍makhyad vibhātī̱nāṃ su̱manā̍ ratna̱dheya̍m |
yā̱tama̍śvinā su̱kṛto̍ duro̱ṇamutsūryo̱ jyoti̍ṣā de̱va e̍ti
||1||ū̱rdhvaṃ bhā̱nuṃ sa̍vi̱tā de̱vo a̍śred dra̱psaṃ davi̍dhvad gavi̱ṣo na satvā̍ |
anu̍ vra̱taṃ varu̍ṇo yanti mi̱tro yatsūrya̍ṃ di̱vyā̍ro̱haya̍nti
||2||yaṃ sī̱makṛ̍ṇva̱n tama̍se vi̱pṛce̍ dhru̱vakṣe̍mā̱ ana̍vasyanto̱ artha̍m |
taṃ sūrya̍ṃ ha̱rita̍: sa̱pta ya̱hvīḥ spaśa̱ṃ viśva̍sya̱ jaga̍to vahanti
||3||vahi̍ṣṭhebhirvi̱hara̍nyāsi̱ tantu̍mava̱vyaya̱nnasi̍taṃ deva̱ vasma̍ |
davi̍dhvato ra̱śmaya̱: sūrya̍sya̱ carme̱vāvā̍dhu̱stamo̍ a̱psva1ntaḥ
||4||anā̍yato̱ ani̍baddhaḥ ka̱thāyaṃ nya̍ṅṅuttā̱no'va̍ padyate̱ na |
kayā̍ yāti sva̱dhayā̱ ko da̍darśa di̱vaḥ ska̱mbhaḥ samṛ̍taḥ pāti̱ nāka̍m
||5||5 vāmadevo gautamaḥ| agniḥ(liṅgoktadevatā iti eke)|triṣṭup|
pratya̱gniru̱ṣaso̍ jā̱tave̍dā̱ akhya̍d de̱vo roca̍mānā̱ maho̍bhiḥ |
ā nā̍satyorugā̱yā rathe̍ne̱maṃ ya̱jñamupa̍ no yāta̱maccha̍
||1||ū̱rdhvaṃ ke̱tuṃ sa̍vi̱tā de̱vo a̍śre̱jjyoti̱rviśva̍smai̱ bhuva̍nāya kṛ̱ṇvan |
āprā̱ dyāvā̍pṛthi̱vī a̱ntari̍kṣa̱ṃ vi sūryo̍ ra̱śmibhi̱śceki̍tānaḥ
||2||ā̱vaha̍ntyaru̱ṇīrjyoti̱ṣāgā̍nma̱hī ci̱trā ra̱śmibhi̱śceki̍tānā |
pra̱bo̱dhaya̍ntī suvi̱tāya̍ de̱vyu1ṣā ī̍yate su̱yujā̱ rathe̍na
||3||ā vā̱ṃ vahi̍ṣṭhā i̱ha te va̍hantu̱ rathā̱ aśvā̍sa u̱ṣaso̱ vyu̍ṣṭau |
i̱me hi vā̍ṃ madhu̱peyā̍ya̱ somā̍ a̱smin ya̱jñe vṛ̍ṣaṇā mādayethām
||4||anā̍yato̱ ani̍baddhaḥ ka̱thāyaṃ nya̍ṅṅuttā̱no'va̍ padyate̱ na |
kayā̍ yāti sva̱dhayā̱ ko da̍darśa di̱vaḥ ska̱mbhaḥ samṛ̍taḥ pāti̱ nāka̍m
||5||10 vāmadevo gautamaḥ| agniḥ, 7-8 somakaḥ sāhadevyaḥ, 9-10 aśvinau| gāyatrī|
a̱gnirhotā̍ no adhva̱re vā̱jī san pari̍ ṇīyate | de̱vo de̱veṣu̍ ya̱jñiya̍:
||1||pari̍ trivi̱ṣṭya̍dhva̱raṃ yātya̱gnī ra̱thīri̍va | ā de̱veṣu̱ prayo̱ dadha̍t
||2||pari̱ vāja̍patiḥ ka̱vira̱gnirha̱vyānya̍kramīt | dadha̱d ratnā̍ni dā̱śuṣe̍
||3||a̱yaṃ yaḥ sṛñja̍ye pu̱ro dai̍vavā̱te sa̍mi̱dhyate̍ | dyu̱mām̐ a̍mitra̱dambha̍naḥ
||4||asya̍ ghā vī̱ra īva̍to̱'gnerī̍śīta̱ martya̍: | ti̱gmaja̍mbhasya mī̱l̤ahuṣa̍:
||5||tamarva̍nta̱ṃ na sā̍na̱sima̍ru̱ṣaṃ na di̱vaḥ śiśu̍m | ma̱rmṛ̱jyante̍ di̱vedi̍ve
||6||bodha̱dyanmā̱ hari̍bhyāṃ kumā̱raḥ sā̍hade̱vyaḥ | acchā̱ na hū̱ta uda̍ram
||7||u̱ta tyā ya̍ja̱tā harī̍ kumā̱rāt sā̍hade̱vyāt | praya̍tā sa̱dya ā da̍de
||8||e̱ṣa vā̍ṃ devāvaśvinā kumā̱raḥ sā̍hade̱vyaḥ | dī̱rghāyu̍rastu̱ soma̍kaḥ
||9||taṃ yu̱vaṃ de̍vāvaśvinā kumā̱raṃ sā̍hade̱vyam | dī̱rghāyu̍ṣaṃ kṛṇotana
||10||21 vāmadevo gautamaḥ| indraḥ| triṣṭup|
ā sa̱tyo yā̍tu ma̱ghavā̍m̐ ṛjī̱ṣī drava̍ntvasya̱ hara̍ya̱ upa̍ naḥ |
tasmā̱ idandha̍: suṣumā su̱dakṣa̍mi̱hābhi̍pi̱tvaṃ ka̍rate gṛṇā̱naḥ
||1||ava̍ sya śū̱rādhva̍no̱ nānte̱'smin no̍ a̱dya sava̍ne ma̱ndadhyai̍ |
śaṃsā̍tyu̱kthamu̱śane̍va ve̱dhāści̍ki̱tuṣe̍ asu̱ryā̍ya̱ manma̍
||2||ka̱virna ni̱ṇyaṃ vi̱dathā̍ni̱ sādha̱nvṛ vṛṣā̱ yat seka̍ṃ vipipā̱no arcā̍t |
di̱va i̱tthā jī̍janat sa̱pta kā̱rūnahnā̍ ciccakrurva̱yunā̍ gṛ̱ṇanta̍:
||3||sva1ryad vedi̍ su̱dṛśī̍kama̱rkairmahi̱ jyotī̍ rurucu̱ryaddha̱ vasto̍: |
a̱ndhā tamā̍ṃsi̱ dudhi̍tā vi̱cakṣe̱ nṛbhya̍ścakāra̱ nṛta̍mo a̱bhiṣṭau̍
||4||va̱va̱kṣa indro̱ ami̍tamṛjī̱ṣyu1bhe ā pa̍prau̱ roda̍sī mahi̱tvā |
ata̍ścidasya mahi̱mā vi re̍cya̱bhi yo viśvā̱ bhuva̍nā ba̱bhūva̍
||5||viśvā̍ni śa̱kro naryā̍ṇi vi̱dvāna̱po ri̍reca̱ sakhi̍bhi̱rnikā̍maiḥ |
aśmā̍naṃ ci̱d ye bi̍bhi̱durvaco̍bhirvra̱jaṃ goma̍ntamu̱śijo̱ vi va̍vruḥ
||6||a̱po vṛ̱traṃ va̍vri̱vāṃsa̱ṃ parā̍ha̱n prāva̍t te vajra̍ṃ pṛthi̱vī sace̍tāḥ |
prārṇā̍ṃsi samu̱driyā̍ṇyaino̱: pati̱rbhava̱ñchava̍sā śūra dhṛṣṇo
||7||a̱po yadadri̍ṃ puruhūta̱ darda̍rā̱virbhu̍vatsa̱ramā̍ pū̱rvyaṃ te̍ |
sa no̍ ne̱tā vāja̱mā da̍rṣi̱ bhūri̍ṃ go̱trā ru̱jannaṅgi̍robhirgṛṇā̱naḥ
||8||acchā̍ ka̱viṃ nṛ̍maṇo gā a̱bhiṣṭau̱ sva̍rṣātā maghava̱nnādha̍mānam |
ū̱tibhi̱stami̍ṣaṇo dyu̱mnahū̍tau̱ ni mā̱yāvā̱nabra̍hmā̱ dasyu̍rarta
||9||ā da̍syu̱ghnā mana̍sā yā̱hyasta̱ṃ bhuva̍t te̱ kutsa̍: sa̱khye nikā̍maḥ |
sve yonau̱ ni ṣa̍data̱ṃ sarū̍pā̱ vi vā̍ṃ cikitsadṛta̱ciddha̱ nārī̍
||10||yāsi̱ kutse̍na sa̱ratha̍mava̱syusto̱do vāta̍sya̱ haryo̱rīśā̍naḥ |
ṛ̱jrā vāja̱ṃ na gadhya̱ṃ yuyū̍ṣan ka̱viryadaha̱n pāryā̍ya̱ bhūṣā̍t
||11||kutsā̍ya̱ śuṣṇa̍ma̱śuṣa̱ṃ ni ba̍rhīḥ prapi̱tve ahna̱: kuya̍vaṃ sa̱hasrā̍ |
sa̱dyo dasyū̱n pra mṛ̍ṇa ku̱tsyena̱ pra sūra̍śca̱kraṃ vṛ̍hatāda̱bhīke̍
||12||tvaṃ pipru̱ṃ mṛga̍yaṃ śūśu̱vāṃsa̍mṛ̱jiśva̍ne vaidathi̱nāya̍ randhīḥ |
pa̱ñcā̱śat kṛ̱ṣṇā ni va̍paḥ sa̱hasrā 'tka̱ṃ na puro̍ jari̱mā vi da̍rdaḥ
||13||sūra̍ upā̱ke ta̱nvaṃ1 dadhā̍no̱ vi yatte̱ cetya̱mṛta̍sya̱ varpa̍: |
mṛ̱go na ha̱stī tavi̍ṣīmuṣā̱ṇaḥ si̱ṃho na bhī̱ma āyu̍dhāni̱ bibhra̍t
||14||indra̱ṃ kāmā̍ vasū̱yanto̍ agma̱n tsva̍rmīl̤ahe̱ na sava̍ne cakā̱nāḥ |
śra̱va̱syava̍: śaśamā̱nāsa̍ u̱kthairoko̱ na ra̱ṇvā su̱dṛśī̍va pu̱ṣṭiḥ
||15||tamidva̱ indra̍ṃ su̱hava̍ṃ huvema̱ yastā ca̱kāra̱ naryā̍ pu̱rūṇi̍ |
yo māva̍te jari̱tre gadhya̍ṃ cinma̱kṣū vāja̱ṃ bhara̍ti spā̱rharā̍dhāḥ
||16||ti̱gmā yada̱ntara̱śani̱: patā̍ti̱ kasmi̍ñcicchūra muhu̱ke janā̍nām |
gho̱rā yada̍rya̱ samṛ̍ti̱rbhavā̱tyadha̍ smā nasta̱nvo̍ bodhi go̱pāḥ
||17||bhuvo̍'vi̱tā vā̱made̍vasya dhī̱nāṃ bhuva̱: sakhā̍vṛ̱ko vāja̍sātau |
tvāmanu̱ prama̍ti̱mā ja̍ganmoru̱śaṃso̍ jari̱tre vi̱śvadha̍ syāḥ
||18||e̱bhirnṛbhi̍rindra tvā̱yubhi̍ṣṭvā ma̱ghava̍dbhirmaghava̱n viśva̍ ā̱jau |
dyāvo̱ na dyu̱mnaira̱bhi santo̍ a̱ryaḥ kṣa̱po ma̍dema śa̱rada̍śca pū̱rvīḥ
||19||e̱vedindrā̍ya vṛṣa̱bhāya̱ vṛṣṇe̱ brahmā̍karma̱ bhṛga̍vo̱ na ratha̍m |
nū ci̱d yathā̍ naḥ sa̱khyā vi̱yoṣa̱dasa̍nna u̱gro̍'vi̱tā ta̍nū̱pāḥ
||20||nū ṣṭu̱ta i̍ndra̱ nū gṛ̍ṇā̱na iṣa̍ṃ jari̱tre na̱dyo̱3 na pī̍peḥ |
akā̍ri te harivo̱ brahma̱ navya̍ṃ dhi̱yā syā̍ma ra̱thya̍: sadā̱sāḥ
||21||21 vāmadevo gautamaḥ| indraḥ| triṣṭup, 15 ekapadā virāṭ|
tvaṃ ma̱hām̐ i̍ndra̱ tubhya̍ṃ ha̱ kṣā anu̍ kṣa̱traṃ ma̱ṃhanā̍ manyata̱ dyauḥ |
tvaṃ vṛ̱traṃ śava̍sā jagha̱nvān tsṛ̱jaḥ sindhū̱m̐rahi̍nā jagrasā̱nān
||1||tava̍ tvi̱ṣo jani̍man rejata̱ dyau reja̱d bhūmi̍rbhi̱yasā̱ svasya̍ ma̱nyoḥ |
ṛ̱ghā̱yanta̍ su̱bhva1: parva̍tāsa̱ ārda̱n dhanvā̍ni sa̱raya̍nta̱ āpa̍:
||2||bhi̱nad gi̱riṃ śava̍sā̱ vajra̍mi̱ṣṇannā̍viṣkṛṇvā̱naḥ sa̍hasā̱na oja̍: |
vadhī̍d vṛ̱traṃ vajre̍ṇa mandasā̱naḥ sara̱nnāpo̱ java̍sā ha̱tavṛ̍ṣṇīḥ
||3||su̱vīra̍ste jani̱tā ma̍nyata̱ dyaurindra̍sya ka̱rtā svapa̍stamo bhūt |
ya ī̍ṃ ja̱jāna̍ sva̱rya̍ṃ su̱vajra̱mana̍pacyuta̱ṃ sada̍so̱ na bhūma̍
||4||ya eka̍ iccyā̱vaya̍ti̱ pra bhūmā̱ rājā̍ kṛṣṭī̱nāṃ pu̍ruhū̱ta indra̍: |
sa̱tyame̍na̱manu̱ viśve̍ madanti rā̱tiṃ de̱vasya̍ gṛṇa̱to ma̱ghona̍:
||5||sa̱trā somā̍ abhavannasya̱ viśve̍ sa̱trā madā̍so bṛha̱to madi̍ṣṭhāḥ |
sa̱trābha̍vo̱ vasu̍pati̱rvasū̍nā̱ṃ datre̱ viśvā̍ adhithā indra kṛ̱ṣṭīḥ
||6||tvamadha̍ pratha̱maṃ jāya̍mā̱no'me̱ viśvā̍ adhithā indra kṛ̱ṣṭīḥ |
tvaṃ prati̍ pra̱vata̍ ā̱śayā̍na̱mahi̱ṃ vajre̍ṇa maghava̱n vi vṛ̍ścaḥ
||7||sa̱trā̱haṇa̱ṃ dādhṛ̍ṣi̱ṃ tumra̱mindra̍ṃ ma̱hāma̍pā̱raṃ vṛ̍ṣa̱bhaṃ su̱vajra̍m |
hantā̱ yo vṛ̱traṃ sani̍to̱ta vāja̱ṃ dātā̍ ma̱ghāni̍ ma̱ghavā̍ su̱rādhā̍:
||8||a̱yaṃ vṛta̍ścātayate samī̱cīrya ā̱jiṣu̍ ma̱ghavā̍ śṛ̱ṇva eka̍: |
a̱yaṃ vāja̍ṃ bharati̱ yaṃ sa̱notya̱sya pri̱yāsa̍: sa̱khye syā̍ma
||9||a̱yaṃ śṛ̍ṇve̱ adha̱ jaya̍nnu̱ta ghnanna̱yamu̱ta pra kṛ̍ṇute yu̱dhā gāḥ |
ya̱dā sa̱tyaṃ kṛ̍ṇu̱te ma̱nyumindro̱ viśva̍ṃ dṛ̱l̤ahaṃ bha̍yata̱ eja̍dasmāt
||10||samindro̱ gā a̍jaya̱t saṃ hira̍ṇyā̱ sama̍śvi̱yā ma̱ghavā̱ yo ha̍ pū̱rvīḥ |
e̱bhirnṛbhi̱rnṛta̍mo asya śā̱kai rā̱yo vi̍bha̱ktā sa̍mbha̱raśca̱ vasva̍:
||11||kiya̍t svi̱dindro̱ adhye̍ti mā̱tuḥ kiya̍t pi̱turja̍ni̱turyo ja̱jāna̍ |
yo a̍sya̱ śuṣma̍ṃ muhu̱kairiya̍rti̱ vāto̱ na jū̱taḥ sta̱naya̍dbhira̱bhraiḥ
||12||kṣi̱yanta̍ṃ tva̱makṣi̍yantaṃ kṛṇo̱tīya̍rti re̱ṇuṃ ma̱ghavā̍ sa̱moha̍m |
vi̱bha̱ñja̱nura̱śani̍mām̐ iva̱ dyauru̱ta sto̱tāra̍ṃ ma̱ghavā̱ vasau̍ dhāt
||13||a̱yaṃ ca̱krami̍ṣaṇa̱t sūrya̍sya̱ nyeta̍śaṃ rīramat sasṛmā̱ṇam |
ā kṛ̱ṣṇa ī̍ṃ juhurā̱ṇo ji̍gharti tva̱co bu̱dhne raja̍so a̱sya yonau̍
||14||asi̍knyā̱ṃ yaja̍māno̱ na hotā̍
||15||ga̱vyanta̱ indra̍ṃ sa̱khyāya̱ viprā̍ aśvā̱yanto̱ vṛṣa̍ṇaṃ vā̱jaya̍ntaḥ |
ja̱nī̱yanto̍ jani̱dāmakṣi̍toti̱mā cyā̍vayāmo'va̱te na kośa̍m
||16||trā̱tā no̍ bodhi̱ dadṛ̍śāna ā̱pira̍bhikhyā̱tā ma̍rḍi̱tā so̱myānā̍m |
sakhā̍ pi̱tā pi̱tṛta̍maḥ pitṝ̱ṇāṃ karte̍mu lo̱kamu̍śa̱te va̍yo̱dhāḥ
||17||sa̱khī̱ya̱tāma̍vi̱tā bo̍dhi̱ sakhā̍ gṛṇā̱na i̍ndra stuva̱te vayo̍ dhāḥ |
va̱yaṃ hyā te̍ cakṛ̱mā sa̱bādha̍ ā̱bhiḥ śamī̍bhirma̱haya̍nta indra
||18||stu̱ta indro̍ ma̱ghavā̱ yaddha̍ vṛ̱trā bhūrī̱ṇyeko̍ apra̱tīni̍ hanti |
a̱sya pri̱yo ja̍ri̱tā yasya̱ śarma̱nnaki̍rde̱vā vā̱raya̍nte̱ na martā̍:
||19||e̱vā na̱ indro̍ ma̱ghavā̍ vira̱pśī kara̍t sa̱tyā ca̍rṣaṇī̱dhṛda̍na̱rvā |
tvaṃ rājā̍ ja̱nuṣā̍ṃ dhehya̱sme adhi̱ śravo̱ māhi̍na̱ṃ yajja̍ri̱tre
||20||nū ṣṭu̱ta i̍ndra̱ nū gṛ̍ṇā̱na iṣa̍ṃ jari̱tre na̱dyo̱3na pī̍peḥ |
akā̍ri te harivo̱ brahma̱ navya̍ṃ dhi̱yā syā̍ma ra̱thya̍: sadā̱sāḥ
||21||13 vāmadevo gautamaḥ, 1 indraḥ,4 (uttarārdharcasya), 7 aditiḥ| 1 vāmadevaḥ, 2-4 (pūrvārdharcasya), 8-13 indraḥ,(uttarārdharcasya), 7 vāmadevaḥ| triṣṭup|
a̱yaṃ panthā̱ anu̍vittaḥ purā̱ṇo yato̍ de̱vā u̱dajā̍yanta̱ viśve̍ |
ata̍ści̱dā ja̍niṣīṣṭa̱ pravṛ̍ddho̱ mā mā̱tara̍mamu̱yā patta̍ve kaḥ
||1||nāhamato̱ nira̍yā du̱rgahai̱tat ti̍ra̱ścatā̍ pā̱rśvānnirga̍māṇi |
ba̱hūni̍ me̱ akṛ̍tā̱ kartvā̍ni̱ yudhyai̍ tvena̱ saṃ tve̍na pṛcchai
||2||pa̱rā̱ya̱tīṃ mā̱tara̱manva̍caṣṭa̱ na nānu̍ gā̱nyanu̱ nū ga̍māni |
tvaṣṭu̍rgṛ̱he a̍piba̱t soma̱mindra̍: śatadha̱nya̍ṃ ca̱mvo̍: su̱tasya̍
||3||kiṃ sa ṛdha̍k kṛṇava̱d yaṃ sa̱hasra̍ṃ mā̱so ja̱bhāra̍ śa̱rada̍śca pū̱rvīḥ |
na̱hī nva̍sya prati̱māna̱mastya̱ntarjā̱teṣū̱ta ye jani̍tvāḥ
||4||a̱va̱dyami̍va̱ manya̍mānā̱ guhā̍ka̱rindra̍ṃ mā̱tā vī̱rye̍ṇā̱ nyṛ̍ṣṭam |
athoda̍sthāt sva̱yamatka̱ṃ vasā̍na̱ ā roda̍sī apṛṇā̱jjāya̍mānaḥ
||5||e̱tā a̍rṣantyalalā̱bhava̍ntīrṛtāva̍rīriva sa̱ṃkrośa̍mānāḥ |
e̱tā vi pṛ̍ccha̱ kimi̱daṃ bha̍nanti̱ kamāpo̱ adri̍ṃ pari̱dhiṃ ru̍janti
||6||kimu̍ ṣvidasmai ni̱vido̍ bhana̱ntendra̍syāva̱dyaṃ di̍dhiṣanta̱ āpa̍: |
mamai̱tān pu̱tro ma̍ha̱tā va̱dhena̍ vṛ̱traṃ ja̍gha̱nvām̐ a̍sṛja̱d vi sindhū̍n
||7||mama̍cca̱na tvā̍ yuva̱tiḥ pa̱rāsa̱ mama̍cca̱na tvā̍ ku̱ṣavā̍ ja̱gāra̍ |
mama̍cci̱dāpa̱: śiśa̍ve mamṛḍyu̱rmama̍cci̱dindra̱: saha̱soda̍tiṣṭhat
||8||mama̍cca̱na te̍ maghava̱n vya̍ṃso nivivi̱dhvām̐ apa̱ hanū̍ ja̱ghāna̍ |
adhā̱ nivi̍ddha̱ utta̍ro babhū̱vāñchiro̍ dā̱sasya̱ saṃ pi̍ṇagva̱dhena̍
||9||gṛ̱ṣṭiḥ sa̍sūva̱ sthavi̍raṃ tavā̱gāma̍nādhṛ̱ṣyaṃ vṛ̍ṣa̱bhaṃ tumra̱mindra̍m |
arī̍l̤ahaṃ va̱tsaṃ ca̱rathā̍ya mā̱tā sva̱yaṃ gā̱tuṃ ta̱nva̍ i̱cchamā̍nam
||10||u̱ta mā̱tā ma̍hi̱ṣamanva̍venada̱mī tvā̍ jahati putra de̱vāḥ |
athā̍bravīd vṛ̱tramindro̍ hani̱ṣyan tsakhe̍ viṣṇo vita̱raṃ vi kra̍masva
||11||kaste̍ mā̱tara̍ṃ vi̱dhavā̍macakraccha̱yuṃ kastvāma̍jighāṃsa̱ccara̍ntam |
kaste̍ de̱vo adhi̍ mārḍī̱ka ā̍sī̱d yat prākṣi̍ṇāḥ pi̱tara̍ṃ pāda̱gṛhya̍
||12||ava̍rtyā̱ śuna̍ ā̱ntrāṇi̍ pece̱ na de̱veṣu̍ vivide marḍi̱tāra̍m |
apa̍śyaṃ jā̱yāmama̍hīyamānā̱madhā̍ me śye̱no madhvā ja̍bhāra
||13||11 vāmadevo gautamaḥ| indraḥ| triṣṭup|
e̱vā tvāmi̍ndra vajri̱nnatra̱ viśve̍ de̱vāsa̍: su̱havā̍sa̱ ūmā̍: |
ma̱hāmu̱bhe roda̍sī vṛ̱ddhamṛ̱ṣvaṃ nireka̱mid vṛ̍ṇate vṛtra̱hatye̍
||1||avā̍sṛjanta̱ jivra̍yo̱ na de̱vā bhuva̍: sa̱mrāl̤i̍ndra sa̱tyayo̍niḥ |
aha̱nnahi̍ṃ pari̱śayā̍na̱marṇa̱: pra va̍rta̱nīra̍rado vi̱śvadhe̍nāḥ
||2||atṛ̍pṇuvanta̱ṃ viya̍tamabu̱dhyamabu̍dhyamānaṃ suṣupā̱ṇami̍ndra |
sa̱pta prati̍ pra̱vata̍ ā̱śayā̍na̱mahi̱ṃ vajre̍ṇa̱ vi ri̍ṇā apa̱rvan
||3||akṣo̍daya̱cchava̍sā̱ kṣāma̍ bu̱dhnaṃ vārṇa vāta̱stavi̍ṣībhi̱rindra̍: |
dṛ̱l̤ahānyau̍bhnādu̱śamā̍na̱ ojo'vā̍bhinat ka̱kubha̱: parva̍tānām
||4||a̱bhi pra da̍dru̱rjana̍yo̱ na garbha̱ṃ rathā̍ iva̱ pra ya̍yuḥ sā̱kamadra̍yaḥ |
ata̍rpayo vi̱sṛta̍ u̱bja ū̱rmīn tvaṃ vṛ̱tām̐ a̍riṇā indra̱ sindhū̍n
||5||tvaṃ ma̱hīma̱vani̍ṃ vi̱śvadhe̍nāṃ tu̱rvīta̍ye va̱yyā̍ya̱ kṣara̍ntīm |
ara̍mayo̱ nama̱saija̱darṇa̍: sutara̱ṇām̐ a̍kṛṇorindra̱ sindhū̍n
||6||prāgruvo̍ nabha̱nvo̱3 na vakvā̍ dhva̱srā a̍pinvad yuva̱tīrṛ̍ta̱jñāḥ |
dhanvā̱nyajrā̍m̐ apṛṇak tṛṣā̱ṇām̐ adho̱gindra̍: sta̱ryo̱3 daṃsu̍patnīḥ
||7||pū̱rvīru̱ṣasa̍: śa̱rada̍śca gū̱rtā vṛ̱traṃ ja̍gha̱nvām̐ a̍sṛja̱d vi sindhū̍n |
pari̍ṣṭhitā atṛṇad badbadhā̱nāḥ sī̱rā indra̱: sravi̍tave pṛthi̱vyā
||8||va̱mrībhi̍: pu̱trama̱gruvo̍ adā̱naṃ ni̱veśa̍nāddhariva̱ ā ja̍bhartha |
vya1ndho a̍khya̱dahi̍mādadā̱no nirbhū̍dukha̱cchitsama̍ranta̱ parva̍
||9||pra te̱ pūrvā̍ṇi̱ kara̍ṇāni viprā''vi̱dvām̐ ā̍ha vi̱duṣe̱ karā̍ṃsi |
yathā̍yathā̱ vṛṣṇyā̍ni̱ svagū̱rtā 'pā̍ṃsi rāja̱n naryāvi̍veṣīḥ
||10||nū ṣṭu̱ta i̍ndra̱ nū gṛ̍ṇā̱na iṣa̍ṃ jari̱tre na̱dyo̱3 na pī̍peḥ |
akā̍ri te harivo̱ brahma̱ navya̍ṃ dhi̱yā syā̍ma ra̱thya̍: sadā̱sāḥ
||11||11 vāmadevo gautamaḥ| indraḥ| triṣṭup|
ā na̱ indro̍ dū̱rādā na̍ ā̱sāda̍bhiṣṭi̱kṛdava̍se yāsadu̱graḥ |
oji̍ṣṭhebhirnṛ̱pati̱rvajra̍bāhuḥ sa̱ṃge sa̱matsu̍ tu̱rvaṇi̍: pṛta̱nyūn
||1||ā na̱ indro̱ hari̍bhiryā̱tvacchā̍'rvācī̱no'va̍se̱ rādha̍se ca |
tiṣṭhā̍ti va̱jrī ma̱ghavā̍ vira̱pśīmaṃ ya̱jñamanu̍ no̱ vāja̍sātau
||2||i̱maṃ ya̱jñaṃ tvama̱smāka̍mindra pu̱ro dadha̍t saniṣyasi̱ kratu̍ṃ naḥ |
śva̱ghnīva̍ vajrin tsa̱naye̱ dhanā̍nā̱ṃ tvayā̍ va̱yama̱rya ā̱jiṃ ja̍yema
||3||u̱śannu̱ ṣu ṇa̍: su̱manā̍ upā̱ke soma̍sya̱ nu suṣu̍tasya svadhāvaḥ |
pā i̍ndra̱ prati̍bhṛtasya̱ madhva̱: samandha̍sā mamadaḥ pṛ̱ṣṭhye̍na
||4||vi yo ra̍ra̱pśa ṛṣi̍bhi̱rnave̍bhirvṛ̱kṣo na pa̱kvaḥ sṛṇyo̱ na jetā̍ |
maryo̱ na yoṣā̍ma̱bhi manya̍mā̱no'cchā̍ vivakmi puruhū̱tamindra̍m
||5||gi̱rirna yaḥ svata̍vām̐ ṛ̱ṣva indra̍: sa̱nāde̱va saha̍se jā̱ta u̱graḥ |
āda̍rtā̱ vajra̱ṃ sthavi̍ra̱ṃ na bhī̱ma u̱dneva̱ kośa̱ṃ vasu̍nā̱ nyṛ̍ṣṭam
||6||na yasya̍ va̱rtā ja̱nuṣā̱ nvasti̱ na rādha̍sa āmarī̱tā ma̱ghasya̍ |
u̱dvā̱vṛ̱ṣā̱ṇasta̍viṣīva ugrā̱smabhya̍ṃ daddhi puruhūta rā̱yaḥ
||7||īkṣe̍ rā̱yaḥ kṣaya̍sya carṣaṇī̱nāmu̱ta vra̱jama̍pava̱rtāsi̱ gonā̍m |
śi̱kṣā̱na̱raḥ sa̍mi̱theṣu̍ pra̱hāvā̱n vasvo̍ rā̱śima̍bhine̱tāsi̱ bhūri̍m
||8||kayā̱ tacchṛ̍ṇve̱ śacyā̱ śaci̍ṣṭho̱ yayā̍ kṛ̱ṇoti̱ muhu̱ kā ci̍dṛ̱ṣvaḥ |
pu̱ru dā̱śuṣe̱ vica̍yiṣṭho̱ aṃho'thā̍ dadhāti̱ dravi̍ṇaṃ jari̱tre
||9||mā no̍ mardhī̱rā bha̍rā da̱ddhi tanna̱: pra dā̱śuṣe̱ dāta̍ve̱ bhūri̱ yatte̍ |
navye̍ de̱ṣṇe śa̱ste a̱smin ta̍ u̱kthe pra bra̍vāma va̱yami̍ndra stu̱vanta̍:
||10||nū ṣṭu̱ta i̍ndra̱ nū gṛ̍ṇā̱na iṣa̍ṃ jari̱tre na̱dyo̱3 na pī̍peḥ |
akā̍ri te harivo̱ brahma̱ navya̍ṃ dhi̱yā syā̍ma ra̱thya̍: sadā̱sāḥ
||11||11 vāmadevo gautamaḥ| indraḥ| triṣṭup|
ā yā̱tvindro'va̍sa̱ upa̍ na i̱ha stu̱taḥ sa̍dha̱māda̍stu̱ śūra̍: |
vā̱vṛ̱dhā̱nastavi̍ṣī̱ryasya̍ pū̱rvīrdyaurna kṣa̱trama̱bhibhū̍ti̱ puṣyā̍t
||1||tasyedi̱ha sta̍vatha̱ vṛṣṇyā̍ni tuvidyu̱mnasya̍ tuvi̱rādha̍so̱ nṝn |
yasya̱ kratu̍rvida̱thyo̱3 na sa̱mrāṭ sā̱hvāntaru̍tro a̱bhyasti̍ kṛ̱ṣṭīḥ
||2||ā yā̱tvindro̍ di̱va ā pṛ̍thi̱vyā ma̱kṣū sa̍mu̱drādu̱ta vā̱ purī̍ṣāt |
sva̍rṇarā̱dava̍se no ma̱rutvā̍n parā̱vato̍ vā̱ sada̍nādṛ̱tasya̍
||3||sthū̱rasya̍ rā̱yo bṛ̍ha̱to ya īśe̱ tamu̍ ṣṭavāma vi̱dathe̱ṣvindra̍m |
yo vā̱yunā̱ jaya̍ti̱ goma̍tīṣu̱ pra dhṛ̍ṣṇu̱yā naya̍ti̱ vasyo̱ accha̍
||4||upa̱ yo namo̱ nama̍si stabhā̱yanniya̍rti̱ vāca̍ṃ ja̱naya̱n yaja̍dhyai |
ṛ̱ñja̱sā̱naḥ pu̍ru̱vāra̍ u̱kthairendra̍ṃ kṛṇvīta̱ sada̍neṣu̱ hotā̍
||5||dhi̱ṣā yadi̍ dhiṣa̱ṇyanta̍: sara̱ṇyān tsada̍nto̱ adri̍mauśi̱jasya̱ gohe̍ |
ā du̱roṣā̍: pā̱styasya̱ hotā̱ yo no̍ ma̱hān tsa̱ṃvara̍ṇeṣu̱ vahni̍:
||6||sa̱trā yadī̍ṃ bhārva̱rasya̱ vṛṣṇa̱: siṣa̍kti̱ śuṣma̍: stuva̱te bharā̍ya |
guhā̱ yadī̍mauśi̱jasya̱ gohe̱ pra yad dhi̱ye prāya̍se̱ madā̍ya
||7||vi yad varā̍ṃsi̱ parva̍tasya vṛ̱ṇve payo̍bhirji̱nve a̱pāṃ javā̍ṃsi |
vi̱dad gau̱rasya̍ gava̱yasya̱ gohe̱ yadī̱ vājā̍ya su̱dhyo̱3 vaha̍nti
||8||bha̱drā te̱ hastā̱ sukṛ̍to̱ta pā̱ṇī pra̍ya̱ntārā̍ stuva̱te rādha̍ indra |
kā te̱ niṣa̍tti̱: kimu̱ no ma̍matsi̱ kiṃ nodu̍du harṣase̱ dāta̱vā u̍
||9||e̱vā vasva̱ indra̍: sa̱tyaḥ sa̱mrāḍḍhantā̍ vṛ̱traṃ vari̍vaḥ pū̱rave̍ kaḥ |
puru̍ṣṭuta̱ kratvā̍ naḥ śagdhi rā̱yo bha̍kṣī̱ya te'va̍so̱ daivya̍sya
||10||nū ṣṭu̱ta i̍ndra̱ nū gṛ̍ṇā̱na iṣa̍ṃ jari̱tre na̱dyo̱3 na pī̍peḥ |
akā̍ri te harivo̱ brahma̱ navya̍ṃ dhi̱yā syā̍ma ra̱thya̍: sadā̱sāḥ
||11||11 vāmadevo gautamaḥ| indraḥ| triṣṭup|
yanna̱ indro̍ juju̱ṣe yacca̱ vaṣṭi̱ tanno̍ ma̱hān ka̍rati śu̱ṣmyā ci̍t |
brahma̱ stoma̍ṃ ma̱ghavā̱ soma̍mu̱kthā yo aśmā̍na̱ṃ śava̍sā̱ bibhra̱deti̍
||1||vṛṣā̱ vṛṣa̍ndhi̱ṃ catu̍raśri̱masya̍nnu̱gro bā̱hubhyā̱ṃ nṛta̍ma̱: śacī̍vān |
śri̱ye paru̍ṣṇīmu̱ṣamā̍ṇa̱ ūrṇā̱ṃ yasyā̱: parvā̍ṇi sa̱khyāya̍ vi̱vye
||2||yo de̱vo de̱vata̍mo̱ jāya̍māno ma̱ho vāje̍bhirma̱hadbhi̍śca̱ śuṣmai̍: |
dadhā̍no̱ vajra̍ṃ bā̱hvoru̱śanta̱ṃ dyāmame̍na rejaya̱t pra bhūma̍
||3||viśvā̱ rodhā̍ṃsi pra̱vata̍śca pū̱rvīrdyaurṛ̱ṣvājjani̍man rejata̱ kṣāḥ |
ā mā̱tarā̱ bhara̍ti śu̱ṣmyā gornṛ̱vat pari̍jman nonuvanta̱ vātā̍:
||4||tā tū ta̍ indra maha̱to ma̱hāni̱ viśve̱ṣvit sava̍neṣu pra̱vācyā̍ |
yacchū̍ra dhṛṣṇo dhṛṣa̱tā da̍dhṛ̱ṣvānahi̱ṃ vajre̍ṇa̱ śava̱sāvi̍veṣīḥ
||5||tā tū te̍ sa̱tyā tu̍vinṛmṇa̱ viśvā̱ pra dhe̱nava̍: sisrate̱ vṛṣṇa̱ ūdhna̍: |
adhā̍ ha̱ tvad vṛ̍ṣamaṇo bhiyā̱nāḥ pra sindha̍vo̱ java̍sā cakramanta
||6||atrāha̍ te hariva̱stā u̍ de̱vīravo̍bhirindra stavanta̱ svasā̍raḥ |
yat sī̱manu̱ pra mu̱co ba̍dbadhā̱nā dī̱rghāmanu̱ prasi̍tiṃ syanda̱yadhyai̍
||7||pi̱pī̱l̤e a̱ṃśurmadyo̱ na sindhu̱rā tvā̱ śamī̍ śaśamā̱nasya̍ śa̱ktiḥ |
a̱sma̱drya̍k śuśucā̱nasya̍ yamyā ā̱śurna ra̱śmiṃ tu̱vyoja̍sa̱ṃ goḥ
||8||a̱sme varṣi̍ṣṭhā kṛṇuhi̱ jyeṣṭhā̍ nṛ̱mṇāni̍ sa̱trā sa̍hure̱ sahā̍ṃsi |
a̱smabhya̍ṃ vṛ̱trā su̱hanā̍ni randhi ja̱hi vadha̍rva̱nuṣo̱ martya̍sya
||9||a̱smāka̱mit su śṛ̍ṇuhi̱ tvami̍ndrā̱'smabhya̍ṃ ci̱trām̐ upa̍ māhi̱ vājā̍n |
a̱smabhya̱ṃ viśvā̍ iṣaṇa̱: pura̍ṃdhīra̱smāka̱ṃ su ma̍ghavan bodhi go̱dāḥ
||10||nū ṣṭu̱ta i̍ndra̱ nū gṛ̍ṇā̱na iṣa̍ṃ jari̱tre na̱dyo̱3 na pī̍peḥ |
akā̍ri te harivo̱ brahma̱ navya̍ṃ dhi̱yā syā̍ma ra̱thya̍: sadā̱sāḥ
||11||11 vāmadevo gautamaḥ| indraḥ, 8-10 ṛtaṃ vā| triṣṭup|
ka̱thā ma̱hāma̍vṛdha̱t kasya̱ hotu̍rya̱jñaṃ ju̍ṣā̱ṇo a̱bhi soma̱mūdha̍: |
piba̍nnuśā̱no ju̱ṣamā̍ṇo̱ andho̍ vava̱kṣa ṛ̱ṣvaḥ śu̍ca̱te dhanā̍ya
||1||ko a̍sya vī̱raḥ sa̍dha̱māda̍māpa̱ samā̍naṃśa suma̱tibhi̱: ko a̍sya |
kada̍sya ci̱traṃ ci̍kite̱ kadū̱tī vṛ̱dhe bhu̍vacchaśamā̱nasya̱ yajyo̍:
||2||ka̱thā śṛ̍ṇoti hū̱yamā̍na̱mindra̍: ka̱thā śṛ̱ṇvannava̍sāmasya veda |
kā a̍sya pū̱rvīrupa̍mātayo ha ka̱thaina̍māhu̱: papu̍riṃ jari̱tre
||3||ka̱thā sa̱bādha̍: śaśamā̱no a̍sya̱ naśa̍da̱bhi dravi̍ṇa̱ṃ dīdhyā̍naḥ |
de̱vo bhu̍va̱nnave̍dā ma ṛ̱tānā̱ṃ namo̍ jagṛ̱bhvām̐ a̱bhi yajjujo̍ṣat
||4||ka̱thā kada̱syā u̱ṣaso̱ vyu̍ṣṭau de̱vo marta̍sya sa̱khyaṃ ju̍joṣa |
ka̱thā kada̍sya sa̱khyaṃ sakhi̍bhyo̱ ye a̍smi̱n kāma̍ṃ su̱yuja̍ṃ tata̱sre
||5||kimādama̍traṃ sa̱khyaṃ sakhi̍bhyaḥ ka̱dā nu te̍ bhrā̱traṃ pra bra̍vāma |
śri̱ye su̱dṛśo̱ vapu̍rasya̱ sargā̱: sva1rṇa ci̱trata̍mamiṣa̱ ā goḥ
||6||druha̱ṃ jighā̍ṃsan dhva̱rasa̍mani̱ndrāṃ teti̍kte ti̱gmā tu̱jase̱ anī̍kā |
ṛ̱ṇā ci̱d yatra̍ ṛṇa̱yā na̍ u̱gro dū̱re ajñā̍tā u̱ṣaso̍ babā̱dhe
||7||ṛ̱tasya̱ hi śu̱rudha̱: santi̍ pū̱rvīrṛ̱tasya̍ dhī̱tirvṛ̍ji̱nāni̍ hanti |
ṛ̱tasya̱ śloko̍ badhi̱rā ta̍tarda̱ karṇā̍ budhā̱naḥ śu̱camā̍na ā̱yoḥ
||8||ṛ̱tasya̍ dṛ̱l̤ahā dha̱ruṇā̍ni santi pu̱rūṇi̍ ca̱ndrā vapu̍ṣe̱ vapū̍ṃṣi |
ṛ̱tena̍ dī̱rghami̍ṣaṇanta̱ pṛkṣa̍ ṛ̱tena̱ gāva̍ ṛ̱tamā vi̍veśuḥ
||9||ṛ̱taṃ ye̍mā̱na ṛ̱tamid va̍notyṛ̱tasya̱ śuṣma̍stura̱yā u̍ ga̱vyuḥ |
ṛ̱tāya̍ pṛ̱thvī ba̍hu̱le ga̍bhī̱re ṛ̱tāya̍ dhe̱nū pa̍ra̱me du̍hāte
||10||nū ṣṭu̱ta i̍ndra̱ nū gṛ̍ṇā̱na iṣa̍ṃ jari̱tre na̱dyo̱3 na pī̍peḥ |
akā̍ri te harivo̱ brahma̱ navya̍ṃ dhi̱yā syā̍ma ra̱thya̍: sadā̱sāḥ
||11||11 vāmadevo gautamaḥ| indraḥ| triṣṭup, 10 anuṣṭup |
kā su̍ṣṭu̱tiḥ śava̍saḥ sū̱numindra̍marvācī̱naṃ rādha̍sa̱ ā va̍vartat |
da̱dirhi vī̱ro gṛ̍ṇa̱te vasū̍ni̱ sa gopa̍tirni̱ṣṣidhā̍ṃ no janāsaḥ
||1||sa vṛ̍tra̱hatye̱ havya̱: sa īḍya̱: sa suṣṭu̍ta̱ indra̍: sa̱tyarā̍dhāḥ |
sa yāma̱nnā ma̱ghavā̱ martyā̍ya brahmaṇya̱te suṣva̍ye̱ vari̍vo dhāt
||2||taminnaro̱ vi hva̍yante samī̱ke ri̍ri̱kvāṃsa̍sta̱nva̍: kṛṇvata̱ trām |
mi̱tho yat tyā̱gamu̱bhayā̍so̱ agma̱n nara̍sto̱kasya̱ tana̍yasya sā̱tau
||3||kra̱tū̱yanti̍ kṣi̱tayo̱ yoga̍ ugrā''śuṣā̱ṇāso̍ mi̱tho arṇa̍sātau |
saṃ yad viśo'va̍vṛtranta yu̱dhmā ādinnema̍ indrayante a̱bhīke̍
||4||ādiddha̱ nema̍ indri̱yaṃ ya̍janta̱ ādit pa̱ktiḥ pu̍ro̱l̤āśa̍ṃ riricyāt |
ādit somo̱ vi pa̍pṛcyā̱dasu̍ṣvī̱nādijju̍joṣa vṛṣa̱bhaṃ yaja̍dhyai
||5||kṛ̱ṇotya̍smai̱ vari̍vo̱ ya i̱tthendrā̍ya̱ soma̍muśa̱te su̱noti̍ |
sa̱dhrī̱cīne̍na̱ mana̱sāvi̍vena̱n tamit sakhā̍yaṃ kṛṇute sa̱matsu̍
||6||ya indrā̍ya su̱nava̱t soma̍ma̱dya pacā̍t pa̱ktīru̱ta bhṛ̱jjāti̍ dhā̱nāḥ |
prati̍ manā̱yoru̱cathā̍ni̱ harya̱n tasmi̍n dadha̱d vṛṣa̍ṇa̱ṃ śuṣma̱mindra̍:
||7||ya̱dā sa̍ma̱ryaṃ vyace̱dṛghā̍vā dī̱rghaṃ yadā̱jima̱bhyakhya̍da̱ryaḥ |
aci̍krada̱d vṛṣa̍ṇa̱ṃ patnyacchā̍ duro̱ṇa ā niśi̍taṃ soma̱sudbhi̍:
||8||bhūya̍sā va̱snama̍cara̱t kanī̱yo'vi̍krīto akāniṣa̱ṃ puna̱ryan |
sa bhūya̍sā̱ kanī̍yo̱ nāri̍recīd dī̱nā dakṣā̱ vi du̍hanti̱ pra vā̱ṇam
||9||ka i̱maṃ da̱śabhi̱rmamendra̍ṃ krīṇāti dhe̱nubhi̍: |
ya̱dā vṛ̱trāṇi̱ jaṅgha̍na̱dathai̍naṃ me̱ puna̍rdadat
||10||nū ṣṭu̱ta i̍ndra̱ nū gṛ̍ṇā̱na iṣa̍ṃ jari̱tre na̱dyo̱3 na pī̍peḥ |
akā̍ri te harivo̱ brahma̱ navya̍ṃ dhi̱yā syā̍ma ra̱thya̍: sadā̱sāḥ
||11||8 vāmadevo gautamaḥ| indraḥ| triṣṭup|
ko a̱dya naryo̍ de̱vakā̍ma u̱śannindra̍sya sa̱khyaṃ ju̍joṣa |
ko vā̍ ma̱he'va̍se̱ pāryā̍ya̱ sami̍ddhe a̱gnau su̱taso̍ma īṭṭe
||1||ko nā̍nāma̱ vaca̍sā so̱myāya̍ manā̱yurvā̍ bhavati̱ vasta̍ u̱srāḥ |
ka indra̍sya̱ yujya̱ṃ kaḥ sa̍khi̱tvaṃ ko bhrā̱traṃ va̍ṣṭi ka̱vaye̱ ka ū̱tī
||2||ko de̱vānā̱mavo̍ a̱dyā vṛ̍ṇīte̱ ka ā̍di̱tyām̐ adi̍ti̱ṃ jyoti̍rīṭṭe |
kasyā̱śvinā̱vindro̍ a̱gniḥ su̱tasyā̱ṃ'śoḥ pi̍banti̱ mana̱sāvi̍venam
||3||tasmā̍ a̱gnirbhāra̍ta̱: śarma̍ yaṃsa̱jjyok pa̍śyā̱t sūrya̍mu̱ccara̍ntam |
ya indrā̍ya su̱navā̱metyāha̱ nare̱ naryā̍ya̱ nṛta̍māya nṛ̱ṇām
||4||na taṃ ji̍nanti ba̱havo̱ na da̱bhrā u̱rva̍smā̱ adi̍ti̱: śarma̍ yaṃsat |
pri̱yaḥ su̱kṛt pri̱ya indre̍ manā̱yuḥ pri̱yaḥ su̍prā̱vīḥ pri̱yo a̍sya so̱mī
||5||su̱prā̱vya̍: prāśu̱ṣāl̤e̱ṣa vī̱raḥ suṣve̍: pa̱ktiṃ kṛ̍ṇute̱ keva̱lendra̍: |
nāsu̍ṣverā̱pirna sakhā̱ na jā̱mirdu̍ṣprā̱vyo̍'vaha̱ntedavā̍caḥ
||6||na re̱vatā̍ pa̱ṇinā̍ sa̱khyamindro'su̍nvatā suta̱pāḥ saṃ gṛ̍ṇīte |
āsya̱ veda̍: khi̱dati̱ hanti̍ na̱gnaṃ vi suṣva̍ye pa̱ktaye̱ keva̍lo bhūt
||7||indra̱ṃ pare'va̍re madhya̱māsa̱ indra̱ṃ yānto'va̍sitāsa̱ indra̍m |
indra̍ṃ kṣi̱yanta̍ u̱ta yudhya̍mānā̱ indra̱ṃ naro̍ vāja̱yanto̍ havante
||8||7 vāmadevo gautamaḥ, 1-3 indro vā| 1-3 indraḥ, ātmā vā, 4-7 śyenaḥ| triṣṭup|
a̱haṃ manu̍rabhava̱ṃ sūrya̍ścā̱haṃ ka̱kṣīvā̱m̐ ṛṣi̍rasmi̱ vipra̍: |
a̱haṃ kutsa̍mārjune̱yaṃ nyṛ̍ñje̱'haṃ ka̱viru̱śanā̱ paśya̍tā mā
||1||a̱haṃ bhūmi̍madadā̱māryā̍yā̱'haṃ vṛ̱ṣṭiṃ dā̱śuṣe̱ martyā̍ya |
a̱hama̱po a̍nayaṃ vāvaśā̱nā mama̍ de̱vāso̱ anu̱ keta̍māyan
||2||a̱haṃ puro̍ mandasā̱no vyai̍ra̱ṃ nava̍ sā̱kaṃ na̍va̱tīḥ śamba̍rasya |
śa̱ta̱ta̱maṃ ve̱śya̍ṃ sa̱rvatā̍tā̱ divo̍dāsamatithi̱gvaṃ yadāva̍m
||3||pra su ṣa vibhyo̍ maruto̱ vira̍stu̱ pra śye̱naḥ śye̱nebhya̍ āśu̱patvā̍ |
a̱ca̱krayā̱ yat sva̱dhayā̍ supa̱rṇo ha̱vyaṃ bhara̱nmana̍ve de̱vaju̍ṣṭam
||4||bhara̱d yadi̱ virato̱ vevi̍jānaḥ pa̱thoruṇā̱ mano̍javā asarji |
tūya̍ṃ yayau̱ madhu̍nā so̱myeno̱ta śravo̍ vivide śye̱no atra̍
||5||ṛ̱jī̱pī śye̱no dada̍māno a̱ṃśuṃ pa̍rā̱vata̍: śaku̱no ma̱ndraṃ mada̍m |
soma̍ṃ bharad dādṛhā̱ṇo de̱vāvā̍n di̱vo a̱muṣmā̱dutta̍rādā̱dāya̍
||6||ā̱dāya̍ śye̱no a̍bhara̱t soma̍ṃ sa̱hasra̍ṃ sa̱vām̐ a̱yuta̍ṃ ca sā̱kam |
atrā̱ pura̍ṃdhirajahā̱darā̍tī̱rmade̱ soma̍sya mū̱rā amū̍raḥ
||7||5 vāmadevo gautamaḥ| śyenaḥ, 5 indro vā| triṣṭup, 5 śakvarī|
garbhe̱ nu sannanve̍ṣāmavedama̱haṃ de̱vānā̱ṃ jani̍māni̱ viśvā̍ |
śa̱taṃ mā̱ pura̱ āya̍sīrarakṣa̱nnadha̍ śye̱no ja̱vasā̱ nira̍dīyam
||1||na ghā̱ sa māmapa̱ joṣa̍ṃ jabhārā̱'bhīmā̍sa̱ tvakṣa̍sā vī̱rye̍ṇa |
ī̱rmā pura̍ṃdhirajahā̱darā̍tīru̱ta vātā̍m̐ atara̱cchūśu̍vānaḥ
||2||ava̱ yacchye̱no asva̍nī̱dadha̱ dyorvi yad yadi̱ vāta̍ ū̱huḥ pura̍ṃdhim |
sṛ̱jad yada̍smā̱ ava̍ ha kṣi̱pajjyāṃ kṛ̱śānu̱rastā̱ mana̍sā bhura̱ṇyan
||3||ṛ̱ji̱pya ī̱mindrā̍vato̱ na bhu̱jyuṃ śye̱no ja̍bhāra bṛha̱to adhi̱ ṣṇoḥ |
a̱ntaḥ pa̍tat pata̱trya̍sya pa̱rṇamadha̱ yāma̍ni̱ prasi̍tasya̱ tad veḥ
||4||adha̍ śve̱taṃ ka̱laśa̱ṃ gobhi̍ra̱ktamā̍pipyā̱naṃ ma̱ghavā̍ śu̱kramandha̍: |
a̱dhva̱ryubhi̱: praya̍ta̱ṃ madhvo̱ agra̱mindro̱ madā̍ya̱ prati̍ dha̱t piba̍dhyai̱ śūro̱ madā̍ya̱ prati̍ dha̱t piba̍dhyai
||5||5 vāmadevo gautamaḥ| indraḥ, indrāsomau vā| triṣṭup|
tvā yu̱jā tava̱ tat so̍ma sa̱khya indro̍ a̱po mana̍ve sa̱sruta̍skaḥ |
aha̱nnahi̱mari̍ṇāt sa̱pta sindhū̱napā̍vṛṇo̱dapi̍hiteva̱ khāni̍
||1||tvā yu̱jā ni khi̍da̱t sūrya̱syendra̍śca̱kraṃ saha̍sā sa̱dya i̍ndo |
adhi̱ ṣṇunā̍ bṛha̱tā varta̍mānaṃ ma̱ho dru̱ho apa̍ vi̱śvāyu̍ dhāyi
||2||aha̱nnindro̱ ada̍hada̱gniri̍ndo pu̱rā dasyū̍nma̱dhyaṃdi̍nāda̱bhīke̍ |
du̱rge du̍ro̱ṇe kratvā̱ na yā̱tāṃ pu̱rū sa̱hasrā̱ śarvā̱ ni ba̍rhīt
||3||viśva̍smāt sīmadha̱mām̐ i̍ndra̱ dasyū̱n viśo̱ dāsī̍rakṛṇorapraśa̱stāḥ |
abā̍dhethā̱mamṛ̍ṇata̱ṃ ni śatrū̱navi̍ndethā̱mapa̍citi̱ṃ vadha̍traiḥ
||4||e̱vā sa̱tyaṃ ma̍ghavānā yu̱vaṃ tadindra̍śca somo̱rvamaśvya̱ṃ goḥ |
āda̍rdṛta̱mapi̍hitā̱nyaśnā̍ riri̱cathu̱: kṣāści̍t tatṛdā̱nā
||5||5 vāmadevo gautamaḥ| indraḥ| triṣṭup|
ā na̍: stu̱ta upa̱ vāje̍bhirū̱tī indra̍ yā̱hi hari̍bhirmandasā̱naḥ |
ti̱raści̍da̱ryaḥ sava̍nā pu̱rūṇyā̍ṅgū̱ṣebhi̍rgṛṇā̱naḥ sa̱tyarā̍dhāḥ
||1||ā hi ṣmā̱ yāti̱ narya̍ściki̱tvān hū̱yamā̍naḥ so̱tṛbhi̱rupa̍ ya̱jñam |
svaśvo̱ yo abhī̍ru̱rmanya̍mānaḥ suṣvā̱ṇebhi̱rmada̍ti̱ saṃ ha̍ vī̱raiḥ
||2||śrā̱vayeda̍sya̱ karṇā̍ vāja̱yadhyai̱ juṣṭā̱manu̱ pra diśa̍ṃ manda̱yadhyai̍ |
u̱dvā̱vṛ̱ṣā̱ṇo rādha̍se̱ tuvi̍ṣmā̱n kara̍nna̱ indra̍: sutī̱rthābha̍yaṃ ca
||3||acchā̱ yo gantā̱ nādha̍mānamū̱tī i̱tthā vipra̱ṃ hava̍mānaṃ gṛ̱ṇanta̍m |
upa̱ tmani̱ dadhā̍no dhu̱ryā̱3śūn tsa̱hasrā̍ṇi śa̱tāni̱ vajra̍bāhuḥ
||4||tvotā̍so maghavannindra̱ viprā̍ va̱yaṃ te̍ syāma sū̱rayo̍ gṛ̱ṇanta̍: |
bhe̱jā̱nāso̍ bṛ̱haddi̍vasya rā̱ya ā̍kā̱yya̍sya dā̱vane̍ puru̱kṣoḥ
||5||24 vāmadevo gautamaḥ| indraḥ, 9-11 indroṣaso| gāyatrī, 8-24 anuṣṭup|
naki̍rindra̱ tvadutta̍ro̱ na jyāyā̍m̐ asti vṛtrahan | naki̍re̱vā yathā̱ tvam
||1||sa̱trā te̱ anu̍ kṛ̱ṣṭayo̱ viśvā̍ ca̱kreva̍ vāvṛtuḥ | sa̱trā ma̱hām̐ a̍si śru̱taḥ
||2||viśve̍ ca̱neda̱nā tvā̍ de̱vāsa̍ indra yuyudhuḥ | yadahā̱ nakta̱māti̍raḥ
||3||yatro̱ta bā̍dhi̱tebhya̍śca̱kraṃ kutsā̍ya̱ yudhya̍te | mu̱ṣā̱ya i̍ndra̱ sūrya̍m
||4||yatra̍ de̱vām̐ ṛ̍ghāya̱to viśvā̱m̐ ayu̍dhya̱ eka̱ it | tvami̍ndra va̱nūm̐raha̍n
||5||yatro̱ta martyā̍ya̱ kamari̍ṇā indra̱ sūrya̍m | prāva̱: śacī̍bhi̱reta̍śam
||6||kimādu̱tāsi̍ vṛtraha̱n magha̍van manyu̱matta̍maḥ | atrāha̱ dānu̱māti̍raḥ
||7||e̱tad ghedu̱ta vī̱rya1mindra̍ ca̱kartha̱ pauṃsya̍m | striya̱ṃ yad du̍rhaṇā̱yuva̱ṃ vadhī̍rduhi̱tara̍ṃ di̱vaḥ
||8||di̱vaści̍d ghā duhi̱tara̍ṃ ma̱hān ma̍hī̱yamā̍nām | u̱ṣāsa̍mindra̱ saṃ pi̍ṇak
||9||apo̱ṣā ana̍saḥ sara̱t sampi̍ṣṭā̱daha̍ bi̱bhyuṣī̍ | ni yatsī̍ṃ śi̱śnatha̱d vṛṣā̍
||10||e̱tada̍syā̱ ana̍: śaye̱ susa̍mpiṣṭa̱ṃ vipā̱śyā | sa̱sāra̍ sīṃ parā̱vata̍:
||11||u̱ta sindhu̍ṃ vibā̱lya̍ṃ vitasthā̱nāmadhi̱ kṣami̍ | pari̍ ṣṭhā indra mā̱yayā̍
||12||u̱ta śuṣṇa̍sya dhṛṣṇu̱yā pra mṛ̍kṣo a̱bhi veda̍nam | puro̱ yada̍sya sampi̱ṇak
||13||u̱ta dā̱saṃ kau̍lita̱raṃ bṛ̍ha̱taḥ parva̍tā̱dadhi̍ | avā̍hannindra̱ śamba̍ram
||14||u̱ta dā̱sasya̍ va̱rcina̍: sa̱hasrā̍ṇi śa̱tāva̍dhīḥ | adhi̱ pañca̍ pra̱dhīm̐ri̍va
||15||u̱ta tyaṃ pu̱trama̱gruva̱: parā̍vṛktaṃ śa̱takra̍tuḥ | u̱ktheṣvindra̱ ābha̍jat
||16||u̱ta tyā tu̱rvaśā̱yadū̍ asnā̱tārā̱ śacī̱pati̍: | indro̍ vi̱dvām̐ a̍pārayat
||17||u̱ta tyā sa̱dya āryā̍ sa̱rayo̍rindra pā̱rata̍: | arṇā̍ci̱trara̍thāvadhīḥ
||18||anu̱ dvā ja̍hi̱tā na̍yo̱'ndhaṃ śro̱ṇaṃ ca̍ vṛtrahan | na tat te̍ su̱mnamaṣṭa̍ve
||19||śa̱tama̍śma̱nmayī̍nāṃ pu̱rāmindro̱ vyā̍syat | divo̍dāsāya dā̱śuṣe̍
||20||asvā̍payad da̱bhīta̍ye sa̱hasrā̍ tri̱ṃśata̱ṃ hathai̍: | dā̱sānā̱mindro̍ mā̱yayā̍
||21||sa ghedu̱tāsi̍ vṛtrahan tsamā̱na i̍ndra̱ gopa̍tiḥ | yastā viśvā̍ni cicyu̱ṣe
||22||u̱ta nū̱naṃ yadi̍ndri̱yaṃ ka̍ri̱ṣyā i̍ndra̱ pauṃsya̍m | a̱dyā naki̱ṣṭadā mi̍nat
||23||vā̱maṃvā̍maṃ ta ādure de̱vo da̍dātvarya̱mā | vā̱maṃ pū̱ṣā vā̱maṃ bhago̍ vā̱maṃ de̱vaḥ karū̍l̤atī
||24||15 vāmadevo gautamaḥ| indraḥ| gāyatrī, 3 pāda nicṛt|
kayā̍ naści̱tra ā bhu̍vadū̱tī sa̱dāvṛ̍dha̱: sakhā̍ | kayā̱ śaci̍ṣṭhayā vṛ̱tā
||1||kastvā̍ sa̱tyo madā̍nā̱ṃ maṃhi̍ṣṭho matsa̱dandha̍saḥ | dṛ̱l̤ahā ci̍dā̱ruje̱ vasu̍
||2||a̱bhī ṣu ṇa̱: sakhī̍nāmavi̱tā ja̍ritṝ̱ṇām | śa̱taṃ bha̍vāsyū̱tibhi̍:
||3||a̱bhī na̱ ā va̍vṛtsva ca̱kraṃ na vṛ̱ttamarva̍taḥ | ni̱yudbhi̍ścarṣaṇī̱nām
||4||pra̱vatā̱ hi kratū̍nā̱mā hā̍ pa̱deva̱ gaccha̍si | abha̍kṣi̱ sūrye̱ sacā̍
||5||saṃ yatta̍ indra ma̱nyava̱: saṃ ca̱krāṇi̍ dadhanvi̱re | adha̱ tve adha̱ sūrye̍
||6||u̱ta smā̱ hi tvāmā̱hurinma̱ghavā̍naṃ śacīpate | dātā̍ra̱mavi̍dīdhayum
||7||u̱ta smā̍ sa̱dya it pari̍ śaśamā̱nāya̍ sunva̱te | pu̱rū ci̍nmaṃhase̱ vasu̍
||8||na̱hi ṣmā̍ te śa̱taṃ ca̱na rādho̱ vara̍nta ā̱mura̍: | na cyau̱tnāni̍ kariṣya̱taḥ
||9||a̱smām̐ a̍vantu te śa̱tama̱smān tsa̱hasra̍mū̱taya̍: | a̱smān viśvā̍ a̱bhiṣṭa̍yaḥ
||10||a̱smām̐ i̱hā vṛ̍ṇīṣva sa̱khyāya̍ sva̱staye̍ | ma̱ho rā̱ye di̱vitma̍te
||11||a̱smām̐ a̍viḍḍhi vi̱śvahendra̍ rā̱yā parī̍ṇasā | a̱smān viśvā̍bhirū̱tibhi̍:
||12||a̱smabhya̱ṃ tām̐ apā̍ vṛdhi vra̱jām̐ aste̍va̱ goma̍taḥ | navā̍bhirindro̱tibhi̍:
||13||a̱smāka̍ṃ dhṛṣṇu̱yā ratho̍ dyu̱mām̐ i̱ndrāna̍pacyutaḥ | ga̱vyura̍śva̱yurī̍yate
||14||a̱smāka̍mutta̱maṃ kṛ̍dhi̱ śravo̍ de̱veṣu̍ sūrya | varṣi̍ṣṭha̱ṃ dyāmi̍vo̱pari̍
||15||24 vāmadevo gautamaḥ| indraḥ, 23-24 indrāśvau| gāyatrī|
ā tū na̍ indra vṛtrahanna̱smāka̍ma̱rdhamā ga̍hi | ma̱hānma̱hībhi̍rū̱tibhi̍:
||1||bhṛmi̍ścid ghāsi̱ tūtu̍ji̱rā ci̍tra ci̱triṇī̱ṣvā | ci̱traṃ kṛ̍ṇoṣyū̱taye̍
||2||da̱bhrebhi̍ści̱cchaśī̍yāṃsa̱ṃ haṃsi̱ vrādha̍nta̱moja̍sā | sakhi̍bhi̱rye tve sacā̍
||3||va̱yami̍ndra̱ tve sacā̍ va̱yaṃ tvā̱bhi no̍numaḥ | a̱smām̐a̍smā̱m̐ iduda̍va
||4||sa na̍ści̱trābhi̍radrivo'nava̱dyābhi̍rū̱tibhi̍: | anā̍dhṛṣṭābhi̱rā ga̍hi
||5||bhū̱yāmo̱ ṣu tvāva̍ta̱: sakhā̍ya indra̱ goma̍taḥ | yujo̱ vājā̍ya̱ ghṛṣva̍ye
||6||tvaṃ hyeka̱ īśi̍ṣa̱ indra̱ vāja̍sya̱ goma̍taḥ | sa no̍ yandhi ma̱hīmiṣa̍m
||7||na tvā̍ varante a̱nyathā̱ yad ditsa̍si stu̱to ma̱gham | sto̱tṛbhya̍ indra girvaṇaḥ
||8||a̱bhi tvā̱ gota̍mā gi̱rānū̍ṣata̱ pra dā̱vane̍ | indra̱ vājā̍ya̱ ghṛṣva̍ye
||9||pra te̍ vocāma vī̱ryā̱3 yā ma̍ndasā̱na āru̍jaḥ | puro̱ dāsī̍ra̱bhītya̍
||10||tā te̍ gṛṇanti ve̱dhaso̱ yāni̍ ca̱kartha̱ pauṃsyā̍ | su̱teṣvi̍ndra girvaṇaḥ
||11||avī̍vṛdhanta̱ gota̍mā̱ indra̱ tve stoma̍vāhasaḥ | aiṣu̍ dhā vī̱rava̱d yaśa̍:
||12||yacci̱ddhi śaśva̍tā̱masīndra̱ sādhā̍raṇa̱stvam | taṃ tvā̍ va̱yaṃ ha̍vāmahe
||13||a̱rvā̱cī̱no va̍so bhavā̱'sme su ma̱tsvāndha̍saḥ | somā̍nāmindra somapāḥ
||14||a̱smāka̍ṃ tvā matī̱nāmā stoma̍ indra yacchatu | a̱rvāgā va̍rtayā̱ harī̍
||15||pu̱ro̱l̤āśa̍ṃ ca no̱ ghaso̍ jo̱ṣayā̍se̱ gira̍śca naḥ | va̱dhū̱yuri̍va̱ yoṣa̍ṇām
||16||sa̱hasra̱ṃ vyatī̍nāṃ yu̱ktānā̱mindra̍mīmahe | śa̱taṃ soma̍sya khā̱rya̍:
||17||sa̱hasrā̍ te śa̱tā va̱yaṃ gavā̱mā cyā̍vayāmasi | a̱sma̱trā rādha̍ etu te
||18||daśa̍ te ka̱laśā̍nā̱ṃ hira̍ṇyānāmadhīmahi | bhū̱ri̱dā a̍si vṛtrahan
||19||bhūri̍dā̱ bhūri̍ dehi no̱ mā da̱bhraṃ bhūryā bha̍ra | bhūri̱ ghedi̍ndra ditsasi
||20||bhū̱ri̱dā hyasi̍ śru̱taḥ pu̍ru̱trā śū̍ra vṛtrahan | ā no̍ bhajasva̱ rādha̍si
||21||pra te̍ ba̱bhrū vi̍cakṣaṇa̱ śaṃsā̍mi goṣaṇo napāt | mābhyā̱ṃ gā anu̍ śiśrathaḥ
||22||ka̱nī̱na̱keva̍ vidra̱dhe nave̍ drupa̱de a̍rbha̱ke | ba̱bhrū yāme̍ṣu śobhete
||23||ara̍ṃ ma u̱srayā̱mṇe'ra̱manu̍srayāmṇe | ba̱bhrū yāme̍ṣva̱sridhā̍
||24||11 vāmadevo gautamaḥ| ṛbhavaḥ| triṣṭup|
pra ṛ̱bhubhyo̍ dū̱tami̍va̱ vāca̍miṣya upa̱stire̱ śvaita̍rīṃ dhe̱numī̍l̤e |
ye vāta̍jūtāsta̱raṇi̍bhi̱revai̱: pari̱ dyāṃ sa̱dyo a̱paso̍ babhū̱vuḥ
||1||ya̱dāra̱makra̍nnṛ̱bhava̍: pi̱tṛbhyā̱ṃ pari̍viṣṭī ve̱ṣaṇā̍ da̱ṃsanā̍bhiḥ |
ādid de̱vānā̱mupa̍ sa̱khyamā̍ya̱n dhīrā̍saḥ pu̱ṣṭima̍vahan ma̱nāyai̍
||2||puna̱rye ca̱kruḥ pi̱tarā̱ yuvā̍nā̱ sanā̱ yūpe̍va jara̱ṇā śayā̍nā |
te vājo̱ vibhvā̍m̐ ṛ̱bhurindra̍vanto̱ madhu̍psaraso no'vantu ya̱jñam
||3||yat sa̱ṃvatsa̍mṛ̱bhavo̱ gāmara̍kṣa̱n yat sa̱ṃvatsa̍mṛ̱bhavo̱ mā api̍ṃśan |
yat sa̱ṃvatsa̱mabha̍ra̱n bhāso̍ asyā̱stābhi̱: śamī̍bhiramṛta̱tvamā̍śuḥ
||4||jye̱ṣṭha ā̍ha cama̱sā dvā ka̱reti̱ kanī̍yā̱n trīn kṛ̍ṇavā̱metyā̍ha |
ka̱ni̱ṣṭha ā̍ha ca̱tura̍ska̱reti̱ tvaṣṭa̍ ṛbhava̱stat pa̍naya̱d vaco̍ vaḥ
||5||sa̱tyamū̍cu̱rnara̍ e̱vā hi ca̱kruranu̍ sva̱dhāmṛ̱bhavo̍ jagmure̱tām |
vi̱bhrāja̍mānām̐ścama̱sām̐ ahe̱vā've̍na̱t tvaṣṭā̍ ca̱turo̍ dadṛ̱śvān
||6||dvāda̍śa̱ dyūn yadago̍hyasyā''ti̱thye raṇa̍nnṛ̱bhava̍: sa̱santa̍: |
su̱kṣetrā̍kṛṇva̱nnana̍yanta̱ sindhū̱n dhanvāti̍ṣṭha̱nnoṣa̍dhīrni̱mnamāpa̍:
||7||ratha̱ṃ ye ca̱kruḥ su̱vṛta̍ṃ nare̱ṣṭhāṃ ye dhe̱nuṃ vi̍śva̱juva̍ṃ vi̱śvarū̍pām |
ta ā ta̍kṣantvṛ̱bhavo̍ ra̱yiṃ na̱: svava̍sa̱: svapa̍saḥ su̱hastā̍:
||8||apo̱ hye̍ṣā̱maju̍ṣanta de̱vā a̱bhi kratvā̱ mana̍sā̱ dīdhyā̍nāḥ |
vājo̍ de̱vānā̍mabhavat su̱karmendra̍sya ṛbhu̱kṣā varu̍ṇasya̱ vibhvā̍
||9||ye harī̍ me̱dhayo̱kthā mada̍nta̱ indrā̍ya ca̱kruḥ su̱yujā̱ ye aśvā̍ |
te rā̱yaspoṣa̱ṃ dravi̍ṇānya̱sme dha̱tta ṛ̍bhavaḥ kṣema̱yanto̱ na mi̱tram
||10||i̱dāhna̍: pī̱timu̱ta vo̱ mada̍ṃ dhu̱rna ṛ̱te śrā̱ntasya̍ sa̱khyāya̍ de̱vāḥ |
te nū̱nama̱sme ṛ̍bhavo̱ vasū̍ni tṛ̱tīye̍ a̱smin tsava̍ne dadhāta
||11||11 vāmadevo gautamaḥ| ṛbhavaḥ| triṣṭup|
ṛ̱bhurvibhvā̱ vāja̱ indro̍ no̱ acche̱maṃ ya̱jñaṃ ra̍tna̱dheyopa̍ yāta |
i̱dā hi vo̍ dhi̱ṣaṇā̍ de̱vyahnā̱madhā̍t pī̱tiṃ saṃ madā̍ agmatā vaḥ
||1||vi̱dā̱nāso̱ janma̍no vājaratnā u̱ta ṛ̱tubhi̍rṛbhavo mādayadhvam |
saṃ vo̱ madā̱ agma̍ta̱ saṃ pura̍ṃdhiḥ su̱vīrā̍ma̱sme ra̱yimera̍yadhvam
||2||a̱yaṃ vo̍ ya̱jña ṛ̍bhavo'kāri̱ yamā ma̍nu̱ṣvat pra̱divo̍ dadhi̱dhve |
pra vo'cchā̍ jujuṣā̱ṇāso̍ asthu̱rabhū̍ta̱ viśve̍ agri̱yota vā̍jāḥ
||3||abhū̍du vo vidha̱te ra̍tna̱dheya̍mi̱dā na̍ro dā̱śuṣe̱ martyā̍ya |
piba̍ta vājā ṛbhavo da̱de vo̱ mahi̍ tṛ̱tīya̱ṃ sava̍na̱ṃ madā̍ya
||4||ā vā̍jā yā̱topa̍ na ṛbhukṣā ma̱ho na̍ro̱ dravi̍ṇaso gṛṇā̱nāḥ |
ā va̍: pī̱tayo̍'bhipi̱tve ahnā̍mi̱mā asta̍ṃ nava̱sva̍ iva gman
||5||ā na̍pātaḥ śavaso yāta̱nope̱maṃ ya̱jñaṃ nama̍sā hū̱yamā̍nāḥ |
sa̱joṣa̍saḥ sūrayo̱ yasya̍ ca̱ stha madhva̍: pāta ratna̱dhā indra̍vantaḥ
||6||sa̱joṣā̍ indra̱ varu̍ṇena̱ soma̍ṃ sa̱joṣā̍: pāhi girvaṇo ma̱rudbhi̍: |
a̱gre̱pābhi̍rṛtu̱pābhi̍: sa̱joṣā̱ gnāspatnī̍bhī ratna̱dhābhi̍: sa̱joṣā̍:
||7||sa̱joṣa̍sa ādi̱tyairmā̍dayadhvaṃ sa̱joṣa̍sa ṛbhava̱: parva̍tebhiḥ |
sa̱joṣa̍so̱ daivye̍nā savi̱trā sa̱joṣa̍sa̱: sindhu̍bhī ratna̱dhebhi̍:
||8||ye a̱śvinā̱ ye pi̱tarā̱ ya ū̱tī dhe̱nuṃ ta̍ta̱kṣurṛ̱bhavo̱ ye aśvā̍ |
ye aṃsa̍trā̱ ya ṛdha̱groda̍sī̱ ye vibhvo̱ nara̍: svapa̱tyāni̍ ca̱kruḥ
||9||ye goma̍nta̱ṃ vāja̍vantaṃ su̱vīra̍ṃ ra̱yiṃ dha̱ttha vasu̍mantaṃ puru̱kṣum |
te a̍gre̱pā ṛ̍bhavo mandasā̱nā a̱sme dha̍tta̱ ye ca̍ rā̱tiṃ gṛ̱ṇanti̍
||10||nāpā̍bhūta̱ na vo̍'tītṛṣā̱mā'ni̍:śastā ṛbhavo ya̱jñe a̱smin |
samindre̍ṇa̱ mada̍tha̱ saṃ ma̱rudbhi̱: saṃ rāja̍bhī ratna̱dheyā̍ya devāḥ
||11||9 vāmadevo gautamaḥ| ṛbhavaḥ| triṣṭup|
i̱hopa̍ yāta śavaso napāta̱: saudha̍nvanā ṛbhavo̱ māpa̍ bhūta |
a̱smin hi va̱: sava̍ne ratna̱dheya̱ṃ gama̱ntvindra̱manu̍ vo̱ madā̍saḥ
||1||āga̍nnṛbhū̱ṇāmi̱ha ra̍tna̱dheya̱mabhū̱t soma̍sya̱ suṣu̍tasya pī̱tiḥ |
su̱kṛ̱tyayā̱ yat sva̍pa̱syayā̍ ca̱m̐ eka̍ṃ vica̱kra ca̍ma̱saṃ ca̍tu̱rdhā
||2||vya̍kṛṇota cama̱saṃ ca̍tu̱rdhā sakhe̱ vi śi̱kṣetya̍bravīta |
athai̍ta vājā a̱mṛta̍sya̱ panthā̍ṃ ga̱ṇaṃ de̱vānā̍mṛbhavaḥ suhastāḥ
||3||ki̱maya̍: sviccama̱sa e̱ṣa ā̍sa̱ yaṃ kāvye̍na ca̱turo̍ vica̱kra |
athā̍ sunudhva̱ṃ sava̍na̱ṃ madā̍ya pā̱ta ṛ̍bhavo̱ madhu̍naḥ so̱myasya̍
||4||śacyā̍karta pi̱tarā̱ yuvā̍nā̱ śacyā̍karta cama̱saṃ de̍va̱pāna̍m |
śacyā̱ harī̱ dhanu̍tarāvataṣṭendra̱vāhā̍vṛbhavo vājaratnāḥ
||5||yo va̍: su̱notya̍bhipi̱tve ahnā̍ṃ tī̱vraṃ vā̍jāsa̱: sava̍na̱ṃ madā̍ya |
tasmai̍ ra̱yimṛ̍bhava̱: sarva̍vīra̱mā ta̍kṣata vṛṣaṇo mandasā̱nāḥ
||6||prā̱taḥ su̱tama̍pibo haryaśva̱ mādhya̍ṃdina̱ṃ sava̍na̱ṃ keva̍laṃ te |
samṛ̱bhubhi̍: pibasva ratna̱dhebhi̱: sakhī̱m̐ryām̐ i̍ndra cakṛ̱ṣe su̍kṛ̱tyā
||7||ye de̱vāso̱ abha̍vatā sukṛ̱tyā śye̱nā i̱vedadhi̍ di̱vi ni̍ṣe̱da |
te ratna̍ṃ dhāta śavaso napāta̱: saudha̍nvanā̱ abha̍vatā̱mṛtā̍saḥ
||8||yattṛ̱tīya̱ṃ sava̍naṃ ratna̱dheya̱makṛ̍ṇudhvaṃ svapa̱syā su̍hastāḥ |
tadṛ̍bhava̱: pari̍ṣiktaṃ va e̱tat saṃ made̍bhirindri̱yebhi̍: pibadhvam
||9||9 vāmadevo gautamaḥ| ṛbhavaḥ|jagatī, 9 triṣṭup|
a̱na̱śvo jā̱to a̍nabhī̱śuru̱kthyo̱3 ratha̍strica̱kraḥ pari̍ vartate̱ raja̍: |
ma̱hat tadvo̍ de̱vya̍sya pra̱vāca̍na̱ṃ dyāmṛ̍bhavaḥ pṛthi̱vīṃ yacca̱ puṣya̍tha
||1||ratha̱ṃ ye ca̱kruḥ su̱vṛta̍ṃ su̱ceta̱so'vi̍hvaranta̱ṃ mana̍sa̱spari̱ dhyayā̍ |
tām̐ ū̱ nva1sya sava̍nasya pī̱taya̱ ā vo̍ vājā ṛbhavo vedayāmasi
||2||tad vo̍ vājā ṛbhavaḥ supravāca̱naṃ de̱veṣu̍ vibhvo abhavanmahitva̱nam |
jivrī̱ yat santā̍ pi̱tarā̍ sanā̱jurā̱ puna̱ryuvā̍nā ca̱rathā̍ya̱ takṣa̍tha
||3||eka̱ṃ vi ca̍kra cama̱saṃ catu̍rvaya̱ṃ niścarma̍ṇo̱ gāma̍riṇīta dhī̱tibhi̍: |
athā̍ de̱veṣva̍mṛta̱tvamā̍naśa śru̱ṣṭī vā̍jā ṛbhava̱stad va̍ u̱kthya̍m
||4||ṛ̱bhu̱to ra̱yiḥ pra̍tha̱maśra̍vastamo̱ vāja̍śrutāso̱ yamajī̍jana̱n nara̍: |
vi̱bhva̱ta̱ṣṭo vi̱dathe̍ṣu pra̱vācyo̱ yaṃ de̍vā̱so'va̍thā̱ sa vica̍rṣaṇiḥ
||5||sa vā̱jyarvā̱ sa ṛṣi̍rvaca̱syayā̱ sa śūro̱ astā̱ pṛta̍nāsu du̱ṣṭara̍: |
sa rā̱yaspoṣa̱ṃ sa su̱vīrya̍ṃ dadhe̱ yaṃ vājo̱ vibhvā̍m̐ ṛ̱bhavo̱ yamāvi̍ṣuḥ
||6||śreṣṭha̍ṃ va̱: peśo̱ adhi̍ dhāyi darśa̱taṃ stomo̍ vājā ṛbhava̱staṃ ju̍juṣṭana |
dhīrā̍so̱ hi ṣṭhā ka̱vayo̍ vipa̱ścita̱stān va̍ e̱nā brahma̱ṇā ve̍dayāmasi
||7||yū̱yama̱smabhya̍ṃ dhi̱ṣaṇā̍bhya̱spari̍ vi̱dvāṃso̱ viśvā̱ naryā̍ṇi̱ bhoja̍nā |
dyu̱manta̱ṃ vāja̱ṃ vṛṣa̍śuṣmamutta̱mamā no̍ ra̱yimṛ̍bhavastakṣa̱tā vaya̍:
||8||i̱ha pra̱jāmi̱ha ra̱yiṃ rarā̍ṇā i̱ha śravo̍ vī̱rava̍t takṣatā naḥ |
yena̍ va̱yaṃ ci̱taye̱mātya̱nyān taṃ vāja̍ṃ ci̱tramṛ̍bhavo dadā naḥ
||9||8 vāmadevo gautamaḥ| ṛbhavaḥ| triṣṭup, 5-8 anuṣṭup|
upa̍ no vājā adhva̱ramṛ̍bhukṣā̱ devā̍ yā̱ta pa̱thibhi̍rdeva̱yānai̍: |
yathā̍ ya̱jñaṃ manu̍ṣo vi̱kṣvā̱3su da̍dhi̱dhve ra̍ṇvāḥ su̱dine̱ṣvahnā̍m
||1||te vo̍ hṛ̱de mana̍se santu ya̱jñā juṣṭā̍so a̱dya ghṛ̱tani̍rṇijo guḥ |
pra va̍: su̱tāso̍ harayanta pū̱rṇāḥ kratve̱ dakṣā̍ya harṣayanta pī̱tāḥ
||2||tryu̱dā̱yaṃ de̱vahi̍ta̱ṃ yathā̍ va̱: stomo̍ vājā ṛbhukṣaṇo da̱de va̍: |
ju̱hve ma̍nu̱ṣvadupa̍rāsu vi̱kṣu yu̱ṣme sacā̍ bṛ̱haddi̍veṣu̱ soma̍m
||3||pīvo̍aśvāḥ śu̱cadra̍thā̱ hi bhū̱tā'ya̍:śiprā vājinaḥ suni̱ṣkāḥ |
indra̍sya sūno śavaso napā̱to'nu̍ vaścetyagri̱yaṃ madā̍ya
||4||ṛ̱bhumṛ̍bhukṣaṇo ra̱yiṃ vāje̍ vā̱jinta̍ma̱ṃ yuja̍m |
indra̍svantaṃ havāmahe sadā̱sāta̍mama̱śvina̍m
||5||sedṛ̍bhavo̱ yamava̍tha yū̱yamindra̍śca̱ martya̍m |
sa dhī̱bhira̍stu̱ sani̍tā me̱dhasā̍tā̱ so arva̍tā
||6||vi no̍ vājā ṛbhukṣaṇaḥ pa̱thaści̍tana̱ yaṣṭa̍ve |
a̱smabhya̍ṃ sūrayaḥ stu̱tā viśvā̱ āśā̍starī̱ṣaṇi̍
||7||taṃ no̍ vājā ṛbhukṣaṇa̱ indra̱ nāsa̍tyā ra̱yim |
samaśva̍ṃ carṣa̱ṇibhya̱ ā pu̱ru śa̍sta ma̱ghatta̍ye
||8||10 vāmadevo gautamaḥ| dadhikrā, dyāvāpṛthivī| triṣṭup|
u̱to hi vā̍ṃ dā̱trā santi̱ pūrvā̱ yā pū̱rubhya̍stra̱sada̍syurnito̱śe |
kṣe̱trā̱sāṃ da̍dathururvarā̱sāṃ gha̱naṃ dasyu̍bhyo a̱bhibhū̍timu̱gram
||1||u̱ta vā̱jina̍ṃ puruni̱ṣṣidhvā̍naṃ dadhi̱krāmu̍ dadathurvi̱śvakṛ̍ṣṭim |
ṛ̱ji̱pyaṃ śye̱naṃ pru̍ṣi̱tapsu̍mā̱śuṃ ca̱rkṛtya̍ma̱ryo nṛ̱pati̱ṃ na śūra̍m
||2||yaṃ sī̱manu̍ pra̱vate̍va̱ drava̍nta̱ṃ viśva̍: pū̱rurmada̍ti̱ harṣa̍māṇaḥ |
pa̱ḍbhirgṛdhya̍ntaṃ medha̱yuṃ na śūra̍ṃ ratha̱tura̱ṃ vāta̍miva̱ dhraja̍ntam
||3||yaḥ smā̍rundhā̱no gadhyā̍ sa̱matsu̱ sanu̍tara̱ścara̍ti̱ goṣu̱ gaccha̍n |
ā̱virṛ̍jīko vi̱dathā̍ ni̱cikya̍t tiro a̍ra̱tiṃ paryāpa̍ ā̱yoḥ
||4||u̱ta smai̍naṃ vastra̱mathi̱ṃ na tā̱yumanu̍ krośanti kṣi̱tayo̱ bhare̍ṣu |
nī̱cāya̍māna̱ṃ jasu̍ri̱ṃ na śye̱naṃ śrava̱ścācchā̍ paśu̱macca̍ yū̱tham
||5||u̱ta smā̍su pratha̱maḥ sa̍ri̱ṣyan ni ve̍veti̱ śreṇi̍bhī̱ rathā̍nām |
sraja̍ṃ kṛṇvā̱no janyo̱ na śubhvā̍ re̱ṇuṃ reri̍hat ki̱raṇa̍ṃ dada̱śvān
||6||u̱ta sya vā̱jī sahu̍rirṛ̱tāvā̱ śuśrū̍ṣamāṇasta̱nvā̍ sama̱rye |
tura̍ṃ ya̱tīṣu̍ tu̱raya̍nnṛji̱pyo'dhi̍ bhru̱voḥ ki̍rate re̱ṇumṛ̱ñjan
||7||u̱ta smā̍sya tanya̱tori̍va̱ dyorṛ̍ghāya̱to a̍bhi̱yujo̍ bhayante |
ya̱dā sa̱hasra̍ma̱bhi ṣī̱mayo̍dhīd du̱rvartu̍: smā bhavati bhī̱ma ṛ̱ñjan
||8||u̱ta smā̍sya panayanti̱ janā̍ jū̱tiṃ kṛ̍ṣṭi̱pro a̱bhibhū̍timā̱śoḥ |
u̱taina̍māhuḥ sami̱the vi̱yanta̱: parā̍ dadhi̱krā a̍sarat sa̱hasrai̍:
||9||ā da̍dhi̱krāḥ śava̍sā̱ pañca̍ kṛ̱ṣṭīḥ sūrya̍ iva̱ jyoti̍ṣā̱pasta̍tāna |
sa̱ha̱sra̱sāḥ śa̍ta̱sā vā̱jyarvā̍ pṛ̱ṇaktu̱ madhvā̱ sami̱mā vacā̍ṃsi
||10||6 vāmadevo gautamaḥ| dadhikrāḥ| triṣṭup, 6 anuṣṭup|
ā̱śuṃ da̍dhi̱krāṃ tamu̱ nu ṣṭa̍vāma di̱vaspṛ̍thi̱vyā u̱ta ca̍rkirāma |
u̱cchantī̱rmāmu̱ṣasa̍: sūdaya̱ntvati̱ viśvā̍ni duri̱tāni̍ parṣan
||1||ma̱haśca̍rka̱rmyarva̍taḥ kratu̱prā da̍dhi̱krāvṇa̍: puru̱vāra̍sya̱ vṛṣṇa̍: |
yaṃ pū̱rubhyo̍ dīdi̱vāṃsa̱ṃ nāgniṃ da̱dathu̍rmitrāvaruṇā̱ tatu̍rim
||2||yo aśva̍sya dadhi̱krāvṇo̱ akā̍rī̱t sami̍ddhe a̱gnā u̱ṣaso̱ vyu̍ṣṭau |
anā̍gasa̱ṃ tamadi̍tiḥ kṛṇotu̱ sa mi̱treṇa̱ varu̍ṇenā sa̱joṣā̍:
||3||da̱dhi̱krāvṇa̍ i̱ṣa ū̱rjo ma̱ho yadama̍nmahi ma̱rutā̱ṃ nāma̍ bha̱dram |
sva̱staye̱ varu̍ṇaṃ mi̱trama̱gniṃ havā̍maha̱ indra̱ṃ vajra̍bāhum
||4||indra̍mi̱vedu̱bhaye̱ vi hva̍yanta u̱dīrā̍ṇā ya̱jñamu̍papra̱yanta̍: |
da̱dhi̱krāmu̱ sūda̍na̱ṃ martyā̍ya da̱dathu̍rmitrāvaruṇā no̱ aśva̍m
||5||da̱dhi̱krāvṇo̍ akāriṣaṃ ji̱ṣṇoraśva̍sya vā̱jina̍: |
su̱ra̱bhi no̱ mukhā̍ kara̱t pra ṇa̱ āyū̍ṃṣi tāriṣat
||6||5 vāmadevo gautamaḥ| dadhikrāḥ, 5 sūryaḥ|jagatī, 1 triṣṭup|
da̱dhi̱krāvṇa̱ idu̱ nu ca̍rkirāma̱ viśvā̱ inmāmu̱ṣasa̍: sūdayantu |
a̱pāma̱gneru̱ṣasa̱: sūrya̍sya̱ bṛha̱spate̍rāṅgira̱sasya̍ ji̱ṣṇoḥ
||1||satvā̍ bhari̱ṣo ga̍vi̱ṣo du̍vanya̱sacchra̍va̱syādi̱ṣa u̱ṣasa̍sturaṇya̱sat |
sa̱tyo dra̱vo dra̍va̱raḥ pa̍taṃga̱ro da̍dhi̱krāveṣa̱mūrja̱ṃ sva̍rjanat
||2||u̱ta smā̍sya̱ drava̍tasturaṇya̱taḥ pa̱rṇaṃ na veranu̍ vāti praga̱rdhina̍: |
śye̱nasye̍va̱ dhraja̍to aṅka̱saṃ pari̍ dadhi̱krāvṇa̍: sa̱horjā tari̍trataḥ
||3||u̱ta sya vā̱jī kṣi̍pa̱ṇiṃ tu̍raṇyati grī̱vāyā̍ṃ ba̱ddho a̍pika̱kṣa ā̱sani̍ |
kratu̍ṃ dadhi̱krā anu̍ sa̱ṃtavī̍tvat pa̱thāmaṅkā̱ṃsyanvā̱panī̍phaṇat
||4||ha̱ṃsaḥ śu̍ci̱ṣad vasu̍rantarikṣa̱saddhotā̍ vedi̱ṣadati̍thirduroṇa̱sat |
nṛ̱ṣadva̍ra̱sadṛ̍ta̱sad vyo̍ma̱sada̱bjā go̱jā ṛ̍ta̱jā a̍dri̱jā ṛ̱tam
||5||11 vāmadevo gautamaḥ| indrāvaruṇau| triṣṭup|
indrā̱ ko vā̍ṃ varuṇā su̱mnamā̍pa̱ stomo̍ ha̱viṣmā̍m̐ a̱mṛto̱ na hotā̍ |
yo vā̍ṃ hṛ̱di kratu̍mām̐ a̱smadu̱ktaḥ pa̱sparśa̍dindrāvaruṇā̱ nama̍svān
||1||indrā̍ ha̱ yo varu̍ṇā ca̱kra ā̱pī de̱vau marta̍: sa̱khyāya̱ praya̍svān |
sa ha̍nti vṛ̱trā sa̍mi̱theṣu̱ śatrū̱navo̍bhirvā ma̱hadbhi̱: sa pra śṛ̍ṇve
||2||indrā̍ ha̱ ratna̱ṃ varu̍ṇā̱ dheṣṭhe̱tthā nṛbhya̍: śaśamā̱nebhya̱stā |
yadī̱ sakhā̍yā sa̱khyāya̱ somai̍: su̱tebhi̍: supra̱yasā̍ mā̱dayai̍te
||3||indrā̍ yu̱vaṃ va̍ruṇā di̱dyuma̍smi̱nnoji̍ṣṭhamugrā̱ ni va̍dhiṣṭa̱ṃ vajra̍m |
yo no̍ du̱revo̍ vṛ̱kati̍rda̱bhīti̱stasmi̍n mimāthāma̱bhibhū̱tyoja̍:
||4||indrā̍ yu̱vaṃ va̍ruṇā bhū̱tama̱syā dhi̱yaḥ pre̱tārā̍ vṛṣa̱bheva̍ dhe̱noḥ |
sā no̍ duhīya̱d yava̍seva ga̱tvī sa̱hasra̍dhārā̱ paya̍sā ma̱hī gauḥ
||5||to̱ke hi̱te tana̍ya u̱rvarā̍su̱ sūro̱ dṛśī̍ke̱ vṛṣa̍ṇaśca̱ pauṃsye̍ |
indrā̍ no̱ atra̱ varu̍ṇā syātā̱mavo̍bhirda̱smā pari̍takmyāyām
||6||yu̱vāmiddhyava̍se pū̱rvyāya̱ pari̱ prabhū̍tī ga̱viṣa̍: svāpī |
vṛ̱ṇī̱mahe̍ sa̱khyāya̍ pri̱yāya̱ śūrā̱ maṃhi̍ṣṭhā pi̱tare̍va śa̱mbhū
||7||tā vā̱ṃ dhiyo'va̍se vāja̱yantī̍rā̱jiṃ na ja̍gmuryuva̱yūḥ su̍dānū |
śri̱ye na gāva̱ upa̱ soma̍masthu̱rindra̱ṃ giro̱ varu̍ṇaṃ me manī̱ṣāḥ
||8||i̱mā indra̱ṃ varu̍ṇaṃ me manī̱ṣā agma̱nnupa̱ dravi̍ṇami̱cchamā̍nāḥ |
upe̍masthurjo̱ṣṭāra̍ iva̱ vasvo̍ ra̱ghvīri̍va̱ śrava̍so̱ bhikṣa̍māṇāḥ
||9||aśvya̍sya̱ tmanā̱ rathya̍sya pu̱ṣṭernitya̍sya rā̱yaḥ pata̍yaḥ syāma |
tā ca̍krā̱ṇā ū̱tibhi̱rnavya̍sībhirasma̱trā rāyo̍ ni̱yuta̍: sacantām
||10||ā no̍ bṛhantā bṛha̱tībhi̍rū̱tī indra̍ yā̱taṃ va̍ruṇa̱ vāja̍sātau |
yad di̱dyava̱: pṛta̍nāsu pra̱krīl̤ā̱n tasya̍ vāṃ syāma sani̱tāra̍ ā̱jeḥ
||11||10 trasadasyuḥ paurukutsyaḥ| trasadasyuḥ, 7-10 indrāvaruṇau| triṣṭup|
mama̍ dvi̱tā rā̱ṣṭraṃ kṣa̱triya̍sya vi̱śvāyo̱rviśve̍ a̱mṛtā̱ yathā̍ naḥ |
kratu̍ṃ sacante̱ varu̍ṇasya de̱vā rājā̍mi kṛ̱ṣṭeru̍pa̱masya̍ va̱vreḥ
||1||a̱haṃ rājā̱ varu̍ṇo̱ mahya̱ṃ tānya̍su̱ryā̍ṇi pratha̱mā dhā̍rayanta |
kratu̍ṃ sacante̱ varu̍ṇasya de̱vā rājā̍mi kṛ̱ṣṭeru̍pa̱masya̍ va̱vreḥ
||2||a̱hamindro̱ varu̍ṇa̱ste ma̍hi̱tvorvī ga̍bhī̱re raja̍sī su̱meke̍ |
tvaṣṭe̍va̱ viśvā̱ bhuva̍nāni vi̱dvān tsamai̍raya̱ṃ roda̍sī dhā̱raya̍ṃ ca
||3||a̱hama̱po a̍pinvamu̱kṣamā̍ṇā dhā̱raya̱ṃ diva̱ṃ sada̍na ṛ̱tasya̍ |
ṛ̱tena̍ pu̱tro adi̍terṛ̱tāvo̱ta tri̱dhātu̍ prathaya̱dvi bhūma̍
||4||māṃ nara̱: svaśvā̍ vā̱jaya̍nto̱ māṃ vṛ̱tāḥ sa̱mara̍ṇe havante |
kṛ̱ṇomyā̱jiṃ ma̱ghavā̱hamindra̱ iya̍rmi re̱ṇuma̱bhibhū̍tyojāḥ
||5||a̱haṃ tā viśvā̍ cakara̱ṃ naki̍rmā̱ daivya̱ṃ saho̍ varate̱ apra̍tītam |
yanmā̱ somā̍so ma̱mada̱nyadu̱kthobhe bha̍yete̱ raja̍sī apā̱re
||6||vi̱duṣṭe̱ viśvā̱ bhuva̍nāni̱ tasya̱ tā pra bra̍vīṣi̱ varu̍ṇāya vedhaḥ |
tvaṃ vṛ̱trāṇi̍ śṛṇviṣe jagha̱nvān tvaṃ vṛ̱tām̐ a̍riṇā indra̱ sindhū̍n
||7||a̱smāka̱matra̍ pi̱tara̱sta ā̍san tsa̱pta ṛṣa̍yo daurga̱he ba̱dhyamā̍ne |
ta āya̍janta tra̱sada̍syumasyā̱ indra̱ṃ na vṛ̍tra̱tura̍mardhade̱vam
||8||pu̱ru̱kutsā̍nī̱ hi vā̱madā̍śaddha̱vyebhi̍rindrāvaruṇā̱ namo̍bhiḥ |
athā̱ rājā̍naṃ tra̱sada̍syumasyā vṛtra̱haṇa̍ṃ dadathurardhade̱vam
||9||rā̱yā va̱yaṃ sa̍sa̱vāṃso̍ madema ha̱vyena̍ de̱vā yava̍sena̱ gāva̍: |
tāṃ dhe̱numi̍ndrāvaruṇā yu̱vaṃ no̍ vi̱śvāhā̍ dhatta̱mana̍pasphurantīm
||10||7 purumīl̤ahājamīl̤ahau sauhotrau| aśvinau| triṣṭup|
ka u̍ śravatkata̱mo ya̱jñiyā̍nāṃ va̱ndāru̍ de̱vaḥ ka̍ta̱mo ju̍ṣāte |
kasye̱māṃ de̱vīma̱mṛte̍ṣu̱ preṣṭhā̍ṃ hṛ̱di śre̍ṣāma suṣṭu̱tiṃ su̍ha̱vyām
||1||ko mṛ̍l̤āti kata̱ma āga̍miṣṭho de̱vānā̍mu kata̱maḥ śambha̍viṣṭhaḥ |
ratha̱ṃ kamā̍hurdra̱vada̍śvamā̱śuṃ yaṃ sūrya̍sya duhi̱tāvṛ̍ṇīta
||2||ma̱kṣū hi ṣmā̱ gaccha̍tha̱ īva̍to̱ dyūnindro̱ na śa̱ktiṃ pari̍takmyāyām |
di̱va ājā̍tā di̱vyā su̍pa̱rṇā kayā̱ śacī̍nāṃ bhavatha̱: śaci̍ṣṭhā
||3||kā vā̍ṃ bhū̱dupa̍māti̱: kayā̍ na̱ āśvi̍nā gamatho hū̱yamā̍nā |
ko vā̍ṃ ma̱haści̱t tyaja̍so a̱bhīka̍ uru̱ṣyata̍ṃ mādhvī dasrā na ū̱tī
||4||u̱ru vā̱ṃ ratha̱: pari̍ nakṣati̱ dyāmā yat sa̍mu̱drāda̱bhi varta̍te vām |
madhvā̍ mādhvī̱ madhu̍ vāṃ pruṣāya̱n yat sī̍ṃ vā̱ṃ pṛkṣo̍ bhu̱raja̍nta pa̱kvāḥ
||5||sindhu̍rha vāṃ ra̱sayā̍ siñca̱daśvā̍n ghṛ̱ṇā vayo̍'ru̱ṣāsa̱: pari̍ gman |
tadū̱ ṣu vā̍maji̱raṃ ce̍ti̱ yāna̱ṃ yena̱ patī̱ bhava̍thaḥ sū̱ryāyā̍:
||6||i̱heha̱ yad vā̍ṃ sama̱nā pa̍pṛ̱kṣe seyama̱sme su̍ma̱tirvā̍jaratnā |
u̱ru̱ṣyata̍ṃ jari̱tāra̍ṃ yu̱vaṃ ha̍ śri̱taḥ kāmo̍ nāsatyā yuva̱drik
||7||7 purumīl̤ahājamīl̤ahau sauhotrau| aśvinau| triṣṭup|
taṃ vā̱ṃ ratha̍ṃ va̱yama̱dyā hu̍vema pṛthu̱jraya̍maśvinā̱ saṃga̍ti̱ṃ goḥ |
yaḥ sū̱ryāṃ vaha̍ti vandhurā̱yurgirvā̍hasaṃ puru̱tama̍ṃ vasū̱yum
||1||yu̱vaṃ śriya̍maśvinā de̱vatā̱ tāṃ divo̍ napātā vanatha̱: śacī̍bhiḥ |
yu̱vorvapu̍ra̱bhi pṛkṣa̍: sacante̱ vaha̍nti̱ yat ka̍ku̱hāso̱ rathe̍ vām
||2||ko vā̍ma̱dyā ka̍rate rā̱taha̍vya ū̱taye̍ vā suta̱peyā̍ya vā̱rkaiḥ |
ṛ̱tasya̍ vā va̱nuṣe̍ pū̱rvyāya̱ namo̍ yemā̱no a̍śvi̱nā va̍vartat
||3||hi̱ra̱ṇyaye̍na purubhū̱ rathe̍ne̱maṃ ya̱jñaṃ nā̍sa̱tyopa̍ yātam |
pibā̍tha̱ inmadhu̍naḥ so̱myasya̱ dadha̍tho̱ ratna̍ṃ vidha̱te janā̍ya
||4||ā no̍ yātaṃ di̱vo acchā̍ pṛthi̱vyā hi̍ra̱ṇyaye̍na su̱vṛtā̱ rathe̍na |
mā vā̍ma̱nye ni ya̍man deva̱yanta̱: saṃ yad da̱de nābhi̍: pū̱rvyā vā̍m
||5||nū no̍ ra̱yiṃ pu̍ru̱vīra̍ṃ bṛ̱hanta̱ṃ dasrā̱ mimā̍thāmu̱bhaye̍ṣva̱sme |
naro̱ yad vā̍maśvinā̱ stoma̱māva̍n tsa̱dhastu̍timājamī̱l̤ahāso̍ agman
||6||i̱heha̱ yad vā̍ṃ sama̱nā pa̍pṛ̱kṣe seyama̱sme su̍ma̱tirvā̍jaratnā |
u̱ru̱ṣyata̍ṃ jari̱tāra̍ṃ yu̱vaṃ ha̍ śri̱taḥ kāmo̍ nāsatyā yuva̱drik
||7||7 vāmadevo gautamaḥ| aśvinau| jagatī, 7 triṣṭup |
e̱ṣa sya bhā̱nurudi̍yarti yu̱jyate̱ ratha̱: pari̍jmā di̱vo a̱sya sāna̍vi |
pṛ̱kṣāso̍ asmin mithu̱nā adhi̱ trayo̱ dṛti̍stu̱rīyo̱ madhu̍no̱ vi ra̍pśate
||1||ud vā̍ṃ pṛ̱kṣāso̱ madhu̍manta īrate̱ rathā̱ aśvā̍sa u̱ṣaso̱ vyu̍ṣṭiṣu |
a̱po̱rṇu̱vanta̱stama̱ ā parī̍vṛta̱ṃ sva1rṇa śu̱kraṃ ta̱nvanta̱ ā raja̍:
||2||madhva̍: pibataṃ madhu̱pebhi̍rā̱sabhi̍ru̱ta pri̱yaṃ madhu̍ne yuñjāthā̱ṃ ratha̍m |
ā va̍rta̱niṃ madhu̍nā jinvathaspa̱tho dṛti̍ṃ vahethe̱ madhu̍mantamaśvinā
||3||ha̱ṃsāso̱ ye vā̱ṃ madhu̍manto a̱sridho̱ hira̍ṇyaparṇā u̱huva̍ uṣa̱rbudha̍: |
u̱da̱pruto̍ ma̱ndino̍ mandini̱spṛśo̱ madhvo̱ na makṣa̱: sava̍nāni gacchathaḥ
||4||sva̱dhva̱rāso̱ madhu̍manto a̱gnaya̍ u̱srā ja̍rante̱ prati̱ vasto̍ra̱śvinā̍ |
yanni̱ktaha̍stasta̱raṇi̍rvicakṣa̱ṇaḥ soma̍ṃ su̱ṣāva̱ madhu̍manta̱madri̍bhiḥ
||5||ā̱ke̱ni̱pāso̱ aha̍bhi̱rdavi̍dhvata̱: sva1rṇa śu̱kraṃ ta̱nvanta̱ ā raja̍: |
sūra̍ści̱daśvā̍n yuyujā̱na ī̍yate̱ viśvā̱m̐ anu̍ sva̱dhayā̍ cetathaspa̱thaḥ
||6||pra vā̍mavocamaśvinā dhiya̱ṃdhā ratha̱: svaśvo̍ a̱jaro̱ yo asti̍ |
yena̍ sa̱dyaḥ pari̱ rajā̍ṃsi yā̱tho ha̱viṣma̍ntaṃ ta̱raṇi̍ṃ bho̱jamaccha̍
||7||7 vāmadevo gautamaḥ| indravāyū, 1 vāyuḥ| gāyatrī|
agra̍ṃ pibā̱ madhū̍nāṃ su̱taṃ vā̍yo̱ divi̍ṣṭiṣu | tvaṃ hi pū̍rva̱pā asi̍
||1||śa̱tenā̍ no a̱bhiṣṭi̍bhirni̱yutvā̱m̐ indra̍sārathiḥ | vāyo̍ su̱tasya̍ tṛmpatam
||2||ā vā̍ṃ sa̱hasra̱ṃ hara̍ya̱ indra̍vāyū a̱bhi praya̍: | vaha̍ntu̱ soma̍pītaye
||3||ratha̱ṃ hira̍ṇyavandhura̱mindra̍vāyū svadhva̱ram | ā hi sthātho̍ divi̱spṛśa̍m
||4||rathe̍na pṛthu̱pāja̍sā dā̱śvāṃsa̱mupa̍ gacchatam | indra̍vāyū i̱hā ga̍tam
||5||indra̍vāyū a̱yaṃ su̱tastaṃ de̱vebhi̍: sa̱joṣa̍sā | piba̍taṃ dā̱śuṣo̍ gṛ̱he
||6||i̱ha pra̱yāṇa̍mastu vā̱mindra̍vāyū vi̱moca̍nam | i̱ha vā̱ṃ soma̍pītaye
||7||4 vāmadevo gautamaḥ| indravāyū, 1 vāyuḥ| anuṣṭup |
vāyo̍ śu̱kro a̍yāmi te̱ madhvo̱ agra̱ṃ divi̍ṣṭiṣu |
ā yā̍hi̱ soma̍pītaye spā̱rho de̍va ni̱yutva̍tā
||1||indra̍śca vāyaveṣā̱ṃ somā̍nāṃ pī̱tima̍rhathaḥ |
yu̱vāṃ hi yantīnda̍vo ni̱mnamāpo̱ na sa̱dhrya̍k
||2||vāya̱vindra̍śca śu̱ṣmiṇā̍ sa̱ratha̍ṃ śavasaspatī |
ni̱yutva̍ntā na ū̱taya̱ ā yā̍ta̱ṃ soma̍pītaye
||3||yā vā̱ṃ santi̍ puru̱spṛho̍ ni̱yuto̍ dā̱śuṣe̍ narā |
a̱sme tā ya̍jñavāha̱sendra̍vāyū̱ ni ya̍cchatam
||4||5 vāmadevo gautamaḥ| vāyuḥ| anuṣṭup|
vi̱hi hotrā̱ avī̍tā̱ vipo̱ na rāyo̍ a̱ryaḥ |
vāya̱vā ca̱ndreṇa̱ rathe̍na yā̱hi su̱tasya̍ pī̱taye̍
||1||ni̱ryu̱vā̱ṇo aśa̍stīrni̱yutvā̱m̐ indra̍sārathiḥ |
vāya̱vā ca̱ndreṇa̱ rathe̍na yā̱hi su̱tasya̍ pī̱taye̍
||2||anu̍ kṛ̱ṣṇe vasu̍dhitī ye̱māte̍ vi̱śvape̍śasā |
vāya̱vā ca̱ndreṇa̱ rathe̍na yā̱hi su̱tasya̍ pī̱taye̍
||3||vaha̍ntu tvā mano̱yujo̍ yu̱ktāso̍ nava̱tirnava̍ |
vāya̱vā ca̱ndreṇa̱ rathe̍na yā̱hi su̱tasya̍ pī̱taye̍
||4||vāyo̍ śa̱taṃ harī̍ṇāṃ yu̱vasva̱ poṣyā̍ṇām |
u̱ta vā̍ te saha̱sriṇo̱ ratha̱ ā yā̍tu̱ pāja̍sā
||5||6 vāmadevo gautamaḥ| indrābṛhaspatī| gāyatrī|
i̱daṃ vā̍mā̱sye̍ ha̱viḥ pri̱yami̍ndrābṛhaspatī | u̱kthaṃ mada̍śca śasyate
||1||a̱yaṃ vā̱ṃ pari̍ ṣicyate̱ soma̍ indrābṛhaspatī | cāru̱rmadā̍ya pī̱taye̍
||2||ā na̍ indrābṛhaspatī gṛ̱hamindra̍śca gacchatam | so̱ma̱pā soma̍pītaye
||3||a̱sme i̍ndrābṛhaspatī ra̱yiṃ dha̍ttaṃ śata̱gvina̍m | aśvā̍vantaṃ saha̱sriṇa̍m
||4||indrā̱bṛha̱spatī̍ va̱yaṃ su̱te gī̱rbhirha̍vāmahe | a̱sya soma̍sya pī̱taye̍
||5||soma̍mindrābṛhaspatī̱ piba̍taṃ dā̱śuṣo̍ gṛ̱he | mā̱daye̍thā̱ṃ tado̍kasā
||6||11 vāmadevo gautamaḥ| bṛhaspatiḥ, 10-11 indrābṛhaspatī | triṣṭup, 10 jagatī|
yasta̱stambha̱ saha̍sā̱ vi jmo antā̱n bṛha̱spati̍striṣadha̱stho rave̍ṇa |
taṃ pra̱tnāsa̱ ṛṣa̍yo̱ dīdhyā̍nāḥ pu̱ro viprā̍ dadhire ma̱ndraji̍hvam
||1||dhu̱neta̍yaḥ suprake̱taṃ mada̍nto̱ bṛha̍spate a̱bhi ye na̍stata̱sre |
pṛṣa̍ntaṃ sṛ̱pramada̍bdhamū̱rvaṃ bṛha̍spate̱ rakṣa̍tādasya̱ yoni̍m
||2||bṛha̍spate̱ yā pa̍ra̱mā pa̍rā̱vadata̱ ā ta̍ ṛta̱spṛśo̱ ni ṣe̍duḥ |
tubhya̍ṃ khā̱tā a̍va̱tā adri̍dugdhā̱ madhva̍: ścotantya̱bhito̍ vira̱pśam
||3||bṛha̱spati̍: pratha̱maṃ jāya̍māno ma̱ho jyoti̍ṣaḥ para̱me vyo̍man |
sa̱ptāsya̍stuvijā̱to rave̍ṇa̱ vi sa̱ptara̍śmiradhama̱t tamā̍ṃsi
||4||sa su̱ṣṭubhā̱ sa ṛkva̍tā ga̱ṇena̍ va̱laṃ ru̍roja phali̱gaṃ rave̍ṇa |
bṛha̱spati̍ru̱sriyā̍ havya̱sūda̱: kani̍krada̱d vāva̍śatī̱rudā̍jat
||5||e̱vā pi̱tre vi̱śvade̍vāya̱ vṛṣṇe̍ ya̱jñairvi̍dhema̱ nama̍sā ha̱virbhi̍: |
bṛha̍spate supra̱jā vī̱rava̍nto va̱yaṃ syā̍ma̱ pata̍yo rayī̱ṇām
||6||sa id rājā̱ prati̍janyāni̱ viśvā̱ śuṣme̍ṇa tasthāva̱bhi vī̱rye̍ṇa |
bṛha̱spati̱ṃ yaḥ subhṛ̍taṃ bi̱bharti̍ valgū̱yati̱ vanda̍te pūrva̱bhāja̍m
||7||sa it kṣe̍ti̱ sudhi̍ta̱ oka̍si̱ sve tasmā̱ il̤ā̍ pinvate viśva̱dānī̍m |
tasmai̱ viśa̍: sva̱yame̱vā na̍mante̱ yasmi̍n bra̱hmā rāja̍ni̱ pūrva̱ eti̍
||8||apra̍tīto jayati̱ saṃ dhanā̍ni̱ prati̍janyānyu̱ta yā saja̍nyā |
a̱va̱syave̱ yo vari̍vaḥ kṛ̱ṇoti̍ bra̱hmaṇe̱ rājā̱ tama̍vanti de̱vāḥ
||9||indra̍śca̱ soma̍ṃ pibataṃ bṛhaspate̱'smin ya̱jñe ma̍ndasā̱nā vṛ̍ṣaṇvasū |
ā vā̍ṃ viśa̱ntvinda̍vaḥ svā̱bhuvo̱'sme ra̱yiṃ sarva̍vīra̱ṃ ni ya̍cchatam
||10||bṛha̍spata indra̱ vardha̍taṃ na̱: sacā̱ sā vā̍ṃ suma̱tirbhū̍tva̱sme |
a̱vi̱ṣṭaṃ dhiyo̍ jigṛ̱taṃ pura̍ṃdhīrjaja̱stama̱ryo va̱nuṣā̱marā̍tīḥ
||11||11 vāmadevo gautamaḥ| uṣāḥ| gāyatrī|
i̱damu̱ tyat pu̍ru̱tama̍ṃ pu̱rastā̱jjyoti̱stama̍so va̱yunā̍vadasthāt |
nū̱naṃ di̱vo du̍hi̱taro̍ vibhā̱tīrgā̱tuṃ kṛ̍ṇavannu̱ṣaso̱ janā̍ya
||1||asthu̍ru ci̱trā u̱ṣasa̍: pu̱rastā̍nmi̱tā i̍va̱ svara̍vo'dhva̱reṣu̍ |
vyū̍ vra̱jasya̱ tama̍so̱ dvāro̱cchantī̍ravra̱ñchuca̍yaḥ pāva̱kāḥ
||2||u̱cchantī̍ra̱dya ci̍tayanta bho̱jān rā̍dho̱deyā̍yo̱ṣaso̍ ma̱ghonī̍: |
a̱ci̱tre a̱ntaḥ pa̱ṇaya̍: sasa̱ntvabu̍dhyamānā̱stama̍so̱ vima̍dhye
||3||ku̱vit sa de̍vīḥ sa̱nayo̱ navo̍ vā̱ yāmo̍ babhū̱yādu̍ṣaso vo a̱dya |
yenā̱ nava̍gve̱ aṅgi̍re̱ daśa̍gve sa̱ptāsye̍ revatī re̱vadū̱ṣa
||4||yū̱yaṃ hi de̍vīrṛta̱yugbhi̱raśvai̍: pariprayā̱tha bhuva̍nāni sa̱dyaḥ |
pra̱bo̱dhaya̍ntīruṣasaḥ sa̱santa̍ṃ dvi̱pāccatu̍ṣpācca̱rathā̍ya jī̱vam
||5||kva̍ svidāsāṃ kata̱mā pu̍rā̱ṇī yayā̍ vi̱dhānā̍ vida̱dhurṛ̍bhū̱ṇām |
śubha̱ṃ yacchu̱bhrā u̱ṣasa̱ścara̍nti̱ na vi jñā̍yante sa̱dṛśī̍raju̱ryāḥ
||6||tā ghā̱ tā bha̱drā u̱ṣasa̍: pu̱rāsu̍rabhi̱ṣṭidyu̍mnā ṛ̱tajā̍tasatyāḥ |
yāsvī̍jā̱naḥ śa̍śamā̱na u̱kthaiḥ stu̱vañchaṃsa̱n dravi̍ṇaṃ sa̱dya āpa̍
||7||tā ā ca̍ranti sama̱nā pu̱rastā̍t samā̱nata̍: sama̱nā pa̍prathā̱nāḥ |
ṛ̱tasya̍ de̱vīḥ sada̍so budhā̱nā gavā̱ṃ na sargā̍ u̱ṣaso̍ jarante
||8||tā innve̱3va sa̍ma̱nā sa̍mā̱nīramī̍tavarṇā u̱ṣasa̍ścaranti |
gūha̍ntī̱rabhva̱masi̍ta̱ṃ ruśa̍dbhiḥ śu̱krāsta̱nūbhi̱: śuca̍yo rucā̱nāḥ
||9||ra̱yiṃ di̍vo duhitaro vibhā̱tīḥ pra̱jāva̍ntaṃ yacchatā̱smāsu̍ devīḥ |
syo̱nādā va̍: prati̱budhya̍mānāḥ su̱vīrya̍sya̱ pata̍yaḥ syāma
||10||tad vo̍ divo duhitaro vibhā̱tīrupa̍ bruva uṣaso ya̱jñake̍tuḥ |
va̱yaṃ syā̍ma ya̱śaso̱ jane̍ṣu̱ tad dyauśca̍ dha̱ttāṃ pṛ̍thi̱vī ca̍ de̱vī
||11||7 vāmadevo gautamaḥ| uṣāḥ| gāyatrī|
prati̱ ṣyā sū̱narī̱ janī̍ vyu̱cchantī̱ pari̱ svasu̍: | di̱vo a̍darśi duhi̱tā
||1||aśve̍va ci̱trāru̍ṣī mā̱tā gavā̍mṛ̱tāva̍rī | sakhā̍bhūda̱śvino̍ru̱ṣāḥ
||2||u̱ta sakhā̍sya̱śvino̍ru̱ta mā̱tā gavā̍masi | u̱toṣo̱ vasva̍ īśiṣe
||3||yā̱va̱yaddve̍ṣasaṃ tvā ciki̱tvit sū̍nṛtāvari | prati̱ stomai̍rabhutsmahi
||4||prati̍ bha̱drā a̍dṛkṣata̱ gavā̱ṃ sargā̱ na ra̱śmaya̍: | oṣā a̍prā u̱ru jraya̍:
||5||ā̱pa̱pruṣī̍ vibhāvari̱ vyā̍va̱rjyoti̍ṣā̱ tama̍: | uṣo̱ anu̍ sva̱dhāma̍va
||6||ā dyāṃ ta̍noṣi ra̱śmibhi̱rāntari̍kṣamu̱ru pri̱yam | uṣa̍: śu̱kreṇa̍ śo̱ciṣā̍
||7||7 vāmadevo gautamaḥ| savitā| jagatī|
tad de̱vasya̍ savi̱turvārya̍ṃ ma̱had vṛ̍ṇī̱mahe̱ asu̍rasya̱ prace̍tasaḥ |
cha̱rdiryena̍ dā̱śuṣe̱ yaccha̍ti̱ tmanā̱ tanno̍ ma̱hām̐ uda̍yān de̱vo a̱ktubhi̍:
||1||di̱vo dha̱rtā bhuva̍nasya pra̱jāpa̍tiḥ pi̱śaṅga̍ṃ drā̱piṃ prati̍ muñcate ka̱viḥ |
vi̱ca̱kṣa̱ṇaḥ pra̱thaya̍nnāpṛ̱ṇannu̱rvajī̍janat savi̱tā su̱mnamu̱kthya̍m
||2||āprā̱ rajā̍ṃsi di̱vyāni̱ pārthi̍vā̱ śloka̍ṃ de̱vaḥ kṛ̍ṇute̱ svāya̱ dharma̍ṇe |
pra bā̱hū a̍srāk savi̱tā savī̍mani nive̱śaya̍nprasu̱vanna̱ktubhi̱rjaga̍t
||3||adā̍bhyo̱ bhuva̍nāni pra̱cāka̍śad vra̱tāni̍ de̱vaḥ sa̍vi̱tābhi ra̍kṣate |
prāsrā̍gbā̱hū bhuva̍nasya pra̱jābhyo̍ dhṛ̱tavra̍to ma̱ho ajma̍sya rājati
||4||trira̱ntari̍kṣaṃ savi̱tā ma̍hitva̱nā trī rajā̍ṃsi pari̱bhustrīṇi̍ roca̱nā |
ti̱sro diva̍: pṛthi̱vīsti̱sra i̍nvati tri̱bhirvra̱taira̱bhi no̍ rakṣati̱ tmanā̍
||5||bṛ̱hatsu̍mnaḥ prasavī̱tā ni̱veśa̍no̱ jaga̍taḥ sthā̱turu̱bhaya̍sya̱ yo va̱śī |
sa no̍ de̱vaḥ sa̍vi̱tā śarma̍ yacchatva̱sme kṣayā̍ya tri̱varū̍tha̱maṃha̍saḥ
||6||āga̍n de̱va ṛ̱tubhi̱rvardha̍tu̱ kṣaya̱ṃ dadhā̍tu naḥ savi̱tā su̍pra̱jāmiṣa̍m |
sa na̍: kṣa̱pābhi̱raha̍bhiśca jinvatu pra̱jāva̍ntaṃ ra̱yima̱sme sami̍nvatu
||7||6 vāmadevo gautamaḥ| savitā|jagatī, 6 triṣṭup|
abhū̍d de̱vaḥ sa̍vi̱tā vandyo̱ nu na̍ i̱dānī̱mahna̍ upa̱vācyo̱ nṛbhi̍: |
vi yo ratnā̱ bhaja̍ti māna̱vebhya̱: śreṣṭha̍ṃ no̱ atra̱ dravi̍ṇa̱ṃ yathā̱ dadha̍t
||1||de̱vebhyo̱ hi pra̍tha̱maṃ ya̱jñiye̍bhyo'mṛta̱tvaṃ su̱vasi̍ bhā̱gamu̍tta̱mam |
ādid dā̱māna̍ṃ savita̱rvyū̍rṇuṣe'nūcī̱nā jī̍vi̱tā mānu̍ṣebhyaḥ
||2||aci̍ttī̱ yacca̍kṛ̱mā daivye̱ jane̍ dī̱nairdakṣai̱: prabhū̍tī pūruṣa̱tvatā̍ |
de̱veṣu̍ ca savita̱rmānu̍ṣeṣu ca̱ tvaṃ no̱ atra̍ suvatā̱danā̍gasaḥ
||3||na pra̱miye̍ savi̱turdaivya̍sya̱ tad yathā̱ viśva̱ṃ bhuva̍naṃ dhārayi̱ṣyati̍ |
yat pṛ̍thi̱vyā vari̍ma̱nnā sva̍ṅgu̱rirvarṣma̍n di̱vaḥ su̱vati̍ sa̱tyama̍sya̱ tat
||4||indra̍jyeṣṭhān bṛ̱hadbhya̱: parva̍tebhya̱: kṣayā̍m̐ ebhyaḥ suvasi pa̱styā̍vataḥ |
yathā̍yathā pa̱taya̍nto viyemi̱ra e̱vaiva ta̍sthuḥ savitaḥ sa̱vāya̍ te
||5||ye te̱ triraha̍n tsavitaḥ sa̱vāso̍ di̱vedi̍ve̱ saubha̍gamāsu̱vanti̍ |
indro̱ dyāvā̍pṛthi̱vī sindhu̍ra̱dbhirā̍di̱tyairno̱ adi̍ti̱: śarma̍ yaṃsat
||6||10 vāmadevo gautamaḥ| viśve devāḥ| triṣṭup 8-10 gāyatrī |
ko va̍strā̱tā va̍sava̱: ko va̍rū̱tā dyāvā̍bhūmī adite̱ trāsī̍thāṃ naḥ |
sahī̍yaso varuṇa mitra̱ martā̱t ko vo̍'dhva̱re vari̍vo dhāti devāḥ
||1||pra ye dhāmā̍ni pū̱rvyāṇyarcā̱n vi yadu̱cchān vi̍yo̱tāro̱ amū̍rāḥ |
vi̱dhā̱tāro̱ vi te da̍dhu̱raja̍srā ṛ̱tadhī̍tayo rurucanta da̱smāḥ
||2||pra pa̱styā̱3madi̍ti̱ṃ sindhu̍ma̱rkaiḥ sva̱stimī̍l̤e sa̱khyāya̍ de̱vīm |
u̱bhe yathā̍ no̱ aha̍nī ni̱pāta̍ u̱ṣāsā̱naktā̍ karatā̱mada̍bdhe
||3||vya̍rya̱mā varu̍ṇaśceti̱ panthā̍mi̱ṣaspati̍: suvi̱taṃ gā̱tuma̱gniḥ |
indrā̍viṣṇū nṛ̱vadu̱ ṣu stavā̍nā̱ śarma̍ no yanta̱mama̍va̱d varū̍tham
||4||ā parva̍tasya ma̱rutā̱mavā̍ṃsi de̱vasya̍ trā̱tura̍vri̱ bhaga̍sya |
pāt pati̱rjanyā̱daṃha̍so no mi̱tro mi̱triyā̍du̱ta na̍ uruṣyet
||5||nū ro̍dasī̱ ahi̍nā bu̱dhnye̍na stuvī̱ta de̍vī̱ apye̍bhiri̱ṣṭaiḥ |
sa̱mu̱draṃ na sa̱ṃcara̍ṇe sani̱ṣyavo̍ gha̱rmasva̍raso na̱dyo̱3 apa̍ vran
||6||de̱vairno̍ de̱vyadi̍ti̱rni pā̍tu de̱vastrā̱tā trā̍yatā̱mapra̍yucchan |
na̱hi mi̱trasya̱ varu̍ṇasya dhā̱simarhā̍masi pra̱miya̱ṃ sānva̱gneḥ
||7||a̱gnirī̍śe vasa̱vya̍syā̱gnirma̱haḥ saubha̍gasya | tānya̱smabhya̍ṃ rāsate
||8||uṣo̍ magho̱nyā va̍ha̱ sūnṛ̍te̱ vāryā̍ pu̱ru | a̱smabhya̍ṃ vājinīvati
||9||tat su na̍: savi̱tā bhago̱ varu̍ṇo mi̱tro a̍rya̱mā | indro̍ no̱ rādha̱sā ga̍mat
||10||7 vāmadevo gautamaḥ| dyāvāpṛthivī|triṣṭup, 5-7 gāyatrī|
ma̱hī dyāvā̍pṛthi̱vī i̱ha jyeṣṭhe̍ ru̱cā bha̍vatāṃ śu̱caya̍dbhira̱rkaiḥ |
yat sī̍ṃ vari̍ṣṭhe bṛha̱tī vi̍mi̱nvan ru̱vaddho̱kṣā pa̍prathā̱nebhi̱revai̍:
||1||de̱vī de̱vebhi̍ryaja̱te yaja̍trai̱rami̍natī tasthaturu̱kṣamā̍ṇe |
ṛ̱tāva̍rī a̱druhā̍ de̱vapu̍tre ya̱jñasya̍ ne̱trī śu̱caya̍dbhira̱rkaiḥ
||2||sa it svapā̱ bhuva̍neṣvāsa̱ ya i̱me dyāvā̍pṛthi̱vī ja̱jāna̍ |
u̱rvī ga̍bhī̱re raja̍sī su̱meke̍ ava̱ṃśe dhīra̱: śacyā̱ samai̍rat
||3||nū ro̍dasī bṛ̱hadbhi̍rno̱ varū̍thai̱: patnī̍vadbhiri̱ṣaya̍ntī sa̱joṣā̍: |
u̱rū̱cī viśve̍ yaja̱te ni pā̍taṃ dhi̱yā syā̍ma ra̱thya̍: sadā̱sāḥ
||4||pra vā̱ṃ mahi̱ dyavī̍ a̱bhyupa̍stutiṃ bharāmahe | śucī̱ upa̱ praśa̍staye
||5||pu̱nā̱ne ta̱nvā̍ mi̱thaḥ svena̱ dakṣe̍ṇa rājathaḥ | ū̱hyāthe̍ sa̱nādṛ̱tam
||6||ma̱hī mi̱trasya̍ sādhatha̱stara̍ntī̱ pipra̍tī ṛ̱tam | pari̍ ya̱jñaṃ ni ṣe̍dathuḥ
||7||8 vāmadevo gautamaḥ| 1-3 kṣetrapatiḥ, 4 śunaḥ, 5, 8 śunāsīrau, 6-7 sītā| anuṣṭup, 5 pura uṣṇik, 2, 3, 8 triṣṭup|
kṣetra̍sya̱ pati̍nā va̱yaṃ hi̱tene̍va jayāmasi |
gāmaśva̍ṃ poṣayi̱tnvā sa no̍ mṛl̤ātī̱dṛśe̍
||1||kṣetra̍sya pate̱ madhu̍mantamū̱rmiṃ dhe̱nuri̍va̱ payo̍ a̱smāsu̍ dhukṣva |
ma̱dhu̱ścuta̍ṃ ghṛ̱tami̍va̱ supū̍tamṛ̱tasya̍ na̱: pata̍yo mṛl̤ayantu
||2||madhu̍matī̱roṣa̍dhī̱rdyāva̱ āpo̱ madhu̍manno bhavatva̱ntari̍kṣam |
kṣetra̍sya̱ pati̱rmadhu̍mān no a̱stvari̍ṣyanto̱ anve̍naṃ carema
||3||śu̱naṃ vā̱hāḥ śu̱naṃ nara̍: śu̱naṃ kṛ̍ṣatu̱ lāṅga̍lam |
śu̱naṃ va̍ra̱trā ba̍dhyantāṃ śu̱namaṣṭrā̱mudi̍ṅgaya
||4||śunā̍sīrāvi̱māṃ vāca̍ṃ juṣethā̱ṃ yad di̱vi ca̱krathu̱: paya̍: | tene̱māmupa̍ siñcatam
||5||a̱rvācī̍ subhage bhava̱ sīte̱ vandā̍mahe tvā | yathā̍ naḥ su̱bhagāsa̍si̱ yathā̍ naḥ su̱phalāsa̍si
||6||indra̱: sītā̱ṃ ni gṛ̍hṇātu̱ tāṃ pū̱ṣānu̍ yacchatu | sā na̱: paya̍svatī duhā̱mutta̍rāmuttarā̱ṃ samā̍m
||7||śu̱naṃ na̱: phālā̱ vi kṛ̍ṣantu̱ bhūmi̍ṃ śu̱naṃ kī̱nāśā̍ a̱bhi ya̍ntu vā̱haiḥ |
śu̱naṃ pa̱rjanyo̱ madhu̍nā̱ payo̍bhi̱: śunā̍sīrā śu̱nama̱smāsu̍ dhattam
||8||11 vāmadevo gautamaḥ| agniḥ, sūryo vā''po vā gāvo vā ghṛtastutirvā| triṣṭup, 11 jagatī|
sa̱mu̱drādū̱rmirmadhu̍mā̱m̐ udā̍ra̱dupā̱ṃśunā̱ sama̍mṛta̱tvamā̍naṭ |
ghṛ̱tasya̱ nāma̱ guhya̱ṃ yadasti̍ ji̱hvā de̱vānā̍ma̱mṛta̍sya̱ nābhi̍:
||1||va̱yaṃ nāma̱ pra bra̍vāmā ghṛ̱tasyā̱'smin ya̱jñe dhā̍rayāmā̱ namo̍bhiḥ |
upa̍ bra̱hmā śṛ̍ṇavaccha̱syamā̍na̱ṃ catu̍:śṛṅgo'vamīd gau̱ra e̱tat
||2||ca̱tvāri̱ śṛṅgā̱ trayo̍ asya̱ pādā̱ dve śī̱rṣe sa̱pta hastā̍so asya |
tridhā̍ ba̱ddho vṛ̍ṣa̱bho ro̍ravīti ma̱ho de̱vo martyā̱m̐ ā vi̍veśa
||3||tridhā̍ hi̱taṃ pa̱ṇibhi̍rgu̱hyamā̍na̱ṃ gavi̍ de̱vāso̍ ghṛ̱tamanva̍vindan |
indra̱ eka̱ṃ sūrya̱ eka̍ṃ jajāna ve̱nādeka̍ṃ sva̱dhayā̱ niṣṭa̍takṣuḥ
||4||e̱tā a̍rṣanti̱ hṛdyā̍t samu̱drāccha̱tavra̍jā ri̱puṇā̱ nāva̱cakṣe̍ |
ghṛ̱tasya̱ dhārā̍ a̱bhi cā̍kaśīmi hira̱ṇyayo̍ veta̱so madhya̍ āsām
||5||sa̱myak sra̍vanti sa̱rito̱ na dhenā̍ a̱ntarhṛ̱dā mana̍sā pū̱yamā̍nāḥ |
e̱te a̍rṣantyū̱rmayo̍ ghṛ̱tasya̍ mṛ̱gā i̍va kṣipa̱ṇorīṣa̍māṇāḥ
||6||sindho̍riva prādhva̱ne śū̍gha̱nāso̱ vāta̍pramiyaḥ patayanti ya̱hvāḥ |
ghṛ̱tasya̱ dhārā̍ aru̱ṣo na vā̱jī kāṣṭhā̍ bhi̱ndannū̱rmibhi̱: pinva̍mānaḥ
||7||a̱bhi pra̍vanta̱ sama̍neva̱ yoṣā̍: kalyā̱ṇya1: smaya̍mānāso a̱gnim |
ghṛ̱tasya̱ dhārā̍: sa̱midho̍ nasanta̱ tā ju̍ṣā̱ṇo ha̍ryati jā̱tave̍dāḥ
||8||ka̱nyā̍ iva vaha̱tumeta̱vā u̍ a̱ñjya̍ñjā̱nā a̱bhi cā̍kaśīmi |
yatra̱ soma̍: sū̱yate̱ yatra̍ ya̱jño ghṛ̱tasya̱ dhārā̍ a̱bhi tatpa̍vante
||9||a̱bhya̍rṣata suṣṭu̱tiṃ gavya̍mā̱jima̱smāsu̍ bha̱drā dravi̍ṇāni dhatta |
i̱maṃ ya̱jñaṃ na̍yata de̱vatā̍ no ghṛ̱tasya̱ dhārā̱ madhu̍matpavante
||10||dhāma̍n te̱ viśva̱ṃ bhuva̍na̱madhi̍ śri̱tama̱ntaḥ sa̍mu̱dre hṛ̱dya1ntarāyu̍ṣi |
a̱pāmanī̍ke sami̱the ya ābhṛ̍ta̱stama̍śyāma̱ madhu̍mantaṃ ta ū̱rmim
||11||