Skip to content

Sūktam 3 — agni (16 mantras)

Sūkta 3

16 vāmadevo gautamaḥ| agniḥ, 1 rudraḥ| triṣṭup|

ā vo̱ rājā̍namadhva̱rasya̍ ru̱draṃ hotā̍raṃ satya̱yaja̱ṃ roda̍syoḥ |

a̱gniṃ pu̱rā ta̍nayi̱tnora̱cittā̱ddhira̍ṇyarūpa̱mava̍se kṛṇudhvam

||1||

a̱yaṃ yoni̍ścakṛ̱mā yaṃ va̱yaṃ te̍ jā̱yeva̱ patya̍ uśa̱tī su̱vāsā̍: |

a̱rvā̱cī̱naḥ pari̍vīto̱ ni ṣī̍de̱mā u̍ te svapāka pratī̱cīḥ

||2||

ā̱śṛ̱ṇva̱te adṛ̍pitāya̱ manma̍ nṛ̱cakṣa̍se sumṛl̤ī̱kāya̍ vedhaḥ |

de̱vāya̍ śa̱stima̱mṛtā̍ya śaṃsa̱ grāve̍va̱ sotā̍ madhu̱ṣud yamī̱l̤e

||3||

tvaṃ ci̍nna̱: śamyā̍ agne a̱syā ṛ̱tasya̍ bodhyṛtacit svā̱dhīḥ |

ka̱dā ta̍ u̱kthā sa̍dha̱mādyā̍ni ka̱dā bha̍vanti sa̱khyā gṛ̱he te̍

||4||

ka̱thā ha̱ tad varu̍ṇāya̱ tvama̍gne ka̱thā di̱ve ga̍rhase̱ kanna̱ āga̍: |

ka̱thā mi̱trāya̍ mī̱l̤ahuṣe̍ pṛthi̱vyai brava̱: kada̍rya̱mṇe kad bhagā̍ya

||5||

kaddhiṣṇyā̍su vṛdhasā̱no a̍gne̱ kad vātā̍ya̱ prata̍vase śubha̱ṃye |

pari̍jmane̱ nāsa̍tyāya̱ kṣe brava̱: kada̍gne ru̱drāya̍ nṛ̱ghne

||6||

ka̱thā ma̱he pu̍ṣṭimbha̱rāya̍ pū̱ṣṇe kadru̱drāya̱ suma̍khāya havi̱rde |

kad viṣṇa̍va urugā̱yāya̱ reto̱ brava̱: kada̍gne̱ śara̍ve bṛha̱tyai

||7||

ka̱thā śardhā̍ya ma̱rutā̍mṛ̱tāya̍ ka̱thā sū̱re bṛ̍ha̱te pṛ̱cchyamā̍naḥ |

prati̍ bra̱vo'di̍taye tu̱rāya̱ sādhā̍ di̱vo jā̍tavedaściki̱tvān

||8||

ṛ̱tena̍ ṛ̱taṃ niya̍tamīl̤a̱ ā gorā̱mā sacā̱ madhu̍mat pa̱kvama̍gne |

kṛ̱ṣṇā sa̱tī ruśa̍tā dhā̱sinai̱ṣā jāma̍ryeṇa̱ paya̍sā pīpāya

||9||

ṛ̱tena̱ hi ṣmā̍ vṛṣa̱bhaści̍da̱ktaḥ pumā̍m̐ a̱gniḥ paya̍sā pṛ̱ṣṭhye̍na |

aspa̍ndamāno acarad vayo̱dhā vṛṣā̍ śu̱kraṃ du̍duhe̱ pṛśni̱rūdha̍:

||10||

||

ṛ̱tenādri̱ṃ vya̍san bhi̱danta̱: samaṅgi̍raso navanta̱ gobhi̍: |

śu̱naṃ nara̱: pari̍ ṣadannu̱ṣāsa̍mā̱viḥ sva̍rabhavajjā̱te a̱gnau

||11||

||

ṛ̱tena̍ de̱vīra̱mṛtā̱ amṛ̍ktā̱ arṇo̍bhi̱rāpo̱ madhu̍madbhiragne |

vā̱jī na sarge̍ṣu prastubhā̱naḥ pra sada̱mit sravi̍tave dadhanyuḥ

||12||

mā kasya̍ ya̱kṣaṃ sada̱middhu̱ro gā̱ mā ve̱śasya̍ pramina̱to māpeḥ |

mā bhrātu̍ragne̱ anṛ̍jorṛṇaṃ ve̱rmā sakhyu̱rdakṣa̍ṃ ri̱porbhu̍jema

||13||

rakṣā̍ ṇo agne̱ tava̱ rakṣa̍ṇebhī rārakṣā̱ṇaḥ su̍makha prīṇā̱naḥ |

prati̍ ṣphura̱ vi ru̍ja vī̱ḍvaṃho̍ ja̱hi rakṣo̱ mahi̍ cid vāvṛdhā̱nam

||14||

e̱bhirbha̍va su̱manā̍ agne a̱rkairi̱mān tspṛ̍śa̱ manma̍bhiḥ śūra̱ vājā̍n |

u̱ta brahmā̍ṇyaṅgiro juṣasva̱ saṃ te̍ śa̱stirde̱vavā̍tā jareta

||15||

e̱tā viśvā̍ vi̱duṣe̱ tubhya̍ṃ vedho nī̱thānya̍gne ni̱ṇyā vacā̍ṃsi |

ni̱vaca̍nā ka̱vaye̱ kāvyā̱nyaśa̍ṃsiṣaṃ ma̱tibhi̱rvipra̍ u̱kthaiḥ

||16||