Study
- Anukramaṇī
- Source
11 bṛhaspatirāṃgirasaḥ| jñānam| triṣṭup ,9 jagatī|
bṛha̍spate pratha̱maṃ vā̱co agra̱ṃ yatpraira̍ta nāma̱dheya̱ṃ dadhā̍nāḥ |
yade̍ṣā̱ṃ śreṣṭha̱ṃ yada̍ri̱pramāsī̍tpre̱ṇā tade̍ṣā̱ṃ nihi̍ta̱ṃ guhā̱viḥ ॥10.71.1॥
बृह॑स्पते प्रथ॒मं वा॒चो अग्रं॒ यत्प्रैर॑त नाम॒धेयं॒ दधा॑नाः ।
यदे॑षां॒ श्रेष्ठं॒ यद॑रि॒प्रमासी॑त्प्रे॒णा तदे॑षां॒ निहि॑तं॒ गुहा॒विः
saktu̍miva̱ tita̍unā pu̱nanto̱ yatra̱ dhīrā̱ mana̍sā̱ vāca̱makra̍ta |
atrā̱ sakhā̍yaḥ sa̱khyāni̍ jānate bha̱draiṣā̍ṃ la̱kṣmīrnihi̱tādhi̍ vā̱ci ॥10.71.2॥
सक्तु॑मिव॒ तित॑उना पु॒नन्तो॒ यत्र॒ धीरा॒ मन॑सा॒ वाच॒मक्र॑त ।
अत्रा॒ सखा॑यः स॒ख्यानि॑ जानते भ॒द्रैषां॑ ल॒क्ष्मीर्निहि॒ताधि॑ वा॒चि
ya̱jñena̍ vā̱caḥ pa̍da̱vīya̍māya̱ntāmanva̍vinda̱nnṛṣi̍ṣu̱ pravi̍ṣṭām |
tāmā̱bhṛtyā̱ vya̍dadhuḥ puru̱trā tāṃ sa̱pta re̱bhā a̱bhi saṃ na̍vante ॥10.71.3॥
य॒ज्ञेन॑ वा॒चः प॑द॒वीय॑माय॒न्तामन्व॑विन्द॒न्नृषि॑षु॒ प्रवि॑ष्टाम् ।
तामा॒भृत्या॒ व्य॑दधुः पुरु॒त्रा तां स॒प्त रे॒भा अ॒भि सं न॑वन्ते
u̱ta tva̱: paśya̱nna da̍darśa̱ vāca̍mu̱ta tva̍: śṛ̱ṇvanna śṛ̍ṇotyenām |
u̱to tva̍smai ta̱nvaṃ1 vi sa̍sre jā̱yeva̱ patya̍ uśa̱tī su̱vāsā̍: ॥10.71.4॥
उ॒त त्व॒: पश्य॒न्न द॑दर्श॒ वाच॑मु॒त त्व॑: शृ॒ण्वन्न शृ॑णोत्येनाम् ।
उ॒तो त्व॑स्मै त॒न्वं१ वि स॑स्रे जा॒येव॒ पत्य॑ उश॒ती सु॒वासा॑:
u̱ta tva̍ṃ sa̱khye sthi̱rapī̍tamāhu̱rnaina̍ṃ hinva̱ntyapi̱ vāji̍neṣu |
adhe̍nvā carati mā̱yayai̱ṣa vāca̍ṃ śuśru̱vām̐ a̍pha̱lāma̍pu̱ṣpām ॥10.71.5॥
उ॒त त्वं॑ स॒ख्ये स्थि॒रपी॑तमाहु॒र्नैनं॑ हिन्व॒न्त्यपि॒ वाजि॑नेषु ।
अधे॑न्वा चरति मा॒ययै॒ष वाचं॑ शुश्रु॒वाँ अ॑फ॒लाम॑पु॒ष्पाम्
yasti̱tyāja̍ saci̱vida̱ṃ sakhā̍ya̱ṃ na tasya̍ vā̱cyapi̍ bhā̱go a̍sti |
yadī̍ṃ śṛ̱ṇotyala̍kaṃ śṛṇoti na̱hi pra̱veda̍ sukṛ̱tasya̱ panthā̍m ॥10.71.6॥
यस्ति॒त्याज॑ सचि॒विदं॒ सखा॑यं॒ न तस्य॑ वा॒च्यपि॑ भा॒गो अ॑स्ति ।
यदीं॑ शृ॒णोत्यल॑कं शृणोति न॒हि प्र॒वेद॑ सुकृ॒तस्य॒ पन्था॑म्
a̱kṣa̱ṇvanta̱: karṇa̍vanta̱: sakhā̍yo manoja̱veṣvasa̍mā babhūvuḥ |
ā̱da̱ghnāsa̍ upaka̱kṣāsa̍ u tve hra̱dā i̍va̱ snātvā̍ u tve dadṛśre ॥10.71.7॥
अ॒क्ष॒ण्वन्त॒: कर्ण॑वन्त॒: सखा॑यो मनोज॒वेष्वस॑मा बभूवुः ।
आ॒द॒घ्नास॑ उपक॒क्षास॑ उ त्वे ह्र॒दा इ॑व॒ स्नात्वा॑ उ त्वे ददृश्रे
hṛ̱dā ta̱ṣṭeṣu̱ mana̍so ja̱veṣu̱ yadbrā̍hma̱ṇāḥ sa̱ṃyaja̍nte̱ sakhā̍yaḥ |
atrāha̍ tva̱ṃ vi ja̍hurve̱dyābhi̱roha̍brahmāṇo̱ vi ca̍rantyu tve ॥10.71.8॥
हृ॒दा त॒ष्टेषु॒ मन॑सो ज॒वेषु॒ यद्ब्रा॑ह्म॒णाः सं॒यज॑न्ते॒ सखा॑यः ।
अत्राह॑ त्वं॒ वि ज॑हुर्वे॒द्याभि॒रोह॑ब्रह्माणो॒ वि च॑रन्त्यु त्वे
i̱me ye nārvāṅna pa̱raścara̍nti̱ na brā̍hma̱ṇāso̱ na su̱teka̍rāsaḥ |
ta e̱te vāca̍mabhi̱padya̍ pā̱payā̍ si̱rīstantra̍ṃ tanvate̱ apra̍jajñayaḥ ॥10.71.9॥
इ॒मे ये नार्वाङ्न प॒रश्चर॑न्ति॒ न ब्रा॑ह्म॒णासो॒ न सु॒तेक॑रासः ।
त ए॒ते वाच॑मभि॒पद्य॑ पा॒पया॑ सि॒रीस्तन्त्रं॑ तन्वते॒ अप्र॑जज्ञयः
sarve̍ nandanti ya̱śasāga̍tena sabhāsā̱hena̱ sakhyā̱ sakhā̍yaḥ |
ki̱lbi̱ṣa̱spṛtpi̍tu̱ṣaṇi̱rhye̍ṣā̱mara̍ṃ hi̱to bhava̍ti̱ vāji̍nāya ॥10.71.10॥
सर्वे॑ नन्दन्ति य॒शसाग॑तेन सभासा॒हेन॒ सख्या॒ सखा॑यः ।
कि॒ल्बि॒ष॒स्पृत्पि॑तु॒षणि॒र्ह्ये॑षा॒मरं॑ हि॒तो भव॑ति॒ वाजि॑नाय
ṛ̱cāṃ tva̱: poṣa̍māste pupu̱ṣvāngā̍ya̱traṃ tvo̍ gāyati̱ śakva̍rīṣu |
bra̱hmā tvo̱ vada̍ti jātavi̱dyāṃ ya̱jñasya̱ mātrā̱ṃ vi mi̍mīta u tvaḥ ॥10.71.11॥
ऋ॒चां त्व॒: पोष॑मास्ते पुपु॒ष्वान्गा॑य॒त्रं त्वो॑ गायति॒ शक्व॑रीषु ।
ब्र॒ह्मा त्वो॒ वद॑ति जातवि॒द्यां य॒ज्ञस्य॒ मात्रां॒ वि मि॑मीत उ त्वः