23 gāthino viśvāmitraḥ| agniḥ| triṣṭup|
soma̍sya mā ta̱vasa̱ṃ vakṣya̍gne̱ vahni̍ṃ cakartha vi̱dathe̱ yaja̍dhyai |
de̱vām̐ acchā̱ dīdya̍d yu̱ñje adri̍ṃ śamā̱ye a̍gne ta̱nva̍ṃ juṣasva
||1||prāñca̍ṃ ya̱jñaṃ ca̍kṛma̱ vardha̍tā̱ṃ gīḥ sa̱midbhi̍ra̱gniṃ nama̍sā duvasyan |
di̱vaḥ śa̍śāsurvi̱dathā̍ kavī̱nāṃ gṛtsā̍ya cit ta̱vase̍ gā̱tumī̍ṣuḥ
||2||mayo̍ dadhe̱ medhi̍raḥ pū̱tada̍kṣo di̱vaḥ su̱bandhu̍rja̱nuṣā̍ pṛthi̱vyāḥ |
avi̍ndannu darśa̱tama̱psva1ntarde̱vāso̍ a̱gnima̱pasi̱ svasṝ̍ṇām
||3||ava̍rdhayan tsu̱bhaga̍ṃ sa̱pta ya̱hvīḥ śve̱taṃ ja̍jñā̱nama̍ru̱ṣaṃ ma̍hi̱tvā |
śiśu̱ṃ na jā̱tama̱bhyā̍ru̱raśvā̍ de̱vāso̍ a̱gniṃ jani̍man vapuṣyan
||4||śu̱krebhi̱raṅgai̱ raja̍ ātata̱nvān kratu̍ṃ punā̱naḥ ka̱vibhi̍: pa̱vitrai̍: |
śo̱cirvasā̍na̱: paryāyu̍ra̱pāṃ śriyo̍ mimīte bṛha̱tīranū̍nāḥ
||5||va̱vrājā̍ sī̱mana̍datī̱rada̍bdhā di̱vo ya̱hvīrava̍sānā̱ ana̍gnāḥ |
sanā̱ atra̍ yuva̱taya̱: sayo̍nī̱reka̱ṃ garbha̍ṃ dadhire sa̱pta vāṇī̍:
||6||stī̱rṇā a̍sya sa̱ṃhato̍ vi̱śvarū̍pā ghṛ̱tasya̱ yonau̍ sra̱vathe̱ madhū̍nām |
asthu̱ratra̍ dhe̱nava̱: pinva̍mānā ma̱hī da̱smasya̍ mā̱tarā̍ samī̱cī
||7||ba̱bhrā̱ṇaḥ sū̍no sahaso̱ vya̍dyau̱d dadhā̍naḥ śu̱krā ra̍bha̱sā vapū̍ṃṣi |
ścota̍nti̱ dhārā̱ madhu̍no ghṛ̱tasya̱ vṛṣā̱ yatra̍ vāvṛ̱dhe kāvye̍na
||8||pi̱tuści̱dūdha̍rja̱nuṣā̍ viveda̱ vya̍sya̱ dhārā̍ asṛja̱dvi dhenā̍: |
guhā̱ cara̍nta̱ṃ sakhi̍bhiḥ śi̱vebhi̍rdi̱vo ya̱hvībhi̱rna guhā̍ babhūva
||9||pi̱tuśca̱ garbha̍ṃ jani̱tuśca̍ babhre pū̱rvīreko̍ adhaya̱tpī pīpyā̍nāḥ |
vṛṣṇe̍ sa̱patnī̱ śuca̍ye̱ saba̍ndhū u̱bhe a̍smai manu̱ṣye̱3 ni pā̍hi
||10||||
u̱rau ma̱hām̐ a̍nibā̱dhe va̍va̱rdhā''po̍ a̱gniṃ ya̱śasa̱: saṃ hi pū̱rvīḥ |
ṛ̱tasya̱ yonā̍vaśaya̱d damū̍nā jāmī̱nāma̱gnira̱pasi̱ svasṝ̍ṇām
||11||||
a̱kro na ba̱bhriḥ sa̍mi̱the ma̱hīnā̍ṃ didṛ̱kṣeya̍: sū̱nave̱ bhāṛ̍jīkaḥ |
udu̱sriyā̱ jani̍tā̱ yo ja̱jānā̱'pāṃ garbho̱ nṛta̍mo ya̱hvo a̱gniḥ
||12||a̱pāṃ garbha̍ṃ darśa̱tamoṣa̍dhīnā̱ṃ vanā̍ jajāna su̱bhagā̱ virū̍pam |
de̱vāsa̍ści̱nmana̍sā̱ saṃ hi ja̱gmuḥ pani̍ṣṭhaṃ jā̱taṃ ta̱vasa̍ṃ duvasyan
||13||bṛ̱hanta̱ id bhā̱navo̱ bhāṛ̍jīkama̱gniṃ sa̍canta vi̱dyuto̱ na śu̱krāḥ |
guhe̍va vṛ̱ddhaṃ sada̍si̱ sve a̱ntara̍pā̱ra ū̱rve a̱mṛta̱ṃ duhā̍nāḥ
||14||īl̤e̍ ca tvā̱ yaja̍māno ha̱virbhi̱rīl̤e̍ sakhi̱tvaṃ su̍ma̱tiṃ nikā̍maḥ |
de̱vairavo̍ mimīhi̱ saṃ ja̍ri̱tre rakṣā̍ ca no̱ damye̍bhi̱ranī̍kaiḥ
||15||u̱pa̱kṣe̱tāra̱stava̍ supraṇī̱te'gne̱ viśvā̍ni̱ dhanyā̱ dadhā̍nāḥ |
su̱reta̍sā̱ śrava̍sā̱ tuñja̍mānā a̱bhi ṣyā̍ma pṛtanā̱yūm̐rade̍vān
||16||ā de̱vānā̍mabhavaḥ ke̱tura̍gne ma̱ndro viśvā̍ni̱ kāvyā̍ni vi̱dvān |
prati̱ martā̍m̐ avāsayo̱ damū̍nā̱ anu̍ de̱vān ra̍thi̱ro yā̍si̱ sādha̍n
||17||ni du̍ro̱ṇe a̱mṛto̱ martyā̍nā̱ṃ rājā̍ sasāda vi̱dathā̍ni̱ sādha̍n |
ghṛ̱tapra̍tīka urvi̱yā vya̍dyauda̱gnirviśvā̍ni̱ kāvyā̍ni vi̱dvān
||18||ā no̍ gahi sa̱khyebhi̍: śi̱vebhi̍rma̱hān ma̱hībhi̍rū̱tibhi̍: sara̱ṇyan |
a̱sme ra̱yiṃ ba̍hu̱laṃ saṃta̍rutraṃ su̱vāca̍ṃ bhā̱gaṃ ya̱śasa̍ṃ kṛdhī naḥ
||19||e̱tā te̍ agne̱ jani̍mā̱ sanā̍ni̱ pra pū̱rvyāya̱ nūta̍nāni vocam |
ma̱hānti̱ vṛṣṇe̱ sava̍nā kṛ̱temā janma̍ñjanma̱n nihi̍to jā̱tave̍dāḥ
||20||||
janma̍ñjanma̱n nihi̍to jā̱tave̍dā vi̱śvāmi̍trebhiridhyate̱ aja̍sraḥ |
tasya̍ va̱yaṃ su̍ma̱tau ya̱jñiya̱syā'pi̍ bha̱dre sau̍mana̱se syā̍ma
||21||||
i̱maṃ ya̱jñaṃ sa̍hasāva̱n tvaṃ no̍ deva̱trā dhe̍hi sukrato̱ rarā̍ṇaḥ |
pra ya̍ṃsi hotarbṛha̱tīriṣo̱ no'gne̱ mahi̱ dravi̍ṇa̱mā ya̍jasva
||22||||
il̤ā̍magne puru̱daṃsa̍ṃ sa̱niṃ goḥ śa̍śvatta̱maṃ hava̍mānāya sādha |
syānna̍: sū̱nustana̍yo vi̱jāvā 'gne̱ sā te̍ suma̱tirbhū̍tva̱sme
||23||15 gāthino viśvāmitraḥ| vaiśvānaro'gniḥ| jagatī|
vai̱śvā̱na̱rāya̍ dhi̱ṣaṇā̍mṛtā̱vṛdhe̍ ghṛ̱taṃ na pū̱tama̱gnaye̍ janāmasi |
dvi̱tā hotā̍ra̱ṃ manu̍ṣaśca vā̱ghato̍ dhi̱yā ratha̱ṃ na kuli̍śa̱: samṛ̍ṇvati
||1||sa ro̍cayajja̱nuṣā̱ roda̍sī u̱bhe sa mā̱trora̍bhavatpu̱tra īḍya̍: |
ha̱vya̱vāl̤a̱gnira̱jara̱ścano̍hito dū̱l̤abho̍ vi̱śāmati̍thirvi̱bhāva̍suḥ
||2||kratvā̱ dakṣa̍sya̱ taru̍ṣo̱ vidha̍rmaṇi de̱vāso̍ a̱gniṃ ja̍nayanta̱ citti̍bhiḥ |
ru̱ru̱cā̱naṃ bhā̱nunā̱ jyoti̍ṣā ma̱hāmatya̱ṃ na vāja̍ṃ sani̱ṣyannupa̍ bruve
||3||ā ma̱ndrasya̍ sani̱ṣyanto̱ vare̍ṇyaṃ vṛṇī̱mahe̱ ahra̍ya̱ṃ vāja̍mṛ̱gmiya̍m |
rā̱tiṃ bhṛgū̍ṇāmu̱śija̍ṃ ka̱vikra̍tuma̱gniṃ rāja̍ntaṃ di̱vyena̍ śo̱ciṣā̍
||4||a̱gniṃ su̱mnāya̍ dadhire pu̱ro janā̱ vāja̍śravasami̱ha vṛ̱ktaba̍rhiṣaḥ |
ya̱tasru̍caḥ su̱ruca̍ṃ vi̱śvade̍vyaṃ ru̱draṃ ya̱jñānā̱ṃ sādha̍diṣṭima̱pasā̍m
||5||pāva̍kaśoce̱ tava̱ hi kṣaya̱ṃ pari̱ hota̍rya̱jñeṣu̍ vṛ̱ktaba̍rhiṣo̱ nara̍: |
agne̱ duva̍ i̱cchamā̍nāsa̱ āpya̱mupā̍sate̱ dravi̍ṇaṃ dhehi̱ tebhya̍:
||6||ā roda̍sī apṛṇa̱dā sva̍rma̱hajjā̱taṃ yade̍nama̱paso̱ adhā̍rayan |
so a̍dhva̱rāya̱ pari̍ ṇīyate ka̱viratyo̱ na vāja̍sātaye̱ cano̍hitaḥ
||7||na̱ma̱syata̍ ha̱vyadā̍tiṃ svadhva̱raṃ du̍va̱syata̱ damya̍ṃ jā̱tave̍dasam |
ra̱thīrṛ̱tasya̍ bṛha̱to vica̍rṣaṇira̱gnirde̱vānā̍mabhavat pu̱rohi̍taḥ
||8||ti̱sro ya̱hvasya̍ sa̱midha̱: pari̍jmano̱'gnera̍punannu̱śijo̱ amṛ̍tyavaḥ |
tāsā̱mekā̱mada̍dhu̱rmartye̱ bhuja̍mu lo̱kamu̱ dve upa̍ jā̱mimī̍yatuḥ
||9||vi̱śāṃ ka̱viṃ vi̱śpati̱ṃ mānu̍ṣī̱riṣa̱: saṃ sī̍makṛṇva̱n tsvadhi̍ti̱ṃ na teja̍se |
sa u̱dvato̍ ni̱vato̍ yāti̱ vevi̍ṣa̱t sa garbha̍me̱ṣu bhuva̍neṣu dīdharat
||10||||
sa ji̍nvate ja̱ṭhare̍ṣu prajajñi̱vān vṛṣā̍ ci̱treṣu̱ nāna̍da̱nna si̱ṃhaḥ |
vai̱śvā̱na̱raḥ pṛ̍thu̱pājā̱ ama̍rtyo̱ vasu̱ ratnā̱ daya̍māno̱ vi dā̱śuṣe̍
||11||||
vai̱śvā̱na̱raḥ pra̱tnathā̱ nāka̱māru̍had di̱vaspṛ̱ṣṭhaṃ bhanda̍mānaḥ su̱manma̍bhiḥ |
sa pū̍rva̱vajja̱naya̍ñja̱ntave̱ dhana̍ṃ samā̱namajma̱ṃ parye̍ti̱ jāgṛ̍viḥ
||12||ṛ̱tāvā̍naṃ ya̱jñiya̱ṃ vipra̍mu̱kthya1mā yaṃ da̱dhe mā̍ta̱riśvā̍ di̱vi kṣaya̍m |
taṃ ci̱trayā̍ma̱ṃ hari̍keśamīmahe sudī̱tima̱gniṃ su̍vi̱tāya̱ navya̍se
||13||śuci̱ṃ na yāma̍nniṣi̱raṃ sva̱rdṛśa̍ṃ ke̱tuṃ di̱vo ro̍cana̱sthāmu̍ṣa̱rbudha̍m |
a̱gniṃ mū̱rdhāna̍ṃ di̱vo apra̍tiṣkuta̱ṃ tamī̍mahe̱ nama̍sā vā̱jina̍ṃ bṛ̱hat
||14||ma̱ndraṃ hotā̍ra̱ṃ śuci̱madva̍yāvina̱ṃ damū̍nasamu̱kthya̍ṃ vi̱śvaca̍rṣaṇim |
ratha̱ṃ na ci̱traṃ vapu̍ṣāya darśa̱taṃ manu̍rhita̱ṃ sada̱mid rā̱ya ī̍mahe
||15||11 gāthino viśvāmitraḥ| vaiśvānaro'gniḥ| jagatī|
vai̱śvā̱na̱rāya̍ pṛthu̱pāja̍se̱ vipo̱ ratnā̍ vidhanta dha̱ruṇe̍ṣa̱ca gāta̍ve |
a̱gnirhi de̱vām̐ a̱mṛto̍ duva̱syatyathā̱ dharmā̍ṇi sa̱natā̱ na dū̍duṣat
||1||a̱ntardū̱to roda̍sī da̱sma ī̍yate̱ hotā̱ niṣa̍tto̱ manu̍ṣaḥ pu̱rohi̍taḥ |
kṣaya̍ṃ bṛ̱hanta̱ṃ pari̍ bhūṣati̱ dyubhi̍rde̱vebhi̍ra̱gniri̍ṣi̱to dhi̱yāva̍suḥ
||2||ke̱tuṃ ya̱jñānā̍ṃ vi̱datha̍sya̱ sādha̍na̱ṃ viprā̍so a̱gniṃ ma̍hayanta̱ citti̍bhiḥ |
apā̍ṃsi̱ yasmi̱nnadhi̍ saṃda̱dhurgira̱stasmi̍ntsu̱mnāni̱ yaja̍māna̱ ā ca̍ke
||3||pi̱tā ya̱jñānā̱masu̍ro vipa̱ścitā̍ṃ vi̱māna̍ma̱gnirva̱yuna̍ṃ ca vā̱ghatā̍m |
ā vi̍veśa̱ roda̍sī̱ bhūri̍varpasā purupri̱yo bha̍ndate̱ dhāma̍bhiḥ ka̱viḥ
||4||ca̱ndrama̱gniṃ ca̱ndrara̍tha̱ṃ hari̍vrataṃ vaiśvāna̱rama̍psu̱ṣada̍ṃ sva̱rvida̍m |
vi̱gā̱haṃ tūrṇi̱ṃ tavi̍ṣībhi̱rāvṛ̍ta̱ṃ bhūrṇi̍ṃ de̱vāsa̍ i̱ha su̱śriya̍ṃ dadhuḥ
||5||a̱gnirde̱vebhi̱rmanu̍ṣaśca ja̱ntubhi̍stanvā̱no ya̱jñaṃ pu̍ru̱peśa̍saṃ dhi̱yā |
ra̱thīra̱ntarī̍yate̱ sādha̍diṣṭibhirjī̱ro damū̍nā abhiśasti̱cāta̍naḥ
||6||agne̱ jara̍sva svapa̱tya āyu̍nyū̱rjā pi̍nvasva̱ samiṣo̍ didīhi naḥ |
vayā̍ṃsi jinva bṛha̱taśca̍ jāgṛva u̱śigde̱vānā̱masi̍ su̱kratu̍rvi̱pām
||7||vi̱śpati̍ṃ ya̱hvamati̍thi̱ṃ nara̱: sadā̍ ya̱ntāra̍ṃ dhī̱nāmu̱śija̍ṃ ca vā̱ghatā̍m |
a̱dhva̱rāṇā̱ṃ ceta̍naṃ jā̱tave̍dasa̱ṃ pra śa̍ṃsanti̱ nama̍sā jū̱tibhi̍rvṛ̱dhe
||8||vi̱bhāvā̍ de̱vaḥ su̱raṇa̱: pari̍ kṣi̱tīra̱gnirba̍bhūva̱ śava̍sā su̱madra̍thaḥ |
tasya̍ vra̱tāni̍ bhūripo̱ṣiṇo̍ va̱yamupa̍ bhūṣema̱ dama̱ ā su̍vṛ̱ktibhi̍:
||9||vaiśvā̍nara̱ tava̱ dhāmā̱nyā ca̍ke̱ yebhi̍: sva̱rvidabha̍vo vicakṣaṇa |
jā̱ta āpṛ̍ṇo̱ bhuva̍nāni̱ roda̍sī̱ agne̱ tā viśvā̍ pari̱bhūra̍si̱ tmanā̍
||10||||
vai̱śvā̱na̱rasya̍ da̱ṃsanā̍bhyo bṛ̱hadari̍ṇā̱deka̍: svapa̱syayā̍ ka̱viḥ |
u̱bhā pi̱tarā̍ ma̱haya̍nnajāyatā̱gnirdyāvā̍pṛthi̱vī bhūri̍retasā
||11||11 gāthino viśvāmitraḥ| āprīsūktaṃ (1 idhmaḥ samiddho'gnirvā, 2 tanūnapāt, 3 il̤aḥ, 4 barhiḥ, 5 devīrdvāraḥ, 6 uṣāsanaktā, 7 daivyo hotārau pracetasau, 8 tisro devyaḥsarasvatīl̤ābhāratyaḥ, 9 tvaṣṭā, 10 vanaspatiḥ, 11 svāhākṛtayaḥ)| triṣṭup |
sa̱mitsa̍mit su̱manā̍ bodhya̱sme śu̱cāśu̍cā suma̱tiṃ rā̍si̱ vasva̍: |
ā de̍va de̱vān ya̱jathā̍ya vakṣi̱ sakhā̱ sakhī̍n tsu̱manā̍ yakṣyagne
||1||yaṃ de̱vāsa̱striraha̍nnā̱yaja̍nte di̱vedi̍ve̱ varu̍ṇo mi̱tro a̱gniḥ |
semaṃ ya̱jñaṃ madhu̍mantaṃ kṛdhī na̱stanū̍napād ghṛ̱tayo̍niṃ vi̱dhanta̍m
||2||pra dīdhi̍tirvi̱śvavā̍rā jigāti̱ hotā̍rami̱l̤aḥ pra̍tha̱maṃ yaja̍dhyai |
acchā̱ namo̍bhirvṛṣa̱bhaṃ va̱ndadhyai̱ sa de̱vān ya̍kṣadiṣi̱to yajī̍yān
||3||ū̱rdhvo vā̍ṃ gā̱tura̍dhva̱re a̍kāryū̱rdhvā śo̱cīṃṣi̱ prasthi̍tā̱ rajā̍ṃsi |
di̱vo vā̱ nābhā̱ nya̍sādi̱ hotā̍ stṛṇī̱mahi̍ de̱vavya̍cā̱ vi ba̱rhiḥ
||4||sa̱pta ho̱trāṇi̱ mana̍sā vṛṇā̱nā inva̍nto̱ viśva̱ṃ prati̍ yannṛ̱tena̍ |
nṛ̱peśa̍so vi̱dathe̍ṣu̱ pra jā̱tā a̱bhī̱3maṃ ya̱jñaṃ vi ca̍ranta pū̱rvīḥ
||5||ā bhanda̍māne u̱ṣasā̱ upā̍ke u̱ta sma̍yete ta̱nvā̱3 virū̍pe |
yathā̍ no mi̱tro varu̍ṇo̱ jujo̍ṣa̱dindro̍ ma̱rutvā̍m̐ u̱ta vā̱ maho̍bhiḥ
||6||daivyā̱ hotā̍rā pratha̱mā nyṛ̍ñje sa̱pta pṛ̱kṣāsa̍: sva̱dhayā̍ madanti |
ṛ̱taṃ śaṃsa̍nta ṛ̱tamit ta ā̍hu̱ranu̍ vra̱taṃ vra̍ta̱pā dīdhyā̍nāḥ
||7||ā bhāra̍tī̱ bhāra̍tībhiḥ sa̱joṣā̱ il̤ā̍ de̱vairma̍nu̱ṣye̍bhira̱gniḥ |
sara̍svatī sārasva̱tebhi̍ra̱rvāk tisro de̱vīrba̱rhiredaṃ sa̍dantu
||8||tanna̍stu̱rīpa̱madha̍ poṣayi̱tnu deva̍ tvaṣṭa̱rvi ra̍rā̱ṇaḥ sya̍sva |
yato̍ vī̱raḥ ka̍rma̱ṇya̍: su̱dakṣo̍ yu̱ktagrā̍vā̱ jāya̍te de̱vakā̍maḥ
||9||vana̍spa̱te'va̍ sṛ̱jopa̍ de̱vāna̱gnirha̱viḥ śa̍mi̱tā sū̍dayāti |
sedu̱ hotā̍ sa̱tyata̍ro yajāti̱ yathā̍ de̱vānā̱ṃ jani̍māni̱ veda̍
||10||ā yā̍hyagne samidhā̱no a̱rvāṅindre̍ṇa de̱vaiḥ sa̱ratha̍ṃ tu̱rebhi̍: |
ba̱rhirna̍ āstā̱madi̍tiḥ supu̱trā svāhā̍ de̱vā a̱mṛtā̍ mādayantām
||11||11 gāthino viśvāmitraḥ| agniḥ| triṣṭup|
pratya̱gniru̱ṣasa̱śceki̍tā̱no'bo̍dhi̱ vipra̍: pada̱vīḥ ka̍vī̱nām |
pṛ̱thu̱pājā̍ deva̱yadbhi̱: sami̱ddho'pa̱ dvārā̱ tama̍so̱ vahni̍rāvaḥ
||1||predva̱gnirvā̍vṛdhe̱ stome̍bhirgī̱rbhiḥ sto̍tṝ̱ṇāṃ na̍ma̱sya̍ u̱kthaiḥ |
pū̱rvīrṛ̱tasya̍ sa̱ṃdṛśa̍ścakā̱naḥ saṃ dū̱to a̍dyaudu̱ṣaso̍ viro̱ke
||2||adhā̍yya̱gnirmānu̍ṣīṣu vi̱kṣva1pāṃ garbho̍ mi̱tra ṛ̱tena̱ sādha̍n |
ā ha̍rya̱to ya̍ja̱taḥ sānva̍sthā̱dabhū̍du̱ vipro̱ havyo̍ matī̱nām
||3||mi̱tro a̱gnirbha̍vati̱ yat sami̍ddho mi̱tro hotā̱ varu̍ṇo jā̱tave̍dāḥ |
mi̱tro a̍dhva̱ryuri̍ṣi̱ro damū̍nā mi̱traḥ sindhū̍nāmu̱ta parva̍tānām
||4||pāti̍ pri̱yaṃ ri̱po agra̍ṃ pa̱daṃ veḥ pāti̍ ya̱hvaścara̍ṇa̱ṃ sūrya̍sya |
pāti̱ nābhā̍ sa̱ptaśī̍rṣāṇama̱gniḥ pāti̍ de̱vānā̍mupa̱māda̍mṛ̱ṣvaḥ
||5||ṛ̱bhuśca̍kra̱ īḍya̱ṃ cāru̱ nāma̱ viśvā̍ni de̱vo va̱yunā̍ni vi̱dvān |
sa̱sasya̱ carma̍ ghṛ̱tava̍t pa̱daṃ vestadida̱gnī ra̍kṣa̱tyapra̍yucchan
||6||ā yoni̍ma̱gnirghṛ̱tava̍ntamasthāt pṛ̱thupra̍gāṇamu̱śanta̍muśā̱naḥ |
dīdyā̍na̱: śuci̍rṛ̱ṣvaḥ pā̍va̱kaḥ puna̍:punarmā̱tarā̱ navya̍sī kaḥ
||7||sa̱dyo jā̱ta oṣa̍dhībhirvavakṣe̱ yadī̱ vardha̍nti pra̱svo̍ ghṛ̱tena̍ |
āpa̍ iva pra̱vatā̱ śumbha̍mānā uru̱ṣyada̱gniḥ pi̱troru̱pasthe̍
||8||udu̍ ṣṭu̱taḥ sa̱midhā̍ ya̱hvo a̍dyau̱d varṣma̍n di̱vo adhi̱ nābhā̍ pṛthi̱vyāḥ |
mi̱tro a̱gnirīḍyo̍ māta̱riśvā '' dū̱to va̍kṣad ya̱jathā̍ya de̱vān
||9||uda̍stambhītsa̱midhā̱ nāka̍mṛ̱ṣvo̱3'gnirbhava̍nnutta̱mo ro̍ca̱nānā̍m |
yadī̱ bhṛgu̍bhya̱: pari̍ māta̱riśvā̱ guhā̱ santa̍ṃ havya̱vāha̍ṃ samī̱dhe
||10||||
il̤ā̍magne puru̱daṃsa̍ṃ sa̱niṃ goḥ śa̍śvatta̱maṃ hava̍mānāya sādha |
syānna̍: sū̱nustana̍yo vi̱jāvā 'gne̱ sā te̍ suma̱tirbhū̍tva̱sme
||11||11 gāthino viśvāmitraḥ| agniḥ| triṣṭup|
pra kā̍ravo mana̱nā va̱cyamā̍nā deva̱drīcī̍ṃ nayata deva̱yanta̍: |
da̱kṣi̱ṇā̱vāḍ vā̱jinī̱ prācye̍ti ha̱virbhara̍ntya̱gnaye̍ ghṛ̱tācī̍
||1||ā roda̍sī apṛṇā̱ jāya̍māna u̱ta pra ri̍kthā̱ adha̱ nu pra̍yajyo |
di̱vaści̍dagne mahi̱nā pṛ̍thi̱vyā va̱cyantā̍ṃ te̱ vahna̍yaḥ sa̱ptaji̍hvāḥ
||2||dyauśca̍ tvā pṛthi̱vī ya̱jñiyā̍so̱ ni hotā̍raṃ sādayante̱ damā̍ya |
yadī̱ viśo̱ mānu̍ṣīrdeva̱yantī̱: praya̍svatī̱rīl̤a̍te śu̱krama̱rciḥ
||3||ma̱hān tsa̱dhasthe̍ dhru̱va ā niṣa̍tto̱'ntardyāvā̱ māhi̍ne̱ harya̍māṇaḥ |
āskre̍ sa̱patnī̍ a̱jare̱ amṛ̍kte saba̱rdughe̍ urugā̱yasya̍ dhe̱nū
||4||vra̱tā te̍ agne maha̱to ma̱hāni̱ tava̱ kratvā̱ roda̍sī̱ ā ta̍tantha |
tvaṃ dū̱to a̍bhavo̱ jāya̍māna̱stvaṃ ne̱tā vṛ̍ṣabha carṣaṇī̱nām
||5||ṛ̱tasya̍ vā ke̱śinā̍ yo̱gyābhi̍rghṛta̱snuvā̱ rohi̍tā dhu̱ri dhi̍ṣva |
athā va̍ha de̱vān de̍va̱ viśvā̍n tsvadhva̱rā kṛ̍ṇuhi jātavedaḥ
||6||di̱vaści̱dā te̍ rucayanta ro̱kā u̱ṣo vi̍bhā̱tīranu̍ bhāsi pū̱rvīḥ |
a̱po yada̍gna u̱śadha̱gvane̍ṣu̱ hotu̍rma̱ndrasya̍ pa̱naya̍nta de̱vāḥ
||7||u̱rau vā̱ ye a̱ntari̍kṣe̱ mada̍nti di̱vo vā̱ ye ro̍ca̱ne santi̍ de̱vāḥ |
ūmā̍ vā̱ ye su̱havā̍so̱ yaja̍trā āyemi̱re ra̱thyo̍ agne̱ aśvā̍:
||8||aibhi̍ragne sa̱ratha̍ṃ yāhya̱rvāṅ nā̍nāra̱thaṃ vā̍ vi̱bhavo̱ hyaśvā̍: |
patnī̍vatastri̱ṃśata̱ṃ trīm̐śca̍ de̱vāna̍nuṣva̱dhamā va̍ha mā̱daya̍sva
||9||sa hotā̱ yasya̱ roda̍sī cidu̱rvī ya̱jñaṃya̍jñama̱bhi vṛ̱dhe gṛ̍ṇī̱taḥ |
prācī̍ adhva̱reva̍ tasthatuḥ su̱meke̍ ṛ̱tāva̍rī ṛ̱tajā̍tasya sa̱tye
||10||||
il̤ā̍magne puru̱daṃsa̍ṃ sa̱niṃ goḥ śa̍śvatta̱maṃ hava̍mānāya sādha |
syānna̍: sū̱nustana̍yo vi̱jāvā 'gne̱ sā te̍ suma̱tirbhū̍tva̱sme
||11||11 gāthino viśvāmitraḥ| agniḥ| triṣṭup|
pra ya ā̱ruḥ śi̍tipṛ̱ṣṭhasya̍ dhā̱serā mā̱tarā̍ viviśuḥ sa̱pta vāṇī̍: |
pa̱ri̱kṣitā̍ pi̱tarā̱ saṃ ca̍rete̱ pra sa̍rsrāte dī̱rghamāyu̍: pra̱yakṣe̍
||1||di̱vakṣa̍so dhe̱navo̱ vṛṣṇo̱ aśvā̍ de̱vīrā ta̍sthau̱ madhu̍ma̱d vaha̍ntīḥ |
ṛ̱tasya̍ tvā̱ sada̍si kṣema̱yanta̱ṃ paryekā̍ carati varta̱niṃ gauḥ
||2||ā sī̍marohat su̱yamā̱ bhava̍ntī̱: pati̍ściki̱tvān ra̍yi̱vid ra̍yī̱ṇām |
pra nīla̍pṛṣṭho ata̱sasya̍ dhā̱sestā a̍vāsayat puru̱dhapra̍tīkaḥ
||3||mahi̍ tvā̱ṣṭramū̱rjaya̍ntīraju̱ryaṃ sta̍bhū̱yamā̍naṃ va̱hato̍ vahanti |
vyaṅge̍bhirdidyutā̱naḥ sa̱dhastha̱ ekā̍miva̱ roda̍sī̱ ā vi̍veśa
||4||jā̱nanti̱ vṛṣṇo̍ aru̱ṣasya̱ śeva̍mu̱ta bra̱dhnasya̱ śāsa̍ne raṇanti |
di̱vo̱ruca̍: su̱ruco̱ roca̍mānā̱ il̤ā̱ yeṣā̱ṃ gaṇyā̱ māhi̍nā̱ gīḥ
||5||u̱to pi̱tṛbhyā̍ṃ pra̱vidānu̱ ghoṣa̍ṃ ma̱ho ma̱hadbhyā̍manayanta śū̱ṣam |
u̱kṣā ha̱ yatra̱ pari̱ dhāna̍ma̱ktoranu̱ svaṃ dhāma̍ jari̱turva̱vakṣa̍
||6||a̱dhva̱ryubhi̍: pa̱ñcabhi̍: sa̱pta viprā̍: pri̱yaṃ ra̍kṣante̱ nihi̍taṃ pa̱daṃ veḥ |
prāñco̍ madantyu̱kṣaṇo̍ aju̱ryā de̱vā de̱vānā̱manu̱ hi vra̱tā guḥ
||7||daivyā̱ hotā̍rā pratha̱mā nyṛ̍ñje sa̱pta pṛ̱kṣāsa̍: sva̱dhayā̍ madanti |
ṛ̱taṃ śaṃsa̍nta ṛ̱tamit ta ā̍hu̱ranu̍ vra̱taṃ vra̍ta̱pā dīdhyā̍nāḥ
||8||vṛ̱ṣā̱yante̍ ma̱he atyā̍ya pū̱rvīrvṛṣṇe̍ ci̱trāya̍ ra̱śmaya̍: suyā̱māḥ |
deva̍ hotarma̱ndrata̍raściki̱tvān ma̱ho de̱vān roda̍sī̱ eha va̍kṣi
||9||pṛ̱kṣapra̍yajo draviṇaḥ su̱vāca̍: suke̱tava̍ u̱ṣaso̍ re̱vadū̍ṣuḥ |
u̱to ci̍dagne mahi̱nā pṛ̍thi̱vyāḥ kṛ̱taṃ ci̱dena̱: saṃ ma̱he da̍śasya
||10||||
il̤ā̍magne puru̱daṃsa̍ṃ sa̱niṃ goḥ śa̍śvatta̱maṃ hava̍mānāya sādha |
syānna̍: sū̱nustana̍yo vi̱jāvāgne̱ sā te̍ suma̱tirbhū̍tva̱sme
||11||11 gāthino viśvāmitraḥ| yūpaḥ, 6-10 yūpāḥ, 8 viśve devā vā, 11 vraścanaḥ | triṣṭup, 3, 7 anuṣṭup|
a̱ñjanti̱ tvāma̍dhva̱re de̍va̱yanto̱ vana̍spate̱ madhu̍nā̱ daivye̍na |
yadū̱rdhvastiṣṭhā̱ dravi̍ṇe̱ha dha̍ttā̱d yad vā̱ kṣayo̍ mā̱tura̱syā u̱pasthe̍
||1||sami̍ddhasya̱ śraya̍māṇaḥ pu̱rastā̱d brahma̍ vanvā̱no a̱jara̍ṃ su̱vīra̍m |
ā̱re a̱smadama̍ti̱ṃ bādha̍māna̱ ucchra̍yasva maha̱te saubha̍gāya
||2||ucchra̍yasva vanaspate̱ varṣma̍npṛ pṛthi̱vyā adhi̍ |
sumi̍tī mī̱yamā̍no̱ varco̍ dhā ya̱jñavā̍hase
||3||yuvā̍ su̱vāsā̱: pari̍vīta̱ āgā̱t sa u̱ śreyā̍n bhavati̱ jāya̍mānaḥ |
taṃ dhīrā̍saḥ ka̱vaya̱ unna̍yanti svā̱dhyo̱3 mana̍sā deva̱yanta̍:
||4||jā̱to jā̍yate sudina̱tve ahnā̍ṃ sama̱rya ā vi̱dathe̱ vardha̍mānaḥ |
pu̱nanti̱ dhīrā̍ a̱paso̍ manī̱ṣā de̍va̱yā vipra̱ udi̍yarti̱ vāca̍m
||5||yān vo̱ naro̍ deva̱yanto̍ nimi̱myurvana̍spate̱ svadhi̍tirvā ta̱takṣa̍ |
te de̱vāsa̱: svara̍vastasthi̱vāṃsa̍: pra̱jāva̍da̱sme di̍dhiṣantu̱ ratna̍m
||6||ye vṛ̱kṇāso̱ adhi̱ kṣami̱ nimi̍tāso ya̱tasru̍caḥ |
te no̍ vyantu̱ vārya̍ṃ deva̱trā kṣe̍tra̱sādha̍saḥ
||7||ā̱di̱tyā ru̱drā vasa̍vaḥ sunī̱thā dyāvā̱kṣāmā̍ pṛthi̱vī a̱ntari̍kṣam |
sa̱joṣa̍so ya̱jñama̍vantu de̱vā ū̱rdhvaṃ kṛ̍ṇvantvadhva̱rasya̍ ke̱tum
||8||ha̱ṃsā i̍va śreṇi̱śo yatā̍nāḥ śu̱krā vasā̍nā̱: svara̍vo na̱ āgu̍: |
u̱nnī̱yamā̍nāḥ ka̱vibhi̍: pu̱rastā̍d de̱vā de̱vānā̱mapi̍ yanti̱ pātha̍:
||9||śṛṅgā̍ṇī̱vecchṛ̱ṅgiṇā̱ṃ saṃ da̍dṛśre ca̱ṣāla̍vanta̱: svara̍vaḥ pṛthi̱vyām |
vā̱ghadbhi̍rvā viha̱ve śroṣa̍māṇā a̱smām̐ a̍vantu pṛta̱nājye̍ṣu
||10||||
vana̍spate śa̱tava̍lśo̱ vi ro̍ha sa̱hasra̍valśā̱ vi va̱yaṃ ru̍hema |
yaṃ tvāma̱yaṃ svadhi̍ti̱steja̍mānaḥ praṇi̱nāya̍ maha̱te saubha̍gāya
||11||9 gāthino viśvāmitraḥ| agniḥ| bṛhatī, 9 triṣṭup|
sakhā̍yastvā vavṛmahe de̱vaṃ martā̍sa ū̱taye̍ |
a̱pāṃ napā̍taṃ su̱bhaga̍ṃ su̱dīdi̍tiṃ su̱pratū̍rtimane̱hasa̍m
||1||kāya̍māno va̱nā tvaṃ yanmā̱tṝraja̍ganna̱paḥ |
na tat te̍ agne pra̱mṛṣe̍ ni̱varta̍na̱ṃ yad dū̱re sanni̱hābha̍vaḥ
||2||ati̍ tṛ̱ṣṭaṃ va̍vakṣi̱thāthai̱va su̱manā̍ asi |
praprā̱nye yanti̱ parya̱nya ā̍sate̱ yeṣā̍ṃ sa̱khye asi̍ śri̱taḥ
||3||ī̱yi̱vāṃsa̱mati̱ sridha̱: śaśva̍tī̱rati̍ sa̱ścata̍: |
anvī̍mavindan nici̱rāso̍ a̱druho̱'psu si̱ṃhami̍va śri̱tam
||4||sa̱sṛ̱vāṃsa̍miva̱ tmanā̱ 'gnimi̱tthā ti̱rohi̍tam |
aina̍ṃ nayanmāta̱riśvā̍ parā̱vato̍ de̱vebhyo̍ mathi̱taṃ pari̍
||5||taṃ tvā̱ martā̍ agṛbhṇata de̱vebhyo̍ havyavāhana |
viśvā̱n yad ya̱jñām̐ a̍bhi̱pāsi̍ mānuṣa̱ tava̱ kratvā̍ yaviṣṭhya
||6||tad bha̱draṃ tava̍ da̱ṃsanā̱ pākā̍ya cicchadayati |
tvāṃ yada̍gne pa̱śava̍: sa̱māsa̍te̱ sami̍ddhamapiśarva̱re
||7||ā ju̍hotā svadhva̱raṃ śī̱raṃ pā̍va̱kaśo̍ciṣam |
ā̱śuṃ dū̱tama̍ji̱raṃ pra̱tnamīḍya̍ṃ śru̱ṣṭī de̱vaṃ sa̍paryata
||8||trīṇi̍ śa̱tā trī sa̱hasrā̍ṇya̱gniṃ tri̱ṃśacca̍ de̱vā nava̍ cāsaparyan |
aukṣa̍n ghṛ̱tairastṛ̍ṇan ba̱rhira̍smā̱ ādiddhotā̍ra̱ṃ nya̍sādayanta
||9||9 gāthino viśvāmitraḥ| agniḥ| uṣṇik|
tvāma̍gne manī̱ṣiṇa̍: sa̱mrāja̍ṃ carṣaṇī̱nām | de̱vaṃ martā̍sa indhate̱ sama̍dhva̱re
||1||tvāṃ ya̱jñeṣvṛ̱tvija̱magne̱ hotā̍ramīl̤ate | go̱pā ṛ̱tasya̍ dīdihi̱ sve dame̍
||2||sa ghā̱ yaste̱ dadā̍śati sa̱midhā̍ jā̱tave̍dase | so a̍gne dhatte su̱vīrya̱ṃ sa pu̍ṣyati
||3||sa ke̱tura̍dhva̱rāṇā̍ma̱gnirde̱vebhi̱rā ga̍mat | a̱ñjā̱naḥ sa̱pta hotṛ̍bhirha̱viṣma̍te
||4||pra hotre̍ pū̱rvyaṃ vaco̱'gnaye̍ bharatā bṛ̱hat | vi̱pāṃ jyotī̍ṃṣi̱ bibhra̍te̱ na ve̱dhase̍
||5||a̱gniṃ va̍rdhantu no̱ giro̱ yato̱ jāya̍ta u̱kthya̍: | ma̱he vājā̍ya̱ dravi̍ṇāya darśa̱taḥ
||6||agne̱ yaji̍ṣṭho adhva̱re de̱vān de̍vaya̱te ya̍ja | hotā̍ ma̱ndro vi rā̍ja̱syati̱ sridha̍:
||7||sa na̍: pāvaka dīdihi dyu̱mada̱sme su̱vīrya̍m | bhavā̍ sto̱tṛbhyo̱ anta̍maḥ sva̱staye̍
||8||taṃ tvā̱ viprā̍ vipa̱nyavo̍ jāgṛ̱vāṃsa̱: sami̍ndhate | ha̱vya̱vāha̱mama̍rtyaṃ saho̱vṛdha̍m
||9||9 gāthino viśvāmitraḥ| agniḥ| gāyatrī|
a̱gnirhotā̍ pu̱rohi̍to'dhva̱rasya̱ vica̍rṣaṇiḥ | sa ve̍da ya̱jñamā̍nu̱ṣak
||1||sa ha̍vya̱vāl̤ama̍rtya u̱śigdū̱taścano̍hitaḥ | a̱gnirdhi̱yā samṛ̍ṇvati
||2||a̱gnirdhi̱yā sa ce̍tati ke̱turya̱jñasya̍ pū̱rvyaḥ | artha̱ṃ hya̍sya ta̱raṇi̍
||3||a̱gniṃ sū̱nuṃ sana̍śruta̱ṃ saha̍so jā̱tave̍dasam | vahni̍ṃ de̱vā a̍kṛṇvata
||4||adā̍bhyaḥ purae̱tā vi̱śāma̱gnirmānu̍ṣīṇām | tūrṇī̱ ratha̱: sadā̱ nava̍:
||5||sā̱hvān viśvā̍ abhi̱yuja̱: kratu̍rde̱vānā̱mamṛ̍ktaḥ | a̱gnistu̱viśra̍vastamaḥ
||6||a̱bhi prayā̍ṃsi̱ vāha̍sā dā̱śvām̐ a̍śnoti̱ martya̍: | kṣaya̍ṃ pāva̱kaśo̍ciṣaḥ
||7||pari̱ viśvā̍ni̱ sudhi̍tā̱ 'gnera̍śyāma̱ manma̍bhiḥ | viprā̍so jā̱tave̍dasaḥ
||8||agne̱ viśvā̍ni̱ vāryā̱ vāje̍ṣu saniṣāmahe | tve de̱vāsa̱ eri̍re
||9||9 gāthino viśvāmitraḥ| indrāgnī| gāyatrī|
indrā̍gnī̱ ā ga̍taṃ su̱taṃ gī̱rbhirnabho̱ vare̍ṇyam | a̱sya pā̍taṃ dhi̱yeṣi̱tā
||1||indrā̍gnī jari̱tuḥ sacā̍ ya̱jño ji̍gāti̱ ceta̍naḥ | a̱yā pā̍tami̱maṃ su̱tam
||2||indra̍ma̱gniṃ ka̍vi̱cchadā̍ ya̱jñasya̍ jū̱tyā vṛ̍ṇe | tā soma̍sye̱ha tṛ̍mpatām
||3||to̱śā vṛ̍tra̱haṇā̍ huve sa̱jitvā̱nāpa̍rājitā | i̱ndrā̱gnī vā̍ja̱sāta̍mā
||4||pra vā̍marcantyu̱kthino̍ nīthā̱vido̍ jari̱tāra̍: | indrā̍gnī̱ iṣa̱ ā vṛ̍ṇe
||5||indrā̍gnī nava̱tiṃ puro̍ dā̱sapa̍tnīradhūnutam | sā̱kameke̍na̱ karma̍ṇā
||6||indrā̍gnī̱ apa̍sa̱sparyupa̱ pra ya̍nti dhī̱taya̍: | ṛ̱tasya̍ pa̱thyā̱3 anu̍
||7||indrā̍gnī tavi̱ṣāṇi̍ vāṃ sa̱dhasthā̍ni̱ prayā̍ṃsi ca | yu̱vora̱ptūrya̍ṃ hi̱tam
||8||indrā̍gnī roca̱nā di̱vaḥ pari̱ vāje̍ṣu bhūṣathaḥ | tadvā̍ṃ ceti̱ pra vī̱rya̍m
||9||7 ṛṣabho vaiśvāmitraḥ| agniḥ| anuṣṭup|
pra vo̍ de̱vāyā̱gnaye̱ barhi̍ṣṭhamarcāsmai |
gama̍d de̱vebhi̱rā sa no̱ yaji̍ṣṭho ba̱rhirā sa̍dat
||1||ṛ̱tāvā̱ yasya̱ roda̍sī̱ dakṣa̱ṃ saca̍nta ū̱taya̍: |
ha̱viṣma̍nta̱stamī̍l̤ate̱ taṃ sa̍ni̱ṣyanto'va̍se
||2||sa ya̱ntā vipra̍ eṣā̱ṃ sa ya̱jñānā̱mathā̱ hi ṣaḥ |
a̱gniṃ taṃ vo̍ duvasyata̱ dātā̱ yo vani̍tā ma̱gham
||3||sa na̱: śarmā̍ṇi vī̱taye̱'gnirya̍cchatu̱ śaṃta̍mā |
yato̍ naḥ pru̱ṣṇava̱d vasu̍ di̱vi kṣi̱tibhyo̍ a̱psvā
||4||dī̱di̱vāṃsa̱mapū̍rvya̱ṃ vasvī̍bhirasya dhī̱tibhi̍: |
ṛkvā̍ṇo a̱gnimi̍ndhate̱ hotā̍raṃ vi̱śpati̍ṃ vi̱śām
||5||u̱ta no̱ brahma̍nnaviṣa u̱ktheṣu̍ deva̱hūta̍maḥ |
śaṃ na̍: śocā ma̱rudvṛ̱dho'gne̍ sahasra̱sāta̍maḥ
||6||||
nū no̍ rāsva sa̱hasra̍vat to̱kava̍tpuṣṭi̱mad vasu̍ |
dyu̱mada̍gne su̱vīrya̱ṃ varṣi̍ṣṭha̱manu̍pakṣitam
||7||7 ṛṣabho vaiśvāmitraḥ| agniḥ| triṣṭup|
ā hotā̍ ma̱ndro vi̱dathā̍nyasthāt sa̱tyo yajvā̍ ka̱vita̍ma̱: sa ve̱dhāḥ |
vi̱dyudra̍tha̱: saha̍saspu̱tro a̱gniḥ śo̱ciṣke̍śaḥ pṛthi̱vyāṃ pājo̍ aśret
||1||ayā̍mi te̱ nama̍uktiṃ juṣasva̱ ṛtā̍va̱stubhya̱ṃ ceta̍te sahasvaḥ |
vi̱dvām̐ ā va̍kṣi vi̱duṣo̱ ni ṣa̍tsi̱ madhya̱ ā ba̱rhirū̱taye̍ yajatra
||2||||
drava̍tāṃ ta u̱ṣasā̍ vā̱jaya̍ntī̱ agne̱ vāta̍sya pa̱thyā̍bhi̱raccha̍ |
yat sī̍ma̱ñjanti̍ pū̱rvyaṃ ha̱virbhi̱rā va̱ndhure̍va tasthaturduro̱ṇe
||3||||
mi̱traśca̱ tubhya̱ṃ varu̍ṇaḥ saha̱svo'gne̱ viśve̍ ma̱ruta̍: su̱mnama̍rcan |
yaccho̱ciṣā̍ sahasasputra̱ tiṣṭhā̍ a̱bhi kṣi̱tīḥ pra̱thaya̱n tsūryo̱ nṝn
||4||||
va̱yaṃ te̍ a̱dya ra̍ri̱mā hi kāma̍muttā̱naha̍stā̱ nama̍sopa̱sadya̍ |
yaji̍ṣṭhena̱ mana̍sā yakṣi de̱vānasre̍dhatā̱ manma̍nā̱ vipro̍ agne
||5||||
tvaddhi pu̍tra sahaso̱ vi pū̱rvīrde̱vasya̱ yantyū̱tayo̱ vi vājā̍: |
tvaṃ de̍hi saha̱sriṇa̍ṃ ra̱yiṃ no̍'dro̱gheṇa̱ vaca̍sā sa̱tyama̍gne
||6||||
tubhya̍ṃ dakṣa kavikrato̱ yānī̱mā deva̱ martā̍so adhva̱re aka̍rma |
tvaṃ viśva̍sya su̱ratha̍sya bodhi̱ sarva̱ṃ tada̍gne amṛta svade̱ha
||7||7 kātya utkīlaḥ| agniḥ| triṣṭup|
vi pāja̍sā pṛ̱thunā̱ śośu̍cāno̱ bādha̍sva dvi̱ṣo ra̱kṣaso̱ amī̍vāḥ |
su̱śarma̍ṇo bṛha̱taḥ śarma̍ṇi syāma̱gnera̱haṃ su̱hava̍sya̱ praṇī̍tau
||1||tvaṃ no̍ a̱syā u̱ṣaso̱ vyu̍ṣṭau̱ tvaṃ sūra̱ udi̍te bodhi go̱pāḥ |
janme̍va̱ nitya̱ṃ tana̍yaṃ juṣasva̱ stoma̍ṃ me agne ta̱nvā̍ sujāta
||2||tvaṃ nṛ̱cakṣā̍ vṛṣa̱bhānu̍ pū̱rvīḥ kṛ̱ṣṇāsva̍gne aru̱ṣo vi bhā̍hi |
vaso̱ neṣi̍ ca̱ parṣi̱ cātyaṃha̍: kṛ̱dhī no̍ rā̱ya u̱śijo̍ yaviṣṭha
||3||aṣā̍l̤aho agne vṛṣa̱bho di̍dīhi̱ puro̱ viśvā̱: saubha̍gā saṃjigī̱vān |
ya̱jñasya̍ ne̱tā pra̍tha̱masya̍ pā̱yorjāta̍vedo bṛha̱taḥ su̍praṇīte
||4||acchi̍drā̱ śarma̍ jaritaḥ pu̱rūṇi̍ de̱vām̐ acchā̱ dīdyā̍naḥ sume̱dhāḥ |
ratho̱ na sasni̍ra̱bhi va̍kṣi̱ vāja̱magne̱ tvaṃ roda̍sī naḥ su̱meke̍
||5||pra pī̍paya vṛṣabha̱ jinva̱ vājā̱nagne̱ tvaṃ roda̍sī naḥ su̱doghe̍ |
de̱vebhi̍rdeva su̱rucā̍ rucā̱no mā no̱ marta̍sya durma̱tiḥ pari̍ ṣṭhāt
||6||il̤ā̍magne puru̱daṃsa̍ṃ sa̱niṃ goḥ śa̍śvatta̱maṃ hava̍mānāya sādha |
syānna̍: sū̱nustana̍yo vi̱jāvā 'gne̱ sā te̍ suma̱tirbhū̍tva̱sme
||7||6 kātya utkīlaḥ| agniḥ| pragāthaḥ(1, 3, 5 bṛhatī, 2, 4, 6 sato bṛhatī)|
a̱yama̱gniḥ su̱vīrya̱syeśe̍ ma̱haḥ saubha̍gasya |
rā̱ya ī̍śe svapa̱tyasya̱ goma̍ta̱ īśe̍ vṛtra̱hathā̍nām
||1||i̱maṃ na̍ro marutaḥ saścatā̱ vṛdha̱ṃ yasmi̱n rāya̱: śevṛ̍dhāsaḥ |
a̱bhi ye santi̱ pṛta̍nāsu dū̱ḍhyo̍ vi̱śvāhā̱ śatru̍māda̱bhuḥ
||2||sa tvaṃ no̍ rā̱yaḥ śi̍śīhi̱ mīḍhvo̍ agne su̱vīrya̍sya |
tuvi̍dyumna̱ varṣi̍ṣṭhasya pra̱jāva̍to'namī̱vasya̍ śu̱ṣmiṇa̍:
||3||cakri̱ryo viśvā̱ bhuva̍nā̱bhi sā̍sa̱hiścakri̍rde̱veṣvā duva̍: |
ā de̱veṣu̱ yata̍ta̱ ā su̱vīrya̱ ā śaṃsa̍ u̱ta nṛ̱ṇām
||4||mā no̍ a̱gne'ma̍taye̱ māvīra̍tāyai rīradhaḥ |
māgotā̍yai sahasasputra̱ mā ni̱de'pa̱ dveṣā̱ṃsyā kṛ̍dhi
||5||śa̱gdhi vāja̍sya subhaga pra̱jāva̱to'gne̍ bṛha̱to a̍dhva̱re |
saṃ rā̱yā bhūya̍sā sṛja mayo̱bhunā̱ tuvi̍dyumna̱ yaśa̍svatā
||6||5 kato vaiśvāmitraḥ| agniḥ| triṣṭup|
sa̱mi̱dhyamā̍naḥ pratha̱mānu̱ dharmā̱ sama̱ktubhi̍rajyate vi̱śvavā̍raḥ |
śo̱ciṣke̍śo ghṛ̱tani̍rṇik pāva̱kaḥ su̍ya̱jño a̱gnirya̱jathā̍ya de̱vān
||1||yathāya̍jo ho̱trama̍gne pṛthi̱vyā yathā̍ di̱vo jā̍tavedaściki̱tvān |
e̱vānena̍ ha̱viṣā̍ yakṣi de̱vān ma̍nu̱ṣvad ya̱jñaṃ pra ti̍re̱mama̱dya
||2||trīṇyāyū̍ṃṣi̱ tava̍ jātavedasti̱sra ā̱jānī̍ru̱ṣasa̍ste agne |
tābhi̍rde̱vānā̱mavo̍ yakṣi vi̱dvānathā̍ bhava̱ yaja̍mānāya̱ śaṃ yoḥ
||3||a̱gniṃ su̍dī̱tiṃ su̱dṛśa̍ṃ gṛ̱ṇanto̍ nama̱syāma̱stveḍya̍ṃ jātavedaḥ |
tvāṃ dū̱tama̍ra̱tiṃ ha̍vya̱vāha̍ṃ de̱vā a̍kṛṇvanna̱mṛta̍sya̱ nābhi̍m
||4||yastvaddhotā̱ pūrvo̍ agne̱ yajī̍yān dvi̱tā ca̱ sattā̍ sva̱dhayā̍ ca śa̱mbhuḥ |
tasyānu̱ dharma̱ pra ya̍jā ciki̱tvo'tha̍ no dhā adhva̱raṃ de̱vavī̍tau
||5||5 kato vaiśvāmitraḥ| agniḥ| triṣṭup|
bhavā̍ no agne su̱manā̱ upe̍tau̱ sakhe̍va̱ sakhye̍ pi̱tare̍va sā̱dhuḥ |
pu̱ru̱druho̱ hi kṣi̱tayo̱ janā̍nā̱ṃ prati̍ pratī̱cīrda̍hatā̱darā̍tīḥ
||1||tapo̱ ṣva̍gne̱ anta̍rām̐ a̱mitrā̱n tapā̱ śaṃsa̱mara̍ruṣa̱: para̍sya |
tapo̍ vaso cikitā̱no a̱cittā̱n vi te̍ tiṣṭhantāma̱jarā̍ a̱yāsa̍:
||2||i̱dhmenā̍gna i̱cchamā̍no ghṛ̱tena̍ ju̱homi̍ ha̱vyaṃ tara̍se̱ balā̍ya |
yāva̱dīśe̱ brahma̍ṇā̱ vanda̍māna i̱māṃ dhiya̍ṃ śata̱seyā̍ya de̱vīm
||3||uccho̱ciṣā̍ sahasasputra stu̱to bṛ̱had vaya̍: śaśamā̱neṣu̍ dhehi |
re̱vada̍gne vi̱śvāmi̍treṣu̱ śaṃ yorma̍rmṛ̱jmā te̍ ta̱nvaṃ1 bhūri̱ kṛtva̍:
||4||kṛ̱dhi ratna̍ṃ susanita̱rdhanā̍nā̱ṃ sa gheda̍gne bhavasi̱ yat sami̍ddhaḥ |
sto̱turdu̍ro̱ṇe su̱bhaga̍sya re̱vat sṛ̱prā ka̱rasnā̍ dadhiṣe̱ vapū̍ṃṣi
||5||5 gāthī kauśikaḥ| agniḥ| triṣṭup|
a̱gniṃ hotā̍ra̱ṃ pra vṛ̍ṇe mi̱yedhe̱ gṛtsa̍ṃ ka̱viṃ vi̍śva̱vida̱mamū̍ram |
sa no̍ yakṣad de̱vatā̍tā̱ yajī̍yān rā̱ye vājā̍ya vanate ma̱ghāni̍
||1||pra te̍ agne ha̱viṣma̍tīmiya̱rmyacchā̍ sudyu̱mnāṃ rā̱tinī̍ṃ ghṛ̱tācī̍m |
pra̱da̱kṣi̱ṇid de̱vatā̍timurā̱ṇaḥ saṃ rā̱tibhi̱rvasu̍bhirya̱jñama̍śret
||2||sa tejī̍yasā̱ mana̍sā̱ tvota̍ u̱ta śi̍kṣa svapa̱tyasya̍ śi̱kṣoḥ |
agne̍ rā̱yo nṛta̍masya̱ prabhū̍tau bhū̱yāma̍ te suṣṭu̱taya̍śca̱ vasva̍:
||3||bhūrī̍ṇi̱ hi tve da̍dhi̱re anī̱kā 'gne̍ de̱vasya̱ yajya̍vo̱ janā̍saḥ |
sa ā va̍ha de̱vatā̍tiṃ yaviṣṭha̱ śardho̱ yada̱dya di̱vyaṃ yajā̍si
||4||yat tvā̱ hotā̍rama̱naja̍n mi̱yedhe̍ niṣā̱daya̍nto ya̱jathā̍ya de̱vāḥ |
sa tvaṃ no̍ agne'vi̱teha bo̱dhyadhi̱ śravā̍ṃsi dhehi nasta̱nūṣu̍
||5||5 gāthī kauśikaḥ| agniḥ, 1, 5 viśve devāḥ| triṣṭup|
a̱gnimu̱ṣasa̍ma̱śvinā̍ dadhi̱krāṃ vyu̍ṣṭiṣu havate̱ vahni̍ru̱kthaiḥ |
su̱jyoti̍ṣo naḥ śṛṇvantu de̱vāḥ sa̱joṣa̍so adhva̱raṃ vā̍vaśā̱nāḥ
||1||agne̱ trī te̱ vāji̍nā̱ trī ṣa̱dhasthā̍ ti̱sraste̍ ji̱hvā ṛ̍tajāta pū̱rvīḥ |
ti̱sra u̍ te ta̱nvo̍ de̱vavā̍tā̱stābhi̍rnaḥ pāhi̱ giro̱ apra̍yucchan
||2||agne̱ bhūrī̍ṇi̱ tava̍ jātavedo̱ deva̍ svadhāvo̱'mṛta̍sya̱ nāma̍ |
yāśca̍ mā̱yā mā̱yinā̍ṃ viśvaminva̱ tve pū̱rvīḥ sa̍ṃda̱dhuḥ pṛ̍ṣṭabandho
||3||a̱gnirne̱tā bhaga̍ iva kṣitī̱nāṃ daivī̍nāṃ de̱va ṛ̍tu̱pā ṛ̱tāvā̍ |
sa vṛ̍tra̱hā sa̱nayo̍ vi̱śvave̍dā̱: parṣa̱d viśvāti̍ duri̱tā gṛ̱ṇanta̍m
||4||da̱dhi̱krāma̱gnimu̱ṣasa̍ṃ ca de̱vīṃ bṛha̱spati̍ṃ savi̱tāra̍ṃ ca de̱vam |
a̱śvinā̍ mi̱trāvaru̍ṇā̱ bhaga̍ṃ ca̱ vasū̍n ru̱drām̐ ā̍di̱tyām̐ i̱ha hu̍ve
||5||5 gāthī kauśikaḥ| agniḥ,| 1triṣṭup, 2-3 anuṣṭup, 4 virāḍ rūpā, 5 satobṛhatī|
i̱maṃ no̍ ya̱jñama̱mṛte̍ṣu dhehī̱mā ha̱vyā jā̍tavedo juṣasva |
sto̱kānā̍magne̱ meda̍so ghṛ̱tasya̱ hota̱: prāśā̍na pratha̱mo ni̱ṣadya̍
||1||ghṛ̱tava̍ntaḥ pāvaka te sto̱kāḥ śco̍tanti̱ meda̍saḥ |
svadha̍rman de̱vavī̍taye̱ śreṣṭha̍ṃ no dhehi̱ vārya̍m
||2||tubhya̍ṃ sto̱kā ghṛ̍ta̱ścuto'gne̱ viprā̍ya santya |
ṛṣi̱: śreṣṭha̱: sami̍dhyase ya̱jñasya̍ prāvi̱tā bha̍va
||3||tubhya̍ṃ ścotantyadhrigo śacīvaḥ sto̱kāso̍ agne̱ meda̍so ghṛ̱tasya̍ |
ka̱vi̱śa̱sto bṛ̍ha̱tā bhā̱nunāgā̍ ha̱vyā ju̍ṣasva medhira
||4||oji̍ṣṭhaṃ te madhya̱to meda̱ udbhṛ̍ta̱ṃ pra te̍ va̱yaṃ da̍dāmahe |
ścota̍nti te vaso sto̱kā adhi̍ tva̱ci prati̱ tān de̍va̱śo vi̍hi
||5||5 gāthī kauśikaḥ| agniḥ, 4 purīṣyā agnayaḥ | triṣṭup, 4 anuṣṭup|
a̱yaṃ so a̱gniryasmi̱n tsoma̱mindra̍: su̱taṃ da̱dhe ja̱ṭhare̍ vāvaśā̱naḥ |
sa̱ha̱sriṇa̱ṃ vāja̱matya̱ṃ na sapti̍ṃ sasa̱vān tsan tstū̍yase jātavedaḥ
||1||agne̱ yat te̍ di̱vi varca̍: pṛthi̱vyāṃ yadoṣa̍dhīṣva̱psvā ya̍jatra |
yenā̱ntari̍kṣamu̱rvā̍ta̱tantha̍ tve̱ṣaḥ sa bhā̱nura̍rṇa̱vo nṛ̱cakṣā̍:
||2||agne̍ di̱vo arṇa̱macchā̍ jigā̱syacchā̍ de̱vām̐ ū̍ciṣe̱ dhiṣṇyā̱ ye |
yā ro̍ca̱ne pa̱rastā̱t sūrya̍sya̱ yāścā̱vastā̍dupa̱tiṣṭha̍nta̱ āpa̍:
||3||pu̱rī̱ṣyā̍so a̱gnaya̍: prāva̱ṇebhi̍: sa̱joṣa̍saḥ |
ju̱ṣantā̍ṃ ya̱jñama̱druho̍'namī̱vā iṣo̍ ma̱hīḥ
||4||il̤ā̍magne puru̱daṃsa̍ṃ sa̱niṃ goḥ śa̍śvatta̱maṃ hava̍mānāya sādha |
syānna̍: sū̱nustana̍yo vi̱jāvā 'gne̱ sā te̍ suma̱tirbhū̍tva̱sme
||5||5 devaśravā devavātaśca bhāratau| agniḥ|triṣṭup, 3 satobṛhatī|
nirma̍thita̱: sudhi̍ta̱ ā sa̱dhasthe̱ yuvā̍ ka̱vira̍dhva̱rasya̍ praṇe̱tā |
jūrya̍tsva̱gnira̱jaro̱ vane̱ṣvatrā̍ dadhe a̱mṛta̍ṃ jā̱tave̍dāḥ
||1||ama̍nthiṣṭā̱ṃ bhāra̍tā re̱vada̱gniṃ de̱vaśra̍vā de̱vavā̍taḥ su̱dakṣa̍m |
agne̱ vi pa̍śya bṛha̱tābhi rā̱yeṣāṃ no̍ ne̱tā bha̍vatā̱danu̱ dyūn
||2||daśa̱ kṣipa̍: pū̱rvyaṃ sī̍majījana̱n tsujā̍taṃ mā̱tṛṣu̍ pri̱yam |
a̱gniṃ stu̍hi daivavā̱taṃ de̍vaśravo̱ yo janā̍nā̱masa̍d va̱śī
||3||ni tvā̍ dadhe̱ vara̱ ā pṛ̍thi̱vyā il̤ā̍yāspa̱de su̍dina̱tve ahnā̍m |
dṛ̱ṣadva̍tyā̱ṃ mānu̍ṣa āpa̱yāyā̱ṃ sara̍svatyāṃ re̱vada̍gne didīhi
||4||il̤ā̍magne puru̱daṃsa̍ṃ sa̱niṃ goḥ śa̍śvatta̱maṃ hava̍mānāya sādha |
syānna̍: sū̱nustana̍yo vi̱jāvāgne̱ sā te̍ suma̱tirbhū̍tva̱sme
||5||5 gāthino viśvāmitraḥ| agniḥ| gāyatrī, 1 anuṣṭup |
agne̱ saha̍sva̱ pṛta̍nā a̱bhimā̍tī̱rapā̍sya | du̱ṣṭara̱stara̱nnarā̍tī̱rvarco̍ dhā ya̱jñavā̍hase
||1||agna̍ i̱l̤ā sami̍dhyase vī̱tiho̍tro̱ ama̍rtyaḥ | ju̱ṣasva̱ sū no̍ adhva̱ram
||2||agne̍ dyu̱mnena̍ jāgṛve̱ saha̍saḥ sūnavāhuta | edaṃ ba̱rhiḥ sa̍do̱ mama̍
||3||agne̱ viśve̍bhira̱gnibhi̍rde̱vebhi̍rmahayā̱ gira̍: | ya̱jñeṣu̱ ya u̍ cā̱yava̍:
||4||agne̱ dā dā̱śuṣe̍ ra̱yiṃ vī̱rava̍nta̱ṃ parī̍ṇasam | śi̱śī̱hi na̍: sūnu̱mata̍:
||5||5 gāthino viśvāmitraḥ| agniḥ, 4 agnīndrau| virāṭ|
agne̍ di̱vaḥ sū̱nura̍si̱ prace̍tā̱stanā̍ pṛthi̱vyā u̱ta vi̱śvave̍dāḥ |
ṛdha̍gde̱vām̐ i̱ha ya̍jā cikitvaḥ
||1||a̱gniḥ sa̍noti vī̱ryā̍ṇi vi̱dvān tsa̱noti̱ vāja̍ma̱mṛtā̍ya̱ bhūṣa̍n |
sa no̍ de̱vām̐ eha va̍hā purukṣo
||2||a̱gnirdyāvā̍pṛthi̱vī vi̱śvaja̍nye̱ ā bhā̍ti de̱vī a̱mṛte̱ amū̍raḥ |
kṣaya̱n vājai̍: puruśca̱ndro namo̍bhiḥ
||3||agna̱ indra̍śca dā̱śuṣo̍ duro̱ṇe su̱tāva̍to ya̱jñami̱hopa̍ yātam |
ama̍rdhantā soma̱peyā̍ya devā
||4||agne̍ a̱pāṃ sami̍dhyase duro̱ṇe nitya̍: sūno sahaso jātavedaḥ |
sa̱dhasthā̍ni ma̱haya̍māna ū̱tī
||5||9 gāthino viśvāmitraḥ, 7 ātmā| 1-3 vaiśvānaro'gniḥ, 4-6 marutaḥ, 7-8 ātmā (agnirvā), 9 viśvāmitropadhyāyaḥ|1-6 jagatī, 7-9 triṣṭup|
vai̱śvā̱na̱raṃ mana̍sā̱gniṃ ni̱cāyyā̍ ha̱viṣma̍nto anuṣa̱tyaṃ sva̱rvida̍m |
su̱dānu̍ṃ de̱vaṃ ra̍thi̱raṃ va̍sū̱yavo̍ gī̱rbhī ra̱ṇvaṃ ku̍śi̱kāso̍ havāmahe
||1||taṃ śu̱bhrama̱gnimava̍se havāmahe vaiśvāna̱raṃ mā̍ta̱riśvā̍namu̱kthya̍m |
bṛha̱spati̱ṃ manu̍ṣo de̱vatā̍taye̱ vipra̱ṃ śrotā̍ra̱mati̍thiṃ raghu̱ṣyada̍m
||2||aśvo̱ na kranda̱ñjani̍bhi̱: sami̍dhyate vaiśvāna̱raḥ ku̍śi̱kebhi̍ryu̱geyu̍ge |
sa no̍ a̱gniḥ su̱vīrya̱ṃ svaśvya̱ṃ dadhā̍tu̱ ratna̍ma̱mṛte̍ṣu̱ jāgṛ̍viḥ
||3||pra ya̍ntu̱ vājā̱stavi̍ṣībhira̱gnaya̍: śu̱bhe sammi̍ślā̱: pṛṣa̍tīrayukṣata |
bṛ̱ha̱dukṣo̍ ma̱ruto̍ vi̱śvave̍dasa̱: pra ve̍payanti̱ parva̍tā̱m̐ adā̍bhyāḥ
||4||a̱gni̱śriyo̍ ma̱ruto̍ vi̱śvakṛ̍ṣṭaya̱ ā tve̱ṣamu̱gramava̍ īmahe va̱yam |
te svā̱nino̍ ru̱driyā̍ va̱rṣani̍rṇijaḥ si̱ṃhā na he̱ṣakra̍tavaḥ su̱dāna̍vaḥ
||5||vrāta̍ṃvrātaṃ ga̱ṇaṃga̍ṇaṃ suśa̱stibhi̍ra̱gnerbhāma̍ṃ ma̱rutā̱moja̍ īmahe |
pṛṣa̍daśvāso anava̱bhrarā̍dhaso̱ gantā̍ro ya̱jñaṃ vi̱dathe̍ṣu̱ dhīrā̍:
||6||a̱gnira̍smi̱ janma̍nā jā̱tave̍dā ghṛ̱taṃ me̱ cakṣu̍ra̱mṛta̍ṃ ma ā̱san |
a̱rkastri̱dhātū̱ raja̍so vi̱māno'ja̍sro gha̱rmo ha̱vira̍smi̱ nāma̍
||7||tri̱bhiḥ pa̱vitrai̱rapu̍po̱ddhya1rkaṃ hṛ̱dā ma̱tiṃ jyoti̱ranu̍ prajā̱nan |
varṣi̍ṣṭha̱ṃ ratna̍makṛta sva̱dhābhi̱rādid dyāvā̍pṛthi̱vī parya̍paśyat
||8||śa̱tadhā̍ra̱mutsa̱makṣī̍yamāṇaṃ vipa̱ścita̍ṃ pi̱tara̱ṃ vaktvā̍nām |
me̱l̤iṃ mada̍ntaṃ pi̱troru̱pasthe̱ taṃ ro̍dasī pipṛtaṃ satya̱vāca̍m
||9||15 gāthino viśvāmitraḥ| agniḥ, 1 ṛtavo vā| gāyatrī|
pra vo̱ vājā̍ a̱bhidya̍vo ha̱viṣma̍nto ghṛ̱tācyā̍ | de̱vāñji̍gāti sumna̱yuḥ
||1||īl̤e̍ a̱gniṃ vi̍pa̱ścita̍ṃ gi̱rā ya̱jñasya̱ sādha̍nam | śru̱ṣṭī̱vāna̍ṃ dhi̱tāvā̍nam
||2||agne̍ śa̱kema̍ te va̱yaṃ yama̍ṃ de̱vasya̍ vā̱jina̍: | ati̱ dveṣā̍ṃsi tarema
||3||sa̱mi̱dhyamā̍no adhva̱re̱3'gniḥ pā̍va̱ka īḍya̍: | śo̱ciṣke̍śa̱stamī̍mahe
||4||pṛ̱thu̱pājā̱ ama̍rtyo ghṛ̱tani̍rṇi̱k svā̍hutaḥ | a̱gnirya̱jñasya̍ havya̱vāṭ
||5||taṃ sa̱bādho̍ ya̱tasru̍ca i̱tthā dhi̱yā ya̱jñava̍ntaḥ | ā ca̍krura̱gnimū̱taye̍
||6||hotā̍ de̱vo ama̍rtyaḥ pu̱rastā̍deti mā̱yayā̍ | vi̱dathā̍ni praco̱daya̍n
||7||vā̱jī vāje̍ṣu dhīyate'dhva̱reṣu̱ pra ṇī̍yate | vipro̍ ya̱jñasya̱ sādha̍naḥ
||8||dhi̱yā ca̍kre̱ vare̍ṇyo bhū̱tānā̱ṃ garbha̱mā da̍dhe | dakṣa̍sya pi̱tara̱ṃ tanā̍
||9||ni tvā̍ dadhe̱ vare̍ṇya̱ṃ dakṣa̍sye̱l̤ā sa̍haskṛta | agne̍ sudī̱timu̱śija̍m
||10||||
a̱gniṃ ya̱ntura̍ma̱ptura̍mṛ̱tasya̱ yoge̍ va̱nuṣa̍: | viprā̱ vājai̱: sami̍ndhate
||11||||
ū̱rjo napā̍tamadhva̱re dī̍di̱vāṃsa̱mupa̱ dyavi̍ | a̱gnimī̍l̤e ka̱vikra̍tum
||12||ī̱l̤enyo̍ nama̱sya̍sti̱rastamā̍ṃsi darśa̱taḥ | sama̱gniri̍dhyate̱ vṛṣā̍
||13||vṛṣo̍ a̱gniḥ sami̍dhya̱te'śvo̱ na de̍va̱vāha̍naḥ | taṃ ha̱viṣma̍nta īl̤ate
||14||vṛṣa̍ṇaṃ tvā va̱yaṃ vṛ̍ṣa̱n vṛṣa̍ṇa̱: sami̍dhīmahi | agne̱ dīdya̍taṃ bṛ̱hat
||15||6 gāthino viśvāmitraḥ| agniḥ|1-2, 6 gāyatrī, 3 uṣṇik, 4 triṣṭup, 5 jagatī|
agne̍ ju̱ṣasva̍ no ha̱viḥ pu̍ro̱l̤āśa̍ṃ jātavedaḥ | prā̱ta̱:sā̱ve dhi̍yāvaso
||1||pu̱ro̱l̤ā a̍gne paca̱tastubhya̍ṃ vā ghā̱ pari̍ṣkṛtaḥ | taṃ ju̍ṣasva yaviṣṭhya
||2||agne̍ vī̱hi pu̍ro̱l̤āśa̱māhu̍taṃ ti̱roa̍hnyam | saha̍saḥ sū̱nura̍syadhva̱re hi̱taḥ
||3||mādhya̍ṃdine̱ sava̍ne jātavedaḥ puro̱l̤āśa̍mi̱ha ka̍ve juṣasva |
agne̍ ya̱hvasya̱ tava̍ bhāga̱dheya̱ṃ na pra mi̍nanti vi̱dathe̍ṣu̱ dhīrā̍:
||4||agne̍ tṛ̱tīye̱ sava̍ne̱ hi kāni̍ṣaḥ puro̱l̤āśa̍ṃ sahasaḥ sūna̱vāhu̍tam |
athā̍ de̱veṣva̍dhva̱raṃ vi̍pa̱nyayā̱ dhā ratna̍vantama̱mṛte̍ṣu̱ jāgṛ̍vim
||5||agne̍ vṛdhā̱na āhu̍tiṃ puro̱l̤āśa̍ṃ jātavedaḥ | ju̱ṣasva̍ ti̱roa̍hnyam
||6||16 gāthino viśvāmitraḥ| agniḥ, 5 ṛtvijo vā| triṣṭup, 1, 4, 10, 12 anuṣṭup, 6, 11, 14, 15 jagatī|
astī̱dama̍dhi̱mantha̍na̱masti̍ pra̱jana̍naṃ kṛ̱tam |
e̱tāṃ vi̱śpatnī̱mā bha̍rā̱gniṃ ma̍nthāma pū̱rvathā̍
||1||a̱raṇyo̱rnihi̍to jā̱tave̍dā̱ garbha̍ iva̱ sudhi̍to ga̱rbhiṇī̍ṣu |
di̱vedi̍va̱ īḍyo̍ jāgṛ̱vadbhi̍rha̱viṣma̍dbhirmanu̱ṣye̍bhira̱gniḥ
||2||u̱ttā̱nāyā̱mava̍ bharā ciki̱tvān tsa̱dyaḥ pravī̍tā̱ vṛṣa̍ṇaṃ jajāna |
a̱ru̱ṣastū̍po̱ ruśa̍dasya̱ pāja̱ il̤ā̍yāspu̱tro va̱yune̍'janiṣṭa
||3||il̤ā̍yāstvā pa̱de va̱yaṃ nābhā̍ pṛthi̱vyā adhi̍ |
jāta̍vedo̱ ni dhī̍ma̱hyagne̍ ha̱vyāya̱ vol̤aha̍ve
||4||mantha̍tā naraḥ ka̱vimadva̍yanta̱ṃ prace̍tasama̱mṛta̍ṃ su̱pratī̍kam |
ya̱jñasya̍ ke̱tuṃ pra̍tha̱maṃ pu̱rastā̍da̱gniṃ na̍ro janayatā su̱śeva̍m
||5||yadī̱ mantha̍nti bā̱hubhi̱rvi ro̍ca̱te'śvo̱ na vā̱jya̍ru̱ṣo vane̱ṣvā |
ci̱tro na yāma̍nna̱śvino̱rani̍vṛta̱: pari̍ vṛṇa̱ktyaśma̍na̱stṛṇā̱ daha̍n
||6||jā̱to a̱gnī ro̍cate̱ ceki̍tāno vā̱jī vipra̍: kaviśa̱staḥ su̱dānu̍: |
yaṃ de̱vāsa̱ īḍya̍ṃ viśva̱vida̍ṃ havya̱vāha̱mada̍dhuradhva̱reṣu̍
||7||sīda̍ hota̱: sva u̍ lo̱ke ci̍ki̱tvān tsā̱dayā̍ ya̱jñaṃ su̍kṛ̱tasya̱ yonau̍ |
de̱vā̱vīrde̱vān ha̱viṣā̍ yajā̱syagne̍ bṛ̱had yaja̍māne̱ vayo̍ dhāḥ
||8||kṛ̱ṇota̍ dhū̱maṃ vṛṣa̍ṇaṃ sakhā̱yo'sre̍dhanta itana̱ vāja̱maccha̍ |
a̱yama̱gniḥ pṛ̍tanā̱ṣāṭ su̱vīro̱ yena̍ de̱vāso̱ asa̍hanta̱ dasyū̍n
||9||a̱yaṃ te̱ yoni̍ṝ̱tviyo̱ yato̍ jā̱to aro̍cathāḥ |
taṃ jā̱nanna̍gna̱ ā sī̱dāthā̍ no vardhayā̱ gira̍:
||10||||
tanū̱napā̍ducyate̱ garbha̍ āsu̱ro narā̱śaṃso̍ bhavati̱ yad vi̱jāya̍te |
mā̱ta̱riśvā̱ yadami̍mīta mā̱tari̱ vāta̍sya̱ sargo̍ abhava̱t sarī̍maṇi
||11||||
su̱ni̱rmathā̱ nirma̍thitaḥ suni̱dhā nihi̍taḥ ka̱viḥ |
agne̍ svadhva̱rā kṛ̍ṇu de̱vān de̍vaya̱te ya̍ja
||12||ajī̍jananna̱mṛta̱ṃ martyā̍so'sre̱māṇa̍ṃ ta̱raṇi̍ṃ vī̱l̤uja̍mbham |
daśa̱ svasā̍ro a̱gruva̍: samī̱cīḥ pumā̍ṃsaṃ jā̱tama̱bhi saṃ ra̍bhante
||13||pra sa̱ptaho̍tā sana̱kāda̍rocata mā̱turu̱pasthe̱ yadaśo̍ca̱dūdha̍ni |
na ni mi̍ṣati su̱raṇo̍ di̱vedi̍ve̱ yadasu̍rasya ja̱ṭharā̱dajā̍yata
||14||a̱mi̱trā̱yudho̍ ma̱rutā̍miva pra̱yāḥ pra̍thama̱jā brahma̍ṇo̱ viśva̱mid vi̍duḥ |
dyu̱mnava̱d brahma̍ kuśi̱kāsa̱ eri̍ra̱ eka̍eko̱ dame̍ a̱gniṃ samī̍dhire
||15||yada̱dya tvā̍ praya̱ti ya̱jñe a̱smin hota̍ściki̱tvo'vṛ̍ṇīmahī̱ha |
dhru̱vama̍yā dhru̱vamu̱tāśa̍miṣṭhāḥ prajā̱nan vi̱dvām̐ upa̍ yāhi̱ soma̍m
||16||22 gāthino viśvāmitraḥ| indraḥ| triṣṭup|
i̱cchanti̍ tvā so̱myāsa̱: sakhā̍yaḥ su̱nvanti̱ soma̱ṃ dadha̍ti̱ prayā̍ṃsi |
titi̍kṣante a̱bhiśa̍sti̱ṃ janā̍nā̱mindra̱ tvadā kaśca̱na hi pra̍ke̱taḥ
||1||na te̍ dū̱re pa̍ra̱mā ci̱d rajā̱ṃsyā tu pra yā̍hi harivo̱ hari̍bhyām |
sthi̱rāya̱ vṛṣṇe̱ sava̍nā kṛ̱temā yu̱ktā grāvā̍ṇaḥ samidhā̱ne a̱gnau
||2||indra̍: su̱śipro̍ ma̱ghavā̱ taru̍tro ma̱hāvrā̍tastuvikū̱rmiṝghā̍vān |
yadu̱gro dhā bā̍dhi̱to martye̍ṣu̱ kva1 tyā te̍ vṛṣabha vī̱ryā̍ṇi
||3||tvaṃ hi ṣmā̍ cyā̱vaya̱nnacyu̍tā̱nyeko̍ vṛ̱trā cara̍si̱ jighna̍mānaḥ |
tava̱ dyāvā̍pṛthi̱vī parva̍tā̱so'nu̍ vra̱tāya̱ nimi̍teva tasthuḥ
||4||u̱tābha̍ye puruhūta̱ śravo̍bhi̱reko̍ dṛ̱l̤ahama̍vado vṛtra̱hā san |
i̱me ci̍dindra̱ roda̍sī apā̱re yat sa̍ṃgṛ̱bhṇā ma̍ghavan kā̱śirit te̍
||5||pra sū ta̍ indra pra̱vatā̱ hari̍bhyā̱ṃ pra te̱ vajra̍: pramṛ̱ṇanne̍tu̱ śatrū̍n |
ja̱hi pra̍tī̱co a̍nū̱caḥ parā̍co̱ viśva̍ṃ sa̱tyaṃ kṛ̍ṇuhi vi̱ṣṭama̍stu
||6||yasmai̱ dhāyu̱rada̍dhā̱ martyā̱yābha̍ktaṃ cid bhajate ge̱hyaṃ1 saḥ |
bha̱drā ta̍ indra suma̱tirghṛ̱tācī̍ sa̱hasra̍dānā puruhūta rā̱tiḥ
||7||sa̱hadā̍nuṃ puruhūta kṣi̱yanta̍maha̱stami̍ndra̱ saṃ pi̍ṇa̱kkuṇā̍rum |
a̱bhi vṛ̱traṃ vardha̍māna̱ṃ piyā̍ruma̱pāda̍mindra ta̱vasā̍ jaghantha
||8||ni sā̍ma̱nāmi̍ṣi̱rāmi̍ndra̱ bhūmi̍ṃ ma̱hīma̍pā̱rāṃ sada̍ne sasattha |
asta̍bhnā̱d dyāṃ vṛ̍ṣa̱bho a̱ntari̍kṣa̱marṣa̱ntvāpa̱stvaye̱ha prasū̍tāḥ
||9||a̱lā̱tṛ̱ṇo va̱la i̍ndra vra̱jo goḥ pu̱rā hanto̱rbhaya̍māno̱ vyā̍ra |
su̱gān pa̱tho a̍kṛṇonni̱raje̱ gāḥ prāva̱n vāṇī̍: puruhū̱taṃ dhama̍ntīḥ
||10||||
eko̱ dve vasu̍matī samī̱cī indra̱ ā pa̍prau pṛthi̱vīmu̱ta dyām |
u̱tāntari̍kṣāda̱bhi na̍: samī̱ka i̱ṣo ra̱thīḥ sa̱yuja̍: śūra̱ vājā̍n
||11||||
diśa̱: sūryo̱ na mi̍nāti̱ pradi̍ṣṭā di̱vedi̍ve̱ harya̍śvaprasūtāḥ |
saṃ yadāna̱l̤adhva̍na̱ ādidaśvai̍rvi̱moca̍naṃ kṛṇute̱ tattva̍sya
||12||didṛ̍kṣanta u̱ṣaso̱ yāma̍nna̱ktorvi̱vasva̍tyā̱ mahi̍ ci̱tramanī̍kam |
viśve̍ jānanti mahi̱nā yadāgā̱dindra̍sya̱ karma̱ sukṛ̍tā pu̱rūṇi̍
||13||mahi̱ jyoti̱rnihi̍taṃ va̱kṣaṇā̍svā̱mā pa̱kvaṃ ca̍rati̱ bibhra̍tī̱ gauḥ |
viśva̱ṃ svādma̱ sambhṛ̍tamu̱sriyā̍yā̱ṃ yat sī̱mindro̱ ada̍dhā̱d bhoja̍nāya
||14||indra̱ dṛhya̍ yāmako̱śā a̍bhūvan ya̱jñāya̍ śikṣa gṛṇa̱te sakhi̍bhyaḥ |
du̱rmā̱yavo̍ du̱revā̱ martyā̍so niṣa̱ṅgiṇo̍ ri̱pavo̱ hantvā̍saḥ
||15||saṃ ghoṣa̍: śṛṇve'va̱maira̱mitrai̍rja̱hī nye̍ṣva̱śani̱ṃ tapi̍ṣṭhām |
vṛ̱ścema̱dhastā̱d vi ru̍jā̱ saha̍sva ja̱hi rakṣo̍ maghavan ra̱ndhaya̍sva
||16||ud vṛ̍ha̱ rakṣa̍: sa̱hamū̍lamindra vṛ̱ścā madhya̱ṃ pratyagra̍ṃ śṛṇīhi |
ā kīva̍taḥ sala̱lūka̍ṃ cakartha brahma̱dviṣe̱ tapu̍ṣiṃ he̱tima̍sya
||17||sva̱staye̍ vā̱jibhi̍śca praṇeta̱: saṃ yanma̱hīriṣa̍ ā̱satsi̍ pū̱rvīḥ |
rā̱yo va̱ntāro̍ bṛha̱taḥ syā̍mā̱sme a̍stu̱ bhaga̍ indra pra̱jāvā̍n
||18||ā no̍ bhara̱ bhaga̍mindra dyu̱manta̱ṃ ni te̍ de̱ṣṇasya̍ dhīmahi prare̱ke |
ū̱rva i̍va paprathe̱ kāmo̍ a̱sme tamā pṛ̍ṇa vasupate̱ vasū̍nām
||19||i̱maṃ kāma̍ṃ mandayā̱ gobhi̱raśvai̍śca̱ndrava̍tā̱ rādha̍sā pa̱pratha̍śca |
sva̱ryavo̍ ma̱tibhi̱stubhya̱ṃ viprā̱ indrā̍ya̱ vāha̍: kuśi̱kāso̍ akran
||20||||
ā no̍ go̱trā da̍rdṛhi gopate̱ gāḥ sama̱smabhya̍ṃ sa̱nayo̍ yantu̱ vājā̍: |
di̱vakṣā̍ asi vṛṣabha sa̱tyaśu̍ṣmo̱'smabhya̱ṃ su ma̍ghavan bodhi go̱dāḥ
||21||||
śu̱naṃ hu̍vema ma̱ghavā̍na̱mindra̍ma̱smin bhare̱ nṛta̍ma̱ṃ vāja̍sātau |
śṛ̱ṇvanta̍mu̱gramū̱taye̍ sa̱matsu̱ ghnanta̍ṃ vṛ̱trāṇi̍ sa̱ṃjita̱ṃ dhanā̍nām
||22||22 kuśika aiṣīrathiḥ, gāthino viśvāmitro vā| indraḥ| triṣṭup|
śāsa̱d vahni̍rduhi̱turna̱ptya̍ṃ gād vi̱dvām̐ ṛ̱tasya̱ dīdhi̍tiṃ sapa̱ryan |
pi̱tā yatra̍ duhi̱tuḥ seka̍mṛ̱ñjan tsaṃ śa̱gmye̍na̱ mana̍sā dadha̱nve
||1||na jā̱maye̱ tānvo̍ ri̱kthamā̍raik ca̱kāra̱ garbha̍ṃ sani̱turni̱dhāna̍m |
yadī̍ mā̱taro̍ ja̱naya̍nta̱ vahni̍ma̱nyaḥ ka̱rtā su̱kṛto̍ra̱nya ṛ̱ndhan
||2||a̱gnirja̍jñe ju̱hvā̱3 reja̍māno ma̱haspu̱trām̐ a̍ru̱ṣasya̍ pra̱yakṣe̍ |
ma̱hān garbho̱ mahyā jā̱tame̍ṣāṃ ma̱hī pra̱vṛddharya̍śvasya ya̱jñaiḥ
||3||a̱bhi jaitrī̍rasacanta spṛdhā̱naṃ mahi̱ jyoti̱stama̍so̱ nira̍jānan |
taṃ jā̍na̱tīḥ pratyudā̍yannu̱ṣāsa̱: pati̱rgavā̍mabhava̱deka̱ indra̍:
||4||vī̱l̤au sa̱tīra̱bhi dhīrā̍ atṛndan prā̱cāhi̍nva̱n mana̍sā sa̱pta viprā̍: |
viśvā̍mavindan pa̱thyā̍mṛ̱tasya̍ prajā̱nannittā nama̱sā vi̍veśa
||5||vi̱dad yadī̍ sa̱ramā̍ ru̱gṇamadre̱rmahi̱ pātha̍: pū̱rvyaṃ sa̱dhrya̍kkaḥ |
agra̍ṃ nayat su̱padyakṣa̍rāṇā̱macchā̱ rava̍ṃ pratha̱mā jā̍na̱tī gā̍t
||6||aga̍cchadu̱ vipra̍tamaḥ sakhī̱yannasū̍dayat su̱kṛte̱ garbha̱madri̍: |
sa̱sāna̱ maryo̱ yuva̍bhirmakha̱syannathā̍bhava̱daṅgi̍rāḥ sa̱dyo arca̍n
||7||sa̱taḥsa̍taḥ prati̱māna̍ṃ puro̱bhūrviśvā̍ veda̱ jani̍mā̱ hanti̱ śuṣṇa̍m |
pra ṇo̍ di̱vaḥ pa̍da̱vīrga̱vyurarca̱n tsakhā̱ sakhī̍m̐ramuñca̱nnira̍va̱dyāt
||8||ni ga̍vya̱tā mana̍sā sedura̱rkaiḥ kṛ̍ṇvā̱nāso̍ amṛta̱tvāya̍ gā̱tum |
i̱daṃ ci̱nnu sada̍na̱ṃ bhūrye̍ṣā̱ṃ yena̱ māsā̱m̐ asi̍ṣāsannṛ̱tena̍
||9||sa̱mpaśya̍mānā amadanna̱bhi svaṃ paya̍: pra̱tnasya̱ reta̍so̱ dughā̍nāḥ |
vi roda̍sī atapa̱d ghoṣa̍ eṣāṃ jā̱te ni̱ḥṣṭhāmada̍dhu̱rgoṣu̍ vī̱rān
||10||||
sa jā̱tebhi̍rvṛtra̱hā sedu̍ ha̱vyairudu̱sriyā̍ asṛja̱dindro̍ a̱rkaiḥ |
u̱rū̱cya̍smai ghṛ̱tava̱d bhara̍ntī̱ madhu̱ svādma̍ duduhe̱ jenyā̱ gauḥ
||11||||
pi̱tre ci̍ccakru̱: sada̍na̱ṃ sama̍smai̱ mahi̱ tviṣī̍mat su̱kṛto̱ vi hi khyan |
vi̱ṣka̱bhnanta̱: skambha̍nenā̱ jani̍trī̱ āsī̍nā ū̱rdhvaṃ ra̍bha̱saṃ vi mi̍nvan
||12||ma̱hī yadi̍ dhi̱ṣaṇā̍ śi̱śnathe̱ dhāt sa̍dyo̱vṛdha̍ṃ vi̱bhvaṃ1 roda̍syoḥ |
giro̱ yasmi̍nnanava̱dyāḥ sa̍mī̱cīrviśvā̱ indrā̍ya̱ tavi̍ṣī̱ranu̍ttāḥ
||13||mahyā te̍ sa̱khyaṃ va̍śmi śa̱ktīrā vṛ̍tra̱ghne ni̱yuto̍ yanti pū̱rvīḥ |
mahi̍ sto̱tramava̱ āga̍nma sū̱rera̱smāka̱ṃ su ma̍ghavan bodhi go̱pāḥ
||14||mahi̱ kṣetra̍ṃ pu̱ru śca̱ndraṃ vi̍vi̱dvānādit sakhi̍bhyaśca̱ratha̱ṃ samai̍rat |
indro̱ nṛbhi̍rajana̱d dīdyā̍naḥ sā̱kaṃ sūrya̍mu̱ṣasa̍ṃ gā̱tuma̱gnim
||15||a̱paści̍de̱ṣa vi̱bhvo̱3 damū̍nā̱: pra sa̱dhrīcī̍rasṛjad vi̱śvaśca̍ndrāḥ |
madhva̍: punā̱nāḥ ka̱vibhi̍: pa̱vitrai̱rdyubhi̍rhinvantya̱ktubhi̱rdhanu̍trīḥ
||16||anu̍ kṛ̱ṣṇe vasu̍dhitī jihāte u̱bhe sūrya̍sya ma̱ṃhanā̱ yaja̍tre |
pari̱ yat te̍ mahi̱māna̍ṃ vṛ̱jadhyai̱ sakhā̍ya indra̱ kāmyā̍ ṛji̱pyāḥ
||17||pati̍rbhava vṛtrahan tsū̱nṛtā̍nāṃ gi̱rāṃ vi̱śvāyu̍rvṛṣa̱bho va̍yo̱dhāḥ |
ā no̍ gahi sa̱khyebhi̍: śi̱vebhi̍rma̱hān ma̱hībhi̍rū̱tibhi̍: sara̱ṇyan
||18||tama̍ṅgira̱svannama̍sā sapa̱ryan navya̍ṃ kṛṇomi̱ sanya̍se purā̱jām |
druho̱ vi yā̍hi bahu̱lā ade̍vī̱: sva̍śca no maghavan tsā̱taye̍ dhāḥ
||19||miha̍: pāva̱kāḥ prata̍tā abhūvan tsva̱sti na̍: pipṛhi pā̱ramā̍sām |
indra̱ tvaṃ ra̍thi̱raḥ pā̍hi no ri̱ṣo ma̱kṣūma̍kṣū kṛṇuhi go̱jito̍ naḥ
||20||||
ade̍diṣṭa vṛtra̱hā gopa̍ti̱rgā a̱ntaḥ kṛ̱ṣṇām̐ a̍ru̱ṣairdhāma̍bhirgāt |
pra sū̱nṛtā̍ di̱śamā̍na ṛ̱tena̱ dura̍śca̱ viśvā̍ avṛṇo̱dapa̱ svāḥ
||21||||
śu̱naṃ hu̍vema ma̱ghavā̍na̱mindra̍ma̱sminbha bhare̱ nṛta̍ma̱ṃ vāja̍sātau |
śṛ̱ṇvanta̍mu̱gramū̱taye̍ sa̱matsu̱ ghnanta̍ṃ vṛ̱trāṇi̍ sa̱ṃjita̱ṃ dhanā̍nām
||22||17 gāthino viśvāmitraḥ| indraḥ| triṣṭup |
indra̱ soma̍ṃ somapate̱ pibe̱maṃ mādhya̍ṃdina̱ṃ sava̍na̱ṃ cāru̱ yat te̱ |
pra̱pruthyā̱ śipre̍ maghavannṛjīṣin vi̱mucyā̱ harī̍ i̱ha mā̍dayasva
||1||gavā̍śiraṃ ma̱nthina̍mindra śu̱kraṃ pibā̱ soma̍ṃ rari̱mā te̱ madā̍ya |
bra̱hma̱kṛtā̱ māru̍tenā ga̱ṇena̍ sa̱joṣā̍ ru̱draistṛ̱padā vṛ̍ṣasva
||2||ye te̱ śuṣma̱ṃ ye tavi̍ṣī̱mava̍rdha̱nnarca̍nta indra ma̱ruta̍sta̱ oja̍: |
mādhya̍ṃdine̱ sava̍ne vajrahasta̱ pibā̍ ru̱drebhi̱: saga̍ṇaḥ suśipra
||3||ta innva̍sya̱ madhu̍mad vivipra̱ indra̍sya̱ śardho̍ ma̱ruto̱ ya āsa̍n |
yebhi̍rvṛ̱trasye̍ṣi̱to vi̱vedā̍ma̱rmaṇo̱ manya̍mānasya̱ marma̍ 4||
ma̱nu̱ṣvadi̍ndra̱ sava̍naṃ juṣā̱ṇaḥ pibā̱ soma̱ṃ śaśva̍te vī̱ryā̍ya |
sa ā va̍vṛtsva haryaśva ya̱jñaiḥ sa̍ra̱ṇyubhi̍ra̱po arṇā̍ sisarṣi 5||
tvama̱po yaddha̍ vṛ̱traṃ ja̍gha̱nvām̐ atyā̍m̐ iva̱ prāsṛ̍ja̱: sarta̱vājau |
śayā̍namindra̱ cara̍tā va̱dhena̍ vavri̱vāṃsa̱ṃ pari̍ de̱vīrade̍vam
||6||yajā̍ma̱ innama̍sā vṛ̱ddhamindra̍ṃ bṛ̱hanta̍mṛ̱ṣvama̱jara̱ṃ yuvā̍nam |
yasya̍ pri̱ye ma̱matu̍rya̱jñiya̍sya̱ na roda̍sī mahi̱māna̍ṃ ma̱māte̍
||7||indra̍sya̱ karma̱ sukṛ̍tā pu̱rūṇi̍ vra̱tāni̍ de̱vā na mi̍nanti̱ viśve̍ |
dā̱dhāra̱ yaḥ pṛ̍thi̱vīṃ dyāmu̱temāṃ ja̱jāna̱ sūrya̍mu̱ṣasa̍ṃ su̱daṃsā̍:
||8||adro̍gha sa̱tyaṃ tava̱ tanma̍hi̱tvaṃ sa̱dyo yajjā̱to api̍bo ha̱ soma̍m |
na dyāva̍ indra ta̱vasa̍sta̱ ojo̱ nāhā̱ na māsā̍: śa̱rado̍ varanta
||9||tvaṃ sa̱dyo a̍pibo jā̱ta i̍ndra̱ madā̍ya̱ soma̍ṃ para̱me vyo̍man |
yaddha̱ dyāvā̍pṛthi̱vī āvi̍veśī̱rathā̍bhavaḥ pū̱rvyaḥ kā̱rudhā̍yāḥ
||10||||
aha̱nnahi̍ṃ pari̱śayā̍na̱marṇa̍ ojā̱yamā̍naṃ tuvijāta̱ tavyā̍n |
na te̍ mahi̱tvamanu̍ bhū̱dadha̱ dyauryada̱nyayā̍ sphi̱gyā̱3 kṣāmava̍sthāḥ
||11||||
ya̱jño hi ta̍ indra̱ vardha̍no̱ bhūdu̱ta pri̱yaḥ su̱taso̍mo mi̱yedha̍: |
ya̱jñena̍ ya̱jñama̍va ya̱jñiya̱: san ya̱jñaste̱ vajra̍mahi̱hatya̍ āvat
||12||ya̱jñenendra̱mava̱sā ca̍kre a̱rvāgaina̍ṃ su̱mnāya̱ navya̍se vavṛtyām |
yaḥ stome̍bhirvāvṛ̱dhe pū̱rvyebhi̱ryo ma̍dhya̱mebhi̍ru̱ta nūta̍nebhiḥ
||13||vi̱veṣa̱ yanmā̍ dhi̱ṣaṇā̍ ja̱jāna̱ stavai̍ pu̱rā pāryā̱dindra̱mahna̍: |
aṃha̍so̱ yatra̍ pī̱para̱d yathā̍ no nā̱veva̱ yānta̍mu̱bhaye̍ havante
||14||āpū̍rṇo asya ka̱laśa̱: svāhā̱ sekte̍va̱ kośa̍ṃ sisice̱ piba̍dhyai |
samu̍ pri̱yā āva̍vṛtra̱n madā̍ya pradakṣi̱ṇida̱bhi somā̍sa̱ indra̍m
||15||na tvā̍ gabhī̱raḥ pu̍ruhūta̱ sindhu̱rnādra̍ya̱: pari̱ ṣanto̍ varanta |
i̱tthā sakhi̍bhya iṣi̱to yadi̱ndrā ''dṛ̱l̤ahaṃ ci̱daru̍jo̱ gavya̍mū̱rvam
||16||śu̱naṃ hu̍vema ma̱ghavā̍na̱mindra̍ma̱smin bhare̱ nṛta̍ma̱ṃ vāja̍sātau |
śṛ̱ṇvanta̍mu̱gramū̱taye̍ sa̱matsu̱ ghnanta̍ṃ vṛ̱trāṇi̍ sa̱ṃjita̱ṃ dhanā̍nām
||17||13 gāthino viśvāmitraḥ, 4, 6, 8, 10 nadyaḥ ṛṣikāḥ| nadyaḥ, 4, 8, 10 viśvāmitraḥ, 6, 7 indraḥ| triṣṭup, 13 anuṣṭup |
pra parva̍tānāmuśa̱tī u̱pasthā̱daśve̍ iva̱ viṣi̍te̱ hāsa̍māne |
gāve̍va śu̱bhre mā̱tarā̍ rihā̱ṇe vipā̍ṭ chutu̱drī paya̍sā javete
||1||indre̍ṣite prasa̱vaṃ bhikṣa̍māṇe̱ acchā̍ samu̱draṃ ra̱thye̍va yāthaḥ |
sa̱mā̱rā̱ṇe ū̱rmibhi̱: pinva̍māne a̱nyā vā̍ma̱nyāmapye̍ti śubhre
||2||acchā̱ sindhu̍ṃ mā̱tṛta̍māmayāsa̱ṃ vipā̍śamu̱rvīṃ su̱bhagā̍maganma |
va̱tsami̍va mā̱tarā̍ saṃrihā̱ṇe sa̍mā̱naṃ yoni̱manu̍ sa̱ṃcara̍ntī
||3||e̱nā va̱yaṃ paya̍sā̱ pinva̍mānā̱ anu̱ yoni̍ṃ de̱vakṛ̍ta̱ṃ cara̍ntīḥ |
na varta̍ve prasa̱vaḥ sarga̍taktaḥ ki̱ṃyurvipro̍ na̱dyo̍ johavīti
||4||rama̍dhvaṃ me̱ vaca̍se so̱myāya̱ ṛtā̍varī̱rupa̍ muhū̱rtamevai̍: |
pra sindhu̱macchā̍ bṛha̱tī ma̍nī̱ṣā 'va̱syura̍hve kuśi̱kasya̍ sū̱nuḥ
||5||indro̍ a̱smām̐ a̍rada̱d vajra̍bāhu̱rapā̍han vṛ̱traṃ pa̍ri̱dhiṃ na̱dīnā̍m |
de̱vo̍'nayat savi̱tā su̍pā̱ṇistasya̍ va̱yaṃ pra̍sa̱ve yā̍ma u̱rvīḥ
||6||pra̱vācya̍ṃ śaśva̱dhā vī̱ryaṃ1 tadindra̍sya̱ karma̱ yadahi̍ṃ vivṛ̱ścat |
vi vajre̍ṇa pari̱ṣado̍ jaghā̱nā''ya̱nnāpo'ya̍nami̱cchamā̍nāḥ
||7||e̱tad vaco̍ jarita̱rmāpi̍ mṛṣṭhā̱ ā yat te̱ ghoṣā̱nutta̍rā yu̱gāni̍ |
u̱ktheṣu̍ kāro̱ prati̍ no juṣasva̱ mā no̱ ni ka̍: puruṣa̱trā nama̍ste
||8||o ṣu sva̍sāraḥ kā̱rave̍ śṛṇota ya̱yau vo̍ dū̱rādana̍sā̱ rathe̍na |
ni ṣū na̍madhva̱ṃ bhava̍tā supā̱rā a̍dhoa̱kṣāḥ si̍ndhavaḥ sro̱tyābhi̍:
||9||ā te̍ kāro śṛṇavāmā̱ vacā̍ṃsi ya̱yātha̍ dū̱rādana̍sā̱ rathe̍na |
ni te̍ naṃsai pīpyā̱neva̱ yoṣā̱ maryā̍yeva ka̱nyā̍ śaśva̱cai te̍
||10||||
yada̱ṅga tvā̍ bhara̱tāḥ sa̱ṃtare̍yurga̱vyan grāma̍ iṣi̱ta indra̍jūtaḥ |
arṣā̱daha̍ prasa̱vaḥ sarga̍takta̱ ā vo̍ vṛṇe suma̱tiṃ ya̱jñiyā̍nām
||11||||
atā̍riṣurbhara̱tā ga̱vyava̱: samabha̍kta̱ vipra̍: suma̱tiṃ na̱dīnā̍m |
pra pi̍nvadhvami̱ṣaya̍ntīḥ su̱rādhā̱ ā va̱kṣaṇā̍: pṛ̱ṇadhva̍ṃ yā̱ta śībha̍m
||12||ud va̍ ū̱rmiḥ śamyā̍ ha̱ntvāpo̱ yoktrā̍ṇi muñcata |
mādu̍ṣkṛtau̱ vye̍nasā̱ 'ghnyau śūna̱māra̍tām
||13||11 gāthino viśvāmitraḥ| indraḥ| triṣṭup|
indra̍: pū̱rbhidāti̍ra̱ddāsa̍ma̱rkairvi̱dadva̍su̱rdaya̍māno̱ vi śatrū̍n |
brahma̍jūtasta̱nvā̍ vāvṛdhā̱no bhūri̍dātra̱ āpṛ̍ṇa̱droda̍sī u̱bhe
||1||ma̱khasya̍ te tavi̱ṣasya̱ pra jū̱timiya̍rmi̱ vāca̍ma̱mṛtā̍ya̱ bhūṣa̍n |
indra̍ kṣitī̱nāma̍si̱ mānu̍ṣīṇāṃ vi̱śāṃ daivī̍nāmu̱ta pū̍rva̱yāvā̍
||2||indro̍ vṛ̱trama̍vṛṇo̱cchardha̍nīti̱: pra mā̱yinā̍maminā̱d varpa̍ṇītiḥ |
aha̱n vya̍ṃsamu̱śadha̱gvane̍ṣvā̱virdhenā̍ akṛṇod rā̱myāṇā̍m
||3||indra̍: sva̱rṣā ja̱naya̱nnahā̍ni ji̱gāyo̱śigbhi̱: pṛta̍nā abhi̱ṣṭiḥ |
prāro̍caya̱nmana̍ve ke̱tumahnā̱mavi̍nda̱jjyoti̍rbṛha̱te raṇā̍ya
||4||indra̱stujo̍ ba̱rhaṇā̱ ā vi̍veśa nṛ̱vad dadhā̍no̱ naryā̍ pu̱rūṇi̍ |
ace̍taya̱d dhiya̍ i̱mā ja̍ri̱tre premaṃ varṇa̍matiracchu̱kramā̍sām
||5||ma̱ho ma̱hāni̍ panayantya̱syendra̍sya̱ karma̱ sukṛ̍tā pu̱rūṇi̍ |
vṛ̱jane̍na vṛji̱nān tsaṃ pi̍peṣa mā̱yābhi̱rdasyū̍m̐ra̱bhibhū̍tyojāḥ
||6||yu̱dhendro̍ ma̱hnā vari̍vaścakāra de̱vebhya̱: satpa̍tiścarṣaṇi̱prāḥ |
vi̱vasva̍ta̱: sada̍ne asya̱ tāni̱ viprā̍ u̱kthebhi̍: ka̱vayo̍ gṛṇanti
||7||sa̱trā̱sāha̱ṃ vare̍ṇyaṃ saho̱dāṃ sa̍sa̱vāṃsa̱ṃ sva̍ra̱paśca̍ de̱vīḥ |
sa̱sāna̱ yaḥ pṛ̍thi̱vīṃ dyāmu̱temāmindra̍ṃ mada̱ntyanu̱ dhīra̍ṇāsaḥ
||8||sa̱sānātyā̍m̐ u̱ta sūrya̍ṃ sasā̱nendra̍: sasāna puru̱bhoja̍sa̱ṃ gām |
hi̱ra̱ṇyaya̍mu̱ta bhoga̍ṃ sasāna ha̱tvī dasyū̱nprārya̱ṃ varṇa̍māvat
||9||indra̱ oṣa̍dhīrasano̱dahā̍ni̱ vana̱spatī̍m̐rasanoda̱ntari̍kṣam |
bi̱bheda̍ va̱laṃ nu̍nu̱de vivā̱co'thā̍bhavad dami̱tābhikra̍tūnām
||10||||
śu̱naṃ hu̍vema ma̱ghavā̍na̱mindra̍ma̱smin bhare̱ nṛta̍ma̱ṃ vāja̍sātau |
śṛ̱ṇvanta̍mu̱gramū̱taye̍ sa̱matsu̱ ghnanta̍ṃ vṛ̱trāṇi̍ sa̱ṃjita̱ṃ dhanā̍nām
||11||11 gāthino viśvāmitraḥ| indraḥ| triṣṭup|
tiṣṭhā̱ harī̱ ratha̱ ā yu̱jyamā̍nā yā̱hi vā̱yurna ni̱yuto̍ no̱ accha̍ |
pibā̱syandho̍ a̱bhisṛ̍ṣṭo a̱sme indra̱ svāhā̍ rari̱mā te̱ madā̍ya
||1||upā̍ji̱rā pu̍ruhū̱tāya̱ saptī̱ harī̱ ratha̍sya dhū̱rṣvā yu̍najmi |
dra̱vad yathā̱ sambhṛ̍taṃ vi̱śvata̍ści̱dupe̱maṃ ya̱jñamā va̍hāta̱ indra̍m
||2||upo̍ nayasva̱ vṛṣa̍ṇā tapu̱ṣpotema̍va̱ tvaṃ vṛ̍ṣabha svadhāvaḥ |
grase̍tā̱maśvā̱ vi mu̍ce̱ha śoṇā̍ di̱vedi̍ve sa̱dṛśī̍raddhi dhā̱nāḥ
||3||brahma̍ṇā te brahma̱yujā̍ yunajmi̱ harī̱ sakhā̍yā sadha̱māda̍ ā̱śū |
sthi̱raṃ ratha̍ṃ su̱khami̍ndrādhi̱tiṣṭha̍n prajā̱nan vi̱dvām̐ upa̍ yāhi̱ soma̍m
||4||mā te̱ harī̱ vṛṣa̍ṇā vī̱tapṛ̍ṣṭhā̱ ni rī̍rama̱nyaja̍mānāso a̱nye |
a̱tyāyā̍hi̱ śaśva̍to va̱yaṃ te'ra̍ṃ su̱tebhi̍: kṛṇavāma̱ somai̍:
||5||tavā̱yaṃ soma̱stvamehya̱rvāṅ śa̍śvatta̱maṃ su̱manā̍ a̱sya pā̍hi |
a̱smin ya̱jñe ba̱rhiṣyā ni̱ṣadyā̍ dadhi̱ṣvemaṃ ja̱ṭhara̱ indu̍mindra
||6||stī̱rṇaṃ te̍ ba̱rhiḥ su̱ta i̍ndra̱ soma̍: kṛ̱tā dhā̱nā atta̍ve te̱ hari̍bhyām |
tado̍kase puru̱śākā̍ya̱ vṛṣṇe̍ ma̱rutva̍te̱ tubhya̍ṃ rā̱tā ha̱vīṃṣi̍
||7||i̱maṃ nara̱: parva̍tā̱stubhya̱māpa̱: sami̍ndra̱ gobhi̱rmadhu̍mantamakran |
tasyā̱gatyā̍ su̱manā̍ ṛṣva pāhi prajā̱nan vi̱dvānpa̱thyā̱3 anu̱ svāḥ
||8||yām̐ ābha̍jo ma̱ruta̍ indra̱ some̱ ye tvāmava̍rdha̱nnabha̍van ga̱ṇaste̍ |
tebhi̍re̱taṃ sa̱joṣā̍ vāvaśā̱no̱3'gneḥ pi̍ba ji̱hvayā̱ soma̍mindra
||9||indra̱ piba̍ sva̱dhayā̍ cit su̱tasyā̱'gnervā̍ pāhi ji̱hvayā̍ yajatra |
a̱dhva̱ryorvā̱ praya̍taṃ śakra̱ hastā̱ddhotu̍rvā ya̱jñaṃ ha̱viṣo̍ juṣasva
||10||||
śu̱naṃ hu̍vema ma̱ghavā̍na̱mindra̍ma̱smin bhare̱ nṛta̍ma̱ṃ vāja̍sātau |
śṛ̱ṇvanta̍mu̱gramū̱taye̍ sa̱matsu̱ ghnanta̍ṃ vṛ̱trāṇi̍ sa̱ṃjita̱ṃ dhanā̍nām
||11||11 gāthino viśvāmitraḥ, 10 ghora āṅgirasaḥ| indraḥ| triṣṭup|
i̱māmū̱ ṣu prabhṛ̍tiṃ sā̱taye̍ dhā̱: śaśva̍cchaśvadū̱tibhi̱ryāda̍mānaḥ |
su̱tesu̍te vāvṛdhe̱ vardha̍nebhi̱ryaḥ karma̍bhirma̱hadbhi̱: suśru̍to̱ bhūt
||1||indrā̍ya̱ somā̍: pra̱divo̱ vidā̍nā ṛ̱bhuryebhi̱rvṛṣa̍parvā̱ vihā̍yāḥ |
pra̱ya̱myamā̍nā̱n prati̱ ṣū gṛ̍bhā̱yendra̱ piba̱ vṛṣa̍dhūtasya̱ vṛṣṇa̍:
||2||pibā̱ vardha̍sva̱ tava̍ ghā su̱tāsa̱ indra̱ somā̍saḥ pratha̱mā u̱teme |
yathāpi̍baḥ pū̱rvyām̐ i̍ndra̱ somā̍m̐ e̱vā pā̍hi̱ panyo̍ a̱dyā navī̍yān
||3||ma̱hām̐ ama̍tro vṛ̱jane̍ vira̱pśyu1 graṃ śava̍: patyate dhṛ̱ṣṇvoja̍: |
nāha̍ vivyāca pṛthi̱vī ca̱naina̱ṃ yat somā̍so̱ harya̍śva̱mama̍ndan
||4||ma̱hām̐ u̱gro vā̍vṛdhe vī̱ryā̍ya sa̱māca̍kre vṛṣa̱bhaḥ kāvye̍na |
indro̱ bhago̍ vāja̱dā a̍sya̱ gāva̱: pra jā̍yante̱ dakṣi̍ṇā asya pū̱rvīḥ
||5||pra yat sindha̍vaḥ prasa̱vaṃ yathāya̱nnāpa̍: samu̱draṃ ra̱thye̍va jagmuḥ |
ata̍ści̱dindra̱: sada̍so̱ varī̍yā̱n yadī̱ṃ soma̍: pṛ̱ṇati̍ du̱gdho a̱ṃśuḥ
||6||sa̱mu̱dreṇa̱ sindha̍vo̱ yāda̍mānā̱ indrā̍ya̱ soma̱ṃ suṣu̍ta̱ṃ bhara̍ntaḥ |
a̱ṃśuṃ du̍hanti ha̱stino̍ bha̱ritrai̱rmadhva̍: punanti̱ dhāra̍yā pa̱vitrai̍:
||7||hra̱dā i̍va ku̱kṣaya̍: soma̱dhānā̱: samī̍ vivyāca̱ sava̍nā pu̱rūṇi̍ |
annā̱ yadindra̍: pratha̱mā vyāśa̍ vṛ̱traṃ ja̍gha̱nvām̐ a̍vṛṇīta̱ soma̍m
||8||ā tū bha̍ra̱ māki̍re̱tat pari̍ ṣṭhād vi̱dmā hi tvā̱ vasu̍pati̱ṃ vasū̍nām |
indra̱ yat te̱ māhi̍na̱ṃ datra̱mastya̱smabhya̱ṃ taddha̍ryaśva̱ pra ya̍ndhi
||9||a̱sme pra ya̍ndhi maghavannṛjīṣi̱nnindra̍ rā̱yo vi̱śvavā̍rasya̱ bhūre̍: |
a̱sme śa̱taṃ śa̱rado̍ jī̱vase̍ dhā a̱sme vī̱rāñchaśva̍ta indra śiprin
||10||śu̱naṃ hu̍vema ma̱ghavā̍na̱mindra̍ma̱smin bhare̱ nṛta̍ma̱ṃ vāja̍sātau |
śṛ̱ṇvanta̍mu̱gramū̱taye̍ sa̱matsu̱ ghnanta̍ṃ vṛ̱trāṇi̍ sa̱ṃjita̱ṃ dhanā̍nām
||11||11 gāthino viśvāmitraḥ| indraḥ|gāyatrī, 11 triṣṭup |
vārtra̍hatyāya̱ śava̍se pṛtanā̱ṣāhyā̍ya ca | indra̱ tvā va̍rtayāmasi
||1||a̱rvā̱cīna̱ṃ su te̱ mana̍ u̱ta cakṣu̍: śatakrato | indra̍ kṛ̱ṇvantu̍ vā̱ghata̍:
||2||nāmā̍ni te śatakrato̱ viśvā̍bhirgī̱rbhirī̍mahe | indrā̍bhimāti̱ṣāhye̍
||3||pu̱ru̱ṣṭu̱tasya̱ dhāma̍bhiḥ śa̱tena̍ mahayāmasi | indra̍sya carṣaṇī̱dhṛta̍:
||4||indra̍ṃ vṛ̱trāya̱ hanta̍ve puruhū̱tamupa̍ bruve | bhare̍ṣu̱ vāja̍sātaye
||5||vāje̍ṣu sāsa̱hirbha̍va̱ tvāmī̍mahe śatakrato | indra̍ vṛ̱trāya̱ hanta̍ve
||6||dyu̱mneṣu̍ pṛta̱nājye̍ pṛtsu̱tūrṣu̱ śrava̍ssu ca | indra̱ sākṣvā̱bhimā̍tiṣu
||7||śu̱ṣminta̍maṃ na ū̱taye̍ dyu̱mnina̍ṃ pāhi̱ jāgṛ̍vim | indra̱ soma̍ṃ śatakrato
||8||i̱ndri̱yāṇi̍ śatakrato̱ yā te̱ jane̍ṣu pa̱ñcasu̍ | indra̱ tāni̍ ta̱ ā vṛ̍ṇe
||9||aga̍nnindra̱ śravo̍ bṛ̱had dyu̱mnaṃ da̍dhiṣva du̱ṣṭara̍m | ut te̱ śuṣma̍ṃ tirāmasi
||10||||
a̱rvā̱vato̍ na̱ ā ga̱hyatho̍ śakra parā̱vata̍: |
u̱ lo̱ko yaste̍ adriva̱ indre̱ha tata̱ ā ga̍hi
||11||10 prajāpatirvaiśvāmitraḥ, prajāpatirvācyo vā, tāvubhāvapi vā gāthino viśvāmitro vā| indraḥ| triṣṭup|
a̱bhi taṣṭe̍va dīdhayā manī̱ṣāmatyo̱ na vā̱jī su̱dhuro̱ jihā̍naḥ |
a̱bhi pri̱yāṇi̱ marmṛ̍śa̱t parā̍ṇi ka̱vīm̐ri̍cchāmi sa̱ṃdṛśe̍ sume̱dhāḥ
||1||i̱nota pṛ̍ccha̱ jani̍mā kavī̱nāṃ ma̍no̱dhṛta̍: su̱kṛta̍stakṣata̱ dyām |
i̱mā u̍ te pra̱ṇyo̱3 vardha̍mānā̱ mano̍vātā̱ adha̱ nu dharma̍ṇi gman
||2||ni ṣī̱midatra̱ guhyā̱ dadhā̍nā u̱ta kṣa̱trāya̱ roda̍sī̱ sama̍ñjan |
saṃ mātrā̍bhirmami̱re ye̱muru̱rvī a̱ntarma̱hī samṛ̍te̱ dhāya̍se dhuḥ
||3||ā̱tiṣṭha̍nta̱ṃ pari̱ viśve̍ abhūṣa̱ñchriyo̱ vasā̍naścarati̱ svaro̍ciḥ |
ma̱hat tad vṛṣṇo̱ asu̍rasya̱ nāmā'' vi̱śvarū̍po a̱mṛtā̍ni tasthau
||4||asū̍ta̱ pūrvo̍ vṛṣa̱bho jyāyā̍ni̱mā a̍sya śu̱rudha̍: santi pū̱rvīḥ |
divo̍ napātā vi̱datha̍sya dhī̱bhiḥ kṣa̱traṃ rā̍jānā pra̱divo̍ dadhāthe
||5||trīṇi̍ rājānā vi̱dathe̍ pu̱rūṇi̱ pari̱ viśvā̍ni bhūṣatha̱: sadā̍ṃsi |
apa̍śya̱matra̱ mana̍sā jaga̱nvān vra̱te ga̍ndha̱rvām̐ api̍ vā̱yuke̍śān
||6||tadinnva̍sya vṛṣa̱bhasya̍ dhe̱norā nāma̍bhirmamire̱ sakmya̱ṃ goḥ |
a̱nyada̍nyadasu̱ryaṃ1 vasā̍nā̱ ni mā̱yino̍ mamire rū̱pama̍smin
||7||tadinnva̍sya savi̱turnaki̍rme hira̱ṇyayī̍ma̱mati̱ṃ yāmaśi̍śret |
ā su̍ṣṭu̱tī roda̍sī viśvami̱nve apī̍va̱ yoṣā̱ jani̍māni vavre
||8||yu̱vaṃ pra̱tnasya̍ sādhatho ma̱ho yad daivī̍ sva̱stiḥ pari̍ ṇaḥ syātam |
go̱pāji̍hvasya ta̱sthuṣo̱ virū̍pā̱ viśve̍ paśyanti mā̱yina̍: kṛ̱tāni̍
||9||śu̱naṃ hu̍vema ma̱ghavā̍na̱mindra̍ma̱sminbhare̱ nṛta̍ma̱ṃ vāja̍sātau |
śṛ̱ṇvanta̍mu̱gramū̱taye̍ sa̱matsu̱ ghnanta̍ṃ vṛ̱trāṇi̍ sa̱ṃjita̱ṃ dhanā̍nām
||10||10 gāthino viśvāmitraḥ| indraḥ| triṣṭup|
indra̍ṃ ma̱tirhṛ̱da ā va̱cyamā̱nā 'cchā̱ pati̱ṃ stoma̍taṣṭā jigāti |
yā jāgṛ̍virvi̱dathe̍ śa̱syamā̱nendra̱ yatte̱ jāya̍te vi̱ddhi tasya̍
||1||di̱vaści̱dā pū̱rvyā jāya̍mānā̱ vi jāgṛ̍virvi̱dathe̍ śa̱syamā̍nā |
bha̱drā vastrā̱ṇyarju̍nā̱ vasā̍nā̱ seyama̱sme sa̍na̱jā pitryā̱ dhīḥ
||2||ya̱mā ci̱datra̍ yama̱sūra̍sūta ji̱hvāyā̱ agra̱ṃ pata̱dā hyasthā̍t |
vapū̍ṃṣi jā̱tā mi̍thu̱nā sa̍cete tamo̱hanā̱ tapu̍ṣo bu̱dhna etā̍
||3||naki̍reṣāṃ nindi̱tā martye̍ṣu̱ ye a̱smāka̍ṃ pi̱taro̱ goṣu̍ yo̱dhāḥ |
indra̍ eṣāṃ dṛṃhi̱tā māhi̍nāvā̱nud go̱trāṇi̍ sasṛje da̱ṃsanā̍vān
||4||sakhā̍ ha̱ yatra̱ sakhi̍bhi̱rnava̍gvairabhi̱jñvā satva̍bhi̱rgā a̍nu̱gman |
sa̱tyaṃ tadindro̍ da̱śabhi̱rdaśa̍gvai̱: sūrya̍ṃ viveda̱ tama̍si kṣi̱yanta̍m
||5||indro̱ madhu̱ sambhṛ̍tamu̱sriyā̍yāṃ pa̱dvad vi̍veda śa̱phava̱nname̱ goḥ |
guhā̍ hi̱taṃ guhya̍ṃ gū̱l̤ahama̱psu haste̍ dadhe̱ dakṣi̍ṇe̱ dakṣi̍ṇāvān
||6||jyoti̍rvṛṇīta̱ tama̍so vijā̱nannā̱re syā̍ma duri̱tāda̱bhīke̍ |
i̱mā gira̍: somapāḥ somavṛddha ju̱ṣasve̍ndra puru̱tama̍sya kā̱roḥ
||7||jyoti̍rya̱jñāya̱ roda̍sī̱ anu̍ ṣyādā̱re syā̍ma duri̱tasya̱ bhūre̍: |
bhūri̍ ci̱ddhi tu̍ja̱to martya̍sya supā̱rāso̍ vasavo ba̱rhaṇā̍vat
||8||śu̱naṃ hu̍vema ma̱ghavā̍na̱mindra̍ma̱smin bhare̱ nṛta̍ma̱ṃ vāja̍sātau |
śṛ̱ṇvanta̍mu̱gramū̱taye̍ sa̱matsu̱ ghnanta̍ṃ vṛ̱trāṇi̍ sa̱ṃjita̱ṃ dhanā̍nām
||9||9 gāthino viśvāmitraḥ| indraḥ| gāyatrī|
indra̍ tvā vṛṣa̱bhaṃ va̱yaṃ su̱te some̍ havāmahe | sa pā̍hi̱ madhvo̱ andha̍saḥ
||1||indra̍ kratu̱vida̍ṃ su̱taṃ soma̍ṃ harya puruṣṭuta | pibā vṛ̍ṣasva̱ tātṛ̍pim
||2||indra̱ pra ṇo̍ dhi̱tāvā̍naṃ ya̱jñaṃ viśve̍bhirde̱vebhi̍: | ti̱ra sta̍vāna viśpate
||3||indra̱ somā̍: su̱tā i̱me tava̱ pra ya̍nti satpate | kṣaya̍ṃ ca̱ndrāsa̱ inda̍vaḥ
||4||da̱dhi̱ṣvā ja̱ṭhare̍ su̱taṃ soma̍mindra̱ vare̍ṇyam | tava̍ dyu̱kṣāsa̱ inda̍vaḥ
||5||girva̍ṇaḥ pā̱hi na̍: su̱taṃ madho̱rdhārā̍bhirajyase | indra̱ tvādā̍ta̱midyaśa̍:
||6||a̱bhi dyu̱mnāni̍ va̱nina̱ indra̍ṃ sacante̱ akṣi̍tā | pī̱tvī soma̍sya vāvṛdhe
||7||a̱rvā̱vato̍ na̱ ā ga̍hi parā̱vata̍śca vṛtrahan | i̱mā ju̍ṣasva no̱ gira̍:
||8||yada̍nta̱rā pa̍rā̱vata̍marvā̱vata̍ṃ ca hū̱yase̍ | indre̱ha tata̱ ā ga̍hi
||9||9 gāthino viśvāmitraḥ| indraḥ| gāyatrī|
ā tū na̍ indra ma̱drya̍gghuvā̱naḥ soma̍pītaye | hari̍bhyāṃ yāhyadrivaḥ
||1||sa̱tto hotā̍ na ṛ̱tviya̍stisti̱re ba̱rhirā̍nu̱ṣak | ayu̍jranprā̱taradra̍yaḥ
||2||i̱mā brahma̍ brahmavāhaḥ kri̱yanta̱ ā ba̱rhiḥ sī̍da | vī̱hi śū̍ra puro̱l̤āśa̍m
||3||rā̱ra̱ndhi sava̍neṣu ṇa e̱ṣu stome̍ṣu vṛtrahan | u̱ktheṣvi̍ndra girvaṇaḥ
||4||ma̱taya̍: soma̱pāmu̱ruṃ ri̱hanti̱ śava̍sa̱spati̍m | indra̍ṃ va̱tsaṃ na mā̱tara̍:
||5||sa ma̍ndasvā̱ hyandha̍so̱ rādha̍se ta̱nvā̍ ma̱he | na sto̱tāra̍ṃ ni̱de ka̍raḥ
||6||va̱yami̍ndra tvā̱yavo̍ ha̱viṣma̍nto jarāmahe | u̱ta tvama̍sma̱yurva̍so
||7||māre a̱smad vi mu̍muco̱ hari̍priyā̱rvāṅ yā̍hi | indra̍ svadhāvo̱ matsve̱ha
||8||a̱rvāñca̍ṃ tvā su̱khe rathe̱ vaha̍tāmindra ke̱śinā̍ | ghṛ̱tasnū̍ ba̱rhirā̱sade̍
||9||9 gāthino viśvāmitraḥ| indraḥ| gāyatrī|
upa̍ naḥ su̱tamā ga̍hi̱ soma̍mindra̱ gavā̍śiram | hari̍bhyā̱ṃ yaste̍ asma̱yuḥ || 1||
tami̍ndra̱ mada̱mā ga̍hi barhi̱:ṣṭhāṃ grāva̍bhiḥ su̱tam | ku̱vinnva̍sya tṛ̱pṇava̍:
||2||indra̍mi̱tthā giro̱ mamācchā̍guriṣi̱tā i̱taḥ | ā̱vṛte̱ soma̍pītaye
||3||indra̱ṃ soma̍sya pī̱taye̱ stomai̍ri̱ha ha̍vāmahe | u̱kthebhi̍: ku̱vidā̱gama̍t
||4||indra̱ somā̍: su̱tā i̱me tān da̍dhiṣva śatakrato | ja̱ṭhare̍ vājinīvaso
||5||vi̱dmā hi tvā̍ dhanaṃja̱yaṃ vāje̍ṣu dadhṛ̱ṣaṃ ka̍ve | adhā̍ te su̱mnamī̍mahe
||6||i̱mami̍ndra̱ gavā̍śira̱ṃ yavā̍śiraṃ ca naḥ piba | ā̱gatyā̱ vṛṣa̍bhiḥ su̱tam
||7||tubhyedi̍ndra̱ sva o̱kye̱3 soma̍ṃ codāmi pī̱taye̍ | e̱ṣa rā̍rantu te hṛ̱di
||8||tvāṃ su̱tasya̍ pī̱taye̍ pra̱tnami̍ndra havāmahe | ku̱śi̱kāso̍ ava̱syava̍:
||9||8 gāthino viśvāmitraḥ| indraḥ| triṣṭup|
ā yā̍hya̱rvāṅupa̍ vandhure̱ṣṭhāstavedanu̍ pra̱diva̍: soma̱peya̍m |
pri̱yā sakhā̍yā̱ vi mu̱copa̍ ba̱rhistvāmi̱me ha̍vya̱vāho̍ havante
||1||ā yā̍hi pū̱rvīrati̍ carṣa̱ṇīrām̐ a̱rya ā̱śiṣa̱ upa̍ no̱ hari̍bhyām |
i̱mā hi tvā̍ ma̱taya̱: stoma̍taṣṭā̱ indra̱ hava̍nte sa̱khyaṃ ju̍ṣā̱ṇāḥ
||2||ā no̍ ya̱jñaṃ na̍mo̱vṛdha̍ṃ sa̱joṣā̱ indra̍ deva̱ hari̍bhiryāhi̱ tūya̍m |
a̱haṃ hi tvā̍ ma̱tibhi̱rjoha̍vīmi ghṛ̱tapra̍yāḥ sadha̱māde̱ madhū̍nām
||3||ā ca̱ tvāme̱tā vṛṣa̍ṇā̱ vahā̍to̱ harī̱ sakhā̍yā su̱dhurā̱ svaṅgā̍ |
dhā̱nāva̱dindra̱: sava̍naṃ juṣā̱ṇaḥ sakhā̱ sakhyu̍: śṛṇava̱d vanda̍nāni
||4||ku̱vinmā̍ go̱pāṃ kara̍se̱ jana̍sya ku̱vid rājā̍naṃ maghavannṛjīṣin |
ku̱vinma̱ ṛṣi̍ṃ papi̱vāṃsa̍ṃ su̱tasya̍ ku̱vinme̱ vasvo̍ a̱mṛta̍sya̱ śikṣā̍:
||5||ā tvā̍ bṛ̱hanto̱ hara̍yo yujā̱nā a̱rvāgi̍ndra sadha̱mādo̍ vahantu |
pra ye dvi̱tā di̱va ṛ̱ñjantyātā̱: susa̍mmṛṣṭāso vṛṣa̱bhasya̍ mū̱rāḥ
||6||indra̱ piba̱ vṛṣa̍dhūtasya̱ vṛṣṇa̱ ā yaṃ te̍ śye̱na u̍śa̱te ja̱bhāra̍ |
yasya̱ made̍ cyā̱vaya̍si̱ pra kṛ̱ṣṭīryasya̱ made̱ apa̍ go̱trā va̱vartha̍
||7||śu̱naṃ hu̍vema ma̱ghavā̍na̱mindra̍ma̱smin bhare̱ nṛta̍ma̱ṃ vāja̍sātau |
śṛ̱ṇvanta̍mu̱gramū̱taye̍ sa̱matsu̱ ghnanta̍ṃ vṛ̱trāṇi̍ sa̱ṃjita̱ṃ dhanā̍nām
||8||5 gāthino viśvāmitraḥ| indraḥ| bṛhatī|
a̱yaṃ te̍ astu harya̱taḥ soma̱ ā hari̍bhiḥ su̱taḥ |
ju̱ṣā̱ṇa i̍ndra̱ hari̍bhirna̱ ā ga̱hyā ti̍ṣṭha̱ hari̍ta̱ṃ ratha̍m
||1||ha̱ryannu̱ṣasa̍marcaya̱: sūrya̍ṃ ha̱ryanna̍rocayaḥ |
vi̱dvām̐ści̍ki̱tvān ha̍ryaśva vardhasa̱ indra̱ viśvā̍ a̱bhi śriya̍:
||2||dyāmindro̱ hari̍dhāyasaṃ pṛthi̱vīṃ hari̍varpasam |
adhā̍rayaddha̱rito̱rbhūri̱ bhoja̍na̱ṃ yayo̍ra̱ntarhari̱ścara̍t
||3||ja̱jñā̱no hari̍to̱ vṛṣā̱ viśva̱mā bhā̍ti roca̱nam |
harya̍śvo̱ hari̍taṃ dhatta̱ āyu̍dha̱mā vajra̍ṃ bā̱hvorhari̍m
||4||indro̍ ha̱ryanta̱marju̍na̱ṃ vajra̍ṃ śu̱kraira̱bhīvṛ̍tam |
apā̍vṛṇo̱ddhari̍bhi̱radri̍bhiḥ su̱tamud gā hari̍bhirājata
||5||5 gāthino viśvāmitraḥ| indraḥ| bṛhatī|
ā ma̱ndrairi̍ndra̱ hari̍bhiryā̱hi ma̱yūra̍romabhiḥ |
mā tvā̱ ke ci̱nni ya̍ma̱nviṃ na pā̱śino'ti̱ dhanve̍va̱ tām̐ i̍hi
||1||vṛ̱tra̱khā̱do va̍laṃru̱jaḥ pu̱rāṃ da̱rmo a̱pāma̱jaḥ |
sthātā̱ ratha̍sya̱ haryo̍rabhisva̱ra indro̍ dṛ̱l̤ahā ci̍dāru̱jaḥ
||2||ga̱mbhī̱rām̐ u̍da̱dhīm̐ri̍va̱ kratu̍ṃ puṣyasi̱ gā i̍va |
pra su̍go̱pā yava̍saṃ dhe̱navo̍ yathā hra̱daṃ ku̱lyā i̍vāśata
||3||ā na̱stuja̍ṃ ra̱yiṃ bha̱rāṃśa̱ṃ na pra̍tijāna̱te |
vṛ̱kṣaṃ pa̱kvaṃ phala̍ma̱ṅkīva̍ dhūnu̱hīndra̍ sa̱mpāra̍ṇa̱ṃ vasu̍
||4||sva̱yuri̍ndra sva̱rāl̤a̍si̱ smaddi̍ṣṭi̱: svaya̍śastaraḥ |
sa vā̍vṛdhā̱na oja̍sā puruṣṭuta̱ bhavā̍ naḥ su̱śrava̍stamaḥ
||5||5 gāthino viśvāmitraḥ| indraḥ| triṣṭup|
yu̱dhmasya̍ te vṛṣa̱bhasya̍ sva̱rāja̍ u̱grasya̱ yūna̱: sthavi̍rasya̱ ghṛṣve̍: |
ajū̍ryato va̱jriṇo̍ vī̱ryā̱3ṇīndra̍ śru̱tasya̍ maha̱to ma̱hāni̍
||1||ma̱hām̐ a̍si mahiṣa̱ vṛṣṇye̍bhirdhana̱spṛdu̍gra̱ saha̍māno a̱nyān |
eko̱ viśva̍sya̱ bhuva̍nasya̱ rājā̱ sa yo̱dhayā̍ ca kṣa̱yayā̍ ca̱ janā̍n
||2||pra mātrā̍bhī ririce̱ roca̍māna̱: pra de̱vebhi̍rvi̱śvato̱ apra̍tītaḥ |
pra ma̱jmanā̍ di̱va indra̍: pṛthi̱vyāḥ prororma̱ho a̱ntari̍kṣādṛjī̱ṣī
||3||u̱ruṃ ga̍bhī̱raṃ ja̱nuṣā̱bhyu1graṃ vi̱śvavya̍casamava̱taṃ ma̍tī̱nām |
indra̱ṃ somā̍saḥ pra̱divi̍ su̱tāsa̍: samu̱draṃ na sra̱vata̱ ā vi̍śanti
||4||yaṃ soma̍mindra pṛthi̱vīdyāvā̱ garbha̱ṃ na mā̱tā bi̍bhṛ̱tastvā̱yā |
taṃ te̍ hinvanti̱ tamu̍ te mṛjantyadhva̱ryavo̍ vṛṣabha̱ pāta̱vā u̍
||5||5 gāthino viśvāmitraḥ| indraḥ| triṣṭup|
ma̱rutvā̍m̐ indra vṛṣa̱bho raṇā̍ya̱ pibā̱ soma̍manuṣva̱dhaṃ madā̍ya |
ā si̍ñcasva ja̱ṭhare̱ madhva̍ ū̱rmiṃ tvaṃ rājā̍si pra̱diva̍: su̱tānā̍m
||1||sa̱joṣā̍ indra̱ saga̍ṇo ma̱rudbhi̱: soma̍ṃ piba vṛtra̱hā śū̍ra vi̱dvān |
ja̱hi śatrū̱m̐rapa̱ mṛdho̍ nuda̱svāthābha̍yaṃ kṛṇuhi vi̱śvato̍ naḥ
||2||u̱ta ṛ̱tubhi̍rṛtupāḥ pāhi̱ soma̱mindra̍ de̱vebhi̱: sakhi̍bhiḥ su̱taṃ na̍: |
yām̐ ābha̍jo ma̱ruto̱ ye tvānvaha̍n vṛ̱tramada̍dhu̱stubhya̱moja̍:
||3||ye tvā̍hi̱hatye̍ maghava̱nnava̍rdha̱n ye śā̍mba̱re ha̍rivo̱ ye gavi̍ṣṭau |
ye tvā̍ nū̱nama̍nu̱mada̍nti̱ viprā̱: pibe̍ndra̱ soma̱ṃ saga̍ṇo ma̱rudbhi̍:
||4||ma̱rutva̍ntaṃ vṛṣa̱bhaṃ vā̍vṛdhā̱namaka̍vāriṃ di̱vyaṃ śā̱samindra̍m |
vi̱śvā̱sāha̱mava̍se̱ nūta̍nāyo̱graṃ sa̍ho̱dāmi̱ha taṃ hu̍vema
||5||5 gāthino viśvāmitraḥ| indraḥ| triṣṭup|
sa̱dyo ha̍ jā̱to vṛ̍ṣa̱bhaḥ ka̱nīna̱: prabha̍rtumāva̱dandha̍saḥ su̱tasya̍ |
sā̱dhoḥ pi̍ba pratikā̱maṃ yathā̍ te̱ rasā̍śiraḥ pratha̱maṃ so̱myasya̍
||1||yajjāya̍thā̱stadaha̍rasya̱ kāme̱ṃ'śoḥ pī̱yūṣa̍mapibo giri̱ṣṭhām |
taṃ te̍ mā̱tā pari̱ yoṣā̱ jani̍trī ma̱haḥ pi̱turdama̱ āsi̍ñca̱dagre̍
||2||u̱pa̱sthāya̍ mā̱tara̱manna̍maiṭṭa ti̱gmama̍paśyada̱bhi soma̱mūdha̍: |
pra̱yā̱vaya̍nnacara̱d gṛtso̍ a̱nyān ma̱hāni̍ cakre puru̱dhapra̍tīkaḥ
||3||u̱grastu̍rā̱ṣāl̤a̱bhibhū̍tyojā yathāva̱śaṃ ta̱nva̍ṃ cakra e̱ṣaḥ |
tvaṣṭā̍ra̱mindro̍ ja̱nuṣā̍bhi̱bhūyā̱''muṣyā̱ soma̍mapibacca̱mūṣu̍
||4||śu̱naṃ hu̍vema ma̱ghavā̍na̱mindra̍ma̱smin bhare̱ nṛta̍ma̱ṃ vāja̍sātau |
śṛ̱ṇvanta̍mu̱gramū̱taye̍ sa̱matsu̱ ghnanta̍ṃ vṛ̱trāṇi̍ sa̱ṃjita̱ṃ dhanā̍nām
||5||5 gāthino viśvāmitraḥ| indraḥ| triṣṭup|
śaṃsā̍ ma̱hāmindra̱ṃ yasmi̱n viśvā̱ ā kṛ̱ṣṭaya̍: soma̱pāḥ kāma̱mavya̍n |
yaṃ su̱kratu̍ṃ dhi̱ṣaṇe̍ vibhvata̱ṣṭaṃ gha̱naṃ vṛ̱trāṇā̍ṃ ja̱naya̍nta de̱vāḥ
||1||yaṃ nu naki̱: pṛta̍nāsu sva̱rāja̍ṃ dvi̱tā tara̍ti̱ nṛta̍maṃ hari̱ṣṭhām |
i̱nata̍ma̱: satva̍bhi̱ryo ha̍ śū̱ṣaiḥ pṛ̍thu̱jrayā̍ aminā̱dāyu̱rdasyo̍:
||2||sa̱hāvā̍ pṛ̱tsu ta̱raṇi̱rnārvā̍ vyāna̱śī roda̍sī me̱hanā̍vān |
bhago̱ na kā̱re havyo̍ matī̱nāṃ pi̱teva̱ cāru̍: su̱havo̍ vayo̱dhāḥ
||3||dha̱rtā di̱vo raja̍saspṛ̱ṣṭa ū̱rdhvo ratho̱ na vā̱yurvasu̍bhirni̱yutvā̍n |
kṣa̱pāṃ va̱stā ja̍ni̱tā sūrya̍sya̱ vibha̍ktā bhā̱gaṃ dhi̱ṣaṇe̍va̱ vāja̍m
||4||śu̱naṃ hu̍vema ma̱ghavā̍na̱mindra̍ma̱smin bhare̱ nṛta̍ma̱ṃ vāja̍sātau |
śṛ̱ṇvanta̍mu̱gramū̱taye̍ sa̱matsu̱ ghnanta̍ṃ vṛ̱trāṇi̍ sa̱ṃjita̱ṃ dhanā̍nām
||5||5 gāthino viśvāmitraḥ| indraḥ| triṣṭup|
indra̱: svāhā̍ pibatu̱ yasya̱ soma̍ ā̱gatyā̱ tumro̍ vṛṣa̱bho ma̱rutvā̍n |
oru̱vyacā̍: pṛṇatāme̱bhirannai̱rāsya̍ ha̱vista̱nva1: kāma̍mṛdhyāḥ
||1||ā te̍ sapa̱ryū ja̱vase̍ yunajmi̱ yayo̱ranu̍ pra̱diva̍: śru̱ṣṭimāva̍: |
i̱ha tvā̍ dheyu̱rhara̍yaḥ suśipra̱ pibā̱ tva1sya suṣu̍tasya̱ cāro̍:
||2||gobhi̍rmimi̱kṣuṃ da̍dhire supā̱ramindra̱ṃ jyaiṣṭhyā̍ya̱ dhāya̍se gṛṇā̱nāḥ |
ma̱ndā̱naḥ soma̍ṃ papi̱vām̐ ṛ̍jīṣi̱n tsama̱smabhya̍ṃ puru̱dhā gā i̍ṣaṇya
||3||i̱maṃ kāma̍ṃ mandayā̱ gobhi̱raśvai̍śca̱ndrava̍tā̱ rādha̍sā pa̱pratha̍śca |
sva̱ryavo̍ ma̱tibhi̱stubhya̱ṃ viprā̱ indrā̍ya̱ vāha̍: kuśi̱kāso̍ akran
||4||śu̱naṃ hu̍vema ma̱ghavā̍na̱mindra̍ma̱smin bhare̱ nṛta̍ma̱ṃ vāja̍sātau |
śṛ̱ṇvanta̍mu̱gramū̱taye̍ sa̱matsu̱ ghnanta̍ṃ vṛ̱trāṇi̍ sa̱ṃjita̱ṃ dhanā̍nām
||5||12 gāthino viśvāmitraḥ|indraḥ| triṣṭup, 1-3jagatī, 10-12 gāyatrī|
ca̱rṣa̱ṇī̱dhṛta̍ṃ ma̱ghavā̍namu̱kthya1mindra̱ṃ giro̍ bṛha̱tīra̱bhya̍nūṣata |
vā̱vṛ̱dhā̱naṃ pu̍ruhū̱taṃ su̍vṛ̱ktibhi̱rama̍rtya̱ṃ jara̍māṇaṃ di̱vedi̍ve
||1||śa̱takra̍tumarṇa̱vaṃ śā̱kina̱ṃ nara̱ṃ giro̍ ma̱ indra̱mupa̍ yanti vi̱śvata̍: |
vā̱ja̱sani̍ṃ pū̱rbhida̱ṃ tūrṇi̍ma̱ptura̍ṃ dhāma̱sāca̍mabhi̱ṣāca̍ṃ sva̱rvida̍m
||2||ā̱ka̱re vaso̍rjari̱tā pa̍nasyate'ne̱hasa̱: stubha̱ indro̍ duvasyati |
vi̱vasva̍ta̱: sada̍na̱ ā hi pi̍pri̱ye sa̍trā̱sāha̍mabhimāti̱hana̍ṃ stuhi
||3||nṛ̱ṇāmu̍ tvā̱ nṛta̍maṃ gī̱rbhiru̱kthaira̱bhi pra vī̱rama̍rcatā sa̱bādha̍: |
saṃ saha̍se purumā̱yo ji̍hīte̱ namo̍ asya pra̱diva̱ eka̍ īśe
||4||pū̱rvīra̍sya ni̱ṣṣidho̱ martye̍ṣu pu̱rū vasū̍ni pṛthi̱vī bi̍bharti |
indrā̍ya̱ dyāva̱ oṣa̍dhīru̱tāpo̍ ra̱yiṃ ra̍kṣanti jī̱rayo̱ vanā̍ni
||5||tubhya̱ṃ brahmā̍ṇi̱ gira̍ indra̱ tubhya̍ṃ sa̱trā da̍dhire harivo ju̱ṣasva̍ |
bo̱dhyā̱3pirava̍so̱ nūta̍nasya̱ sakhe̍ vaso jari̱tṛbhyo̱ vayo̍ dhāḥ
||6||indra̍ marutva i̱ha pā̍hi̱ soma̱ṃ yathā̍ śāryā̱te api̍baḥ su̱tasya̍ |
tava̱ praṇī̍tī̱ tava̍ śūra̱ śarma̱nnā vi̍vāsanti ka̱vaya̍: suya̱jñāḥ
||7||sa vā̍vaśā̱na i̱ha pā̍hi̱ soma̍ṃ ma̱rudbhi̍rindra̱ sakhi̍bhiḥ su̱taṃ na̍: |
jā̱taṃ yattvā̱ pari̍ de̱vā abhū̍ṣan ma̱he bharā̍ya puruhūta̱ viśve̍
||8||a̱ptūrye̍ maruta ā̱pire̱ṣo'ma̍nda̱nnindra̱manu̱ dāti̍vārāḥ |
tebhi̍: sā̱kaṃ pi̍batu vṛtrakhā̱daḥ su̱taṃ soma̍ṃ dā̱śuṣa̱: sve sa̱dhasthe̍
||9||i̱daṃ hyanvoja̍sā su̱taṃ rā̍dhānāṃ pate | pibā̱ tva1sya gi̍rvaṇaḥ
||10||||
yaste̱ anu̍ sva̱dhāmasa̍tsu̱te ni ya̍ccha ta̱nva̍m | sa tvā̍ mamattu so̱myam
||11||||
pra te̍ aśnotu ku̱kṣyoḥ prendra̱ brahma̍ṇā̱ śira̍: | pra bā̱hū śū̍ra̱ rādha̍se
||12||8 gāthino viśvāmitraḥ|indraḥ| triṣṭup, 1-4gāyatrī, 6 jagatī|
dhā̱nāva̍ntaṃ kara̱mbhiṇa̍mapū̱pava̍ntamu̱kthina̍m | indra̍ prā̱tarju̍ṣasva naḥ
||1||pu̱ro̱l̤āśa̍ṃ paca̱tya̍ṃ ju̱ṣasve̱ndrā gu̍rasva ca | tubhya̍ṃ ha̱vyāni̍ sisrate
||2||pu̱ro̱l̤āśa̍ṃ ca no̱ ghaso̍ jo̱ṣayā̍se̱ gira̍śca naḥ | va̱dhū̱yuri̍va̱ yoṣa̍ṇām
||3||pu̱ro̱l̤āśa̍ṃ sanaśruta prātaḥsā̱ve ju̍ṣasva naḥ | indra̱ kratu̱rhi te̍ bṛ̱han
||4||mādhya̍ṃdinasya̱ sava̍nasya dhā̱nāḥ pu̍ro̱l̤āśa̍mindra kṛṣve̱ha cāru̍m |
pra yat sto̱tā ja̍ri̱tā tūrṇya̍rtho vṛṣā̱yamā̍ṇa̱ upa̍ gī̱rbhirīṭṭe̍
||5||tṛ̱tīye̍ dhā̱nāḥ sava̍ne puruṣṭuta puro̱l̤āśa̱māhu̍taṃ māmahasva naḥ |
ṛ̱bhu̱manta̱ṃ vāja̍vantaṃ tvā kave̱ praya̍svanta̱ upa̍ śikṣema dhī̱tibhi̍:
||6||pū̱ṣa̱ṇvate̍ te cakṛmā kara̱mbhaṃ hari̍vate̱ harya̍śvāya dhā̱nāḥ |
a̱pū̱pama̍ddhi̱ saga̍ṇo ma̱rudbhi̱: soma̍ṃ piba vṛtra̱hā śū̍ra vi̱dvān
||7||prati̍ dhā̱nā bha̍rata̱ tūya̍masmai puro̱l̤āśa̍ṃ vī̱rata̍māya nṛ̱ṇām |
di̱vedi̍ve sa̱dṛśī̍rindra̱ tubhya̱ṃ vardha̍ntu tvā soma̱peyā̍ya dhṛṣṇo
||8||24 gāthino viśvamitraḥ| indraḥ, 1 indraparvatau, 15, 16 vāk,(sasarparī),17-20 rathāṅgāni, 21-24 abhiśāpaḥ| triṣṭup, 10, 16 jagatī, 13 gāyatrī, 12, 20, 22 anuṣṭup, 18 bṛhatī|
indrā̍parvatā bṛha̱tā rathe̍na vā̱mīriṣa̱ ā va̍hataṃ su̱vīrā̍: |
vī̱taṃ ha̱vyānya̍dhva̱reṣu̍ devā̱ vardhe̍thāṃ gī̱rbhiril̤a̍yā̱ mada̍ntā
||1||tiṣṭhā̱ su ka̍ṃ maghava̱n mā parā̍ gā̱: soma̍sya̱ nu tvā̱ suṣu̍tasya yakṣi |
pi̱turna pu̱traḥ sica̱mā ra̍bhe ta̱ indra̱ svādi̍ṣṭhayā gi̱rā śa̍cīvaḥ
||2||śaṃsā̍vādhvaryo̱ prati̍ me gṛṇī̱hīndrā̍ya̱ vāha̍: kṛṇavāva̱ juṣṭa̍m |
edaṃ ba̱rhiryaja̍mānasya sī̱dāthā̍ ca bhūdu̱kthamindrā̍ya śa̱stam
||3||jā̱yedasta̍ṃ maghava̱n tsedu̱ yoni̱stadit tvā̱ yu̱ktā hara̍yo vahantu |
ya̱dā ka̱dā ca̍ su̱navā̍ma̱ soma̍ma̱gniṣṭvā̍ dū̱to dha̍nvā̱tyaccha̍
||4||parā̍ yāhi maghava̱nnā ca̍ yā̱hīndra̍ bhrātarubha̱yatrā̍ te̱ artha̍m |
yatrā̱ ratha̍sya bṛha̱to ni̱dhāna̍ṃ vi̱moca̍naṃ vā̱jino̱ rāsa̍bhasya || 5
apā̱: soma̱masta̍mindra̱ pra yā̍hi kalyā̱ṇīrjā̱yā su̱raṇa̍ṃ gṛ̱he te̍ |
yatrā̱ ratha̍sya bṛha̱to ni̱dhāna̍ṃ vi̱moca̍naṃ vā̱jino̱ dakṣi̍ṇāvat
||6||i̱me bho̱jā aṅgi̍raso̱ virū̍pā di̱vaspu̱trāso̱ asu̍rasya vī̱rāḥ |
vi̱śvāmi̍trāya̱ dada̍to ma̱ghāni̍ sahasrasā̱ve pra ti̍ranta̱ āyu̍:
||7||rū̱paṃrū̍paṃ ma̱ghavā̍ bobhavīti mā̱yāḥ kṛ̍ṇvā̱nasta̱nvaṃ1 pari̱ svām |
triryad di̱vaḥ pari̍ muhū̱rtamāgā̱t svairmantrai̱ranṛ̍tupā ṛ̱tāvā̍
||8||ma̱hām̐ ṛṣi̍rdeva̱jā de̱vajū̱to'sta̍bhnā̱t sindhu̍marṇa̱vaṃ nṛ̱cakṣā̍: |
vi̱śvāmi̍tro̱ yadava̍hat su̱dāsa̱mapri̍yāyata kuśi̱kebhi̱rindra̍:
||9||ha̱ṃsā i̍va kṛṇutha̱ śloka̱madri̍bhi̱rmada̍nto gī̱rbhira̍dhva̱re su̱te sacā̍ |
de̱vebhi̍rviprā ṛṣayo nṛcakṣaso̱ vi pi̍badhvaṃ kuśikāḥ so̱myaṃ madhu̍
||10||||
upa̱ preta̍ kuśikāśce̱taya̍dhva̱maśva̍ṃ rā̱ye pra mu̍ñcatā su̱dāsa̍: |
rājā̍ vṛ̱traṃ ja̍ṅghana̱t prāgapā̱guda̱gathā̍ yajāte̱ vara̱ ā pṛ̍thi̱vyāḥ
||11||||
ya i̱me roda̍sī u̱bhe a̱hamindra̱matu̍ṣṭavam |
vi̱śvāmi̍trasya rakṣati̱ brahme̱daṃ bhāra̍ta̱ṃ jana̍m
||12||vi̱śvāmi̍trā arāsata̱ brahmendrā̍ya va̱jriṇe̍ | kara̱dinna̍: su̱rādha̍saḥ
||13||kiṃ te̍ kṛṇvanti̱ kīka̍ṭeṣu̱ gāvo̱ nāśira̍ṃ du̱hre na ta̍panti gha̱rmam |
ā no̍ bhara̱ prama̍gandasya̱ vedo̍ naicāśā̱khaṃ ma̍ghavan randhayā naḥ
||14||sa̱sa̱rpa̱rīrama̍ti̱ṃ bādha̍mānā bṛ̱hanmi̍māya ja̱mada̍gnidattā |
ā sūrya̍sya duhi̱tā ta̍tāna̱ śravo̍ de̱veṣva̱mṛta̍maju̱ryam
||15||sa̱sa̱rpa̱rīra̍bhara̱t tūya̍me̱bhyo'dhi̱ śrava̱: pāñca̍janyāsu kṛ̱ṣṭiṣu̍ |
sā pa̱kṣyā̱3 navya̱māyu̱rdadhā̍nā̱ yāṃ me̍ palastijamada̱gnayo̍ da̱duḥ
||16||sthi̱rau gāvau̍ bhavatāṃ vī̱l̤urakṣo̱ meṣā vi va̍rhi̱ mā yu̱gaṃ vi śā̍ri |
indra̍: pāta̱lye̍ dadatā̱ṃ śarī̍to̱rari̍ṣṭaneme a̱bhi na̍: sacasva
||17||bala̍ṃ dhehi ta̱nūṣu̍ no̱ bala̍mindrāna̱l̤utsu̍ naḥ |
bala̍ṃ to̱kāya̱ tana̍yāya jī̱vase̱ tvaṃ hi ba̍la̱dā asi̍
||18||a̱bhi vya̍yasva khadi̱rasya̱ sāra̱mojo̍ dhehi spanda̱ne śi̱ṃśapā̍yām |
akṣa̍ vīl̤o vīl̤ita vī̱l̤aya̍sva̱ mā yāmā̍da̱smādava̍ jīhipo naḥ
||19||a̱yama̱smān vana̱spati̱rmā ca̱ hā mā ca̍ rīriṣat |
sva̱styā gṛ̱hebhya̱ āva̱sā ā vi̱moca̍nāt
||20||||
indro̱tibhi̍rbahu̱lābhi̍rno a̱dya yā̍cchre̱ṣṭhābhi̍rmaghavañchūra jinva |
yo no̱ dveṣṭyadha̍ra̱: saspa̍dīṣṭa̱ yamu̍ dvi̱ṣmastamu̍ prā̱ṇo ja̍hātu
||21||||
pa̱ra̱śuṃ ci̱d vi ta̍pati śimba̱laṃ ci̱d vi vṛ̍ścati |
u̱khā ci̍dindra̱ yeṣa̍ntī̱ praya̍stā̱ phena̍masyati
||22||||
na sāya̍kasya cikite janāso lo̱dhaṃ na̍yanti̱ paśu̱ manya̍mānāḥ |
nāvā̍jinaṃ vā̱jinā̍ hāsayanti̱ na ga̍rda̱bhaṃ pu̱ro aśvā̍nnayanti
||23||i̱ma i̍ndra bhara̱tasya̍ pu̱trā a̍papi̱tvaṃ ci̍kitu̱rna pra̍pi̱tvam |
hi̱nvantyaśva̱mara̍ṇa̱ṃ na nitya̱ṃ jyā̍vāja̱ṃ pari̍ ṇayantyā̱jau
||24||22 prajāpatirvaiśvāmitraḥ, prajāpatirvācyo vā| viśve devāḥ| triṣṭup|
i̱maṃ ma̱he vi̍da̱thyā̍ya śū̱ṣaṃ śaśva̱t kṛtva̱ īḍyā̍ya̱ pra ja̍bhruḥ |
śṛ̱ṇotu̍ no̱ damye̍bhi̱ranī̍kaiḥ śṛ̱ṇotva̱gnirdi̱vyairaja̍sraḥ
||1||mahi̍ ma̱he di̱ve a̍rcā pṛthi̱vyai kāmo̍ ma i̱cchañca̍rati prajā̱nan |
yayo̍rha̱ stome̍ vi̱dathe̍ṣu de̱vāḥ sa̍pa̱ryavo̍ mā̱daya̍nte̱ sacā̱yoḥ
||2||yu̱vorṛ̱taṃ ro̍dasī sa̱tyama̍stu ma̱he ṣu ṇa̍: suvi̱tāya̱ pra bhū̍tam |
i̱daṃ di̱ve namo̍ agne pṛthi̱vyai sa̍pa̱ryāmi̱ praya̍sā̱ yāmi̱ ratna̍m
||3||u̱to hi vā̍ṃ pū̱rvyā ā̍vivi̱dra ṛtā̍varī rodasī satya̱vāca̍: |
nara̍ścid vāṃ sami̱the śūra̍sātau vavandi̱re pṛ̍thivi̱ vevi̍dānāḥ
||4||ko a̱ddhā ve̍da̱ ka i̱ha pra vo̍cadde̱vām̐ acchā̍ pa̱thyā̱3 kā same̍ti |
dadṛ̍śra eṣāmava̱mā sadā̍ṃsi̱ pare̍ṣu̱ yā guhye̍ṣu vra̱teṣu̍
||5||ka̱virnṛ̱cakṣā̍ a̱bhi ṣī̍macaṣṭa ṛ̱tasya̱ yonā̱ vighṛ̍te̱ mada̍ntī |
nānā̍ cakrāte̱ sada̍na̱ṃ yathā̱ veḥ sa̍mā̱nena̱ kratu̍nā saṃvidā̱ne
||6||sa̱mā̱nyā viyu̍te dū̱rea̍nte dhru̱ve pa̱de ta̍sthaturjāga̱rūke̍ |
u̱ta svasā̍rā yuva̱tī bhava̍ntī̱ ādu̍ bruvāte mithu̱nāni̱ nāma̍
||7||viśvede̱te jani̍mā̱ saṃ vi̍vikto ma̱ho de̱vān bibhra̍tī̱ na vya̍thete |
eja̍d dhru̱vaṃ pa̍tyate̱ viśva̱meka̱ṃ cara̍t pata̱tri viṣu̍ṇa̱ṃ vi jā̱tam
||8||sanā̍ purā̱ṇamadhye̍myā̱rānma̱haḥ pi̱turja̍ni̱turjā̱mi tanna̍: |
de̱vāso̱ yatra̍ pani̱tāra̱ evai̍ru̱rau pa̱thi vyu̍te ta̱sthura̱ntaḥ
||9||i̱maṃ stoma̍ṃ rodasī̱ pra bra̍vīmyṛdū̱darā̍: śṛṇavannagniji̱hvāḥ |
mi̱traḥ sa̱mrājo̱ varu̍ṇo̱ yuvā̍na ādi̱tyāsa̍: ka̱vaya̍: paprathā̱nāḥ
||10||||
hira̍ṇyapāṇiḥ savi̱tā su̍ji̱hvastrirā di̱vo vi̱dathe̱ patya̍mānaḥ |
de̱veṣu̍ ca savita̱: śloka̱maśre̱rāda̱smabhya̱mā su̍va sa̱rvatā̍tim
||11||||
su̱kṛt su̱pā̱ṇiḥ svavā̍m̐ ṛ̱tāvā̍ de̱vastvaṣṭāva̍se̱ tāni̍ no dhāt |
pū̱ṣa̱ṇvanta̍ ṛbhavo mādayadhvamū̱rdhvagrā̍vāṇo adhva̱rama̍taṣṭa
||12||vi̱dyudra̍thā ma̱ruta̍ ṛṣṭi̱manto̍ di̱vo maryā̍ ṛ̱tajā̍tā a̱yāsa̍: |
sara̍svatī śṛṇavan ya̱jñiyā̍so̱ dhātā̍ ra̱yiṃ sa̱havī̍raṃ turāsaḥ
||13||viṣṇu̱ṃ stomā̍saḥ puruda̱smama̱rkā bhaga̍syeva kā̱riṇo̱ yāma̍ni gman |
u̱ru̱kra̱maḥ ka̍ku̱ho yasya̍ pū̱rvīrna ma̍rdhanti yuva̱tayo̱ jani̍trīḥ
||14||indro̱ viśvai̍rvī̱ryai̱3: patya̍māna u̱bhe ā pa̍prau̱ roda̍sī mahi̱tvā |
pu̱ra̱ṃda̱ro vṛ̍tra̱hā dhṛ̱ṣṇuṣe̍ṇaḥ sa̱ṃgṛbhyā̍ na̱ ā bha̍rā̱ bhūri̍ pa̱śvaḥ
||15||nāsa̍tyā me pi̱tarā̍ bandhu̱pṛcchā̍ sajā̱tya̍ma̱śvino̱ścāru̱ nāma̍ |
yu̱vaṃ hi stho ra̍yi̱dau no̍ rayī̱ṇāṃ dā̱traṃ ra̍kṣethe̱ aka̍vai̱rada̍bdhā
||16||ma̱hat tad va̍: kavaya̱ścāru̱ nāma̱ yaddha̍ devā̱ bhava̍tha̱ viśva̱ indre̍ |
sakha̍ ṛ̱bhubhi̍: puruhūta pri̱yebhi̍ri̱māṃ dhiya̍ṃ sā̱taye̍ takṣatā naḥ
||17||a̱rya̱mā ṇo̱ adi̍tirya̱jñiyā̱so'da̍bdhāni̱ varu̍ṇasya vra̱tāni̍ |
yu̱yota̍ no anapa̱tyāni̱ ganto̍: pra̱jāvā̍n naḥ paśu̱mām̐ a̍stu gā̱tuḥ
||18||de̱vānā̍ṃ dū̱taḥ pu̍ru̱dha prasū̱to'nā̍gān no vocatu sa̱rvatā̍tā |
śṛ̱ṇotu̍ naḥ pṛthi̱vī dyauru̱tāpa̱: sūryo̱ nakṣa̍trairu̱rva1ntari̍kṣam
||19||śṛ̱ṇvantu̍ no̱ vṛṣa̍ṇa̱: parva̍tāso dhru̱vakṣe̍māsa̱ il̤a̍yā̱ mada̍ntaḥ |
ā̱di̱tyairno̱ adi̍tiḥ śṛṇotu̱ yaccha̍ntu no ma̱ruta̱: śarma̍ bha̱dram
||20||||
sadā̍ su̱gaḥ pi̍tu̱mām̐ a̍stu̱ panthā̱ madhvā̍ devā̱ oṣa̍dhī̱: saṃ pi̍pṛkta |
bhago̍ me agne sa̱khye na mṛ̍dhyā̱ ud rā̱yo a̍śyā̱ṃ sada̍naṃ puru̱kṣoḥ
||21||||
svada̍sva ha̱vyā samiṣo̍ didīhyasma̱drya1k saṃ mi̍mīhi̱ śravā̍ṃsi |
viśvā̍m̐ agne pṛ̱tsu tāñje̍ṣi̱ śatrū̱nahā̱ viśvā̍ su̱manā̍ dīdihī naḥ
||22||22 prajāpatirvaiśvāmitraḥ, prajāpatirvācyo vā| viśve devāḥ| triṣṭup|
u̱ṣasa̱: pūrvā̱ adha̱ yad vyūṣurma̱had vi ja̍jñe a̱kṣara̍ṃ pa̱de goḥ |
vra̱tā de̱vānā̱mupa̱ nu pra̱bhūṣa̍n ma̱had de̱vānā̍masura̱tvameka̍m
||1||mo ṣū ṇo̱ atra̍ juhuranta de̱vā mā pūrve̍ agne pi̱tara̍: pada̱jñāḥ |
pu̱rā̱ṇyoḥ sadma̍noḥ ke̱tura̱ntarma̱had de̱vānā̍masura̱tvameka̍m
||2||vi me̍ puru̱trā pa̍tayanti̱ kāmā̱: śamyacchā̍ dīdye pū̱rvyāṇi̍ |
sami̍ddhe a̱gnāvṛ̱tamid va̍dema ma̱had de̱vānā̍masura̱tvameka̍m
||3||sa̱mā̱no rājā̱ vibhṛ̍taḥ puru̱trā śaye̍ śa̱yāsu̱ prayu̍to̱ vanānu̍ |
a̱nyā va̱tsaṃ bhara̍ti̱ kṣeti̍ mā̱tā ma̱had de̱vānā̍masura̱tvameka̍m
||4||ā̱kṣit pūrvā̱svapa̍rā anū̱rut sa̱dyo jā̱tāsu̱ taru̍ṇīṣva̱ntaḥ |
a̱ntarva̍tīḥ suvate̱ apra̍vītā ma̱had de̱vānā̍masura̱tvameka̍m
||5||śa̱yuḥ pa̱rastā̱dadha̱ nu dvi̍mā̱tā 'ba̍ndha̱naśca̍rati va̱tsa eka̍: |
mi̱trasya̱ tā varu̍ṇasya vra̱tāni̍ ma̱had de̱vānā̍masura̱tvameka̍m
||6||dvi̱mā̱tā hotā̍ vi̱dathe̍ṣu sa̱mrāl̤anvagra̱ṃ cara̍ti̱ kṣeti̍ bu̱dhnaḥ |
pra raṇyā̍ni raṇya̱vāco̍ bharante ma̱had de̱vānā̍masura̱tvameka̍m
||7||śūra̍syeva̱ yudhya̍to anta̱masya̍ pratī̱cīna̍ṃ dadṛśe̱ viśva̍mā̱yat |
a̱ntarma̱tiśca̍rati ni̱ṣṣidha̱ṃ gorma̱had de̱vānā̍masura̱tvameka̍m
||8||ni ve̍veti pali̱to dū̱ta ā̍sva̱ntarma̱hāṃśca̍rati roca̱nena̍ |
vapū̍ṃṣi̱ bibhra̍da̱bhi no̱ vi ca̍ṣṭe ma̱had de̱vānā̍masura̱tvameka̍m
||9||viṣṇu̍rgo̱pāḥ pa̍ra̱maṃ pā̍ti̱ pātha̍: pri̱yā dhāmā̍nya̱mṛtā̱ dadhā̍naḥ |
a̱gniṣṭā viśvā̱ bhuva̍nāni veda ma̱had de̱vānā̍masura̱tvameka̍m
||10||||
nānā̍ cakrāte ya̱myā̱3vapū̍ṃṣi̱ tayo̍ra̱nyad roca̍te kṛ̱ṣṇama̱nyat |
śyāvī̍ ca̱ yadaru̍ṣī ca̱ svasā̍rau ma̱had de̱vānā̍masura̱tvameka̍m
||11||||
mā̱tā ca̱ yatra̍ duhi̱tā ca̍ dhe̱nū sa̍ba̱rdughe̍ dhā̱paye̍te samī̱cī |
ṛ̱tasya̱ te sada̍sīl̤e a̱ntarma̱had de̱vānā̍masura̱tvameka̍m
||12||a̱nyasyā̍ va̱tsaṃ ri̍ha̱tī mi̍māya̱ kayā̍ bhu̱vā ni da̍dhe dhe̱nurūdha̍: |
ṛ̱tasya̱ sā paya̍sāpinva̱tel̤ā̍ ma̱hadde̱vānā̍masura̱tvameka̍m
||13||padyā̍ vaste puru̱rūpā̱ vapū̍ṃṣyū̱rdhvā ta̍sthau̱ tryavi̱ṃ reri̍hāṇā |
ṛ̱tasya̱ sadma̱ vi ca̍rāmi vi̱dvān ma̱had de̱vānā̍masura̱tvameka̍m
||14||pa̱de i̍va̱ nihi̍te da̱sme a̱ntastayo̍ra̱nyad guhya̍mā̱vira̱nyat |
sa̱dhrī̱cī̱nā pa̱thyā̱3 sā viṣū̍cī ma̱had de̱vānā̍masura̱tvameka̍m
||15||ā dhe̱navo̍ dhunayantā̱maśi̍śvīḥ saba̱rdughā̍: śaśa̱yā apra̍dugdhāḥ |
navyā̍navyā yuva̱tayo̱ bhava̍ntīrma̱had de̱vānā̍masura̱tvameka̍m
||16||yada̱nyāsu̍ vṛṣa̱bho rora̍vīti̱ so a̱nyasmi̍n yū̱the ni da̍dhāti̱ reta̍: |
sa hi kṣapā̍vā̱n tsa bhaga̱: sa rājā̍ ma̱had de̱vānā̍masura̱tvameka̍m
||17||vī̱rasya̱ nu svaśvya̍ṃ janāsa̱: pra nu vo̍cāma vi̱dura̍sya de̱vāḥ |
ṣo̱l̤ahā yu̱ktāḥ pañca̍pa̱ñcā va̍hanti ma̱had de̱vānā̍masura̱tvameka̍m
||18||de̱vastvaṣṭā̍ savi̱tā vi̱śvarū̍paḥ pu̱poṣa̍ pra̱jāḥ pu̍ru̱dhā ja̍jāna |
i̱mā ca̱ viśvā̱ bhuva̍nānyasya ma̱had de̱vānā̍masura̱tvameka̍m
||19||ma̱hī samai̍racca̱mvā̍ samī̱cī u̱bhe te a̍sya̱ vasu̍nā̱ nyṛ̍ṣṭe |
śṛ̱ṇve vī̱ro vi̱ndamā̍no̱ vasū̍ni ma̱had de̱vānā̍masura̱tvameka̍m
||20||||
i̱māṃ ca̍ naḥ pṛthi̱vīṃ vi̱śvadhā̍yā̱ upa̍ kṣeti hi̱tami̍tro̱ na rājā̍ |
pu̱ra̱:sada̍: śarma̱sado̱ na vī̱rā ma̱had de̱vānā̍masura̱tvameka̍m
||21||||
ni̱ṣṣidhva̍rīsta̱ oṣa̍dhīru̱tāpo̍ ra̱yiṃ ta̍ indra pṛthi̱vī bi̍bharti |
sakhā̍yaste vāma̱bhāja̍: syāma ma̱had de̱vānā̍masura̱tvameka̍m
||22||8 prajāpatirvaiśvāmitraḥ, prajāpatirvācyo vā| viśve devāḥ| triṣṭup|
na tā mi̍nanti mā̱yino̱ na dhīrā̍ vra̱tā de̱vānā̍ṃ pratha̱mā dhru̱vāṇi̍ |
na roda̍sī a̱druhā̍ ve̱dyābhi̱rna parva̍tā ni̱name̍ tasthi̱vāṃsa̍:
||1||ṣaḍ bhā̱rām̐ eko̱ aca̍ran bibhartyṛ̱taṃ varṣi̍ṣṭha̱mupa̱ gāva̱ āgu̍: |
ti̱sro ma̱hīrupa̍rāstasthu̱ratyā̱ guhā̱ dve nihi̍te̱ darśyekā̍
||2||tri̱pā̱ja̱syo vṛ̍ṣa̱bho vi̱śvarū̍pa u̱ta tryu̱dhā pu̍ru̱dha pra̱jāvā̍n |
trya̱nī̱kaḥ pa̍tyate̱ māhi̍nāvā̱n tsa re̍to̱dhā vṛ̍ṣa̱bhaḥ śaśva̍tīnām
||3||a̱bhīka̍ āsāṃ pada̱vīra̍bodhyādi̱tyānā̍mahve̱ cāru̱ nāma̍ |
āpa̍ścidasmā aramanta de̱vīḥ pṛtha̱g vraja̍ntī̱: pari̍ ṣīmavṛñjan
||4||trī ṣa̱dhasthā̍ sindhava̱striḥ ka̍vī̱nāmu̱ta tri̍mā̱tā vi̱dathe̍ṣu sa̱mrāṭ |
ṛ̱tāva̍rī̱ryoṣa̍ṇāsti̱sro apyā̱strirā di̱vo vi̱dathe̱ patya̍mānāḥ
||5||trirā di̱vaḥ sa̍vita̱rvāryā̍ṇi di̱vedi̍va̱ ā su̍va̱ trirno̱ ahna̍: |
tri̱dhātu̍ rā̱ya ā su̍vā̱ vasū̍ni̱ bhaga̍ trātardhiṣaṇe sā̱taye̍ dhāḥ
||6||trirā di̱vaḥ sa̍vi̱tā so̍ṣavīti̱ rājā̍nā mi̱trāvaru̍ṇā supā̱ṇī |
āpa̍ścidasya̱ roda̍sī cidu̱rvī ratna̍ṃ bhikṣanta savi̱tuḥ sa̱vāya̍
||7||triru̍tta̱mā dū̱ṇaśā̍ roca̱nāni̱ trayo̍ rāja̱ntyasu̍rasya vī̱rāḥ |
ṛ̱tāvā̍na iṣi̱rā dū̱l̤abhā̍sa̱strirā di̱vo vi̱dathe̍ santu de̱vāḥ
||8||6 gāthino viśvāmitraḥ| viśve devāḥ| triṣṭup|
pra me̍ vivi̱kvām̐ a̍vidanmanī̱ṣāṃ dhe̱nuṃ cara̍ntī̱ṃ prayu̍tā̱mago̍pām |
sa̱dyaści̱d yā du̍du̱he bhūri̍ dhā̱serindra̱stada̱gniḥ pa̍ni̱tāro̍ asyāḥ
||1||indra̱: su pū̱ṣā vṛṣa̍ṇā su̱hastā̍ di̱vo na prī̱tāḥ śa̍śa̱yaṃ du̍duhre |
viśve̱ yada̍syāṃ ra̱ṇaya̍nta de̱vāḥ pra vo'tra̍ vasavaḥ su̱mnama̍śyām
||2||yā jā̱mayo̱ vṛṣṇa̍ i̱cchanti̍ śa̱ktiṃ na̍ma̱syantī̍rjānate̱ garbha̍masmin |
acchā̍ pu̱traṃ dhe̱navo̍ vāvaśā̱nā ma̱haśca̍ranti̱ bibhra̍ta̱ṃ vapū̍ṃṣi
||3||acchā̍ vivakmi̱ roda̍sī su̱meke̱ grāvṇo̍ yujā̱no a̍dhva̱re ma̍nī̱ṣā |
i̱mā u̍ te̱ mana̍ve̱ bhūri̍vārā ū̱rdhvā bha̍vanti darśa̱tā yaja̍trāḥ
||4||yā te̍ ji̱hvā madhu̍matī sume̱dhā agne̍ de̱veṣū̱cyata̍ urū̱cī |
taye̱ha viśvā̱m̐ ava̍se̱ yaja̍trā̱nā sā̍daya pā̱yayā̍ cā̱ madhū̍ni
||5||yā te̍ agne̱ parva̍tasyeva̱ dhārāsa̍ścantī pī̱paya̍d deva ci̱trā |
tāma̱smabhya̱ṃ prama̍tiṃ jātavedo̱ vaso̱ rāsva̍ suma̱tiṃ vi̱śvaja̍nyām
||6||9 gāthino viśvāmitraḥ| aśvinau| triṣṭup|
dhe̱nuḥ pra̱tnasya̱ kāmya̱ṃ duhā̍nā̱ 'ntaḥ pu̱traśca̍rati̱ dakṣi̍ṇāyāḥ |
ā dyo̍ta̱niṃ va̍hati śu̱bhrayā̍mo̱ṣasa̱: stomo̍ a̱śvinā̍vajīgaḥ
||1||su̱yug va̍hanti̱ prati̍ vāmṛ̱teno̱rdhvā bha̍vanti pi̱tare̍va̱ medhā̍: |
jare̍thāma̱smad vi pa̱ṇerma̍nī̱ṣāṃ yu̱vorava̍ścakṛ̱mā yā̍tama̱rvāk
||2||su̱yugbhi̱raśvai̍: su̱vṛtā̱ rathe̍na̱ dasrā̍vi̱maṃ śṛ̍ṇuta̱ṃ śloka̱madre̍: |
kima̱ṅga vā̱ṃ pratyava̍rti̱ṃ gami̍ṣṭhā̱ ''hurviprā̍so aśvinā purā̱jāḥ
||3||ā ma̍nyethā̱mā ga̍ta̱ṃ kacci̱devai̱rviśve̱ janā̍so a̱śvinā̍ havante |
i̱mā hi vā̱ṃ goṛ̍jīkā̱ madhū̍ni̱ pra mi̱trāso̱ na da̱duru̱sro agre̍
||4||ti̱raḥ pu̱rū ci̍daśvinā̱ rajā̍ṃsyāṅgū̱ṣo vā̍ṃ maghavānā̱ jane̍ṣu |
eha yā̍taṃ pa̱thibhi̍rdeva̱yānai̱rdasrā̍vi̱me vā̍ṃ ni̱dhayo̱ madhū̍nām
||5||pu̱rā̱ṇamoka̍: sa̱khyaṃ śi̱vaṃ vā̍ṃ yu̱vorna̍rā̱ dravi̍ṇaṃ ja̱hnāvyā̍m |
puna̍: kṛṇvā̱nāḥ sa̱khyā śi̱vāni̱ madhvā̍ madema sa̱ha nū sa̍mā̱nāḥ
||6||aśvi̍nā vā̱yunā̍ yu̱vaṃ su̍dakṣā ni̱yudbhi̍śca sa̱joṣa̍sā yuvānā |
nāsa̍tyā ti̱roa̍hnyaṃ juṣā̱ṇā soma̍ṃ pibatama̱sridhā̍ sudānū
||7||aśvi̍nā̱ pari̍ vā̱miṣa̍: purū̱cīrī̱yurgī̱rbhiryata̍mānā̱ amṛ̍dhrāḥ |
ratho̍ ha vāmṛta̱jā adri̍jūta̱: pari̱ dyāvā̍pṛthi̱vī yā̍ti sa̱dyaḥ
||8||aśvi̍nā madhu̱ṣutta̍mo yu̱vāku̱: soma̱staṃ pā̍ta̱mā ga̍taṃ duro̱ṇe |
ratho̍ ha vā̱ṃ bhūri̱ varpa̱: kari̍krat su̱tāva̍to niṣkṛ̱tamāga̍miṣṭhaḥ
||9||9 gāthino viśvāmitraḥ| mitraḥ| triṣṭup, 6-9 gāyatrī|
mi̱tro janā̍n yātayati bruvā̱ṇo mi̱tro dā̍dhāra pṛthi̱vīmu̱ta dyām |
mi̱traḥ kṛ̱ṣṭīrani̍miṣā̱bhi ca̍ṣṭe mi̱trāya̍ ha̱vyaṃ ghṛ̱tava̍jjuhota
||1||pra sa mi̍tra̱ marto̍ astu̱ praya̍svā̱n yasta̍ āditya̱ śikṣa̍ti vra̱tena̍ |
na ha̍nyate̱ na jī̍yate̱ tvoto̱ naina̱maṃho̍ aśno̱tyanti̍to̱ na dū̱rāt
||2||a̱na̱mī̱vāsa̱ il̤a̍yā̱ mada̍nto mi̱tajña̍vo̱ vari̍ma̱nnā pṛ̍thi̱vyāḥ |
ā̱di̱tyasya̍ vra̱tamu̍pakṣi̱yanto̍ va̱yaṃ mi̱trasya̍ suma̱tau syā̍ma
||3||a̱yaṃ mi̱tro na̍ma̱sya̍: su̱śevo̱ rājā̍ sukṣa̱tro a̍janiṣṭa ve̱dhāḥ |
tasya̍ va̱yaṃ su̍ma̱tau ya̱jñiya̱syā'pi̍ bha̱dre sau̍mana̱se syā̍ma
||4||ma̱hām̐ ā̍di̱tyo nama̍sopa̱sadyo̍ yāta̱yajja̍no gṛṇa̱te su̱śeva̍: |
tasmā̍ e̱tatpanya̍tamāya̱ juṣṭa̍ma̱gnau mi̱trāya̍ ha̱virā ju̍hota
||5||mi̱trasya̍ carṣaṇī̱dhṛto'vo̍ de̱vasya̍ sāna̱si | dyu̱mnaṃ ci̱traśra̍vastamam
||6||a̱bhi yo ma̍hi̱nā diva̍ṃ mi̱tro ba̱bhūva̍ sa̱prathā̍: | a̱bhi śravo̍bhiḥ pṛthi̱vīm
||7||mi̱trāya̱ pañca̍ yemire̱ janā̍ a̱bhiṣṭi̍śavase | sa de̱vān viśvā̍n bibharti
||8||mi̱tro de̱veṣvā̱yuṣu̱ janā̍ya vṛ̱ktaba̍rhiṣe | iṣa̍ i̱ṣṭavra̍tā akaḥ
||9||7 gāthino viśvāmitraḥ| ṛbhavaḥ, 5-7 indra ṛbhavaśca | jagatī|
i̱heha̍ vo̱ mana̍sā ba̱ndhutā̍ nara u̱śijo̍ jagmura̱bhi tāni̱ veda̍sā |
yābhi̍rmā̱yābhi̱: prati̍jūtivarpasa̱: saudha̍nvanā ya̱jñiya̍ṃ bhā̱gamā̍na̱śa
||1||yābhi̱: śacī̍bhiścama̱sām̐ api̍ṃśata̱ yayā̍ dhi̱yā gāmari̍ṇīta̱ carma̍ṇaḥ |
yena̱ harī̱ mana̍sā ni̱rata̍kṣata̱ tena̍ deva̱tvamṛ̍bhava̱: samā̍naśa
||2||indra̍sya sa̱khyamṛ̱bhava̱: samā̍naśu̱rmano̱rnapā̍to a̱paso̍ dadhanvire |
sau̱dha̱nva̱nāso̍ amṛta̱tvameri̍re vi̱ṣṭvī śamī̍bhiḥ su̱kṛta̍: sukṛ̱tyayā̍
||3||indre̍ṇa yātha sa̱ratha̍ṃ su̱te sacā̱m̐ atho̱ vaśā̍nāṃ bhavathā sa̱ha śri̱yā |
na va̍: prati̱mai su̍kṛ̱tāni̍ vāghata̱: saudha̍nvanā ṛbhavo vī̱ryā̍ṇi ca
||4||indra̍ ṛ̱bhubhi̱rvāja̍vadbhi̱: samu̍kṣitaṃ su̱taṃ soma̱mā vṛ̍ṣasvā̱ gabha̍styoḥ |
dhi̱yeṣi̱to ma̍ghavan dā̱śuṣo̍ gṛ̱he sau̍dhanva̱nebhi̍: sa̱ha ma̍tsvā̱ nṛbhi̍:
||5||indra̍ ṛbhu̱mān vāja̍vān matsve̱ha no̱'smin tsava̍ne̱ śacyā̍ puruṣṭuta |
i̱māni̱ tubhya̱ṃ svasa̍rāṇi yemire vra̱tā de̱vānā̱ṃ manu̍ṣaśca̱ dharma̍bhiḥ
||6||indra̍ ṛ̱bhubhi̍rvā̱jibhi̍rvā̱jaya̍nni̱ha stoma̍ṃ jari̱turupa̍ yāhi ya̱jñiya̍m |
śa̱taṃ kete̍bhiriṣi̱rebhi̍rā̱yave̍ sa̱hasra̍ṇītho adhva̱rasya̱ homa̍ni
||7||7 gāthino viśvāmitraḥ| uṣā| triṣṭup|
uṣo̱ vāje̍na vājini̱ prace̍tā̱: stoma̍ṃ juṣasva gṛṇa̱to ma̍ghoni |
pu̱rā̱ṇī de̍vi yuva̱tiḥ pura̍ṃdhi̱ranu̍ vra̱taṃ ca̍rasi viśvavāre
||1||uṣo̍ de̱vyama̍rtyā̱ vi bhā̍hi ca̱ndrara̍thā sū̱nṛtā̍ ī̱raya̍ntī |
ā tvā̍ vahantu su̱yamā̍so̱ aśvā̱ hira̍ṇyavarṇāṃ pṛthu̱pāja̍so̱ ye
||2||uṣa̍: pratī̱cī bhuva̍nāni̱ viśvo̱rdhvā ti̍ṣṭhasya̱mṛta̍sya ke̱tuḥ |
sa̱mā̱namartha̍ṃ caraṇī̱yamā̍nā ca̱krami̍va navya̱syā va̍vṛtsva
||3||ava̱ syūme̍va cinva̱tī ma̱ghonyu̱ṣā yā̍ti̱ svasa̍rasya̱ patnī̍ |
sva1rjana̍ntī su̱bhagā̍ su̱daṃsā̱ āntā̍d di̱vaḥ pa̍pratha̱ ā pṛ̍thi̱vyāḥ
||4||acchā̍ vo de̱vīmu̱ṣasa̍ṃ vibhā̱tīṃ pra vo̍ bharadhva̱ṃ nama̍sā suvṛ̱ktim |
ū̱rdhvaṃ ma̍dhu̱dhā di̱vi pājo̍ aśre̱t pra ro̍ca̱nā ru̍ruce ra̱ṇvasa̍ṃdṛk
||5||ṛ̱tāva̍rī di̱vo a̱rkaira̍bo̱dhyā re̱vatī̱ roda̍sī ci̱trama̍sthāt |
ā̱ya̱tīma̍gna u̱ṣasa̍ṃ vibhā̱tīṃ vā̱mame̍ṣi̱ dravi̍ṇa̱ṃ bhikṣa̍māṇaḥ
||6||ṛ̱tasya̍ bu̱dhna u̱ṣasā̍miṣa̱ṇyan vṛṣā̍ ma̱hī roda̍sī̱ ā vi̍veśa |
ma̱hī mi̱trasya̱ varu̍ṇasya mā̱yā ca̱ndreva̍ bhā̱nuṃ vi da̍dhe puru̱trā
||7||18 gāthino viśvāmitraḥ 16-18 jamadagnirvā|1-3 indrāvaruṇau, 4-6 bṛhaspatiḥ, 7-9 pūṣā, 10-12 savitā, 13-15 somaḥ, 16-18 mitrāvaruṇau| gāyatrī, 1-3 triṣṭup|
i̱mā u̍ vāṃ bhṛ̱mayo̱ manya̍mānā yu̱vāva̍te̱ na tujyā̍ abhūvan |
kva1 tyadi̍ndrāvaruṇā̱ yaśo̍ vā̱ṃ yena̍ smā̱ sina̱ṃ bhara̍tha̱: sakhi̍bhyaḥ
||1||a̱yamu̍ vāṃ puru̱tamo̍ rayī̱yañcha̍śvatta̱mamava̍se johavīti |
sa̱joṣā̍vindrāvaruṇā ma̱rudbhi̍rdi̱vā pṛ̍thi̱vyā śṛ̍ṇuta̱ṃ hava̍ṃ me
||2||a̱sme tadi̍ndrāvaruṇā̱ vasu̍ ṣyāda̱sme ra̱yirma̍ruta̱: sarva̍vīraḥ |
a̱smān varū̍trīḥ śara̱ṇaira̍vantva̱smān hotrā̱ bhāra̍tī̱ dakṣi̍ṇābhiḥ
||3||bṛha̍spate ju̱ṣasva̍ no ha̱vyāni̍ viśvadevya | rāsva̱ ratnā̍ni dā̱śuṣe̍
||4||śuci̍ma̱rkairbṛha̱spati̍madhva̱reṣu̍ namasyata | anā̱myoja̱ ā ca̍ke
||5||vṛ̱ṣa̱bhaṃ ca̍rṣaṇī̱nāṃ vi̱śvarū̍pa̱madā̍bhyam | bṛha̱spati̱ṃ vare̍ṇyam
||6||i̱yaṃ te̍ pūṣannāghṛṇe suṣṭu̱tirde̍va̱ navya̍sī | a̱smābhi̱stubhya̍ṃ śasyate
||7||tāṃ ju̍ṣasva̱ gira̱ṃ mama̍ vāja̱yantī̍mavā̱ dhiya̍m | va̱dhū̱yuri̍va̱ yoṣa̍ṇām
||8||yo viśvā̱bhi vi̱paśya̍ti̱ bhuva̍nā̱ saṃ ca̱ paśya̍ti | sa na̍: pū̱ṣāvi̱tā bhu̍vat
||9||tat sa̍vi̱turvare̍ṇya̱ṃ bhargo̍ de̱vasya̍ dhīmahi | dhiyo̱ yo na̍: praco̱dayā̍t
||10||||
de̱vasya̍ savi̱turva̱yaṃ vā̍ja̱yanta̱: pura̍ṃdhyā | bhaga̍sya rā̱timī̍mahe
||11||||
de̱vaṃ nara̍: savi̱tāra̱ṃ viprā̍ ya̱jñaiḥ su̍vṛ̱ktibhi̍: | na̱ma̱syanti̍ dhi̱yeṣi̱tāḥ
||12||somo̍ jigāti gātu̱vid de̱vānā̍meti niṣkṛ̱tam | ṛ̱tasya̱ yoni̍mā̱sada̍m
||13||somo̍ a̱smabhya̍ṃ dvi̱pade̱ catu̍ṣpade ca pa̱śave̍ | a̱na̱mī̱vā iṣa̍skarat
||14||a̱smāka̱māyu̍rva̱rdhaya̍nna̱bhimā̍tī̱: saha̍mānaḥ | soma̍: sa̱dhastha̱māsa̍dat
||15||ā no̍ mitrāvaruṇā ghṛ̱tairgavyū̍timukṣatam | madhvā̱ rajā̍ṃsi sukratū
||16||u̱ru̱śaṃsā̍ namo̱vṛdhā̍ ma̱hnā dakṣa̍sya rājathaḥ | drāghi̍ṣṭhābhiḥ śucivratā
||17||gṛ̱ṇā̱nā ja̱mada̍gninā̱ yonā̍vṛ̱tasya̍ sīdatam | pā̱taṃ soma̍mṛtāvṛdhā
||18||