Skip to content

Try searching

Quick links

Sūktam 31 — śāsad (22 mantras)

Sūkta 31

22 kuśika aiṣīrathiḥ, gāthino viśvāmitro vā| indraḥ| triṣṭup|

śāsa̱d vahni̍rduhi̱turna̱ptya̍ṃ gād vi̱dvām̐ ṛ̱tasya̱ dīdhi̍tiṃ sapa̱ryan |

pi̱tā yatra̍ duhi̱tuḥ seka̍mṛ̱ñjan tsaṃ śa̱gmye̍na̱ mana̍sā dadha̱nve

||1||

na jā̱maye̱ tānvo̍ ri̱kthamā̍raik ca̱kāra̱ garbha̍ṃ sani̱turni̱dhāna̍m |

yadī̍ mā̱taro̍ ja̱naya̍nta̱ vahni̍ma̱nyaḥ ka̱rtā su̱kṛto̍ra̱nya ṛ̱ndhan

||2||

a̱gnirja̍jñe ju̱hvā̱3 reja̍māno ma̱haspu̱trām̐ a̍ru̱ṣasya̍ pra̱yakṣe̍ |

ma̱hān garbho̱ mahyā jā̱tame̍ṣāṃ ma̱hī pra̱vṛddharya̍śvasya ya̱jñaiḥ

||3||

a̱bhi jaitrī̍rasacanta spṛdhā̱naṃ mahi̱ jyoti̱stama̍so̱ nira̍jānan |

taṃ jā̍na̱tīḥ pratyudā̍yannu̱ṣāsa̱: pati̱rgavā̍mabhava̱deka̱ indra̍:

||4||

vī̱l̤au sa̱tīra̱bhi dhīrā̍ atṛndan prā̱cāhi̍nva̱n mana̍sā sa̱pta viprā̍: |

viśvā̍mavindan pa̱thyā̍mṛ̱tasya̍ prajā̱nannittā nama̱sā vi̍veśa

||5||

vi̱dad yadī̍ sa̱ramā̍ ru̱gṇamadre̱rmahi̱ pātha̍: pū̱rvyaṃ sa̱dhrya̍kkaḥ |

agra̍ṃ nayat su̱padyakṣa̍rāṇā̱macchā̱ rava̍ṃ pratha̱mā jā̍na̱tī gā̍t

||6||

aga̍cchadu̱ vipra̍tamaḥ sakhī̱yannasū̍dayat su̱kṛte̱ garbha̱madri̍: |

sa̱sāna̱ maryo̱ yuva̍bhirmakha̱syannathā̍bhava̱daṅgi̍rāḥ sa̱dyo arca̍n

||7||

sa̱taḥsa̍taḥ prati̱māna̍ṃ puro̱bhūrviśvā̍ veda̱ jani̍mā̱ hanti̱ śuṣṇa̍m |

pra ṇo̍ di̱vaḥ pa̍da̱vīrga̱vyurarca̱n tsakhā̱ sakhī̍m̐ramuñca̱nnira̍va̱dyāt

||8||

ni ga̍vya̱tā mana̍sā sedura̱rkaiḥ kṛ̍ṇvā̱nāso̍ amṛta̱tvāya̍ gā̱tum |

i̱daṃ ci̱nnu sada̍na̱ṃ bhūrye̍ṣā̱ṃ yena̱ māsā̱m̐ asi̍ṣāsannṛ̱tena̍

||9||

sa̱mpaśya̍mānā amadanna̱bhi svaṃ paya̍: pra̱tnasya̱ reta̍so̱ dughā̍nāḥ |

vi roda̍sī atapa̱d ghoṣa̍ eṣāṃ jā̱te ni̱ḥṣṭhāmada̍dhu̱rgoṣu̍ vī̱rān

||10||

||

sa jā̱tebhi̍rvṛtra̱hā sedu̍ ha̱vyairudu̱sriyā̍ asṛja̱dindro̍ a̱rkaiḥ |

u̱rū̱cya̍smai ghṛ̱tava̱d bhara̍ntī̱ madhu̱ svādma̍ duduhe̱ jenyā̱ gauḥ

||11||

||

pi̱tre ci̍ccakru̱: sada̍na̱ṃ sama̍smai̱ mahi̱ tviṣī̍mat su̱kṛto̱ vi hi khyan |

vi̱ṣka̱bhnanta̱: skambha̍nenā̱ jani̍trī̱ āsī̍nā ū̱rdhvaṃ ra̍bha̱saṃ vi mi̍nvan

||12||

ma̱hī yadi̍ dhi̱ṣaṇā̍ śi̱śnathe̱ dhāt sa̍dyo̱vṛdha̍ṃ vi̱bhvaṃ1 roda̍syoḥ |

giro̱ yasmi̍nnanava̱dyāḥ sa̍mī̱cīrviśvā̱ indrā̍ya̱ tavi̍ṣī̱ranu̍ttāḥ

||13||

mahyā te̍ sa̱khyaṃ va̍śmi śa̱ktīrā vṛ̍tra̱ghne ni̱yuto̍ yanti pū̱rvīḥ |

mahi̍ sto̱tramava̱ āga̍nma sū̱rera̱smāka̱ṃ su ma̍ghavan bodhi go̱pāḥ

||14||

mahi̱ kṣetra̍ṃ pu̱ru śca̱ndraṃ vi̍vi̱dvānādit sakhi̍bhyaśca̱ratha̱ṃ samai̍rat |

indro̱ nṛbhi̍rajana̱d dīdyā̍naḥ sā̱kaṃ sūrya̍mu̱ṣasa̍ṃ gā̱tuma̱gnim

||15||

a̱paści̍de̱ṣa vi̱bhvo̱3 damū̍nā̱: pra sa̱dhrīcī̍rasṛjad vi̱śvaśca̍ndrāḥ |

madhva̍: punā̱nāḥ ka̱vibhi̍: pa̱vitrai̱rdyubhi̍rhinvantya̱ktubhi̱rdhanu̍trīḥ

||16||

anu̍ kṛ̱ṣṇe vasu̍dhitī jihāte u̱bhe sūrya̍sya ma̱ṃhanā̱ yaja̍tre |

pari̱ yat te̍ mahi̱māna̍ṃ vṛ̱jadhyai̱ sakhā̍ya indra̱ kāmyā̍ ṛji̱pyāḥ

||17||

pati̍rbhava vṛtrahan tsū̱nṛtā̍nāṃ gi̱rāṃ vi̱śvāyu̍rvṛṣa̱bho va̍yo̱dhāḥ |

ā no̍ gahi sa̱khyebhi̍: śi̱vebhi̍rma̱hān ma̱hībhi̍rū̱tibhi̍: sara̱ṇyan

||18||

tama̍ṅgira̱svannama̍sā sapa̱ryan navya̍ṃ kṛṇomi̱ sanya̍se purā̱jām |

druho̱ vi yā̍hi bahu̱lā ade̍vī̱: sva̍śca no maghavan tsā̱taye̍ dhāḥ

||19||

miha̍: pāva̱kāḥ prata̍tā abhūvan tsva̱sti na̍: pipṛhi pā̱ramā̍sām |

indra̱ tvaṃ ra̍thi̱raḥ pā̍hi no ri̱ṣo ma̱kṣūma̍kṣū kṛṇuhi go̱jito̍ naḥ

||20||

||

ade̍diṣṭa vṛtra̱hā gopa̍ti̱rgā a̱ntaḥ kṛ̱ṣṇām̐ a̍ru̱ṣairdhāma̍bhirgāt |

pra sū̱nṛtā̍ di̱śamā̍na ṛ̱tena̱ dura̍śca̱ viśvā̍ avṛṇo̱dapa̱ svāḥ

||21||

||

śu̱naṃ hu̍vema ma̱ghavā̍na̱mindra̍ma̱sminbha bhare̱ nṛta̍ma̱ṃ vāja̍sātau |

śṛ̱ṇvanta̍mu̱gramū̱taye̍ sa̱matsu̱ ghnanta̍ṃ vṛ̱trāṇi̍ sa̱ṃjita̱ṃ dhanā̍nām

||22||