Skip to content

Sūktam 53 — vīta (23 mantras)

Sūkta 53

24 gāthino viśvamitraḥ| indraḥ, 1 indraparvatau, 15, 16 vāk,(sasarparī),17-20 rathāṅgāni, 21-24 abhiśāpaḥ| triṣṭup, 10, 16 jagatī, 13 gāyatrī, 12, 20, 22 anuṣṭup, 18 bṛhatī|

indrā̍parvatā bṛha̱tā rathe̍na vā̱mīriṣa̱ ā va̍hataṃ su̱vīrā̍: |

vī̱taṃ ha̱vyānya̍dhva̱reṣu̍ devā̱ vardhe̍thāṃ gī̱rbhiril̤a̍yā̱ mada̍ntā

||1||

tiṣṭhā̱ su ka̍ṃ maghava̱n mā parā̍ gā̱: soma̍sya̱ nu tvā̱ suṣu̍tasya yakṣi |

pi̱turna pu̱traḥ sica̱mā ra̍bhe ta̱ indra̱ svādi̍ṣṭhayā gi̱rā śa̍cīvaḥ

||2||

śaṃsā̍vādhvaryo̱ prati̍ me gṛṇī̱hīndrā̍ya̱ vāha̍: kṛṇavāva̱ juṣṭa̍m |

edaṃ ba̱rhiryaja̍mānasya sī̱dāthā̍ ca bhūdu̱kthamindrā̍ya śa̱stam

||3||

jā̱yedasta̍ṃ maghava̱n tsedu̱ yoni̱stadit tvā̱ yu̱ktā hara̍yo vahantu |

ya̱dā ka̱dā ca̍ su̱navā̍ma̱ soma̍ma̱gniṣṭvā̍ dū̱to dha̍nvā̱tyaccha̍

||4||

parā̍ yāhi maghava̱nnā ca̍ yā̱hīndra̍ bhrātarubha̱yatrā̍ te̱ artha̍m |

yatrā̱ ratha̍sya bṛha̱to ni̱dhāna̍ṃ vi̱moca̍naṃ vā̱jino̱ rāsa̍bhasya || 5

apā̱: soma̱masta̍mindra̱ pra yā̍hi kalyā̱ṇīrjā̱yā su̱raṇa̍ṃ gṛ̱he te̍ |

yatrā̱ ratha̍sya bṛha̱to ni̱dhāna̍ṃ vi̱moca̍naṃ vā̱jino̱ dakṣi̍ṇāvat

||6||

i̱me bho̱jā aṅgi̍raso̱ virū̍pā di̱vaspu̱trāso̱ asu̍rasya vī̱rāḥ |

vi̱śvāmi̍trāya̱ dada̍to ma̱ghāni̍ sahasrasā̱ve pra ti̍ranta̱ āyu̍:

||7||

rū̱paṃrū̍paṃ ma̱ghavā̍ bobhavīti mā̱yāḥ kṛ̍ṇvā̱nasta̱nvaṃ1 pari̱ svām |

triryad di̱vaḥ pari̍ muhū̱rtamāgā̱t svairmantrai̱ranṛ̍tupā ṛ̱tāvā̍

||8||

ma̱hām̐ ṛṣi̍rdeva̱jā de̱vajū̱to'sta̍bhnā̱t sindhu̍marṇa̱vaṃ nṛ̱cakṣā̍: |

vi̱śvāmi̍tro̱ yadava̍hat su̱dāsa̱mapri̍yāyata kuśi̱kebhi̱rindra̍:

||9||

ha̱ṃsā i̍va kṛṇutha̱ śloka̱madri̍bhi̱rmada̍nto gī̱rbhira̍dhva̱re su̱te sacā̍ |

de̱vebhi̍rviprā ṛṣayo nṛcakṣaso̱ vi pi̍badhvaṃ kuśikāḥ so̱myaṃ madhu̍

||10||

||

upa̱ preta̍ kuśikāśce̱taya̍dhva̱maśva̍ṃ rā̱ye pra mu̍ñcatā su̱dāsa̍: |

rājā̍ vṛ̱traṃ ja̍ṅghana̱t prāgapā̱guda̱gathā̍ yajāte̱ vara̱ ā pṛ̍thi̱vyāḥ

||11||

||

ya i̱me roda̍sī u̱bhe a̱hamindra̱matu̍ṣṭavam |

vi̱śvāmi̍trasya rakṣati̱ brahme̱daṃ bhāra̍ta̱ṃ jana̍m

||12||

vi̱śvāmi̍trā arāsata̱ brahmendrā̍ya va̱jriṇe̍ | kara̱dinna̍: su̱rādha̍saḥ

||13||

kiṃ te̍ kṛṇvanti̱ kīka̍ṭeṣu̱ gāvo̱ nāśira̍ṃ du̱hre na ta̍panti gha̱rmam |

ā no̍ bhara̱ prama̍gandasya̱ vedo̍ naicāśā̱khaṃ ma̍ghavan randhayā naḥ

||14||

sa̱sa̱rpa̱rīrama̍ti̱ṃ bādha̍mānā bṛ̱hanmi̍māya ja̱mada̍gnidattā |

ā sūrya̍sya duhi̱tā ta̍tāna̱ śravo̍ de̱veṣva̱mṛta̍maju̱ryam

||15||

sa̱sa̱rpa̱rīra̍bhara̱t tūya̍me̱bhyo'dhi̱ śrava̱: pāñca̍janyāsu kṛ̱ṣṭiṣu̍ |

sā pa̱kṣyā̱3 navya̱māyu̱rdadhā̍nā̱ yāṃ me̍ palastijamada̱gnayo̍ da̱duḥ

||16||

sthi̱rau gāvau̍ bhavatāṃ vī̱l̤urakṣo̱ meṣā vi va̍rhi̱ mā yu̱gaṃ vi śā̍ri |

indra̍: pāta̱lye̍ dadatā̱ṃ śarī̍to̱rari̍ṣṭaneme a̱bhi na̍: sacasva

||17||

bala̍ṃ dhehi ta̱nūṣu̍ no̱ bala̍mindrāna̱l̤utsu̍ naḥ |

bala̍ṃ to̱kāya̱ tana̍yāya jī̱vase̱ tvaṃ hi ba̍la̱dā asi̍

||18||

a̱bhi vya̍yasva khadi̱rasya̱ sāra̱mojo̍ dhehi spanda̱ne śi̱ṃśapā̍yām |

akṣa̍ vīl̤o vīl̤ita vī̱l̤aya̍sva̱ mā yāmā̍da̱smādava̍ jīhipo naḥ

||19||

a̱yama̱smān vana̱spati̱rmā ca̱ hā mā ca̍ rīriṣat |

sva̱styā gṛ̱hebhya̱ āva̱sā ā vi̱moca̍nāt

||20||

||

indro̱tibhi̍rbahu̱lābhi̍rno a̱dya yā̍cchre̱ṣṭhābhi̍rmaghavañchūra jinva |

yo no̱ dveṣṭyadha̍ra̱: saspa̍dīṣṭa̱ yamu̍ dvi̱ṣmastamu̍ prā̱ṇo ja̍hātu

||21||

||

pa̱ra̱śuṃ ci̱d vi ta̍pati śimba̱laṃ ci̱d vi vṛ̍ścati |

u̱khā ci̍dindra̱ yeṣa̍ntī̱ praya̍stā̱ phena̍masyati

||22||

||

na sāya̍kasya cikite janāso lo̱dhaṃ na̍yanti̱ paśu̱ manya̍mānāḥ |

nāvā̍jinaṃ vā̱jinā̍ hāsayanti̱ na ga̍rda̱bhaṃ pu̱ro aśvā̍nnayanti

||23||

i̱ma i̍ndra bhara̱tasya̍ pu̱trā a̍papi̱tvaṃ ci̍kitu̱rna pra̍pi̱tvam |

hi̱nvantyaśva̱mara̍ṇa̱ṃ na nitya̱ṃ jyā̍vāja̱ṃ pari̍ ṇayantyā̱jau

||24||