16 gṛtsamada(āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| agniḥ|jagatī|
tvama̍gne̱ dyubhi̱stvamā̍śuśu̱kṣaṇi̱stvama̱dbhyastvamaśma̍na̱spari̍ |
tvaṃ vane̍bhya̱stvamoṣa̍dhībhya̱stvaṃ nṛ̱ṇāṃ nṛ̍pate jāyase̱ śuci̍:
||1||tavā̍gne ho̱traṃ tava̍ po̱tramṛ̱tviya̱ṃ tava̍ ne̱ṣṭraṃ tvama̱gnidṛ̍tāya̱taḥ |
tava̍ praśā̱straṃ tvama̍dhvarīyasi bra̱hmā cāsi̍ gṛ̱hapa̍tiśca no̱ dame̍
||2||tvama̍gna̱ indro̍ vṛṣa̱bhaḥ sa̱tāma̍si̱ tvaṃ viṣṇu̍rurugā̱yo na̍ma̱sya̍: |
tvaṃ bra̱hmā ra̍yi̱vid bra̍hmaṇaspate̱ tvaṃ vi̍dhartaḥ sacase̱ pura̍ṃdhyā
||3||tvama̍gne̱ rājā̱ varu̍ṇo dhṛ̱tavra̍ta̱stvaṃ mi̱tro bha̍vasi da̱sma īḍya̍: |
tvama̍rya̱mā satpa̍ti̱ryasya̍ sa̱ṃbhuja̱ṃ tvamaṃśo̍ vi̱dathe̍ deva bhāja̱yuḥ
||4||tvama̍gne̱ tvaṣṭā̍ vidha̱te su̱vīrya̱ṃ tava̱ gnāvo̍ mitramahaḥ sajā̱tya̍m |
tvamā̍śu̱hemā̍ rariṣe̱ svaśvya̱ṃ tvaṃ na̱rāṃ śardho̍ asi purū̱vasu̍:
||5||tvama̍gne ru̱dro asu̍ro ma̱ho di̱vastvaṃ śardho̱ māru̍taṃ pṛ̱kṣa ī̍śiṣe |
tvaṃ vātai̍raru̱ṇairyā̍si śaṃga̱yastvaṃ pū̱ṣā vi̍dha̱taḥ pā̍si̱ nu tmanā̍
||6||tvama̍gne draviṇo̱dā a̍ra̱ṃkṛte̱ tvaṃ de̱vaḥ sa̍vi̱tā ra̍tna̱dhā a̍si |
tvaṃ bhago̍ nṛpate̱ vasva̍ īśiṣe̱ tvaṃ pā̱yurdame̱ yaste'vi̍dhat
||7||tvāma̍gne̱ dama̱ ā vi̱śpati̱ṃ viśa̱stvāṃ rājā̍naṃ suvi̱datra̍mṛñjate |
tvaṃ viśvā̍ni svanīka patyase̱ tvaṃ sa̱hasrā̍ṇi śa̱tā daśa̱ prati̍
||8||tvāma̍gne pi̱tara̍mi̱ṣṭibhi̱rnara̱stvāṃ bhrā̱trāya̱ śamyā̍ tanū̱ruca̍m |
tvaṃ pu̱tro bha̍vasi̱ yaste'vi̍dha̱ttvaṃ sakhā̍ su̱śeva̍: pāsyā̱dhṛṣa̍:
||9||tvama̍gna ṛ̱bhurā̱ke na̍ma̱sya1stvaṃ vāja̍sya kṣu̱mato̍ rā̱ya ī̍śiṣe |
tvaṃ vi bhā̱syanu̍ dakṣi dā̱vane̱ tvaṃ vi̱śikṣu̍rasi ya̱jñamā̱tani̍:
||10||tvama̍gne̱ adi̍tirdeva dā̱śuṣe̱ tvaṃ hotrā̱ bhāra̍tī vardhase gi̱rā |
tvamil̤ā̍ śa̱tahi̍māsi̱ dakṣa̍se̱ tvaṃ vṛ̍tra̱hā va̍supate̱ sara̍svatī
||11||tvama̍gne̱ subhṛ̍ta utta̱maṃ vaya̱stava̍ spā̱rhe varṇa̱ ā sa̱ṃdṛśi̱ śriya̍: |
tvaṃ vāja̍: pra̱tara̍ṇo bṛ̱hanna̍si̱ tvaṃ ra̱yirba̍hu̱lo vi̱śvata̍spṛ̱thuḥ
||12||tvāma̍gna ādi̱tyāsa̍ ā̱syaṃ1 tvāṃ ji̱hvāṃ śuca̍yaścakrire kave |
tvāṃ rā̍ti̱ṣāco̍ adhva̱reṣu̍ saścire̱ tve de̱vā ha̱vira̍da̱ntyāhu̍tam
||13||tve a̍gne̱ viśve̍ a̱mṛtā̍so a̱druha̍ ā̱sā de̱vā ha̱vira̍da̱ntyāhu̍tam |
tvayā̱ martā̍saḥ svadanta āsu̱tiṃ tvaṃ garbho̍ vī̱rudhā̍ṃ jajñiṣe̱ śuci̍:
||14||tvaṃ tān tsaṃ ca̱ prati̍ cāsi ma̱jmanā 'gne̍ sujāta̱ pra ca̍ deva ricyase |
pṛ̱kṣo yadatra̍ mahi̱nā vi te̱ bhuva̱danu̱ dyāvā̍pṛthi̱vī roda̍sī u̱bhe
||15||ye sto̱tṛbhyo̱ goa̍grā̱maśva̍peśasa̱magne̍ rā̱timu̍pasṛ̱janti̍ sū̱raya̍: |
a̱smāñca̱ tāṃśca̱ pra hi neṣi̱ vasya̱ ā bṛ̱had va̍dema vi̱dathe̍ su̱vīrā̍:
||16||13 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| agniḥ|jagatī|
ya̱jñena̍ vardhata jā̱tave̍dasama̱gniṃ ya̍jadhvaṃ ha̱viṣā̱ tanā̍ gi̱rā |
sa̱mi̱dhā̱naṃ su̍pra̱yasa̱ṃ sva̍rṇaraṃ dyu̱kṣaṃ hotā̍raṃ vṛ̱jane̍ṣu dhū̱rṣada̍m
||1||a̱bhi tvā̱ naktī̍ru̱ṣaso̍ vavāśi̱re 'gne̍ va̱tsaṃ na svasa̍reṣu dhe̱nava̍: |
di̱va i̱veda̍ra̱tirmānu̍ṣā yu̱gā kṣapo̍ bhāsi puruvāra sa̱ṃyata̍:
||2||taṃ de̱vā bu̱dhne raja̍saḥ su̱daṃsa̍saṃ di̱vaspṛ̍thi̱vyora̍ra̱tiṃ nye̍rire |
ratha̍miva̱ vedya̍ṃ śu̱kraśo̍ciṣama̱gniṃ mi̱traṃ na kṣi̱tiṣu̍ pra̱śaṃsya̍m
||3||tamu̱kṣamā̍ṇa̱ṃ raja̍si̱ sva ā dame̍ ca̱ndrami̍va su̱ruca̍ṃ hvā̱ra ā da̍dhuḥ |
pṛśnyā̍: pata̱raṃ ci̱taya̍ntama̱kṣabhi̍: pā̱tho na pā̱yuṃ jana̍sī u̱bhe anu̍
||4||sa hotā̱ viśva̱ṃ pari̍ bhūtvadhva̱raṃ tamu̍ ha̱vyairmanu̍ṣa ṛñjate gi̱rā |
hi̱ri̱śi̱pro vṛ̍dhasā̱nāsu̱ jarbhu̍ra̱d dyaurna stṛbhi̍ścitaya̱d roda̍sī̱ anu̍
||5||sa no̍ re̱vat sa̍midhā̱naḥ sva̱staye̍ saṃdada̱svān ra̱yima̱smāsu̍ dīdihi |
ā na̍: kṛṇuṣva suvi̱tāya̱ roda̍sī̱ agne̍ ha̱vyā manu̍ṣo deva vī̱taye̍
||6||dā no̍ agne bṛha̱to dāḥ sa̍ha̱sriṇo̍ du̱ro na vāja̱ṃ śrutyā̱ apā̍ vṛdhi |
prācī̱ dyāvā̍pṛthi̱vī brahma̍ṇā kṛdhi̱ sva1rṇa śu̱kramu̱ṣaso̱ vi di̍dyutaḥ
||7||sa i̍dhā̱na u̱ṣaso̱ rāmyā̱ anu̱ sva1rṇa dī̍dedaru̱ṣeṇa̍ bhā̱nunā̍ |
hotrā̍bhira̱gnirmanu̍ṣaḥ svadhva̱ro rājā̍ vi̱śāmati̍thi̱ścāru̍rā̱yave̍
||8||e̱vā no̍ agne a̱mṛte̍ṣu pūrvya̱ dhīṣpī̍pāya bṛ̱had di̍veṣu̱ mānu̍ṣā |
duhā̍nā dhe̱nurvṛ̱jane̍ṣu kā̱rave̱ tmanā̍ śa̱tina̍ṃ puru̱rūpa̍mi̱ṣaṇi̍
||9||va̱yama̍gne̱ arva̍tā vā su̱vīrya̱ṃ brahma̍ṇā vā citayemā̱ janā̱m̐ ati̍ |
a̱smāka̍ṃ dyu̱mnamadhi̱ pañca̍ kṛ̱ṣṭiṣū̱ccā sva1rṇa śu̍śucīta du̱ṣṭara̍m
||10||sa no̍ bodhi sahasya pra̱śaṃsyo̱ yasmi̍n tsujā̱tā i̱ṣaya̍nta sū̱raya̍: |
yama̍gne ya̱jñamu̍pa̱yanti̍ vā̱jino̱ nitye̍ to̱ke dī̍di̱vāṃsa̱ṃ sve dame̍
||11||u̱bhayā̍so jātavedaḥ syāma te sto̱tāro̍ agne sū̱raya̍śca̱ śarma̍ṇi |
vasvo̍ rā̱yaḥ pu̍ruśca̱ndrasya̱ bhūya̍saḥ pra̱jāva̍taḥ svapa̱tyasya̍ śagdhi naḥ
||12||ye sto̱tṛbhyo̱ goa̍grā̱maśva̍peśasa̱magne̍ rā̱timu̍pasṛ̱janti̍ sū̱raya̍: |
a̱smāñca̱ tāṃśca̱ pra hi neṣi̱ vasya̱ ā bṛ̱had va̍dema vi̱dathe̍ su̱vīrā̍:
||13||11 gṛtsamada(āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| āprīsūktaṃ- (1 idhmaḥ samiddho'gnirvā, 2 narāśaṃsaḥ, 3 il̤aḥ, 4 barhiḥ, 5 devīrdvāraḥ, 6 uṣāsānaktā, 7 daivyo hotārau pracetasau, 8 tisro devyaḥsarasvatīl̤ābhāratyaḥ, 9 tvaṣṭā, 10 vanaspatiḥ, 11 svāhākṛtaya,) | triṣṭup, jagatī|
sami̍ddho a̱gnirnihi̍taḥ pṛthi̱vyāṃ pra̱tyaṅ viśvā̍ni̱ bhuva̍nānyasthāt |
hotā̍ pāva̱kaḥ pra̱diva̍: sume̱dhā de̱vo de̱vān ya̍jatva̱gnirarha̍n
||1||narā̱śaṃsa̱: prati̱ dhāmā̍nya̱ñjan ti̱sro diva̱: prati̍ ma̱hnā sva̱rciḥ |
ghṛ̱ta̱pruṣā̱ mana̍sā ha̱vyamu̱ndan mū̱rdhanya̱jñasya̱ sama̍naktu de̱vān
||2||ī̱l̤i̱to a̍gne̱ mana̍sā no̱ arha̍n de̱vān ya̍kṣi̱ mānu̍ṣā̱tpūrvo̍ a̱dya |
sa ā va̍ha ma̱rutā̱ṃ śardho̱ acyu̍ta̱mindra̍ṃ naro barhi̱ṣada̍ṃ yajadhvam
||3||deva̍ barhi̱rvardha̍mānaṃ su̱vīra̍ṃ stī̱rṇaṃ rā̱ye su̱bhara̱ṃ vedya̱syām |
ghṛ̱tenā̱ktaṃ va̍savaḥ sīdate̱daṃ viśve̍ devā ādityā ya̱jñiyā̍saḥ
||4||vi śra̍yantāmurvi̱yā hū̱yamā̍nā̱ dvāro̍ de̱vīḥ su̍prāya̱ṇā namo̍bhiḥ |
vyaca̍svatī̱rvi pra̍thantāmaju̱ryā varṇa̍ṃ punā̱nā ya̱śasa̍ṃ su̱vīra̍m
||5||sā̱dhvapā̍ṃsi sa̱natā̍ na ukṣi̱te u̱ṣāsā̱naktā̍ va̱yye̍va raṇvi̱te |
tantu̍ṃ ta̱taṃ sa̱ṃvaya̍ntī samī̱cī ya̱jñasya̱ peśa̍: su̱dughe̱ paya̍svatī
||6||daivyā̱ hotā̍rā pratha̱mā vi̱duṣṭa̍ra ṛ̱ju ya̍kṣata̱: samṛ̱cā va̱puṣṭa̍rā |
de̱vān yaja̍ntāvṛtu̱thā sama̍ñjato̱ nābhā̍ pṛthi̱vyā adhi̱ sānu̍ṣu tri̱ṣu
||7||sara̍svatī sā̱dhaya̍ntī̱ dhiya̍ṃ na̱ il̤ā̍ de̱vī bhāra̍tī vi̱śvatū̍rtiḥ |
ti̱sro de̱vīḥ sva̱dhayā̍ ba̱rhiredamacchi̍draṃ pāntu śara̱ṇaṃ ni̱ṣadya̍
||8||pi̱śaṅga̍rūpaḥ su̱bharo̍ vayo̱dhāḥ śru̱ṣṭī vī̱ro jā̍yate de̱vakā̍maḥ |
pra̱jāṃ tvaṣṭā̱ vi ṣya̍tu̱ nābhi̍ma̱sme athā̍ de̱vānā̱mapye̍tu̱ pātha̍:
||9||vana̱spati̍ravasṛ̱jannupa̍ sthāda̱gnirha̱viḥ sū̍dayāti̱ pra dhī̱bhiḥ |
tridhā̱ sama̍ktaṃ nayatu prajā̱nan de̱vebhyo̱ daivya̍: śami̱topa̍ ha̱vyam
||10||ghṛ̱taṃ mi̍mikṣe ghṛ̱tama̍sya̱ yoni̍rghṛ̱te śri̱to ghṛ̱tamva̍sya̱ dhāma̍ |
a̱nu̱ṣva̱dhamā va̍ha mā̱daya̍sva̱ svāhā̍kṛtaṃ vṛṣabha vakṣi ha̱vyam
||11||9 somāhutirbhārgavaḥ| agniḥ| triṣṭup|
hu̱ve va̍: su̱dyotmā̍naṃ suvṛ̱ktiṃ vi̱śāma̱gnimati̍thiṃ supra̱yasa̍m |
mi̱tra i̍va̱ yo di̍dhi̱ṣāyyo̱ bhūd de̱va āde̍ve̱ jane̍ jā̱tave̍dāḥ
||1||i̱maṃ vi̱dhanto̍ a̱pāṃ sa̱dhasthe̍ dvi̱tāda̍dhu̱rbhṛga̍vo vi̱kṣvā̱3yoḥ |
e̱ṣa viśvā̍nya̱bhya̍stu̱ bhūmā̍ de̱vānā̍ma̱gnira̍ra̱tirjī̱rāśva̍:
||2||a̱gniṃ de̱vāso̱ mānu̍ṣīṣu vi̱kṣu pri̱yaṃ dhu̍: kṣe̱ṣyanto̱ na mi̱tram |
sa dī̍dayaduśa̱tīrūrmyā̱ ā da̱kṣāyyo̱ yo dāsva̍te̱ dama̱ ā
||3||a̱sya ra̱ṇvā svasye̍va pu̱ṣṭiḥ saṃdṛ̍ṣṭirasya hiyā̱nasya̱ dakṣo̍: |
vi yo bhari̍bhra̱doṣa̍dhīṣu ji̱hvāmatyo̱ na rathyo̍ dodhavīti̱ vārā̍n
||4||ā yanme̱ abhva̍ṃ va̱nada̱: pana̍nto̱śigbhyo̱ nāmi̍mīta̱ varṇa̍m |
sa ci̱treṇa̍ cikite̱ raṃsu̍ bhā̱sā ju̍ju̱rvām̐ yo muhu̱rā yuvā̱ bhūt
||5||ā yo vanā̍ tātṛṣā̱ṇo na bhāti̱ vārṇa pa̱thā rathye̍va svānīt |
kṛ̱ṣṇādhvā̱ tapū̍ ra̱ṇvaści̍keta̱ dyauri̍va̱ smaya̍māno̱ nabho̍bhiḥ
||6||sa yo vyasthā̍da̱bhi dakṣa̍du̱rvīṃ pa̱śurnaiti̍ sva̱yurago̍pāḥ |
a̱gniḥ śo̱ciṣmā̍m̐ ata̱sānyu̱ṣṇan kṛ̱ṣṇavya̍thirasvadaya̱nna bhūma̍
||7||nū te̱ pūrva̱syāva̍so̱ adhī̍tau tṛ̱tīye̍ vi̱dathe̱ manma̍ śaṃsi |
a̱sme a̍gne sa̱ṃyadvī̍raṃ bṛ̱hanta̍ṃ kṣu̱manta̱ṃ vāja̍ṃ svapa̱tyaṃ ra̱yiṃ dā̍:
||8||tvayā̱ yathā̍ gṛtsama̱dāso̍ agne̱ guhā̍ va̱nvanta̱ upa̍rām̐ a̱bhi ṣyuḥ |
su̱vīrā̍so abhimāti̱ṣāha̱: smat sū̱ribhyo̍ gṛṇa̱te tad vayo̍ dhāḥ
||9||8 somāhutirbhārgavaḥ| agniḥ| anuṣṭup|
hotā̍janiṣṭa̱ ceta̍naḥ pi̱tā pi̱tṛbhya̍ ū̱taye̍ |
pra̱yakṣa̱ñjenya̱ṃ vasu̍ śa̱kema̍ vā̱jino̱ yama̍m
||1||ā yasmi̍n tsa̱pta ra̱śmaya̍sta̱tā ya̱jñasya̍ ne̱tari̍ |
ma̱nu̱ṣvad daivya̍maṣṭa̱maṃ potā̱ viśva̱ṃ tadi̍nvati
||2||da̱dha̱nve vā̱ yadī̱manu̱ voca̱d brahmā̍ṇi̱ veru̱ tat |
pari̱ viśvā̍ni̱ kāvyā̍ ne̱miśca̱krami̍vābhavat
||3||sā̱kaṃ hi śuci̍nā̱ śuci̍: praśā̱stā kratu̱nāja̍ni |
vi̱dvām̐ a̍sya vra̱tā dhru̱vā va̱yā i̱vānu̍ rohate
||4||tā a̍sya̱ varṇa̍mā̱yuvo̱ neṣṭu̍: sacanta dhe̱nava̍: |
ku̱vit ti̱sṛbhya̱ ā vara̱ṃ svasā̍ro̱ yā i̱daṃ ya̱yuḥ
||5||yadī̍ mā̱turupa̱ svasā̍ ghṛ̱taṃ bhara̱ntyasthi̍ta |
tāsā̍madhva̱ryurāga̍tau̱ yavo̍ vṛ̱ṣṭīva̍ modate
||6||svaḥ svāya̱ dhāya̍se kṛṇu̱tāmṛ̱tvigṛ̱tvija̍m |
stoma̍ṃ ya̱jñaṃ cādara̍ṃ va̱nemā̍ rari̱mā va̱yam
||7||yathā̍ vi̱dvām̐ ara̱ṃ kara̱d viśve̍bhyo yaja̱tebhya̍: |
a̱yama̍gne̱ tve api̱ yaṃ ya̱jñaṃ ca̍kṛ̱mā va̱yam
||8||8 somāhutirbhārgavaḥ| agniḥ| gāyatrī|
i̱māṃ me̍ agne sa̱midha̍mi̱māmu̍pa̱sada̍ṃ vaneḥ | i̱mā u̱ ṣu śru̍dhī̱ gira̍:
||1||a̱yā te̍ agne vidhe̱morjo̍ napā̱daśva̍miṣṭe | e̱nā sū̱ktena̍ sujāta
||2||taṃ tvā̍ gī̱rbhirgirva̍ṇasaṃ draviṇa̱syuṃ dra̍viṇodaḥ | sa̱pa̱ryema̍ sapa̱ryava̍:
||3||sa bo̍dhi sū̱rirma̱ghavā̱ vasu̍pate̱ vasu̍dāvan | yu̱yo̱dhya1smad dveṣā̍ṃsi
||4||sa no̍ vṛ̱ṣṭiṃ di̱vaspari̱ sa no̱ vāja̍mana̱rvāṇa̍m | sa na̍: saha̱sriṇī̱riṣa̍:
||5||īl̤ā̍nāyāva̱syave̱ yavi̍ṣṭha dūta no gi̱rā | yaji̍ṣṭha hota̱rā ga̍hi
||6||a̱ntarhya̍gna̱ īya̍se vi̱dvān janmo̱bhayā̍ kave | dū̱to janye̍va̱ mitrya̍:
||7||sa vi̱dvām̐ ā ca̍ piprayo̱ yakṣi̍ cikitva ānu̱ṣak | ā cā̱smin tsa̍tsi ba̱rhiṣi̍
||8||6 somāhutirbhārgavaḥ| agniḥ| gāyatrī|
śreṣṭha̍ṃ yaviṣṭha bhāra̱tā'gne̍ dyu̱manta̱mā bha̍ra | vaso̍ puru̱spṛha̍ṃ ra̱yim
||1||mā no̱ arā̍tirīśata de̱vasya̱ martya̍sya ca | parṣi̱ tasyā̍ u̱ta dvi̱ṣaḥ
||2||viśvā̍ u̱ta tvayā̍ va̱yaṃ dhārā̍ uda̱nyā̍ iva | ati̍ gāhemahi̱ dviṣa̍:
||3||śuci̍: pāvaka̱ vandyo 'gne̍ bṛ̱had vi ro̍case | tvaṃ ghṛ̱tebhi̱rāhu̍taḥ
||4||tvaṃ no̍ asi bhāra̱tā'gne̍ va̱śābhi̍ru̱kṣabhi̍: | a̱ṣṭāpa̍dībhi̱rāhu̍taḥ
||5||drva̍nnaḥ sa̱rpirā̍sutiḥ pra̱tno hotā̱ vare̍ṇyaḥ | saha̍saspu̱tro adbhu̍taḥ
||6||6 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| agniḥ|gāyatrī, 6 anuṣṭup|
vā̱ja̱yanni̍va̱ nū rathā̱n yogā̍m̐ a̱gnerupa̍ stuhi | ya̱śasta̍masya mī̱l̤ahuṣa̍:
||1||yaḥ su̍nī̱tho da̍dā̱śuṣe̍ 'ju̱ryo ja̱raya̍nna̱rim | cāru̍pratīka̱ āhu̍taḥ
||2||ya u̍ śri̱yā dame̱ṣvā do̱ṣoṣasi̍ praśa̱syate̍ | yasya̍ vra̱taṃ na mīya̍te
||3||ā yaḥ sva1rṇa bhā̱nunā̍ ci̱tro vi̱bhātya̱rciṣā̍ | a̱ñjā̱no a̱jarai̍ra̱bhi
||4||atri̱manu̍ sva̱rājya̍ma̱gnimu̱kthāni̍ vāvṛdhuḥ | viśvā̱ adhi̱ śriyo̍ dadhe
||5||a̱gnerindra̍sya̱ soma̍sya de̱vānā̍mū̱tibhi̍rva̱yam | ari̍ṣyantaḥ sacemahya̱bhi ṣyā̍ma pṛtanya̱taḥ
||6||6 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| agniḥ| triṣṭup|
ni hotā̍ hotṛ̱ṣada̍ne̱ vidā̍nastve̱ṣo dī̍di̱vām̐ a̍sadat su̱dakṣa̍: |
ada̍bdhavratapramati̱rvasi̍ṣṭhaḥ sahasrambha̱raḥ śuci̍jihvo a̱gniḥ
||1||tvaṃ dū̱tastvamu̍ naḥ para̱spāstvaṃ vasya̱ ā vṛ̍ṣabha praṇe̱tā |
agne̍ to̱kasya̍ na̱stane̍ ta̱nūnā̱mapra̍yuccha̱n dīdya̍d bodhi go̱pāḥ
||2||vi̱dhema̍ te para̱me janma̍nnagne vi̱dhema̱ stomai̱rava̍re sa̱dhasthe̍ |
yasmā̱d yone̍ru̱dāri̍thā̱ yaje̱ taṃ pra tve ha̱vīṃṣi̍ juhure̱ sami̍ddhe
||3||agne̱ yaja̍sva ha̱viṣā̱ yajī̍yāñchru̱ṣṭī de̱ṣṇama̱bhi gṛ̍ṇīhi̱ rādha̍: |
tvaṃ hyasi̍ rayi̱patī̍ rayī̱ṇāṃ tvaṃ śu̱krasya̱ vaca̍so ma̱notā̍
||4||u̱bhaya̍ṃ te̱ na kṣī̍yate vasa̱vya̍ṃ di̱vedi̍ve̱ jāya̍mānasya dasma |
kṛ̱dhi kṣu̱manta̍ṃ jari̱tāra̍magne kṛ̱dhi pati̍ṃ svapa̱tyasya̍ rā̱yaḥ
||5||sainānī̍kena suvi̱datro̍ a̱sme yaṣṭā̍ de̱vām̐ āya̍jiṣṭhaḥ sva̱sti |
ada̍bdho go̱pā u̱ta na̍: para̱spā agne̍ dyu̱madu̱ta re̱vad di̍dīhi
||6||6 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| agniḥ| triṣṭup|
jo̱hūtro̍ a̱gniḥ pra̍tha̱maḥ pi̱teve̱l̤aspa̱de manu̍ṣā̱ yat sami̍ddhaḥ |
śriya̱ṃ vasā̍no a̱mṛto̱ vice̍tā marmṛ̱jenya̍: śrava̱sya1: sa vā̱jī
||1||śrū̱yā a̱gniści̱trabhā̍nu̱rhava̍ṃ me̱ viśvā̍bhirgī̱rbhira̱mṛto̱ vice̍tāḥ |
śyā̱vā ratha̍ṃ vahato̱ rohi̍tā vo̱tāru̱ṣāha̍ cakre̱ vibhṛ̍traḥ
||2||u̱ttā̱nāyā̍majanaya̱n tsūṣū̍ta̱ṃ bhuva̍da̱gniḥ pu̍ru̱peśā̍su̱ garbha̍: |
śiri̍ṇāyāṃ cida̱ktunā̱ maho̍bhi̱rapa̍rīvṛto vasati̱ prace̍tāḥ
||3||jigha̍rmya̱gniṃ ha̱viṣā̍ ghṛ̱tena̍ pratikṣi̱yanta̱ṃ bhuva̍nāni̱ viśvā̍ |
pṛ̱thuṃ ti̍ra̱ścā vaya̍sā bṛ̱hanta̱ṃ vyaci̍ṣṭha̱mannai̍ rabha̱saṃ dṛśā̍nam
||4||ā vi̱śvata̍: pra̱tyañca̍ṃ jigharmyara̱kṣasā̱ mana̍sā̱ tajju̍ṣeta |
marya̍śrīḥ spṛha̱yadva̍rṇo a̱gnirnābhi̱mṛśe̍ ta̱nvā̱3 jarbhu̍rāṇaḥ
||5||jñe̱yā bhā̱gaṃ sa̍hasā̱no vare̍ṇa̱ tvādū̍tāso manu̱vadva̍dema |
anū̍nama̱gniṃ ju̱hvā̍ vaca̱syā ma̍dhu̱pṛca̍ṃ dhana̱sā jo̍havīmi
||6||21 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| indraḥ| virāṭ sthānā, 21 triṣṭup|
śru̱dhī hava̍mindra̱ mā ri̍ṣaṇya̱: syāma̍ te dā̱vane̱ vasū̍nām |
i̱mā hi tvāmūrjo̍ va̱rdhaya̍nti vasū̱yava̱: sindha̍vo̱ na kṣara̍ntaḥ
||1||sṛ̱jo ma̱hīri̍ndra̱ yā api̍nva̱: pari̍ṣṭhitā̱ ahi̍nā śūra pū̱rvīḥ |
ama̍rtyaṃ cid dā̱saṃ manya̍māna̱mavā̍bhinadu̱kthairvā̍vṛdhā̱naḥ
||2||u̱ktheṣvinnu śū̍ra̱ yeṣu̍ cā̱kan tstome̍ṣvindra ru̱driye̍ṣu ca |
tubhyede̱tā yāsu̍ mandasā̱naḥ pra vā̱yave̍ sisrate̱ na śu̱bhrāḥ
||3||śu̱bhraṃ nu te̱ śuṣma̍ṃ va̱rdhaya̍ntaḥ śu̱bhraṃ vajra̍ṃ bā̱hvordadhā̍nāḥ |
śu̱bhrastvami̍ndra vāvṛdhā̱no a̱sme dāsī̱rviśa̱: sūrye̍ṇa sahyāḥ
||4||guhā̍ hi̱taṃ guhya̍ṃ gū̱l̤ahama̱psvapī̍vṛtaṃ mā̱yina̍ṃ kṣi̱yanta̍m |
u̱to a̱po dyāṃ ta̍sta̱bhvāṃsa̱maha̱nnahi̍ṃ śūra vī̱rye̍ṇa
||5||stavā̱ nu ta̍ indra pū̱rvyā ma̱hānyu̱ta sta̍vāma̱ nūta̍nā kṛ̱tāni̍ |
stavā̱ vajra̍ṃ bā̱hvoru̱śanta̱ṃ stavā̱ harī̱ sūrya̍sya ke̱tū
||6||harī̱ nu ta̍ indra vā̱jaya̍ntā ghṛta̱ścuta̍ṃ svā̱rama̍svārṣṭām |
vi sa̍ma̱nā bhūmi̍raprathi̱ṣṭā'ra̍ṃsta̱ parva̍taścit sari̱ṣyan
||7||ni parva̍taḥ sā̱dyapra̍yuccha̱n tsaṃ mā̱tṛbhi̍rvāvaśā̱no a̍krān |
dū̱re pā̱re vāṇī̍ṃ va̱rdhaya̍nta̱ indre̍ṣitāṃ dha̱mani̍ṃ papratha̱n ni
||8||indro̍ ma̱hāṃ sindhu̍mā̱śayā̍naṃ māyā̱vina̍ṃ vṛ̱trama̍sphura̱nniḥ |
are̍jetā̱ṃ roda̍sī bhiyā̱ne kani̍kradato̱ vṛṣṇo̍ asya̱ vajrā̍t
||9||aro̍ravī̱d vṛṣṇo̍ asya̱ vajro 'mā̍nuṣa̱ṃ yanmānu̍ṣo ni̱jūrvā̍t |
ni mā̱yino̍ dāna̱vasya̍ mā̱yā apā̍dayat papi̱vān tsu̱tasya̍
||10||pibā̍pi̱bedi̍ndra śūra̱ soma̱ṃ manda̍ntu tvā ma̱ndina̍: su̱tāsa̍: |
pṛ̱ṇanta̍ste ku̱kṣī va̍rdhayantvi̱tthā su̱taḥ pau̱ra indra̍māva
||11||tve i̱ndrāpya̍bhūma̱ viprā̱ dhiya̍ṃ vanema ṛta̱yā sapa̍ntaḥ |
a̱va̱syavo̍ dhīmahi̱ praśa̍stiṃ sa̱dyaste̍ rā̱yo dā̱vane̍ syāma
||12||syāma̱ te ta̍ indra̱ ye ta̍ ū̱tī a̍va̱syava̱ ūrja̍ṃ va̱rdhaya̍ntaḥ |
śu̱ṣminta̍ma̱ṃ yaṃ cā̱kanā̍ma devā̱'sme ra̱yiṃ rā̍si vī̱rava̍ntam
||13||rāsi̱ kṣaya̱ṃ rāsi̍ mi̱trama̱sme rāsi̱ śardha̍ indra̱ māru̍taṃ naḥ |
sa̱joṣa̍so̱ ye ca̍ mandasā̱nāḥ pra vā̱yava̍: pā̱ntyagra̍ṇītim
||14||vyantvinnu yeṣu̍ mandasā̱nastṛ̱pat soma̍ṃ pāhi dra̱hyadi̍ndra |
a̱smān tsu pṛ̱tsvā ta̍ru̱trā'va̍rdhayo̱ dyāṃ bṛ̱hadbhi̍ra̱rkaiḥ
||15||bṛ̱hanta̱ innu ye te̍ tarutro̱kthebhi̍rvā su̱mnamā̱vivā̍sān |
stṛ̱ṇā̱nāso̍ ba̱rhiḥ pa̱styā̍va̱ttvotā̱ idi̍ndra̱ vāja̍magman
||16||u̱greṣvinnu śū̍ra mandasā̱nastrika̍drukeṣu pāhi̱ soma̍mindra |
pra̱dodhu̍va̱cchmaśru̍ṣu prīṇā̱no yā̱hi hari̍bhyāṃ su̱tasya̍ pī̱tim
||17||dhi̱ṣvā śava̍: śūra̱ yena̍ vṛ̱trama̱vābhi̍na̱d dānu̍maurṇavā̱bham |
apā̍vṛṇo̱rjyoti̱rāryā̍ya̱ ni sa̍vya̱taḥ sā̍di̱ dasyu̍rindra
||18||sane̍ma̱ ye ta̍ ū̱tibhi̱stara̍nto̱ viśvā̱: spṛdha̱ ārye̍ṇa̱ dasyū̍n |
a̱smabhya̱ṃ tat tvā̱ṣṭraṃ vi̱śvarū̍pa̱mara̍ndhayaḥ sā̱khyasya̍ tri̱tāya̍
||19||a̱sya su̍vā̱nasya̍ ma̱ndina̍stri̱tasya̱ nyarbu̍daṃ vāvṛdhā̱no a̍staḥ |
ava̍rtaya̱t sūryo̱ na ca̱kraṃ bhi̱nad va̱lamindro̱ aṅgi̍rasvān
||20||15 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| indraḥ| triṣṭup|
yo jā̱ta e̱va pra̍tha̱mo mana̍svān de̱vo de̱vān kratu̍nā pa̱ryabhū̍ṣat |
yasya̱ śuṣmā̱d roda̍sī̱ abhya̍setāṃ nṛ̱mṇasya̍ ma̱hnā sa ja̍nāsa̱ indra̍:
||1||yaḥ pṛ̍thi̱vīṃ vyatha̍mānā̱madṛ̍ṃha̱d yaḥ parva̍tā̱n praku̍pitā̱m̐ ara̍mṇāt |
yo a̱ntari̍kṣaṃ vima̱me varī̍yo̱ yo dyāmasta̍bhnā̱t sa ja̍nāsa̱ indra̍:
||2||yo ha̱tvāhi̱mari̍ṇāt sa̱pta sindhū̱n yo gā u̱dāja̍dapa̱dhā va̱lasya̍ |
yo aśma̍nora̱ntara̱gniṃ ja̱jāna̍ sa̱ṃvṛk sa̱matsu̱ sa ja̍nāsa̱ indra̍:
||3||yene̱mā viśvā̱ cyava̍nā kṛ̱tāni̱ yo dāsa̱ṃ varṇa̱madha̍ra̱ṃ guhāka̍: |
śva̱ghnīva̱ yo ji̍gī̱vām̐ la̱kṣamāda̍da̱ryaḥ pu̱ṣṭāni̱ sa ja̍nāsa̱ indra̍:
||4||yaṃ smā̍ pṛ̱cchanti̱ kuha̱ seti̍ gho̱ramu̱temā̍hu̱rnaiṣo a̱stītye̍nam |
so a̱ryaḥ pu̱ṣṭīrvija̍ i̱vā mi̍nāti̱ śrada̍smai dhatta̱ sa ja̍nāsa̱ indra̍:
||5||yo ra̱dhrasya̍ codi̱tā yaḥ kṛ̱śasya̱ yo bra̱hmaṇo̱ nādha̍mānasya kī̱reḥ |
yu̱ktagrā̍vṇo̱ yo'vi̱tā su̍śi̱praḥ su̱taso̍masya̱ sa ja̍nāsa̱ indra̍:
||6||yasyāśvā̍saḥ pra̱diśi̱ yasya̱ gāvo̱ yasya̱ grāmā̱ yasya̱ viśve̱ rathā̍saḥ |
yaḥ sūrya̱ṃ ya u̱ṣasa̍ṃ ja̱jāna̱ yo a̱pāṃ ne̱tā sa ja̍nāsa̱ indra̍:
||7||yaṃ kranda̍sī saṃya̱tī vi̱hvaye̍te̱ pare'va̍ra u̱bhayā̍ a̱mitrā̍: |
sa̱mā̱naṃ ci̱d ratha̍mātasthi̱vāṃsā̱ nānā̍ havete̱ sa ja̍nāsa̱ indra̍:
||8||yasmā̱nna ṛ̱te vi̱jaya̍nte̱ janā̍so̱ yaṃ yudhya̍mānā̱ ava̍se̱ hava̍nte |
yo viśva̍sya prati̱māna̍ṃ ba̱bhūva̱ yo a̍cyuta̱cyut sa ja̍nāsa̱ indra̍:
||9||yaḥ śaśva̍to̱ mahyeno̱ dadhā̍nā̱nama̍nyamānā̱ñcharvā̍ ja̱ghāna̍ |
yaḥ śardha̍te̱ nānu̱dadā̍ti śṛ̱dhyāṃ yo dasyo̍rha̱ntā sa ja̍nāsa̱ indra̍:
||10||yaḥ śamba̍ra̱ṃ parva̍teṣu kṣi̱yanta̍ṃ catvāri̱ṃśyāṃ śa̱radya̱nvavi̍ndat |
o̱jā̱yamā̍na̱ṃ yo ahi̍ṃ ja̱ghāna̱ dānu̱ṃ śayā̍na̱ṃ sa ja̍nāsa̱ indra̍:
||11||yaḥ sa̱ptara̍śmirvṛṣa̱bhastuvi̍ṣmāna̱vāsṛ̍ja̱t sarta̍ve sa̱pta sindhū̍n |
yo rau̍hi̱ṇamasphu̍ra̱d vajra̍bāhu̱rdyāmā̱roha̍nta̱ṃ sa ja̍nāsa̱ indra̍:
||12||dyāvā̍ cidasmai pṛthi̱vī na̍mete̱ śuṣmā̍ccidasya̱ parva̍tā bhayante |
yaḥ so̍ma̱pā ni̍ci̱to vajra̍bāhu̱ryo vajra̍hasta̱: sa ja̍nāsa̱ indra̍:
||13||yaḥ su̱nvanta̱mava̍ti̱ yaḥ paca̍nta̱ṃ yaḥ śaṃsa̍nta̱ṃ yaḥ śa̍śamā̱namū̱tī |
yasya̱ brahma̱ vardha̍na̱ṃ yasya̱ somo̱ yasye̱daṃ rādha̱: sa ja̍nāsa̱ indra̍:
||14||yaḥ su̍nva̱te paca̍te du̱dhra ā ci̱d vāja̱ṃ darda̍rṣi̱ sa kilā̍si sa̱tyaḥ |
va̱yaṃ ta̍ indra vi̱śvaha̍ pri̱yāsa̍: su̱vīrā̍so vi̱datha̱mā va̍dema
||15||13 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| indraḥ| jagatī, 13 triṣṭup|
ṛ̱turjani̍trī̱ tasyā̍ a̱paspari̍ ma̱kṣū jā̱ta āvi̍śa̱d yāsu̱ vardha̍te |
tadā̍ha̱nā a̍bhavat pi̱pyuṣī̱ payo̱ṃ 'śoḥ pī̱yūṣa̍ṃ pratha̱maṃ tadu̱kthya̍m
||1||sa̱dhrīmā ya̍nti̱ pari̱ bibhra̍tī̱: payo̍ vi̱śvapsnyā̍ya̱ pra bha̍ranta̱ bhoja̍nam |
sa̱mā̱no adhvā̍ pra̱vatā̍manu̱ṣyade̱ yastākṛ̍ṇoḥ pratha̱maṃ sāsyu̱kthya̍:
||2||anveko̍ vadati̱ yad dadā̍ti̱ tad rū̱pā mi̱nantada̍pā̱ eka̍ īyate |
viśvā̱ eka̍sya vi̱nuda̍stitikṣate̱ yastākṛ̍ṇoḥ pratha̱maṃ sāsyu̱kthya̍:
||3||pra̱jābhya̍: pu̱ṣṭiṃ vi̱bhaja̍nta āsate ra̱yimi̍va pṛ̱ṣṭhaṃ pra̱bhava̍ntamāya̱te |
asi̍nva̱n daṃṣṭrai̍: pi̱tura̍tti̱ bhoja̍na̱ṃ yastākṛ̍ṇoḥ pratha̱maṃ sāsyu̱kthya̍:
||4||adhā̍kṛṇoḥ pṛthi̱vīṃ sa̱ṃdṛśe̍ di̱ve yo dhau̍tī̱nāma̍hiha̱nnāri̍ṇak pa̱thaḥ |
taṃ tvā̱ stome̍bhiru̱dabhi̱rna vā̱jina̍ṃ de̱vaṃ de̱vā a̍jana̱n tsāsyu̱kthya̍:
||5||yo bhoja̍naṃ ca̱ daya̍se ca̱ vardha̍namā̱rdrādā śuṣka̱ṃ madhu̍mad du̱dohi̍tha |
sa śe̍va̱dhiṃ ni da̍dhiṣe vi̱vasva̍ti̱ viśva̱syaika̍ īśiṣe̱ sāsyu̱kthya̍:
||6||yaḥ pu̱ṣpiṇī̍śca pra̱sva̍śca̱ dharma̱ṇā 'dhi̱ dāne̱ vya1vanī̱radhā̍rayaḥ |
yaścāsa̍mā̱ aja̍no di̱dyuto̍ di̱va u̱rurū̱rvām̐ a̱bhita̱: sāsyu̱kthya̍:
||7||yo nā̍rma̱raṃ sa̱hava̍su̱ṃ niha̍ntave pṛ̱kṣāya̍ ca dā̱save̍śāya̱ cāva̍haḥ |
ū̱rjaya̍ntyā̱ apa̍riviṣṭamā̱sya̍mu̱taivādya pu̍rukṛ̱t sāsyu̱kthya̍:
||8||śa̱taṃ vā̱ yasya̱ daśa̍ sā̱kamādya̱ eka̍sya śru̱ṣṭau yaddha̍ co̱damāvi̍tha |
a̱ra̱jjau dasyū̱n tsamu̍nabda̱bhīta̍ye suprā̱vyo̍ abhava̱: sāsyu̱kthya̍:
||9||viśvedanu̍ rodha̱nā a̍sya̱ pauṃsya̍ṃ da̱dura̍smai dadhi̱re kṛ̱tnave̱ dhana̍m |
ṣal̤a̍stabhnā vi̱ṣṭira̱: pañca̍ sa̱ṃdṛśa̱: pari̍ pa̱ro a̍bhava̱: sāsyu̱kthya̍:
||10||su̱pra̱vā̱ca̱naṃ tava̍ vīra vī̱ryaṃ1 yadeke̍na̱ kratu̍nā vi̱ndase̱ vasu̍ |
jā̱tūṣṭhi̍rasya̱ pra vaya̱: saha̍svato̱ yā ca̱kartha̱ sendra̱ viśvā̍syu̱kthya̍:
||11||ara̍maya̱: sara̍pasa̱starā̍ya̱ kaṃ tu̱rvīta̍ye ca va̱yyā̍ya ca sru̱tim |
nī̱cā santa̱muda̍nayaḥ parā̱vṛja̱ṃ prāndhaṃ śro̱ṇaṃ śra̱vaya̱n tsāsyu̱kthya̍:
||12||a̱smabhya̱ṃ tad va̍so dā̱nāya̱ rādha̱: sama̍rthayasva ba̱hu te̍ vasa̱vya̍m |
indra̱ yacci̱traṃ śra̍va̱syā anu̱ dyūn bṛ̱hadva̍dema vi̱dathe̍ su̱vīrā̍:
||13||12 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| indraḥ| triṣṭup|
adhva̍ryavo̱ bhara̱tendrā̍ya̱ soma̱māma̍trebhiḥ siñcatā̱ madya̱mandha̍: |
kā̱mī hi vī̱raḥ sada̍masya pī̱tiṃ ju̱hota̱ vṛṣṇe̱ tadide̱ṣa va̍ṣṭi
||1||adhva̍ryavo̱ yo a̱po va̍vri̱vāṃsa̍ṃ vṛ̱traṃ ja̱ghānā̱śanye̍va vṛ̱kṣam |
tasmā̍ e̱taṃ bha̍rata tadva̱śāya̍m̐ e̱ṣa indro̍ arhati pī̱tima̍sya
||2||adhva̍ryavo̱ yo dṛbhī̍kaṃ ja̱ghāna̱ yo gā u̱dāja̱dapa̱ hi va̱laṃ vaḥ |
tasmā̍ e̱tama̱ntari̍kṣe̱ na vāta̱mindra̱ṃ somai̱rorṇu̍ta̱ jūrna vastrai̍:
||3||adhva̍ryavo̱ ya ura̍ṇaṃ ja̱ghāna̱ nava̍ ca̱khvāṃsa̍ṃ nava̱tiṃ ca̍ bā̱hūn |
yo arbu̍da̱mava̍ nī̱cā ba̍bā̱dhe tamindra̱ṃ soma̍sya bhṛ̱the hi̍nota
||4||adhva̍ryavo̱ yaḥ svaśna̍ṃ ja̱ghāna̱ yaḥ śuṣṇa̍ma̱śuṣa̱ṃ yo vya̍ṃsam |
yaḥ pipru̱ṃ namu̍ci̱ṃ yo ru̍dhi̱krāṃ tasmā̱ indrā̱yāndha̍so juhota
||5||adhva̍ryavo̱ yaḥ śa̱taṃ śamba̍rasya̱ puro̍ bi̱bhedāśma̍neva pū̱rvīḥ |
yo va̱rcina̍: śa̱tamindra̍: sa̱hasra̍ma̱pāva̍pa̱d bhara̍tā̱ soma̍masmai
||6||adhva̍ryavo̱ yaḥ śa̱tamā sa̱hasra̱ṃ bhūmyā̍ u̱pasthe'va̍pajjagha̱nvān |
kutsa̍syā̱yora̍tithi̱gvasya̍ vī̱rān nyāvṛ̍ṇa̱g bhara̍tā̱ soma̍masmai
||7||adhva̍ryavo̱ yanna̍raḥ kā̱mayā̍dhve śru̱ṣṭī vaha̍nto naśathā̱ tadindre̍ |
gabha̍stipūtaṃ bharata śru̱tāyendrā̍ya̱ soma̍ṃ yajyavo juhota
||8||adhva̍ryava̱: karta̍nā śru̱ṣṭima̍smai̱ vane̱ nipū̍ta̱ṃ vana̱ unna̍yadhvam |
ju̱ṣā̱ṇo hastya̍ma̱bhi vā̍vaśe va̱ indrā̍ya̱ soma̍ṃ madi̱raṃ ju̍hota
||9||adhva̍ryava̱: paya̱sodha̱ryathā̱ goḥ some̍bhirīṃ pṛṇatā bho̱jamindra̍m |
vedā̱hama̍sya̱ nibhṛ̍taṃ ma e̱tad ditsa̍nta̱ṃ bhūyo̍ yaja̱taści̍keta
||10||adhva̍ryavo̱ yo di̱vyasya̱ vasvo̱ yaḥ pārthi̍vasya̱ kṣamya̍sya̱ rājā̍ |
tamūrda̍ra̱ṃ na pṛ̍ṇatā̱ yave̱nendra̱ṃ some̍bhi̱stadapo̍ vo astu
||11||a̱smabhya̱ṃ tad va̍so dā̱nāya̱ rādha̱: sama̍rthayasva ba̱hu te̍ vasa̱vya̍m |
indra̱ yacci̱traṃ śra̍va̱syā anu̱ dyūnbṛ̱hadva̍dema vi̱dathe̍ su̱vīrā̍:
||12||10 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| indraḥ| triṣṭup|
pra ghā̱ nva̍sya maha̱to ma̱hāni̍ sa̱tyā sa̱tyasya̱ kara̍ṇāni vocam |
trika̍drukeṣvapibat su̱tasyā̱sya made̱ ahi̱mindro̍ jaghāna
||1||a̱va̱ṃśe dyāma̍stabhāyad bṛ̱hanta̱mā roda̍sī apṛṇada̱ntari̍kṣam |
sa dhā̍rayat pṛthi̱vīṃ pa̱pratha̍cca̱ soma̍sya̱ tā mada̱ indra̍ścakāra
||2||sadme̍va̱ prāco̱ vi mi̍māya̱ mānai̱rvajre̍ṇa̱ khānya̍tṛṇanna̱dīnā̍m |
vṛthā̍sṛjat pa̱thibhi̍rdīrghayā̱thaiḥ soma̍sya̱ tā mada̱ indra̍ścakāra
||3||sa pra̍vo̱l̤ahṛn pa̍ri̱gatyā̍ da̱bhīte̱rviśva̍madhā̱gāyu̍dhami̱ddhe a̱gnau |
saṃ gobhi̱raśvai̍rasṛja̱d rathe̍bhi̱: soma̍sya̱ tā mada̱ indra̍ścakāra
||4||sa ī̍ṃ ma̱hīṃ dhuni̱meto̍raramṇā̱t so a̍snā̱tṝna̍pārayat sva̱sti |
ta u̱tsnāya̍ ra̱yima̱bhi pra ta̍sthu̱: soma̍sya̱ tā mada̱ indra̍ścakāra
||5||soda̍ñca̱ṃ sindhu̍mariṇānmahi̱tvā vajre̱ṇāna̍ u̱ṣasa̱: saṃ pi̍peṣa |
a̱ja̱vaso̍ ja̱vinī̍bhirvivṛ̱ścan tsoma̍sya̱ tā mada̱ indra̍ścakāra
||6||sa vi̱dvām̐ a̍pago̱haṃ ka̱nīnā̍mā̱virbhava̱nnuda̍tiṣṭhat parā̱vṛk |
prati̍ śro̱ṇaḥ sthā̱dvya1naga̍caṣṭa̱ soma̍sya̱ tā mada̱ indra̍ścakāra
||7||bhi̱nad va̱lamaṅgi̍robhirgṛṇā̱no vi parva̍tasya dṛṃhi̱tānyai̍rat |
ri̱ṇagrodhā̍ṃsi kṛ̱trimā̍ṇyeṣā̱ṃ soma̍sya̱ tā mada̱ indra̍ścakāra
||8||svapne̍nā̱bhyupyā̱ cumu̍ri̱ṃ dhuni̍ṃ ca ja̱ghantha̱ dasyu̱ṃ pra da̱bhīti̍māvaḥ |
ra̱mbhī ci̱datra̍ vivide̱ hira̍ṇya̱ṃ soma̍sya̱ tā mada̱ indra̍ścakāra
||9||nū̱naṃ sā te̱ prati̱ vara̍ṃ jari̱tre du̍hī̱yadi̍ndra̱ dakṣi̍ṇā ma̱ghonī̍ |
śikṣā̍ sto̱tṛbhyo̱ māti̍ dha̱gbhago̍ no bṛ̱had va̍dema vi̱dathe̍ su̱vīrā̍:
||10||9 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| indraḥ| jagatī, 9 triṣṭup|
pra va̍: sa̱tāṃ jyeṣṭha̍tamāya suṣṭu̱tima̱gnāvi̍va samidhā̱ne ha̱virbha̍re |
indra̍maju̱ryaṃ ja̱raya̍ntamukṣi̱taṃ sa̱nād yuvā̍na̱mava̍se havāmahe
||1||yasmā̱dindrā̍d bṛha̱taḥ kiṃ ca̱nemṛ̱te viśvā̍nyasmi̱n tsaṃbhṛ̱tādhi̍ vī̱ryā̍ |
ja̱ṭhare̱ soma̍ṃ ta̱nvī̱3 saho̱ maho̱ haste̱ vajra̱ṃ bhara̍ti śī̱rṣaṇi̱ kratu̍m
||2||na kṣo̱ṇībhyā̍ṃ pari̱bhve̍ ta indri̱yaṃ na sa̍mu̱draiḥ parva̍tairindra te̱ ratha̍: |
na te̱ vajra̱manva̍śnoti̱ kaśca̱na yadā̱śubhi̱: pata̍si̱ yoja̍nā pu̱ru
||3||viśve̱ hya̍smai yaja̱tāya̍ dhṛ̱ṣṇave̱ kratu̱ṃ bhara̍nti vṛṣa̱bhāya̱ saśca̍te |
vṛṣā̍ yajasva ha̱viṣā̍ vi̱duṣṭa̍ra̱: pibe̍ndra̱ soma̍ṃ vṛṣa̱bheṇa̍ bhā̱nunā̍
||4||vṛṣṇa̱: kośa̍: pavate̱ madhva̍ ū̱rmirvṛ̍ṣa̱bhānnā̍ya vṛṣa̱bhāya̱ pāta̍ve |
vṛṣa̍ṇādhva̱ryū vṛ̍ṣa̱bhāso̱ adra̍yo̱ vṛṣa̍ṇa̱ṃ soma̍ṃ vṛṣa̱bhāya̍ suṣvati
||5||vṛṣā̍ te̱ vajra̍ u̱ta te̱ vṛṣā̱ ratho̱ vṛṣa̍ṇā̱ harī̍ vṛṣa̱bhāṇyāyu̍dhā |
vṛṣṇo̱ mada̍sya vṛṣabha̱ tvamī̍śiṣa̱ indra̱ soma̍sya vṛṣa̱bhasya̍ tṛpṇuhi
||6||pra te̱ nāva̱ṃ na sama̍ne vaca̱syuva̱ṃ brahma̍ṇā yāmi̱ sava̍neṣu̱ dādhṛ̍ṣiḥ |
ku̱vinno̍ a̱sya vaca̍so ni̱bodhi̍ṣa̱dindra̱mutsa̱ṃ na vasu̍naḥ sicāmahe
||7||pu̱rā sa̍mbā̱dhāda̱bhyā va̍vṛtsva no dhe̱nurna va̱tsaṃ yava̍sasya pi̱pyuṣī̍ |
sa̱kṛtsu te̍ suma̱tibhi̍: śatakrato̱ saṃ patnī̍bhi̱rna vṛṣa̍ṇo nasīmahi
||8||nū̱naṃ sā te̱ prati̱ vara̍ṃ jari̱tre du̍hī̱yadi̍ndra̱ dakṣi̍ṇā ma̱ghonī̍ |
śikṣā̍ sto̱tṛbhyo̱ māti̍ dha̱gbhago̍ no bṛ̱had va̍dema vi̱dathe̍ su̱vīrā̍:
||9||9 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| indraḥ| jagatī, 8-9 triṣṭup|
tada̍smai̱ navya̍maṅgira̱svada̍rcata̱ śuṣmā̱ yada̍sya pra̱tnatho̱dīra̍te |
viśvā̱ yad go̱trā saha̍sā̱ parī̍vṛtā̱ made̱ soma̍sya dṛṃhi̱tānyaira̍yat
||1||sa bhū̍tu̱ yo ha̍ pratha̱māya̱ dhāya̍sa̱ ojo̱ mimā̍no mahi̱māna̱māti̍rat |
śūro̱ yo yu̱tsu ta̱nva̍ṃ pari̱vyata̍ śī̱rṣaṇi̱ dyāṃ ma̍hi̱nā pratya̍muñcata
||2||adhā̍kṛṇoḥ pratha̱maṃ vī̱rya̍ṃ ma̱had yada̱syāgre̱ brahma̍ṇā̱ śuṣma̱maira̍yaḥ |
ra̱the̱ṣṭhena̱ harya̍śvena̱ vicyu̍tā̱: pra jī̱raya̍: sisrate sa̱dhrya1kpṛtha̍k
||3||adhā̱ yo viśvā̱ bhuva̍nā̱bhi ma̱jmane̍śāna̱kṛt prava̍yā a̱bhyava̍rdhata |
ād roda̍sī̱ jyoti̍ṣā̱ vahni̱rāta̍no̱t sīvya̱n tamā̍ṃsi̱ dudhi̍tā̱ sama̍vyayat
||4||sa prā̱cīnā̱n parva̍tān dṛṃha̱doja̍sā 'dharā̱cīna̍makṛṇoda̱pāmapa̍: |
adhā̍rayat pṛthi̱vīṃ vi̱śvadhā̍yasa̱masta̍bhnānmā̱yayā̱ dyāma̍va̱srasa̍:
||5||sāsmā̱ ara̍ṃ bā̱hubhyā̱ṃ yaṃ pi̱tākṛ̍ṇo̱dviśva̍smā̱dā ja̱nuṣo̱ veda̍sa̱spari̍ |
yenā̍ pṛthi̱vyāṃ ni krivi̍ṃ śa̱yadhyai̱ vajre̍ṇa ha̱tvyavṛ̍ṇak tuvi̱ṣvaṇi̍:
||6||a̱mā̱jūri̍va pi̱troḥ sacā̍ sa̱tī sa̍mā̱nādā sada̍sa̱stvāmi̍ye̱ bhaga̍m |
kṛ̱dhi pra̍ke̱tamupa̍ mā̱syā bha̍ra da̱ddhi bhā̱gaṃ ta̱nvo̱3 yena̍ mā̱maha̍:
||7||bho̱jaṃ tvāmi̍ndra va̱yaṃ hu̍vema da̱diṣṭvami̱ndrāpā̍ṃsi̱ vājā̍n |
a̱vi̱ḍḍhī̍ndra ci̱trayā̍ na ū̱tī kṛ̱dhi vṛ̍ṣannindra̱ vasya̍so naḥ
||8||nū̱naṃ sā te̱ prati̱ vara̍ṃ jari̱tre du̍hī̱yadi̍ndra̱ dakṣi̍ṇā ma̱ghonī̍ |
śikṣā̍ sto̱tṛbhyo̱ māti̍ dha̱gbhago̍ no bṛ̱had va̍dema vi̱dathe̍ su̱vīrā̍:
||9||9 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| indraḥ| triṣṭup|
prā̱tā ratho̱ navo̍ yoji̱ sasni̱ścatu̍ryugastrika̱śaḥ sa̱ptara̍śmiḥ |
daśā̍ritro manu̱ṣya̍: sva̱rṣāḥ sa i̱ṣṭibhi̍rma̱tibhī̱ raṃhyo̍ bhūt
||1||sāsmā̱ ara̍ṃ pratha̱maṃ sa dvi̱tīya̍mu̱to tṛ̱tīya̱ṃ manu̍ṣa̱: sa hotā̍ |
a̱nyasyā̱ garbha̍ma̱nya ū̍ jananta̱ so a̱nyebhi̍: sacate̱ jenyo̱ vṛṣā̍
||2||harī̱ nu ka̱ṃ ratha̱ indra̍sya yojamā̱yai sū̱ktena̱ vaca̍sā̱ nave̍na |
mo ṣu tvāmatra̍ ba̱havo̱ hi viprā̱ ni rī̍rama̱n yaja̍mānāso a̱nye
||3||ā dvābhyā̱ṃ hari̍bhyāmindra yā̱hyā ca̱turbhi̱rā ṣa̱ḍbhirhū̱yamā̍naḥ |
āṣṭā̱bhirda̱śabhi̍: soma̱peya̍ma̱yaṃ su̱taḥ su̍makha̱ mā mṛdha̍skaḥ
||4||ā vi̍ṃśa̱tyā tri̱ṃśatā̍ yāhya̱rvāṅā ca̍tvāri̱ṃśatā̱ hari̍bhiryujā̱naḥ |
ā pa̍ñcā̱śatā̍ su̱rathe̍bhiri̱ndrā '' ṣa̱ṣṭyā sa̍pta̱tyā so̍ma̱peya̍m
||5||āśī̱tyā na̍va̱tyā yā̍hya̱rvāṅā śa̱tena̱ hari̍bhiru̱hyamā̍naḥ |
a̱yaṃ hi te̍ śu̱naho̍treṣu̱ soma̱ indra̍ tvā̱yā pari̍ṣikto̱ madā̍ya
||6||mama̱ brahme̍ndra yā̱hyacchā̱ viśvā̱ harī̍ dhu̱ri dhi̍ṣvā̱ ratha̍sya |
pu̱ru̱trā hi vi̱havyo̍ ba̱bhūthā̱smiñchū̍ra̱ sava̍ne mādayasva
||7||na ma̱ indre̍ṇa sa̱khyaṃ vi yo̍ṣada̱smabhya̍masya̱ dakṣi̍ṇā duhīta |
upa̱ jyeṣṭhe̱ varū̍the̱ gabha̍stau prā̱yeprā̍ye jigī̱vāṃsa̍: syāma
||8||nū̱naṃ sā te̱ prati̱ vara̍ṃ jari̱tre du̍hī̱yadi̍ndra̱ dakṣi̍ṇā ma̱ghonī̍ |
śikṣā̍ sto̱tṛbhyo̱ māti̍ dha̱gbhago̍ no bṛ̱had va̍dema vi̱dathe̍ su̱vīrā̍:
||9||9 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| indraḥ| triṣṭup|
apā̍yya̱syāndha̍so̱ madā̍ya̱ manī̍ṣiṇaḥ suvā̱nasya̱ praya̍saḥ |
yasmi̱nnindra̍: pra̱divi̍ vāvṛdhā̱na oko̍ da̱dhe bra̍hma̱ṇyanta̍śca̱ nara̍:
||1||a̱sya ma̍ndā̱no madhvo̱ vajra̍ha̱sto 'hi̱mindro̍ arṇo̱vṛta̱ṃ vi vṛ̍ścat |
pra yad vayo̱ na svasa̍rā̱ṇyacchā̱ prayā̍ṃsi ca na̱dīnā̱ṃ cakra̍manta
||2||sa māhi̍na̱ indro̱ arṇo̍ a̱pāṃ praira̍yadahi̱hācchā̍ samu̱dram |
aja̍naya̱t sūrya̍ṃ vi̱dadgā a̱ktunāhnā̍ṃ va̱yunā̍ni sādhat
||3||so a̍pra̱tīni̱ mana̍ve pu̱rūṇīndro̍ dāśad dā̱śuṣe̱ hanti̍ vṛ̱tram |
sa̱dyo yo nṛbhyo̍ ata̱sāyyo̱ bhūtpa̍spṛdhā̱nebhya̱: sūrya̍sya sā̱tau
||4||sa su̍nva̱ta indra̱: sūrya̱mā '' de̱vo ri̍ṇa̱ṅmartyā̍ya sta̱vān |
ā yad ra̱yiṃ gu̱hada̍vadyamasmai̱ bhara̱daṃśa̱ṃ naita̍śo daśa̱syan
||5||sa ra̍ndhayatsa̱diva̱: sāra̍thaye̱ śuṣṇa̍ma̱śuṣa̱ṃ kuya̍va̱ṃ kutsā̍ya |
divo̍dāsāya nava̱tiṃ ca̱ navendra̱: puro̱ vyai̍ra̱cchamba̍rasya
||6||e̱vā ta̍ indro̱catha̍mahema śrava̱syā na tmanā̍ vā̱jaya̍ntaḥ |
a̱śyāma̱ tat sāpta̍māśuṣā̱ṇā na̱namo̱ vadha̱rade̍vasya pī̱yoḥ
||7||e̱vā te̍ gṛtsama̱dāḥ śū̍ra̱ manmā̍va̱syavo̱ na va̱yunā̍ni takṣuḥ |
bra̱hma̱ṇyanta̍ indra te̱ navī̍ya̱ iṣa̱mūrja̍ṃ sukṣi̱tiṃ su̱mnama̍śyuḥ
||8||nū̱naṃ sā te̱ prati̱ vara̍ṃ jari̱tre du̍hī̱yadi̍ndra̱ dakṣi̍ṇā ma̱ghonī̍ |
śikṣā̍ sto̱tṛbhyo̱ māti̍ dha̱gbhago̍ no bṛ̱had va̍dema vi̱dathe̍ su̱vīrā̍:
||9||9 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| indraḥ| triṣṭup, 3 virāḍ rūpā|
va̱yaṃ te̱ vaya̍ indra vi̱ddhi ṣu ṇa̱: pra bha̍rāmahe vāja̱yurna ratha̍m |
vi̱pa̱nyavo̱ dīdhya̍to manī̱ṣā su̱mnamiya̍kṣanta̱stvāva̍to̱ nṝn
||1||tvaṃ na̍ indra̱ tvābhi̍rū̱tī tvā̍ya̱to a̍bhiṣṭi̱pāsi̱ janā̍n |
tvami̱no dā̱śuṣo̍ varū̱tetthādhī̍ra̱bhi yo nakṣa̍ti tvā
||2||sa no̱ yuvendro̍ jo̱hūtra̱: sakhā̍ śi̱vo na̱rāma̍stu pā̱tā |
yaḥ śaṃsa̍nta̱ṃ yaḥ śa̍śamā̱namū̱tī paca̍ntaṃ ca stu̱vanta̍ṃ ca pra̱ṇeṣa̍t
||3||tamu̍ stuṣa̱ indra̱ṃ taṃ gṛ̍ṇīṣe̱ yasmi̍npu̱rā vā̍vṛ̱dhuḥ śā̍śa̱duśca̍ |
sa vasva̱: kāma̍ṃ pīparadiyā̱no bra̍hmaṇya̱to nūta̍nasyā̱yoḥ
||4||so aṅgi̍rasāmu̱cathā̍ juju̱ṣvān brahmā̍ tūto̱dindro̍ gā̱tumi̱ṣṇan |
mu̱ṣṇannu̱ṣasa̱: sūrye̍ṇa sta̱vānaśna̍sya cicchiśnathat pū̱rvyāṇi̍
||5||sa ha̍ śru̱ta indro̱ nāma̍ de̱va ū̱rdhvo bhu̍va̱nmanu̍ṣe da̱smata̍maḥ |
ava̍ pri̱yama̍rśasā̱nasya̍ sā̱hvāñchiro̍ bharad dā̱sasya̍ sva̱dhāvā̍n
||6||sa vṛ̍tra̱hendra̍: kṛ̱ṣṇayo̍nīḥ puraṃda̱ro dāsī̍rairaya̱dvi |
aja̍naya̱nmana̍ve̱ kṣāma̱paśca̍ sa̱trā śaṃsa̱ṃ yaja̍mānasya tūtot
||7||tasmai̍ tava̱sya1manu̍ dāyi sa̱trendrā̍ya de̱vebhi̱rarṇa̍sātau |
prati̱ yada̍sya̱ vajra̍ṃ bā̱hvordhurha̱tvī dasyū̱n pura̱ āya̍sī̱rni tā̍rīt
||8||nū̱naṃ sā te̱ prati̱ vara̍ṃ jari̱tre du̍hī̱yadi̍ndra̱ dakṣi̍ṇā ma̱ghonī̍ |
śikṣā̍ sto̱tṛbhyo̱ māti̍ dha̱gbhago̍ no bṛ̱had va̍dema vi̱dathe̍ su̱vīrā̍:
||9||6 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| indraḥ| jagatī, 6 triṣṭup|
vi̱śva̱jite̍ dhana̱jite̍ sva̱rjite̍ satrā̱jite̍ nṛ̱jita̍ urvarā̱jite̍ |
a̱śva̱jite̍ go̱jite̍ a̱bjite̍ bha̱rendrā̍ya̱ soma̍ṃ yaja̱tāya̍ harya̱tam
||1||a̱bhi̱bhuve̍'bhibha̱ṅgāya̍ vanva̱te 'ṣā̍l̤ahāya̱ saha̍mānāya ve̱dhase̍ |
tu̱vi̱graye̱ vahna̍ye du̱ṣṭarī̍tave satrā̱sāhe̱ nama̱ indrā̍ya vocata
||2||sa̱trā̱sā̱ho ja̍nabha̱kṣo ja̍naṃsa̱haścyava̍no yu̱dhmo anu̱ joṣa̍mukṣi̱taḥ |
vṛ̱ta̱ṃca̱yaḥ sahu̍rirvi̱kṣvā̍ri̱ta indra̍sya voca̱ṃ pra kṛ̱tāni̍ vī̱ryā̍
||3||a̱nā̱nu̱do vṛ̍ṣa̱bho dodha̍to va̱dho ga̍mbhī̱ra ṛ̱ṣvo asa̍maṣṭakāvyaḥ |
ra̱dhra̱co̱daḥ śnatha̍no vīl̤i̱taspṛ̱thurindra̍: suya̱jña u̱ṣasa̱: sva̍rjanat
||4||ya̱jñena̍ gā̱tuma̱pturo̍ vividrire̱ dhiyo̍ hinvā̱nā u̱śijo̍ manī̱ṣiṇa̍: |
a̱bhi̱svarā̍ ni̱ṣadā̱ gā a̍va̱syava̱ indre̍ hinvā̱nā dravi̍ṇānyāśata
||5||indra̱ śreṣṭhā̍ni̱ dravi̍ṇāni dhehi̱ citti̱ṃ dakṣa̍sya subhaga̱tvama̱sme |
poṣa̍ṃ rayī̱ṇāmari̍ṣṭiṃ ta̱nūnā̍ṃ svā̱dmāna̍ṃ vā̱caḥ su̍dina̱tvamahnā̍m
||6||4 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| indraḥ|1 aṣṭiḥ, 2-3 atiśakvarī, 4 aṣṭiḥ atiśakvarī vā|
trika̍drukeṣu mahi̱ṣo yavā̍śiraṃ tuvi̱śuṣma̍stṛ̱pat soma̍mapiba̱d viṣṇu̍nā su̱taṃ yathāva̍śat |
sa ī̍ṃ mamāda̱ mahi̱ karma̱ karta̍ve ma̱hāmu̱ruṃ saina̍ṃ saścad de̱vo de̱vaṃ sa̱tyamindra̍ṃ sa̱tya indu̍:
||1||adha̱ tviṣī̍mām̐ a̱bhyoja̍sā̱ krivi̍ṃ yu̱dhābha̍va̱dā roda̍sī apṛṇadasya ma̱jmanā̱ pra vā̍vṛdhe |
adha̍ttā̱nyaṃ ja̱ṭhare̱ prema̍ricyata̱ saina̍ṃ saścad de̱vo de̱vaṃ sa̱tyamindra̍ṃ sa̱tya indu̍:
||2||sā̱kaṃ jā̱taḥ kratu̍nā sā̱kamoja̍sā vavakṣitha sā̱kaṃ vṛ̱ddho vī̱ryai̍: sāsa̱hirmṛdho̱ vica̍rṣaṇiḥ |
dātā̱ rādha̍: stuva̱te kāmya̱ṃ vasu̱ saina̍ṃ saścad de̱vo de̱vaṃ sa̱tyamindra̍ṃ sa̱tya indu̍:
||3||tava̱ tyannarya̍ṃ nṛ̱to'pa̍ indra pratha̱maṃ pū̱rvyaṃ di̱vi pra̱vācya̍ṃ kṛ̱tam |
yad de̱vasya̱ śava̍sā̱ prāri̍ṇā̱ asu̍ṃ ri̱ṇanna̱paḥ |
bhuva̱d viśva̍ma̱bhyāde̍va̱moja̍sā vi̱dādūrja̍ṃ śa̱takra̍turvi̱dādiṣa̍m
||4||19 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| bṛhaspatiḥ, 1, 5, 9, 11, 17, 19, brahmaṇaspatiḥ| jagatī, 15, 19 triṣṭup|
ga̱ṇānā̍ṃ tvā ga̱ṇapa̍tiṃ havāmahe ka̱viṃ ka̍vī̱nāmu̍pa̱maśra̍vastamam |
jye̱ṣṭha̱rāja̱ṃ brahma̍ṇāṃ brahmaṇaspata̱ ā na̍: śṛ̱ṇvannū̱tibhi̍: sīda̱ sāda̍nam
||1||de̱vāści̍t te asurya̱ prace̍taso̱ bṛha̍spate ya̱jñiya̍ṃ bhā̱gamā̍naśuḥ |
u̱srā i̍va̱ sūryo̱ jyoti̍ṣā ma̱ho viśve̍ṣā̱mijja̍ni̱tā brahma̍ṇāmasi
||2||ā vi̱bādhyā̍ pari̱rāpa̱stamā̍ṃsi ca̱ jyoti̍ṣmanta̱ṃ ratha̍mṛ̱tasya̍ tiṣṭhasi |
bṛha̍spate bhī̱mama̍mitra̱dambha̍naṃ rakṣo̱haṇa̍ṃ gotra̱bhida̍ṃ sva̱rvida̍m
||3||su̱nī̱tibhi̍rnayasi̱ trāya̍se̱ jana̱ṃ yastubhya̱ṃ dāśā̱nna tamaṃho̍ aśnavat |
bra̱hma̱dviṣa̱stapa̍no manyu̱mīra̍si̱ bṛha̍spate̱ mahi̱ tat te̍ mahitva̱nam
||4||na tamaṃho̱ na du̍ri̱taṃ kuta̍śca̱na nārā̍tayastitiru̱rna dva̍yā̱vina̍: |
viśvā̱ ida̍smād dhva̱raso̱ vi bā̍dhase̱ yaṃ su̍go̱pā rakṣa̍si brahmaṇaspate
||5||tvaṃ no̍ go̱pāḥ pa̍thi̱kṛd vi̍cakṣa̱ṇastava̍ vra̱tāya̍ ma̱tibhi̍rjarāmahe |
bṛha̍spate̱ yo no̍ a̱bhi hvaro̍ da̱dhe svā taṃ ma̍rmartu du̱cchunā̱ hara̍svatī
||6||u̱ta vā̱ yo no̍ ma̱rcayā̱danā̍gaso 'rātī̱vā marta̍: sānu̱ko vṛka̍: |
bṛha̍spate̱ apa̱ taṃ va̍rtayā pa̱thaḥ su̱gaṃ no̍ a̱syai de̱vavī̍taye kṛdhi
||7||trā̱tāra̍ṃ tvā ta̱nūnā̍ṃ havāma̱he 'va̍spartaradhiva̱ktāra̍masma̱yum |
bṛha̍spate deva̱nido̱ ni ba̍rhaya̱ mā du̱revā̱ utta̍raṃ su̱mnamunna̍śan
||8||tvayā̍ va̱yaṃ su̱vṛdhā̍ brahmaṇaspate spā̱rhā vasu̍ manu̱ṣyā da̍dīmahi |
yā no̍ dū̱re ta̱l̤ito̱ yā arā̍tayo̱ 'bhi santi̍ ja̱mbhayā̱ tā a̍na̱pnasa̍:
||9||tvayā̍ va̱yamu̍tta̱maṃ dhī̍mahe̱ vayo̱ bṛha̍spate̱ papri̍ṇā̱ sasni̍nā yu̱jā |
mā no̍ du̱:śaṃso̍ abhidi̱psurī̍śata̱ pra su̱śaṃsā̍ ma̱tibhi̍stāriṣīmahi
||10||a̱nā̱nu̱do vṛ̍ṣa̱bho jagmi̍rāha̱vaṃ niṣṭa̍ptā̱ śatru̱ṃ pṛta̍nāsu sāsa̱hiḥ |
asi̍ sa̱tya ṛ̍ṇa̱yā bra̍hmaṇaspata u̱grasya̍ cid dami̱tā vī̍l̤uha̱rṣiṇa̍:
||11||ade̍vena̱ mana̍sā̱ yo ri̍ṣa̱ṇyati̍ śā̱sāmu̱gro manya̍māno̱ jighā̍ṃsati |
bṛha̍spate̱ mā praṇa̱k tasya̍ no va̱dho ni ka̍rma ma̱nyuṃ du̱reva̍sya̱ śardha̍taḥ
||12||bhare̍ṣu̱ havyo̱ nama̍sopa̱sadyo̱ gantā̱ vāje̍ṣu̱ sani̍tā̱ dhana̍ṃdhanam |
viśvā̱ ida̱ryo a̍bhidi̱psvo̱3 mṛdho̱ bṛha̱spati̱rvi va̍varhā̱ rathā̍m̐ iva
||13||teji̍ṣṭhayā tapa̱nī ra̱kṣasa̍stapa̱ ye tvā̍ ni̱de da̍dhi̱re dṛ̱ṣṭavī̍ryam |
ā̱vistat kṛ̍ṣva̱ yadasa̍t ta u̱kthyaṃ1bṛha̍spate̱ vi pa̍ri̱rāpo̍ ardaya
||14||bṛha̍spate̱ ati̱ yada̱ryo arhā̍d dyu̱madvi̱bhāti̱ kratu̍ma̱jjane̍ṣu |
yad dī̱daya̱cchava̍sa ṛtaprajāta̱ tada̱smāsu̱ dravi̍ṇaṃ dhehi ci̱tram
||15||mā na̍: ste̱nebhyo̱ ye a̱bhi dru̱haspa̱de ni̍rā̱miṇo̍ ri̱pavo'nne̍ṣu jāgṛ̱dhuḥ |
ā de̱vānā̱moha̍te̱ vi vrayo̍ hṛ̱di bṛha̍spate̱ na pa̱raḥ sāmno̍ viduḥ
||16||viśve̍bhyo̱ hi tvā̱ bhuva̍nebhya̱spari̱ tvaṣṭāja̍na̱t sāmna̍:sāmnaḥ ka̱viḥ |
sa ṛ̍ṇa̱cidṛ̍ṇa̱yā brahma̍ṇa̱spati̍rdru̱ho ha̱ntā ma̱ha ṛ̱tasya̍ dha̱rtari̍
||17||tava̍ śri̱ye vya̍jihīta̱ parva̍to̱ gavā̍ṃ go̱tramu̱dasṛ̍jo̱ yada̍ṅgiraḥ |
indre̍ṇa yu̱jā tama̍sā̱ parī̍vṛta̱ṃ bṛha̍spate̱ nira̱pāmau̍bjo arṇa̱vam
||18||brahma̍ṇaspate̱ tvama̱sya ya̱ntā sū̱ktasya̍ bodhi̱ tana̍yaṃ ca jinva |
viśva̱ṃ tadbha̱draṃ yadava̍nti de̱vā bṛ̱had va̍dema vi̱dathe̍ su̱vīrā̍:
||19||16 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| brahmaṇaspatiḥ, 1, 10 bṛhaspatiḥ, 12 indrābrahmaṇaspatī| jagatī, 12-16 triṣṭup|
semāma̍viḍḍhi̱ prabhṛ̍ti̱ṃ ya īśi̍ṣe̱ 'yā vi̍dhema̱ nava̍yā ma̱hā gi̱rā |
yathā̍ no mī̱ḍhvān tstava̍te̱ sakhā̱ tava̱ bṛha̍spate̱ sīṣa̍dha̱: sota no̍ ma̱tim
||1||yo nantvā̱nyana̍ma̱nnyoja̍so̱tāda̍rdarma̱nyunā̱ śamba̍rāṇi̱ vi |
prācyā̍vaya̱dacyu̍tā̱ brahma̍ṇa̱spati̱rā cāvi̍śa̱d vasu̍manta̱ṃ vi parva̍tam
||2||tad de̱vānā̍ṃ de̱vata̍māya̱ kartva̱maśra̍thnan dṛ̱l̤ahāvra̍danta vīl̤i̱tā |
udgā ā̍ja̱dabhi̍na̱d brahma̍ṇā va̱lamagū̍ha̱ttamo̱ vya̍cakṣaya̱t sva̍:
||3||aśmā̍syamava̱taṃ brahma̍ṇa̱spati̱rmadhu̍dhārama̱bhi yamoja̱sātṛ̍ṇat |
tame̱va viśve̍ papire sva̱rdṛśo̍ ba̱hu sā̱kaṃ si̍sicu̱rutsa̍mu̱driṇa̍m
||4||sanā̱ tā kā ci̱d bhuva̍nā̱ bhavī̍tvā mā̱dbhiḥ śa̱radbhi̱rduro̍ varanta vaḥ |
aya̍tantā carato a̱nyada̍nya̱did yā ca̱kāra̍ va̱yunā̱ brahma̍ṇa̱spati̍:
||5||a̱bhi̱nakṣa̍nto a̱bhi ye tamā̍na̱śurni̱dhiṃ pa̍ṇī̱nāṃ pa̍ra̱maṃ guhā̍ hi̱tam |
te vi̱dvāṃsa̍: prati̱cakṣyānṛ̍tā̱ puna̱ryata̍ u̱ āya̱n tadudī̍yurā̱viśa̍m
||6||ṛ̱tāvā̍naḥ prati̱cakṣyānṛ̍tā̱ puna̱rāta̱ ā ta̍sthuḥ ka̱vayo̍ ma̱haspa̱thaḥ |
te bā̱hubhyā̍ṃ dhami̱tama̱gnimaśma̍ni̱ naki̱: ṣo a̱styara̍ṇo ja̱hurhi tam
||7||ṛ̱tajye̍na kṣi̱preṇa̱ brahma̍ṇa̱spati̱ryatra̱ vaṣṭi̱ pra tada̍śnoti̱ dhanva̍nā |
tasya̍ sā̱dhvīriṣa̍vo̱ yābhi̱rasya̍ti nṛ̱cakṣa̍so dṛ̱śaye̱ karṇa̍yonayaḥ
||8||sa sa̍ṃna̱yaḥ sa vi̍na̱yaḥ pu̱rohi̍ta̱: sa suṣṭu̍ta̱: sa yu̱dhi brahma̍ṇa̱spati̍: |
cā̱kṣmo yad vāja̱ṃ bhara̍te ma̱tī dhanā ''dit sūrya̍stapati tapya̱turvṛthā̍
||9||vi̱bhu pra̱bhu pra̍tha̱maṃ me̱hanā̍vato̱ bṛha̱spate̍: suvi̱datrā̍ṇi̱ rādhyā̍ |
i̱mā sā̱tāni̍ ve̱nyasya̍ vā̱jino̱ yena̱ janā̍ u̱bhaye̍ bhuñja̱te viśa̍:
||10||yo'va̍re vṛ̱jane̍ vi̱śvathā̍ vi̱bhurma̱hāmu̍ ra̱ṇvaḥ śava̍sā va̱vakṣi̍tha |
sa de̱vo de̱vān prati̍ paprathe pṛ̱thu viśvedu̱ tā pa̍ri̱bhūrbrahma̍ṇa̱spati̍:
||11||viśva̍ṃ sa̱tyaṃ ma̍ghavānā yu̱voridāpa̍śca̱na pra mi̍nanti vra̱taṃ vā̍m |
acche̍ndrābrahmaṇaspatī ha̱virno 'nna̱ṃ yuje̍va vā̱jinā̍ jigātam
||12||u̱tāśi̍ṣṭhā̱ anu̍ śṛṇvanti̱ vahna̍yaḥ sa̱bheyo̱ vipro̍ bharate ma̱tī dhanā̍ |
vī̱l̤u̱dveṣā̱ anu̱ vaśa̍ ṛ̱ṇamā̍da̱diḥ sa ha̍ vā̱jī sa̍mi̱the brahma̍ṇa̱spati̍:
||13||brahma̍ṇa̱spate̍rabhavad yathāva̱śaṃ sa̱tyo ma̱nyurmahi̱ karmā̍ kariṣya̱taḥ |
yo gā u̱dāja̱t sa di̱ve vi cā̍bhajan ma̱hīva̍ rī̱tiḥ śava̍sāsara̱t pṛtha̍k
||14||brahma̍ṇaspate su̱yama̍sya vi̱śvahā̍ rā̱yaḥ syā̍ma ra̱thyo̱3 vaya̍svataḥ |
vī̱reṣu̍ vī̱rām̐ upa̍ pṛṅdhi na̱stvaṃ yadīśā̍no̱ brahma̍ṇā̱ veṣi̍ me̱ hava̍m
||15||brahma̍ṇaspate̱ tvama̱sya ya̱ntā sū̱ktasya̍ bodhi̱ tana̍yaṃ ca jinva |
viśva̱ṃ tad bha̱draṃ yadava̍nti de̱vā bṛ̱had va̍dema vi̱dathe̍ su̱vīrā̍:
||16||5 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| brahmaṇaspatiḥ| jagatī|
indhā̍no a̱gniṃ va̍navad vanuṣya̱taḥ kṛ̱tabra̍hmā śūśuvad rā̱taha̍vya̱ it |
jā̱tena̍ jā̱tamati̱ sa pra sa̍rsṛte̱ yaṃya̱ṃ yuja̍ṃ kṛṇu̱te brahma̍ṇa̱spati̍:
||1||vī̱rebhi̍rvī̱rān va̍navad vanuṣya̱to gobhī̍ ra̱yiṃ pa̍pratha̱d bodha̍ti̱ tmanā̍ |
to̱kaṃ ca̱ tasya̱ tana̍yaṃ ca vardhate̱ yaṃya̱ṃ yuja̍ṃ kṛṇu̱te brahma̍ṇa̱spati̍:
||2||sindhu̱rna kṣoda̱: śimī̍vām̐ ṛghāya̱to vṛṣe̍va̱ vadhrī̍m̐ra̱bhi va̱ṣṭyoja̍sā |
a̱gneri̍va̱ prasi̍ti̱rnāha̱ varta̍ve̱ yaṃya̱ṃ yuja̍ṃ kṛṇu̱te brahma̍ṇa̱spati̍:
||3||tasmā̍ arṣanti di̱vyā a̍sa̱ścata̱: sa satva̍bhiḥ pratha̱mo goṣu̍ gacchati |
ani̍bhṛṣṭataviṣirha̱ntyoja̍sā̱ yaṃya̱ṃ yuja̍ṃ kṛṇu̱te brahma̍ṇa̱spati̍:
||4||tasmā̱ id viśve̍ dhunayanta̱ sindha̱vo 'cchi̍drā̱ śarma̍ dadhire pu̱rūṇi̍ |
de̱vānā̍ṃ su̱mne su̱bhaga̱: sa e̍dhate̱ yaṃya̱ṃ yuja̍ṃ kṛṇu̱te brahma̍ṇa̱spati̍:
||5||4 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| brahmaṇaspatiḥ| jagatī|
ṛ̱juricchaṃso̍ vanavad vanuṣya̱to de̍va̱yannidade̍vayantama̱bhya̍sat |
su̱prā̱vīrid va̍navat pṛ̱tsu du̱ṣṭara̱ṃ yajvedaya̍jyo̱rvi bha̍jāti̱ bhoja̍nam
||1||yaja̍sva vīra̱ pra vi̍hi manāya̱to bha̱draṃ mana̍: kṛṇuṣva vṛtra̱tūrye̍ |
ha̱viṣkṛ̍ṇuṣva su̱bhago̱ yathāsa̍si̱ brahma̍ṇa̱spate̱rava̱ ā vṛ̍ṇīmahe
||2||sa ijjane̍na̱ sa vi̱śā sa janma̍nā̱ sa pu̱trairvāja̍ṃ bharate̱ dhanā̱ nṛbhi̍: |
de̱vānā̱ṃ yaḥ pi̱tara̍mā̱vivā̍sati śra̱ddhāma̍nā ha̱viṣā̱ brahma̍ṇa̱spati̍m
||3||yo a̍smai ha̱vyairghṛ̱tava̍dbhi̱ravi̍dha̱t pra taṃ prā̱cā na̍yati̱ brahma̍ṇa̱spati̍: |
u̱ru̱ṣyatī̱maṃha̍so̱ rakṣa̍tī ri̱ṣo̱ṃ3 'hości̍dasmā uru̱cakri̱radbhu̍taḥ
||4||17 kūrmo gārtsamado, gṛtsamado vā| ādityāḥ | triṣṭup|
i̱mā gira̍ ādi̱tyebhyo̍ ghṛ̱tasnū̍: sa̱nād rāja̍bhyo ju̱hvā̍ juhomi |
śṛ̱ṇotu̍ mi̱tro a̍rya̱mā bhago̍ nastuvijā̱to varu̍ṇo̱ dakṣo̱ aṃśa̍:
||1||i̱maṃ stoma̱ṃ sakra̍tavo me a̱dya mi̱tro a̍rya̱mā varu̍ṇo juṣanta |
ā̱di̱tyāsa̱: śuca̍yo̱ dhāra̍pūtā̱ avṛ̍jinā anava̱dyā ari̍ṣṭāḥ
||2||ta ā̍di̱tyāsa̍ u̱ravo̍ gabhī̱rā ada̍bdhāso̱ dipsa̍nto bhūrya̱kṣāḥ |
a̱ntaḥ pa̍śyanti vṛji̱nota sā̱dhu sarva̱ṃ rāja̍bhyaḥ para̱mā ci̱danti̍
||3||dhā̱raya̍nta ādi̱tyāso̱ jaga̱t sthā de̱vā viśva̍sya̱ bhuva̍nasya go̱pāḥ |
dī̱rghādhi̍yo̱ rakṣa̍māṇā asu̱rya̍mṛ̱tāvā̍na̱ścaya̍mānā ṛ̱ṇāni̍
||4||vi̱dyāmā̍dityā̱ ava̍so vo a̱sya yada̍ryaman bha̱ya ā ci̍nmayo̱bhu |
yu̱ṣmāka̍ṃ mitrāvaruṇā̱ praṇī̍tau̱ pari̱ śvabhre̍va duri̱tāni̍ vṛjyām
||5||su̱go hi vo̍ aryamanmitra̱ panthā̍ anṛkṣa̱ro va̍ruṇa sā̱dhurasti̍ |
tenā̍dityā̱ adhi̍ vocatā no̱ yaccha̍tā no duṣpari̱hantu̱ śarma̍
||6||pipa̍rtu no̱ adi̍tī̱ rāja̍pu̱trā 'ti̱ dveṣā̍ṃsyarya̱mā su̱gebhi̍: |
bṛ̱hanmi̱trasya̱ varu̍ṇasya̱ śarmopa̍ syāma puru̱vīrā̱ ari̍ṣṭāḥ
||7||ti̱sro bhūmī̍rdhāraya̱n trīm̐ru̱ta dyūn trīṇi̍ vra̱tā vi̱dathe̍ a̱ntare̍ṣām |
ṛ̱tenā̍dityā̱ mahi̍ vo mahi̱tvaṃ tada̍ryaman varuṇa mitra̱ cāru̍
||8||trī ro̍ca̱nā di̱vyā dhā̍rayanta hira̱ṇyayā̱: śuca̍yo̱ dhāra̍pūtāḥ |
asva̍pnajo animi̱ṣā ada̍bdhā uru̱śaṃsā̍ ṛ̱jave̱ martyā̍ya
||9||tvaṃ viśve̍ṣāṃ varuṇāsi̱ rājā̱ ye ca̍ de̱vā a̍sura̱ ye ca̱ martā̍: |
śa̱taṃ no̍ rāsva śa̱rado̍ vi̱cakṣe̱ 'śyāmāyū̍ṃṣi̱ sudhi̍tāni̱ pūrvā̍
||10||na da̍kṣi̱ṇā vi ci̍kite̱ na sa̱vyā na prā̱cīna̍mādityā̱ nota pa̱ścā |
pā̱kyā̍ cid vasavo dhī̱ryā̍ cid yu̱ṣmānī̍to̱ abha̍ya̱ṃ jyoti̍raśyām
||11||yo rāja̍bhya ṛta̱nibhyo̍ da̱dāśa̱ yaṃ va̱rdhaya̍nti pu̱ṣṭaya̍śca̱ nityā̍: |
sa re̱vān yā̍ti pratha̱mo rathe̍na vasu̱dāvā̍ vi̱dathe̍ṣu praśa̱staḥ
||12||śuci̍ra̱paḥ sū̱yava̍sā̱ ada̍bdha̱ upa̍ kṣeti vṛ̱ddhava̍yāḥ su̱vīra̍: |
naki̱ṣṭaṃ ghna̱ntyanti̍to̱ na dū̱rād ya ā̍di̱tyānā̱ṃ bhava̍ti̱ praṇī̍tau
||13||adi̍te̱ mitra̱ varu̍ṇo̱ta mṛ̍l̤a̱ yadvo̍ va̱yaṃ ca̍kṛ̱mā kacci̱dāga̍: |
u̱rva̍śyā̱mabha̍ya̱ṃ jyoti̍rindra̱ mā no̍ dī̱rghā a̱bhi na̍śa̱ntami̍srāḥ
||14||u̱bhe a̍smai pīpayataḥ samī̱cī di̱vo vṛ̱ṣṭiṃ su̱bhago̱ nāma̱ puṣya̍n |
u̱bhā kṣayā̍vā̱jaya̍n yāti pṛ̱tsūbhāvardhau̍ bhavataḥ sā̱dhū a̍smai
||15||yā vo̍ mā̱yā a̍bhi̱druhe̍ yajatrā̱: pāśā̍ ādityā ri̱pave̱ vicṛ̍ttāḥ |
a̱śvīva̱ tām̐ ati̍ yeṣa̱ṃ rathe̱nāri̍ṣṭā u̱rāvā śarma̍ntsyāma
||16||māhaṃ ma̱ghono̍ varuṇa pri̱yasya̍ bhūri̱dāvna̱ ā vi̍da̱ṃ śūna̍mā̱peḥ |
mā rā̱yo rā̍jant tsu̱yamā̱dava̍ sthāṃ bṛ̱had va̍dema vi̱dathe̍ su̱vīrā̍:
||17||11 kūrmo gārtsamado, gṛtsamado vā| varuṇaḥ (10 duḥsvapnanāśinīḥ)| triṣṭup|
i̱daṃ ka̱verā̍di̱tyasya̍ sva̱rājo̱ viśvā̍ni̱ sāntya̱bhya̍stu ma̱hnā |
ati̱ yo ma̱ndro ya̱jathā̍ya de̱vaḥ su̍kī̱rtiṃ bhi̍kṣe̱ varu̍ṇasya̱ bhūre̍:
||1||tava̍ vra̱te su̱bhagā̍saḥ syāma svā̱dhyo̍ varuṇa tuṣṭu̱vāṃsa̍: |
u̱pāya̍na u̱ṣasā̱ṃ goma̍tīnāma̱gnayo̱ na jara̍māṇā̱ anu̱ dyūn
||2||tava̍ syāma puru̱vīra̍sya̱ śarma̍nnuru̱śaṃsa̍sya varuṇa praṇetaḥ |
yū̱yaṃ na̍: putrā aditeradabdhā a̱bhi kṣa̍madhva̱ṃ yujyā̍ya devāḥ
||3||pra sī̍mādi̱tyo a̍sṛjadvidha̱rtām̐ ṛ̱taṃ sindha̍vo̱ varu̍ṇasya yanti |
na śrā̍myanti̱ na vi mu̍cantye̱te vayo̱ na pa̍ptū raghu̱yā pari̍jman
||4||vi macchra̍thāya raśa̱nāmi̱vāga̍ ṛ̱dhyāma̍ te varuṇa̱ khāmṛ̱tasya̍ |
mā tantu̍śchedi̱ vaya̍to̱ dhiya̍ṃ me̱ mā mātrā̍ śārya̱pasa̍: pu̱ra ṛ̱toḥ
||5||apo̱ su mya̍kṣa varuṇa bhi̱yasa̱ṃ matsamrā̱l̤ṛtā̱vo'nu̍ mā gṛbhāya |
dāme̍va va̱tsād vi mu̍mu̱gdhyaṃho̍ na̱hi tvadā̱re ni̱miṣa̍śca̱neśe̍
||6||mā no̍ va̱dhairva̍ruṇa̱ ye ta̍ i̱ṣṭāvena̍: kṛ̱ṇvanta̍masura bhrī̱ṇanti̍ |
mā jyoti̍ṣaḥ pravasa̱thāni̍ ganma̱ vi ṣū mṛdha̍: śiśratho jī̱vase̍ naḥ
||7||nama̍: pu̱rā te̍ varuṇo̱ta nū̱namu̱tāpa̱raṃ tu̍vijāta bravāma |
tve hi ka̱ṃ parva̍te̱ na śri̱tānyapra̍cyutāni dūl̤abha vra̱tāni̍
||8||para̍ ṛ̱ṇā sā̍vī̱radha̱ matkṛ̍tāni̱ māhaṃ rā̍janna̱nyakṛ̍tena bhojam |
avyu̍ṣṭā̱ innu bhūya̍sīru̱ṣāsa̱ ā no̍ jī̱vān va̍ruṇa̱ tāsu̍ śādhi
||9||yo me̍ rāja̱n yujyo̍ vā̱ sakhā̍ vā̱ svapne̍ bha̱yaṃ bhī̱rave̱ mahya̱māha̍ |
ste̱no vā̱ yo dipsa̍ti no̱ vṛko̍ vā̱ tvaṃ tasmā̍d varuṇa pāhya̱smān
||10||māhaṃ ma̱ghono̍ varuṇa pri̱yasya̍ bhūri̱dāvna̱ ā vi̍da̱ṃ śūna̍mā̱peḥ |
mā rā̱yo rā̍jan tsu̱yamā̱dava̍ sthāṃ bṛ̱had va̍dema vi̱dathe̍ su̱vīrā̍:
||11||7 kūrmo gārtsamado, gṛtsamado vā| viśvedevāḥ| triṣṭup|
dhṛta̍vratā̱ ādi̍tyā̱ iṣi̍rā ā̱re mat ka̍rta raha̱sūri̱vāga̍: |
śṛ̱ṇva̱to vo̱ varu̍ṇa̱ mitra̱ devā̍ bha̱drasya̍ vi̱dvām̐ ava̍se huve vaḥ
||1||yū̱yaṃ de̍vā̱: prama̍tiryū̱yamojo̍ yū̱yaṃ dveṣā̍ṃsi sanu̱taryu̍yota |
a̱bhi̱kṣa̱ttāro̍ a̱bhi ca̱ kṣama̍dhvama̱dyā ca̍ no mṛ̱l̤aya̍tāpa̱raṃ ca̍
||2||kimū̱ nu va̍: kṛṇavā̱māpa̍reṇa̱ kiṃ sane̍na vasava̱ āpye̍na |
yū̱yaṃ no̍ mitrāvaruṇādite ca sva̱stimi̍ndrāmaruto dadhāta
||3||ha̱ye de̍vā yū̱yamidā̱paya̍: stha̱ te mṛ̍l̤ata̱ nādha̍mānāya̱ mahya̍m |
mā vo̱ ratho̍ madhyama̱vāl̤ṛ̱te bhū̱nmā yu̱ṣmāva̍tsvā̱piṣu̍ śramiṣma
||4||pra va̱ eko̍ mimaya̱ bhūryāgo̱ yanmā̍ pi̱teva̍ kita̱vaṃ śa̍śā̱sa |
ā̱re pāśā̍ ā̱re a̱ghāni̍ devā̱ mā mādhi̍ pu̱tre vimi̍va grabhīṣṭa
||5||a̱rvāñco̍ a̱dyā bha̍vatā yajatrā̱ ā vo̱ hārdi̱ bhaya̍māno vyayeyam |
trādhva̍ṃ no devā ni̱juro̱ vṛka̍sya̱ trādhva̍ṃ ka̱rtāda̍va̱pado̍ yajatrāḥ
||6||māhaṃ ma̱ghono̍ varuṇa pri̱yasya̍ bhūri̱dāvna̱ ā vi̍da̱ṃ śūna̍mā̱peḥ |
mā rā̱yo rā̍jan tsu̱yamā̱dava̍ sthāṃ bṛ̱had va̍dema vi̱dathe̍ su̱vīrā̍:
||7||11 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ|indraḥ, 6 indrasomau, 8(pūrvā'rdharca sya)| sarasvatī, 9 bṛhaspatiḥ, 11 marutaḥ| triṣṭup, 11 jagatī|
ṛ̱taṃ de̱vāya̍ kṛṇva̱te sa̍vi̱tra indrā̍yāhi̱ghne na ra̍manta̱ āpa̍: |
aha̍raharyātya̱ktura̱pāṃ kiyā̱tyā pra̍tha̱maḥ sarga̍ āsām
||1||yo vṛ̱trāya̱ sina̱matrābha̍riṣya̱t pra taṃ jani̍trī vi̱duṣa̍ uvāca |
pa̱tho rada̍ntī̱ranu̱ joṣa̍masmai di̱vedi̍ve̱ dhuna̍yo ya̱ntyartha̍m
||2||ū̱rdhvo hyasthā̱dadhya̱ntari̱kṣe 'dhā̍ vṛ̱trāya̱ pra va̱dhaṃ ja̍bhāra |
miha̱ṃ vasā̍na̱ upa̱ hīmadu̍drot ti̱gmāyu̍dho ajaya̱cchatru̱mindra̍:
||3||bṛha̍spate̱ tapu̱ṣāśne̍va vidhya̱ vṛka̍dvaraso̱ asu̍rasya vī̱rān |
yathā̍ ja̱ghantha̍ dhṛṣa̱tā pu̱rā ci̍de̱vā ja̍hi̱ śatru̍ma̱smāka̍mindra
||4||ava̍ kṣipa di̱vo aśmā̍namu̱ccā yena̱ śatru̍ṃ mandasā̱no ni̱jūrvā̍: |
to̱kasya̍ sā̱tau tana̍yasya̱ bhūre̍ra̱smām̐ a̱rdhaṃ kṛ̍ṇutādindra̱ gonā̍m
||5||pra hi kratu̍ṃ vṛ̱hatho̱ yaṃ va̍nu̱tho ra̱dhrasya̍ stho̱ yaja̍mānasya co̱dau |
indrā̍somā yu̱vama̱smām̐ a̍viṣṭama̱smin bha̱yasthe̍ kṛṇutamu lo̱kam
||6||na mā̍ tama̱nna śra̍ma̱nnota ta̍ndra̱nna vo̍cāma̱ mā su̍no̱teti̱ soma̍m |
yo me̍ pṛ̱ṇād yo dada̱dyo ni̱bodhā̱d yo mā̍ su̱nvanta̱mupa̱ gobhi̱rāya̍t
||7||sara̍svati̱ tvama̱smām̐ a̍viḍḍhi ma̱rutva̍tī dhṛṣa̱tī je̍ṣi̱ śatrū̍n |
tyaṃ ci̱cchardha̍ntaṃ taviṣī̱yamā̍ṇa̱mindro̍ hanti vṛṣa̱bhaṃ śaṇḍi̍kānām
||8||yo na̱: sanu̍tya u̱ta vā̍ jigha̱tnura̍bhi̱khyāya̱ taṃ ti̍gi̱tena̍ vidhya |
bṛha̍spata̱ āyu̍dhairjeṣi̱ śatrū̍n dru̱he rīṣa̍nta̱ṃ pari̍ dhehi rājan
||9||a̱smāke̍bhi̱: satva̍bhiḥ śūra̱ śūrai̍rvī̱ryā̍ kṛdhi̱ yāni̍ te̱ kartvā̍ni |
jyoga̍bhūva̱nnanu̍dhūpitāso ha̱tvī teṣā̱mā bha̍rā no̱ vasū̍ni
||10||taṃ va̱: śardha̱ṃ māru̍taṃ sumna̱yurgi̱ropa̍ bruve̱ nama̍sā̱ daivya̱ṃ jana̍m |
yathā̍ ra̱yiṃ sarva̍vīra̱ṃ naśā̍mahā apatya̱sāca̱ṃ śrutya̍ṃ di̱vedi̍ve
||11||7 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| viśve devāḥ| jagatī, 7 triṣṭup|
a̱smāka̍ṃ mitrāvaruṇāvata̱ṃ ratha̍mādi̱tyai ru̱drairvasu̍bhiḥ sacā̱bhuvā̍ |
pra yad vayo̱ na papta̱nvasma̍na̱spari̍ śrava̱syavo̱ hṛṣī̍vanto vana̱rṣada̍:
||1||adha̍ smā na̱ uda̍vatā sajoṣaso̱ ratha̍ṃ devāso a̱bhi vi̱kṣu vā̍ja̱yum |
yadā̱śava̱: padyā̍bhi̱stitra̍to̱ raja̍: pṛthi̱vyāḥ sānau̱ jaṅgha̍nanta pā̱ṇibhi̍:
||2||u̱ta sya na̱ indro̍ vi̱śvaca̍rṣaṇirdi̱vaḥ śardhe̍na̱ māru̍tena su̱kratu̍: |
anu̱ nu sthā̍tyavṛ̱kābhi̍rū̱tibhī̱ ratha̍ṃ ma̱he sa̱naye̱ vāja̍sātaye
||3||u̱ta sya de̱vo bhuva̍nasya sa̱kṣaṇi̱stvaṣṭā̱ gnābhi̍: sa̱joṣā̍ jūjuva̱d ratha̍m |
il̤ā̱ bhago̍ bṛhaddi̱vota roda̍sī pū̱ṣā pura̍ṃdhira̱śvinā̱vadhā̱ patī̍
||4||u̱ta tye de̱vī su̱bhage̍ mithū̱dṛśo̱ṣāsā̱naktā̱ jaga̍tāmapī̱juvā̍ |
stu̱ṣe yad vāṃ pṛthivi̱ navya̍sā̱ vaca̍: sthā̱tuśca̱ vaya̱striva̍yā upa̱stire̍
||5||u̱ta va̱: śaṃsa̍mu̱śijā̍miva śma̱syahi̍rbu̱dhnyo̱3'ja eka̍pādu̱ta |
tri̱ta ṛ̍bhu̱kṣāḥ sa̍vi̱tā cano̍ dadhe̱'pāṃ napā̍dāśu̱hemā̍ dhi̱yā śami̍
||6||e̱tā vo̍ va̱śmyudya̍tā yajatrā̱ ata̍kṣannā̱yavo̱ navya̍se̱ sam |
śra̱va̱syavo̱ vāja̍ṃ cakā̱nāḥ sapti̱rna rathyo̱ aha̍ dhī̱tima̍śyāḥ
||7||8 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| 1 dyāvāpṛthivī, 2-3 indrastvaṣṭā vā, 4-5 rākā, 6-7 sinīvālī, 8 liṅgoktāḥ| jagatī, 6-8 anuṣṭup|
a̱sya me̍ dyāvāpṛthivī ṛtāya̱to bhū̱tama̍vi̱trī vaca̍sa̱: siṣā̍sataḥ |
yayo̱rāyu̍: prata̱raṃ te i̱daṃ pu̱ra upa̍stute vasū̱yurvā̍ṃ ma̱ho da̍dhe
||1||mā no̱ guhyā̱ ripa̍ ā̱yoraha̍n dabha̱n mā na̍ ā̱bhyo rī̍radho du̱cchunā̍bhyaḥ |
mā no̱ vi yau̍: sa̱khyā vi̱ddhi tasya̍ naḥ sumnāya̱tā mana̍sā̱ tat tve̍mahe
||2||ahe̍l̤atā̱ mana̍sā śru̱ṣṭimā va̍ha̱ duhā̍nāṃ dhe̱nuṃ pi̱pyuṣī̍masa̱ścata̍m |
padyā̍bhirā̱śuṃ vaca̍sā ca vā̱jina̱ṃ tvāṃ hi̍nomi puruhūta vi̱śvahā̍
||3||rā̱kāma̱haṃ su̱havā̍ṃ suṣṭu̱tī hu̍ve śṛ̱ṇotu̍ naḥ su̱bhagā̱ bodha̍tu̱ tmanā̍ |
sīvya̱tvapa̍: sū̱cyācchi̍dyamānayā̱ dadā̍tu vī̱raṃ śa̱tadā̍yamu̱kthya̍m
||4||yāste̍ rāke suma̱taya̍: su̱peśa̍so̱ yābhi̱rdadā̍si dā̱śuṣe̱ vasū̍ni |
tābhi̍rno a̱dya su̱manā̍ u̱pāga̍hi sahasrapo̱ṣaṃ su̍bhage̱ rarā̍ṇā
||5||sinī̍vāli̱ pṛthu̍ṣṭuke̱ yā de̱vānā̱masi̱ svasā̍ |
ju̱ṣasva̍ ha̱vyamāhu̍taṃ pra̱jāṃ de̍vi didiḍḍhi naḥ
||6||yā su̍bā̱huḥ sva̍ṅgu̱riḥ su̱ṣūmā̍ bahu̱sūva̍rī |
tasyai̍ vi̱śpatnyai̍ ha̱viḥ si̍nīvā̱lyai ju̍hotana
||7||yā gu̱ṅgūryā si̍nīvā̱lī yā rā̱kā yā sara̍svatī |
i̱ndrā̱ṇīma̍hva ū̱taye̍ varuṇā̱nīṃ sva̱staye̍
||8||15 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| rudraḥ| triṣṭup|
ā te̍ pitarmarutāṃ su̱mname̍tu̱ mā na̱: sūrya̍sya sa̱ṃdṛśo̍ yuyothāḥ |
a̱bhi no̍ vī̱ro arva̍ti kṣameta̱ pra jā̍yemahi rudra pra̱jābhi̍:
||1||tvāda̍ttebhī rudra̱ śaṃta̍mebhiḥ śa̱taṃ himā̍ aśīya bheṣa̱jebhi̍: |
vya1smaddveṣo̍ vita̱raṃ vyaṃho̱ vyamī̍vāścātayasvā̱ viṣū̍cīḥ
||2||śreṣṭho̍ jā̱tasya̍ rudra śri̱yāsi̍ ta̱vasta̍masta̱vasā̍ṃ vajrabāho |
parṣi̍ ṇaḥ pā̱ramaṃha̍saḥ sva̱sti viśvā̍ a̱bhī̍tī̱ rapa̍so yuyodhi
||3||mā tvā̍ rudra cukrudhāmā̱ namo̍bhi̱rmā duṣṭu̍tī vṛṣabha̱ mā sahū̍tī |
unno̍ vī̱rām̐ a̍rpaya bheṣa̱jebhi̍rbhi̱ṣakta̍maṃ tvā bhi̱ṣajā̍ṃ śṛṇomi
||4||havī̍mabhi̱rhava̍te̱ yo ha̱virbhi̱rava̱ stome̍bhī ru̱draṃ di̍ṣīya |
ṛ̱dū̱dara̍: su̱havo̱ mā no̍ a̱syai ba̱bhruḥ su̱śipro̍ rīradhanma̱nāyai̍
||5||unmā̍ mamanda vṛṣa̱bho ma̱rutvā̱n tvakṣī̍yasā̱ vaya̍sā̱ nādha̍mānam |
ghṛṇī̍va cchā̱yāma̍ra̱pā a̍śī̱yā'' vi̍vāseyaṃ ru̱drasya̍ su̱mnam
||6||kva1 sya te̍ rudra mṛl̤a̱yāku̱rhasto̱ yo asti̍ bheṣa̱jo jalā̍ṣaḥ |
a̱pa̱bha̱rtā rapa̍so̱ daivya̍syā̱bhī nu mā̍ vṛṣabha cakṣamīthāḥ
||7||pra ba̱bhrave̍ vṛṣa̱bhāya̍ śvitī̱ce ma̱ho ma̱hīṃ su̍ṣṭu̱timī̍rayāmi |
na̱ma̱syā ka̍lmalī̱kina̱ṃ namo̍bhirgṛṇī̱masi̍ tve̱ṣaṃ ru̱drasya̱ nāma̍
||8||sthi̱rebhi̱raṅgai̍: puru̱rūpa̍ u̱gro ba̱bhruḥ śu̱krebhi̍: pipiśe̱ hira̍ṇyaiḥ |
īśā̍nāda̱sya bhuva̍nasya̱ bhūre̱rna vā u̍ yoṣad ru̱drāda̍su̱rya̍m
||9||arha̍n bibharṣi̱ sāya̍kāni̱ dhanvārha̍n ni̱ṣkaṃ ya̍ja̱taṃ vi̱śvarū̍pam |
arha̍nni̱daṃ da̍yase̱ viśva̱mabhva̱ṃ na vā ojī̍yo rudra̱ tvada̍sti
||10||stu̱hi śru̱taṃ ga̍rta̱sada̱ṃ yuvā̍naṃ mṛ̱gaṃ na bhī̱mamu̍paha̱tnumu̱gram |
mṛ̱l̤ā ja̍ri̱tre ru̍dra̱ stavā̍no̱ 'nyaṃ te̍ a̱smanni va̍pantu̱ senā̍:
||11||ku̱mā̱raści̍t pi̱tara̱ṃ vanda̍māna̱ṃ prati̍ nānāma rudropa̱yanta̍m |
bhūre̍rdā̱tāra̱ṃ satpa̍tiṃ gṛṇīṣe stu̱tastvaṃ bhe̍ṣa̱jā rā̍sya̱sme
||12||yā vo̍ bheṣa̱jā ma̍ruta̱: śucī̍ni̱ yā śaṃta̍mā vṛṣaṇo̱ yā ma̍yo̱bhu |
yāni̱ manu̱ravṛ̍ṇītā pi̱tā na̱stā śaṃ ca̱ yośca̍ ru̱drasya̍ vaśmi
||13||pari̍ ṇo he̱tī ru̱drasya̍ vṛjyā̱: pari̍ tve̱ṣasya̍ durma̱tirma̱hī gā̍t |
ava̍ sthi̱rā ma̱ghava̍dbhyastanuṣva̱ mīḍhva̍sto̱kāya̱ tana̍yāya mṛl̤a
||14||e̱vā ba̍bhro vṛṣabha cekitāna̱ yathā̍ deva̱ na hṛ̍ṇī̱ṣe na haṃsi̍ |
ha̱va̱na̱śrunno̍ rudre̱ha bo̍dhi bṛ̱had va̍dema vi̱dathe̍ su̱vīrā̍:
||15||15 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| marut| jagatī, 15 triṣṭup|
dhā̱rā̱va̱rā ma̱ruto̍ dhṛ̱ṣṇvo̍jaso mṛ̱gā na bhī̱māstavi̍ṣībhira̱rcina̍: |
a̱gnayo̱ na śu̍śucā̱nā ṛ̍jī̱ṣiṇo̱ bhṛmi̱ṃ dhama̍nto̱ apa̱ gā a̍vṛṇvata
||1||dyāvo̱ na stṛbhi̍ścitayanta khā̱dino̱ vya1bhriyā̱ na dyu̍tayanta vṛ̱ṣṭaya̍: |
ru̱dro yad vo̍ maruto rukmavakṣaso̱ vṛṣāja̍ni̱ pṛśnyā̍: śu̱kra ūdha̍ni
||2||u̱kṣante̱ aśvā̱m̐ atyā̍m̐ ivā̱jiṣu̍ na̱dasya̱ karṇai̍sturayanta ā̱śubhi̍: |
hira̍ṇyaśiprā maruto̱ davi̍dhvataḥ pṛ̱kṣaṃ yā̍tha̱ pṛṣa̍tībhiḥ samanyavaḥ
||3||pṛ̱kṣe tā viśvā̱ bhuva̍nā vavakṣire mi̱trāya̍ vā̱ sada̱mā jī̱radā̍navaḥ |
pṛṣa̍daśvāso anava̱bhrarā̍dhasa ṛji̱pyāso̱ na va̱yune̍ṣu dhū̱rṣada̍:
||4||indha̍nvabhirdhe̱nubhī̍ ra̱pśadū̍dhabhiradhva̱smabhi̍: pa̱thibhi̍rbhrājadṛṣṭayaḥ |
ā ha̱ṃsāso̱ na svasa̍rāṇi gantana̱ madho̱rmadā̍ya marutaḥ samanyavaḥ
||5||ā no̱ brahmā̍ṇi marutaḥ samanyavo na̱rāṃ na śaṃsa̱: sava̍nāni gantana |
aśvā̍miva pipyata dhe̱numūdha̍ni̱ kartā̱ dhiya̍ṃ jari̱tre vāja̍peśasam
||6||taṃ no̍ dāta maruto vā̱jina̱ṃ ratha̍ āpā̱naṃ brahma̍ ci̱taya̍d di̱vedi̍ve |
iṣa̍ṃ sto̱tṛbhyo̍ vṛ̱jane̍ṣu kā̱rave̍ sa̱niṃ me̱dhāmari̍ṣṭaṃ du̱ṣṭara̱ṃ saha̍:
||7||yad yu̱ñjate̍ ma̱ruto̍ ru̱kmava̍kṣa̱so 'śvā̱n rathe̍ṣu̱ bhaga̱ ā su̱dāna̍vaḥ |
dhe̱nurna śiśve̱ svasa̍reṣu pinvate̱ janā̍ya rā̱taha̍viṣe ma̱hīmiṣa̍m
||8||yo no̍ maruto vṛ̱katā̍ti̱ martyo̍ ri̱purda̱dhe va̍savo̱ rakṣa̍tā ri̱ṣaḥ |
va̱rtaya̍ta̱ tapu̍ṣā ca̱kriyā̱bhi tamava̍ rudrā a̱śaso̍ hantanā̱ vadha̍:
||9||ci̱traṃ tad vo̍ maruto̱ yāma̍ cekite̱ pṛśnyā̱ yadūdha̱rapyā̱payo̍ du̱huḥ |
yad vā̍ ni̱de nava̍mānasya rudriyāstri̱taṃ jarā̍ya jura̱tāma̍dābhyāḥ
||10||tān vo̍ ma̱ho ma̱ruta̍ eva̱yāvno̱ viṣṇo̍re̱ṣasya̍ prabhṛ̱the ha̍vāmahe |
hira̍ṇyavarṇān kaku̱hān ya̱tasru̍co brahma̱ṇyanta̱: śaṃsya̱ṃ rādha̍ īmahe
||11||te daśa̍gvāḥ pratha̱mā ya̱jñamū̍hire̱ te no̍ hinvantū̱ṣaso̱ vyu̍ṣṭiṣu |
u̱ṣā na rā̱mīra̍ru̱ṇairapo̍rṇute ma̱ho jyoti̍ṣā śuca̱tā goa̍rṇasā
||12||te kṣo̱ṇībhi̍raru̱ṇebhi̱rnāñjibhī̍ ru̱drā ṛ̱tasya̱ sada̍neṣu vāvṛdhuḥ |
ni̱megha̍mānā̱ atye̍na̱ pāja̍sā suśca̱ndraṃ varṇa̍ṃ dadhire su̱peśa̍sam
||13||tām̐ i̍yā̱no mahi̱ varū̍thamū̱taya̱ upa̱ ghede̱nā nama̍sā gṛṇīmasi |
tri̱to na yān pañca̱ hotṝ̍na̱bhiṣṭa̍ya āva̱varta̱dava̍rāñca̱kriyāva̍se
||14||yayā̍ ra̱dhraṃ pā̱raya̱thātyaṃho̱ yayā̍ ni̱do mu̱ñcatha̍ vandi̱tāra̍m |
a̱rvācī̱ sā ma̍ruto̱ yā va̍ ū̱tiro ṣu vā̱śreva̍ suma̱tirji̍gātu
||15||15 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| apāṃnapāt| triṣṭup|
upe̍masṛkṣi vāja̱yurva̍ca̱syāṃ cano̍ dadhīta nā̱dyo giro̍ me |
a̱pāṃ napā̍dāśu̱hemā̍ ku̱vit sa su̱peśa̍saskarati̱ joṣi̍ṣa̱ddhi
||1||i̱maṃ sva̍smai hṛ̱da ā suta̍ṣṭa̱ṃ mantra̍ṃ vocema ku̱vida̍sya̱ veda̍t |
a̱pāṃ napā̍dasu̱rya̍sya ma̱hnā viśvā̍nya̱ryo bhuva̍nā jajāna
||2||sama̱nyā yantyupa̍ yantya̱nyāḥ sa̍mā̱namū̱rvaṃ na̱dya̍: pṛṇanti |
tamū̱ śuci̱ṃ śuca̍yo dīdi̱vāṃsa̍ma̱pāṃ napā̍ta̱ṃ pari̍ tasthu̱rāpa̍:
||3||tamasme̍rā yuva̱tayo̱ yuvā̍naṃ marmṛ̱jyamā̍nā̱: pari̍ ya̱ntyāpa̍: |
sa śu̱krebhi̱: śikva̍bhī re̱vada̱sme dī̱dāyā̍ni̱dhmo ghṛ̱tani̍rṇiga̱psu
||4||a̱smai ti̱sro a̍vya̱thyāya̱ nārī̍rde̱vāya̍ de̱vīrdi̍dhiṣa̱ntyanna̍m |
kṛtā̍ i̱vopa̱ hi pra̍sa̱rsre a̱psu sa pī̱yūṣa̍ṃ dhayati pūrva̱sūnā̍m
||5||aśva̱syātra̱ jani̍mā̱sya ca̱ sva̍rdru̱ho ri̱ṣaḥ sa̱mpṛca̍: pāhi sū̱rīn |
ā̱māsu̍ pū̱rṣu pa̱ro a̍pramṛ̱ṣyaṃ nārā̍tayo̱ vi na̍śa̱nnānṛ̍tāni
||6||sva ā dame̍ su̱dughā̱ yasya̍ dhe̱nuḥ sva̱dhāṃ pī̍pāya su̱bhvanna̍matti |
so a̱pāṃ napā̍dū̱rjaya̍nna̱psva1ntarva̍su̱deyā̍ya vidha̱te vi bhā̍ti 7||
yo a̱psvā śuci̍nā̱ daivye̍na ṛ̱tāvāja̍sra urvi̱yā vi̱bhāti̍ |
va̱yā ida̱nyā bhuva̍nānyasya̱ pra jā̍yante vī̱rudha̍śca pra̱jābhi̍:
||8||a̱pāṃ napā̱dā hyasthā̍du̱pastha̍ṃ ji̱hmānā̍mū̱rdhvo vi̱dyuta̱ṃ vasā̍naḥ |
tasya̱ jyeṣṭha̍ṃ mahi̱māna̱ṃ vaha̍ntī̱rhira̍ṇyavarṇā̱: pari̍ yanti ya̱hvīḥ
||9||hira̍ṇyarūpa̱: sa hira̍ṇyasaṃdṛga̱pāṃ napā̱t sedu̱ hira̍ṇyavarṇaḥ |
hi̱ra̱ṇyayā̱t pari̱ yone̍rni̱ṣadyā̍ hiraṇya̱dā da̍da̱tyanna̍masmai
||10||tada̱syānī̍kamu̱ta cāru̱ nāmā̍pī̱cya̍ṃ vardhate̱ naptu̍ra̱pām |
yami̱ndhate̍ yuva̱taya̱: sami̱tthā hira̍ṇyavarṇaṃ ghṛ̱tamanna̍masya
||11||a̱smai ba̍hū̱nāma̍va̱māya̱ sakhye̍ ya̱jñairvi̍dhema̱ nama̍sā ha̱virbhi̍: |
saṃ sānu̱ mārjmi̱ didhi̍ṣāmi̱ bilmai̱rdadhā̱myannai̱: pari̍ vanda ṛ̱gbhiḥ
||12||sa ī̱ṃ vṛṣā̍janaya̱t tāsu̱ garbha̱ṃ sa ī̱ṃ śiśu̍rdhayati̱ taṃ ri̍hanti |
so a̱pāṃ napā̱dana̍bhimlātavarṇo̱ 'nyasye̍ve̱ha ta̱nvā̍ viveṣa
||13||a̱smin pa̱de pa̍ra̱me ta̍sthi̱vāṃsa̍madhva̱smabhi̍rvi̱śvahā̍ dīdi̱vāṃsa̍m |
āpo̱ naptre̍ ghṛ̱tamanna̱ṃ vaha̍ntīḥ sva̱yamatkai̱: pari̍ dīyanti ya̱hvīḥ
||14||ayā̍ṃsamagne sukṣi̱tiṃ janā̱yāyā̍ṃsamu ma̱ghava̍dbhyaḥ suvṛ̱ktim |
viśva̱ṃ tad bha̱draṃ yadava̍nti de̱vā bṛ̱had va̍dema vi̱dathe̍ su̱vīrā̍:
||15||6 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| ṛtudevatāḥ- 1 indro madhuśca, 2maruto mādhavaśca, 3 tvaṣṭā śukraśca, 4 agniḥ śaciśca, 5 indro nabhaśca, 6 mitrāvaruṇau nabhasyaśca| jagatī|
tubhya̍ṃ hinvā̱no va̍siṣṭa̱ gā a̱po 'dhu̍kṣan tsī̱mavi̍bhi̱radri̍bhi̱rnara̍: |
pibe̍ndra̱ svāhā̱ prahu̍ta̱ṃ vaṣa̍ṭkṛtaṃ ho̱trādā soma̍ṃ pratha̱mo ya īśi̍ṣe
||1||ya̱jñaiḥ sammi̍ślā̱: pṛṣa̍tībhiṝ̱ṣṭibhi̱ryāma̍ñchu̱bhrāso̍ a̱ñjiṣu̍ pri̱yā u̱ta |
ā̱sadyā̍ ba̱rhirbha̍ratasya sūnavaḥ po̱trādā soma̍ṃ pibatā divo naraḥ
||2||a̱meva̍ naḥ suhavā̱ ā hi ganta̍na̱ ni ba̱rhiṣi̍ sadatanā̱ raṇi̍ṣṭana |
athā̍ mandasva jujuṣā̱ṇo andha̍sa̱stvaṣṭa̍rde̱vebhi̱rjani̍bhiḥ su̱madga̍ṇaḥ
||3||ā va̍kṣi de̱vām̐ i̱ha vi̍pra̱ yakṣi̍ co̱śan ho̍ta̱rni ṣa̍dā̱ yoni̍ṣu tri̱ṣu |
prati̍ vīhi̱ prasthi̍taṃ so̱myaṃ madhu̱ pibāgnī̍dhrā̱t tava̍ bhā̱gasya̍ tṛpṇuhi
||4||e̱ṣa sya te̍ ta̱nvo̍ nṛmṇa̱vardha̍na̱: saha̱ oja̍: pra̱divi̍ bā̱hvorhi̱taḥ |
tubhya̍ṃ su̱to ma̍ghava̱n tubhya̱mābhṛ̍ta̱stvama̍sya̱ brāhma̍ṇā̱dā tṛ̱pat pi̍ba
||5||ju̱ṣethā̍ṃ ya̱jñaṃ bodha̍ta̱ṃ hava̍sya me sa̱tto hotā̍ ni̱vida̍: pū̱rvyā anu̍ |
acchā̱ rājā̍nā̱ nama̍ etyā̱vṛta̍ṃ praśā̱strādā pi̍bataṃ so̱myaṃ madhu̍
||6||6 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| ṛtudevatāḥ- 1-4 draviṇodā ṛtavaśca, 5 aśvinau ṛtavaśca, 6 agniḥ ṛtuśca| jagatī|
manda̍sva ho̱trādanu̱ joṣa̱mandha̱so 'dhva̍ryava̱: sa pū̱rṇāṃ va̍ṣṭyā̱sica̍m |
tasmā̍ e̱taṃ bha̍rata tadva̱śo da̱dirho̱trāt soma̍ṃ draviṇoda̱: piba̍ ṛ̱tubhi̍:
||1||yamu̱ pūrva̱mahu̍ve̱ tami̱daṃ hu̍ve̱ sedu̱ havyo̍ da̱diryo nāma̱ patya̍te |
a̱dhva̱ryubhi̱: prasthi̍taṃ so̱myaṃ madhu̍ po̱trāt soma̍ṃ draviṇoda̱: piba̍ ṛ̱tubhi̍:
||2||medya̍ntu te̱ vahna̍yo̱ yebhi̱rīya̱se 'ri̍ṣaṇyan vīl̤ayasvā vanaspate |
ā̱yūyā̍ dhṛṣṇo abhi̱gūryā̱ tvaṃ ne̱ṣṭrāt soma̍ṃ draviṇoda̱: piba̍ ṛ̱tubhi̍:
||3||apā̍ddho̱trādu̱ta po̱trāda̍matto̱ta ne̱ṣṭrāda̍juṣata̱ prayo̍ hi̱tam |
tu̱rīya̱ṃ pātra̱mamṛ̍kta̱mama̍rtyaṃ draviṇo̱dāḥ pi̍batu drāviṇoda̱saḥ
||4||a̱rvāñca̍ma̱dya ya̱yya̍ṃ nṛ̱vāha̍ṇa̱ṃ ratha̍ṃ yuñjāthāmi̱ha vā̍ṃ vi̱moca̍nam |
pṛ̱ṅktaṃ ha̱vīṃṣi̱ madhu̱nā hi ka̍ṃ ga̱tamathā̱ soma̍ṃ pibataṃ vājinīvasū
||5||joṣya̍gne sa̱midha̱ṃ joṣyāhu̍ti̱ṃ joṣi̱ brahma̱ janya̱ṃ joṣi̍ suṣṭu̱tim |
viśve̍bhi̱rviśvā̍m̐ ṛ̱tunā̍ vaso ma̱ha u̱śan de̱vām̐ u̍śa̱taḥ pā̍yayā ha̱viḥ
||6||11 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| savitā|triṣṭup|
udu̱ ṣya de̱vaḥ sa̍vi̱tā sa̱vāya̍ śaśvatta̱maṃ tada̍pā̱ vahni̍rasthāt |
nū̱naṃ de̱vebhyo̱ vi hi dhāti̱ ratna̱mathābha̍jad vī̱tiho̍traṃ sva̱stau
||1||viśva̍sya̱ hi śru̱ṣṭaye̍ de̱va ū̱rdhvaḥ pra bā̱havā̍ pṛ̱thupā̍ṇi̱: sisa̍rti |
āpa̍ścidasya vra̱ta ā nimṛ̍grā a̱yaṃ ci̱d vāto̍ ramate̱ pari̍jman
||2||ā̱śubhi̍ści̱dyān vi mu̍cāti nū̱namarī̍rama̱data̍mānaṃ ci̱deto̍: |
a̱hyarṣū̍ṇāṃ ci̱nnya̍yām̐ avi̱ṣyāmanu̍ vra̱taṃ sa̍vi̱turmokyāgā̍t
||3||puna̱: sama̍vya̱d vita̍ta̱ṃ vaya̍ntī ma̱dhyā karto̱rnya̍dhā̱cchakma̱ dhīra̍: |
ut saṃhāyā̍sthā̱d vyṛ1tūm̐ra̍dardhara̱rama̍tiḥ savi̱tā de̱va āgā̍t
||4||nānaukā̍ṃsi̱ duryo̱ viśva̱māyu̱rvi ti̍ṣṭhate prabha̱vaḥ śoko̍ a̱gneḥ |
jyeṣṭha̍ṃ mā̱tā sū̱nave̍ bhā̱gamādhā̱danva̍sya̱ keta̍miṣi̱taṃ sa̍vi̱trā
||5||sa̱māva̍varti̱ viṣṭhi̍to jigī̱ṣurviśve̍ṣā̱ṃ kāma̱ścara̍tāma̱mābhū̍t |
śaśvā̱m̐ apo̱ vikṛ̍taṃ hi̱tvyāgā̱danu̍ vra̱taṃ sa̍vi̱turdaivya̍sya
||6||tvayā̍ hi̱tamapya̍ma̱psu bhā̱gaṃ dhanvānvā mṛ̍ga̱yaso̱ vi ta̍sthuḥ |
vanā̍ni̱ vibhyo̱ naki̍rasya̱ tāni̍ vra̱tā de̱vasya̍ savi̱turmi̍nanti
||7||yā̱drā̱dhyaṃ1 varu̍ṇo̱ yoni̱mapya̱mani̍śitaṃ ni̱miṣi̱ jarbhu̍rāṇaḥ |
viśvo̍ mārtā̱ṇḍo vra̱jamā pa̱śurgā̍tstha̱ stha̱śo janmā̍ni savi̱tā vyāka̍:
||8||na yasyendro̱ varu̍ṇo̱ na mi̱tro vra̱tama̍rya̱mā na mi̱nanti̍ ru̱draḥ |
nārā̍taya̱stami̱daṃ sva̱sti hu̱ve de̱vaṃ sa̍vi̱tāra̱ṃ namo̍bhiḥ
||9||bhaga̱ṃ dhiya̍ṃ vā̱jaya̍nta̱: pura̍ṃdhi̱ṃ narā̱śaṃso̱ gnāspati̍rno avyāḥ |
ā̱ye vā̱masya̍ saṃga̱the ra̍yī̱ṇāṃ pri̱yā de̱vasya̍ savi̱tuḥ syā̍ma
||10||a̱smabhya̱ṃ tad di̱vo a̱dbhyaḥ pṛ̍thi̱vyāstvayā̍ da̱ttaṃ kāmya̱ṃ rādha̱ ā gā̍t |
śaṃ yat sto̱tṛbhya̍ ā̱paye̱ bhavā̍tyuru̱śaṃsā̍ya savitarjari̱tre
||11||8 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| aśvinau| triṣṭup|
grāvā̍ṇeva̱ tadidartha̍ṃ jarethe̱ gṛdhre̍va vṛ̱kṣaṃ ni̍dhi̱manta̱maccha̍ |
bra̱hmāṇe̍va vi̱datha̍ uktha̱śāsā̍ dū̱teva̱ havyā̱ janyā̍ puru̱trā
||1||prā̱ta̱ryāvā̍ṇā ra̱thye̍va vī̱rā 'jeva̍ ya̱mā vara̱mā sa̍cethe |
mene̍ iva ta̱nvā̱3 śumbha̍māne̱ dampa̍tīva kratu̱vidā̱ jane̍ṣu
||2||śṛṅge̍va naḥ pratha̱mā ga̍ntama̱rvāk cha̱phāvi̍va̱ jarbhu̍rāṇā̱ taro̍bhiḥ |
ca̱kra̱vā̱keva̱ prati̱ vasto̍rusrā̱ 'rvāñcā̍ yātaṃ ra̱thye̍va śakrā
||3||nā̱veva̍ naḥ pārayataṃ yu̱geva̱ nabhye̍va na upa̱dhīva̍ pra̱dhīva̍ |
śvāne̍va no̱ ari̍ṣaṇyā ta̱nūnā̱ṃ khṛga̍leva vi̱srasa̍: pātama̱smān
||4||vāte̍vāju̱ryā na̱dye̍va rī̱tira̱kṣī i̍va̱ cakṣu̱ṣā yā̍tama̱rvāk |
hastā̍viva ta̱nve̱3 śambha̍viṣṭhā̱ pāde̍va no nayata̱ṃ vasyo̱ accha̍
||5||oṣṭhā̍viva̱ madhvā̱sne vada̍ntā̱ stanā̍viva pipyataṃ jī̱vase̍ naḥ |
nāse̍va nasta̱nvo̍ rakṣi̱tārā̱ karṇā̍viva su̱śrutā̍ bhūtama̱sme
||6||haste̍va śa̱ktima̱bhi sa̍ṃda̱dī na̱: kṣāme̍va na̱: sama̍jata̱ṃ rajā̍ṃsi |
i̱mā giro̍ aśvinā yuṣma̱yantī̱: kṣṇotre̍ṇeva̱ svadhi̍ti̱ṃ saṃ śi̍śītam
||7||e̱tāni̍ vāmaśvinā̱ vardha̍nāni̱ brahma̱ stoma̍ṃ gṛtsama̱dāso̍ akran |
tāni̍ narā jujuṣā̱ṇopa̍ yātaṃ bṛ̱had va̍dema vi̱dathe̍ su̱vīrā̍:
||8||6 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| somāpūṣaṇau, 6(antyārdharcasya) aditiḥ| triṣṭup|
somā̍pūṣaṇā̱ jana̍nā rayī̱ṇāṃ jana̍nā di̱vo jana̍nā pṛthi̱vyāḥ |
jā̱tau viśva̍sya̱ bhuva̍nasya go̱pau de̱vā a̍kṛṇvanna̱mṛta̍sya̱ nābhi̍m
||1||i̱mau de̱vau jāya̍mānau juṣante̱mau tamā̍ṃsi gūhatā̱maju̍ṣṭā |
ā̱bhyāmindra̍: pa̱kvamā̱māsva̱ntaḥ so̍māpū̱ṣabhyā̍ṃ janadu̱sriyā̍su
||2||somā̍pūṣaṇā̱ raja̍so vi̱māna̍ṃ sa̱ptaca̍kra̱ṃ ratha̱mavi̍śvaminvam |
vi̱ṣū̱vṛta̱ṃ mana̍sā yu̱jyamā̍na̱ṃ taṃ ji̍nvatho vṛṣaṇā̱ pañca̍raśmim
||3||di̱vya1nyaḥ sada̍naṃ ca̱kra u̱ccā pṛ̍thi̱vyāma̱nyo adhya̱ntari̍kṣe |
tāva̱smabhya̍ṃ puru̱vāra̍ṃ puru̱kṣuṃ rā̱yaspoṣa̱ṃ vi ṣya̍tā̱ṃ nābhi̍ma̱sme
||4||viśvā̍nya̱nyo bhuva̍nā ja̱jāna̱ viśva̍ma̱nyo a̍bhi̱cakṣā̍ṇa eti |
somā̍pūṣaṇā̱vava̍ta̱ṃ dhiya̍ṃ me yu̱vābhyā̱ṃ viśvā̱: pṛta̍nā jayema
||5||dhiya̍ṃ pū̱ṣā ji̍nvatu viśvami̱nvo ra̱yiṃ somo̍ rayi̱pati̍rdadhātu |
ava̍tu de̱vyadi̍tirana̱rvā bṛ̱had va̍dema vi̱dathe̍ su̱vīrā̍:
||6||21 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| 1-2 vāyuḥ, 3 iṃdravāyū, 4-6 mitrāvaruṇau, 7-9 aśvinau, 10-12 indraḥ, 13-15 viśvedevāḥ, 16-18 sarasvatī, 19-21 dyāvāpṛthivyau havirdhāne vāḥ (19 tṛtīyapādasya agnirvā)|gāyatrī, 16-17 anuṣṭup, 18 bṛhatī|
vāyo̱ ye te̍ saha̱sriṇo̱ rathā̍sa̱stebhi̱rā ga̍hi | ni̱yutvā̱ntsoma̍pītaye
||1||ni̱yutvā̍n vāya̱vā ga̍hya̱yaṃ śu̱kro a̍yāmi te | gantā̍si sunva̱to gṛ̱ham
||2||śu̱krasyā̱dya gavā̍śira̱ indra̍vāyū ni̱yutva̍taḥ | ā yā̍ta̱ṃ piba̍taṃ narā
||3||a̱yaṃ vā̍ṃ mitrāvaruṇā su̱taḥ soma̍ ṛtāvṛdhā |mamedi̱ha śru̍ta̱ṃ hava̍m
||4||rājā̍nā̱vana̍bhidruhā dhru̱ve sada̍syutta̱me | sa̱hasra̍sthūṇa āsāte
||5||tā sa̱mrājā̍ ghṛ̱tāsu̍tī ādi̱tyā dānu̍na̱spatī̍ |sace̍te̱ ana̍vahvaram
||6||goma̍dū̱ ṣu nā̍sa̱tyāśvā̍vadyātamaśvinā | va̱rtī ru̍drā nṛ̱pāyya̍m
||7||na yat paro̱ nānta̍ra āda̱dharṣa̍d vṛṣaṇvasū | du̱:śaṃso̱ martyo̍ ri̱puḥ
||8||tā na̱ ā vo̍l̤ahamaśvinā ra̱yiṃ pi̱śaṅga̍saṃdṛśam | dhiṣṇyā̍ varivo̱vida̍m
||9||indro̍ a̱ṅga ma̱had bha̱yama̱bhī ṣadapa̍ cucyavat | sa hi sthi̱ro vica̍rṣaṇiḥ
||10||indra̍śca mṛ̱l̤ayā̍ti no̱ na na̍: pa̱ścāda̱ghaṃ na̍śat | bha̱draṃ bha̍vāti naḥ pu̱raḥ
||11||indra̱ āśā̍bhya̱spari̱ sarvā̍bhyo̱ abha̍yaṃ karat | jetā̱ śatrū̱n vica̍rṣaṇiḥ
||12||viśve̍ devāsa̱ ā ga̍ta śṛṇu̱tā ma̍ i̱maṃ hava̍m | edaṃ ba̱rhirni ṣī̍data
||13||tī̱vro vo̱ madhu̍mām̐ a̱yaṃ śu̱naho̍treṣu matsa̱raḥ | e̱taṃ pi̍bata̱ kāmya̍m
||14||indra̍jyeṣṭhā̱ maru̍dgaṇā̱ devā̍sa̱: pūṣa̍rātayaḥ | viśve̱ mama̍ śrutā̱ hava̍m
||15||ambi̍tame̱ nadī̍tame̱ devi̍tame̱ sara̍svati |
a̱pra̱śa̱stā i̍va smasi̱ praśa̍stimamba naskṛdhi
||16||tve viśvā̍ sarasvati śri̱tāyū̍ṃṣi de̱vyām |
śu̱naho̍treṣu matsva pra̱jāṃ de̍vi didiḍḍhi naḥ
||17||i̱mā brahma̍ sarasvati ju̱ṣasva̍ vājinīvati |
yā te̱ manma̍ gṛtsama̱dā ṛ̍tāvari pri̱yā de̱veṣu̱ juhva̍ti
||18||pretā̍ṃ ya̱jñasya̍ śa̱mbhuvā̍ yu̱vāmidā vṛ̍ṇīmahe | a̱gniṃ ca̍ havya̱vāha̍nam
||19||dyāvā̍ naḥ pṛthi̱vī i̱maṃ si̱dhrama̱dya di̍vi̱spṛśa̍m | ya̱jñaṃ de̱veṣu̍ yacchatām
||20||ā vā̍mu̱pastha̍madruhā de̱vāḥ sī̍dantu ya̱jñiyā̍: | i̱hādya soma̍pītaye
||21||3 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| śakuntaḥ (kapiñjalarūpīndraḥ)| triṣṭup|
kani̍kradajja̱nuṣa̍ṃ prabruvā̱ṇa iya̍rti̱ vāca̍mari̱teva̱ nāva̍m |
su̱ma̱ṅgala̍śca śakune̱ bhavā̍si̱ mā tvā̱ kā ci̍dabhi̱bhā viśvyā̍ vidat
||1||mā tvā̍ śye̱na ud va̍dhī̱nmā su̍pa̱rṇo mā tvā̍ vida̱diṣu̍mān vī̱ro astā̍ |
pitryā̱manu̍ pra̱diśa̱ṃ kani̍kradat suma̱ṅgalo̍ bhadravā̱dī va̍de̱ha
||2||ava̍ kranda dakṣiṇa̱to gṛ̱hāṇā̍ṃ suma̱ṅgalo̍ bhadravā̱dī śa̍kunte |
mā na̍: ste̱na ī̍śata̱ māghaśa̍ṃso bṛ̱had va̍dema vi̱dathe̍ su̱vīrā̍:
||3||3 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| śakuntaḥ(-kapiñjalarūpīndraḥ)| jagatī, 2 atiśakvarī aṣṭirvā|
pra̱da̱kṣi̱ṇida̱bhi gṛ̍ṇanti kā̱ravo̱ vayo̱ vada̍nta ṛtu̱thā śa̱kunta̍yaḥ |
u̱bhe vācau̍ vadati sāma̱gā i̍va gāya̱traṃ ca̱ traiṣṭu̍bha̱ṃ cānu̍ rājati
||1||u̱dgā̱teva̍ śakune̱ sāma̍ gāyasi brahmapu̱tra i̍va̱ sava̍neṣu śaṃsasi |
vṛṣe̍va vā̱jī śiśu̍matīra̱pītyā̍ sa̱rvato̍ naḥ śakune bha̱dramā va̍da
vi̱śvato̍ naḥ śakune̱ puṇya̱mā va̍da
||2||ā̱vada̱ṃstvaṃ śa̍kune bha̱dramā va̍da tū̱ṣṇīmāsī̍naḥ suma̱tiṃ ci̍kiddhi naḥ |
yadu̱tpata̱n vada̍si karka̱rirya̍thā bṛ̱had va̍dema vi̱dathe̍ su̱vīrā̍:
||3||