12 budhagaviṣṭhirāvātreyau| agniḥ| triṣṭup|abo̍dhya̱gniḥ sa̱midhā̱ janā̍nā̱ṃ prati̍ dhe̱numi̍vāya̱tīmu̱ṣāsa̍m | ya̱hvā i̍va̱ pra va̱yāmu̱jjihā̍nā̱: pra bhā̱nava̍: sisrate̱ nāka̱maccha̍
abo̍dhi̱ hotā̍ ya̱jathā̍ya de̱vānū̱rdhvo a̱gniḥ su̱manā̍: prā̱tara̍sthāt | sami̍ddhasya̱ ruśa̍dadarśi̱ pājo̍ ma̱hān de̱vastama̍so̱ nira̍moci
||2||yadī̍ṃ ga̱ṇasya̍ raśa̱nāmajī̍ga̱: śuci̍raṅkte̱ śuci̍bhi̱rgobhi̍ra̱gniḥ | ād dakṣi̍ṇā yujyate vāja̱yantyu̍ttā̱nāmū̱rdhvo a̍dhayajju̱hūbhi̍:
||3||a̱gnimacchā̍ devaya̱tāṃ manā̍ṃsi̱ cakṣū̍ṃṣīva̱ sūrye̱ saṃ ca̍ranti | yadī̱ṃ suvā̍te u̱ṣasā̱ virū̍pe śve̱to vā̱jī jā̍yate̱ agre̱ ahnā̍m
||4||jani̍ṣṭa̱ hi jenyo̱ agre̱ ahnā̍ṃ hi̱to hi̱teṣva̍ru̱ṣo vane̍ṣu | dame̍dame sa̱pta ratnā̱ dadhā̍no̱'gnirhotā̱ ni ṣa̍sādā̱ yajī̍yān
||5||a̱gnirhotā̱ nya̍sīda̱d yajī̍yānu̱pasthe̍ mā̱tuḥ su̍ra̱bhā u̍ lo̱ke | yuvā̍ ka̱viḥ pu̍runi̱ṣṭha ṛ̱tāvā̍ dha̱rtā kṛ̍ṣṭī̱nāmu̱ta madhya̍ i̱ddhaḥ
||6||pra ṇu tyaṃ vipra̍madhva̱reṣu̍ sā̱dhuma̱gniṃ hotā̍ramīl̤ate̱ namo̍bhiḥ | ā yasta̱tāna̱ roda̍sī ṛ̱tena̱ nitya̍ṃ mṛjanti vā̱jina̍ṃ ghṛ̱tena̍
||7||mā̱rjā̱lyo̍ mṛjyate̱ sve damū̍nāḥ kavipraśa̱sto ati̍thiḥ śi̱vo na̍: | sa̱hasra̍śṛṅgo vṛṣa̱bhastado̍jā̱ viśvā̍m̐ agne̱ saha̍sā̱ prāsya̱nyān
||8||pra sa̱dyo a̍gne̱ atye̍ṣya̱nyānā̱viryasmai̱ cāru̍tamo ba̱bhūtha̍ | ī̱l̤enyo̍ vapu̱ṣyo̍ vi̱bhāvā̍ pri̱yo vi̱śāmati̍thi̱rmānu̍ṣīṇām
||9||tubhya̍ṃ bharanti kṣi̱tayo̍ yaviṣṭha ba̱lima̍gne̱ anti̍ta̱ ota dū̱rāt | ā bhandi̍ṣṭhasya suma̱tiṃ ci̍kiddhi bṛ̱hat te̍ agne̱ mahi̱ śarma̍ bha̱dram
||10||ādya ratha̍ṃ bhānumo bhānu̱manta̱magne̱ tiṣṭha̍ yaja̱tebhi̱: sama̍ntam | vi̱dvān pa̍thī̱nāmu̱rva1ntari̍kṣa̱meha de̱vān ha̍vi̱radyā̍ya vakṣi
||11||avo̍cāma ka̱vaye̱ medhyā̍ya̱ vaco̍ va̱ndāru̍ vṛṣa̱bhāya̱ vṛṣṇe̍ | gavi̍ṣṭhiro̱ nama̍sā̱ stoma̍ma̱gnau di̱vī̍va ru̱kmamu̍ru̱vyañca̍maśret
||12||12 kumāra ātreyaḥ, vṛśo vā jānaḥ, ubhau vā, 2, 9 vṛśo jānaḥ| agniḥ| triṣṭup, 12 śakvarī|
ku̱mā̱raṃ mā̱tā yu̍va̱tiḥ samu̍bdha̱ṃ guhā̍ bibharti̱ na da̍dāti pi̱tre |
anī̍kamasya̱ na mi̱najjanā̍saḥ pu̱raḥ pa̍śyanti̱ nihi̍tamara̱tau
||1||kame̱taṃ tvaṃ yu̍vate kumā̱raṃ peṣī̍ bibharṣi̱ mahi̍ṣī jajāna |
pū̱rvīrhi garbha̍: śa̱rado̍ va̱vardhā'pa̍śyaṃ jā̱taṃ yadasū̍ta mā̱tā
||2||hira̍ṇyadanta̱ṃ śuci̍varṇamā̱rāt kṣetrā̍dapaśya̱māyu̍dhā̱ mimā̍nam |
da̱dā̱no a̍smā a̱mṛta̍ṃ vi̱pṛkva̱t kiṃ māma̍ni̱ndrāḥ kṛ̍ṇavannanu̱kthāḥ
||3||kṣetrā̍dapaśyaṃ sanu̱taścara̍ntaṃ su̱mad yū̱thaṃ na pu̱ru śobha̍mānam |
na tā a̍gṛbhra̱nnaja̍niṣṭa̱ hi ṣaḥ pali̍knī̱rid yu̍va̱tayo̍ bhavanti
||4||ke me̍ marya̱kaṃ vi ya̍vanta̱ gobhi̱rna yeṣā̍ṃ go̱pā ara̍ṇaści̱dāsa̍ |
ya ī̍ṃ jagṛ̱bhurava̱ te sṛ̍ja̱ntvājā̍ti pa̱śva upa̍ naściki̱tvān
||5||va̱sāṃ rājā̍naṃ vasa̱tiṃ janā̍nā̱marā̍tayo̱ ni da̍dhu̱rmartye̍ṣu |
brahmā̱ṇyatre̱rava̱ taṃ sṛ̍jantu nindi̱tāro̱ nindyā̍so bhavantu
||6||śuna̍ści̱cchepa̱ṃ nidi̍taṃ sa̱hasrā̱d yūpā̍damuñco̱ aśa̍miṣṭa̱ hi ṣaḥ |
e̱vāsmada̍gne̱ vi mu̍mugdhi̱ pāśā̱n hota̍ścikitva i̱ha tū ni̱ṣadya̍
||7||hṛ̱ṇī̱yamā̍no̱ apa̱ hi madaiye̱: pra me̍ de̱vānā̍ṃ vrata̱pā u̍vāca |
indro̍ vi̱dvām̐ anu̱ hi tvā̍ ca̱cakṣa̱ tenā̱hama̍gne̱ anu̍śiṣṭa̱ āgā̍m
||8||vi jyoti̍ṣā bṛha̱tā bhā̍tya̱gnirā̱virviśvā̍ni kṛṇute mahi̱tvā |
prāde̍vīrmā̱yāḥ sa̍hate du̱revā̱: śiśī̍te̱ śṛṅge̱ rakṣa̍se vi̱nikṣe̍
||9||u̱ta svā̱nāso̍ di̱vi ṣa̍ntva̱gnesti̱gmāyu̍dhā̱ rakṣa̍se̱ hanta̱vā u̍ |
made̍ cidasya̱ pra ru̍janti̱ bhāmā̱ na va̍rante pari̱bādho̱ ade̍vīḥ
||10||e̱taṃ te̱ stoma̍ṃ tuvijāta̱ vipro̱ ratha̱ṃ na dhīra̱: svapā̍ atakṣam |
yadīda̍gne̱ prati̱ tvaṃ de̍va̱ haryā̱: sva̍rvatīra̱pa e̍nā jayema
||11||tu̱vi̱grīvo̍ vṛṣa̱bho vā̍vṛdhā̱no̍'śa̱trva1ryaḥ sama̍jāti̱ veda̍: |
itī̱mama̱gnima̱mṛtā̍ avocan ba̱rhiṣma̍te̱ mana̍ve̱ śarma̍ yaṃsaddha̱viṣma̍te̱ mana̍ve̱ śarma̍ yaṃsat
||12||12 vasuśruta ātreyaḥ| agniḥ, 3 marudrudraviṣṇavaḥ| triṣṭup, 1 virāṭ|
tvama̍gne̱ varu̍ṇo̱ jāya̍se̱ yattvaṃ mi̱tro bha̍vasi̱ yatsami̍ddhaḥ |
tve viśve̍ sahasasputra de̱vāstvamindro̍ dā̱śuṣe̱ martyā̍ya
||1||tvama̍rya̱mā bha̍vasi̱ yat ka̱nīnā̱ṃ nāma̍ svadhāva̱n guhya̍ṃ bibharṣi |
a̱ñjanti̍ mi̱traṃ sudhi̍ta̱ṃ na gobhi̱ryad dampa̍tī̱ sama̍nasā kṛ̱ṇoṣi̍
||2||tava̍ śri̱ye ma̱ruto̍ marjayanta̱ rudra̱ yat te̱ jani̍ma̱ cāru̍ ci̱tram |
pa̱daṃ yad viṣṇo̍rupa̱maṃ ni̱dhāyi̱ tena̍ pāsi̱ guhya̱ṃ nāma̱ gonā̍m
||3||tava̍ śri̱yā su̱dṛśo̍ deva de̱vāḥ pu̱rū dadhā̍nā a̱mṛta̍ṃ sapanta |
hotā̍rama̱gniṃ manu̍ṣo̱ ni ṣe̍durdaśa̱syanta̍ u̱śija̱: śaṃsa̍mā̱yoḥ
||4||na tvaddhotā̱ pūrvo̍ agne̱ yajī̍yā̱n na kāvyai̍: pa̱ro a̍sti svadhāvaḥ |
vi̱śaśca̱ yasyā̱ ati̍thi̱rbhavā̍si̱ sa ya̱jñena̍ vanavad deva̱ martā̍n
||5||va̱yama̍gne vanuyāma̱ tvotā̍ vasū̱yavo̍ ha̱viṣā̱ budhya̍mānāḥ |
va̱yaṃ sa̍ma̱rye vi̱dathe̱ṣvahnā̍ṃ va̱yaṃ rā̱yā sa̍hasasputra̱ martā̍n
||6||yo na̱ āgo̍ a̱bhyeno̱ bharā̱tyadhīda̱ghama̱ghaśa̍ṃse dadhāta |
ja̱hī ci̍kitvo a̱bhiśa̍stime̱tāmagne̱ yo no̍ ma̱rcaya̍ti dva̱yena̍
||7||tvāma̱syā vyuṣi̍ deva̱ pūrve̍ dū̱taṃ kṛ̍ṇvā̱nā a̍yajanta ha̱vyaiḥ |
sa̱ṃsthe yada̍gna̱ īya̍se rayī̱ṇāṃ de̱vo martai̱rvasu̍bhiri̱dhyamā̍naḥ
||8||ava̍ spṛdhi pi̱tara̱ṃ yodhi̍ vi̱dvān pu̱tro yaste̍ sahasaḥ sūna ū̱he |
ka̱dā ci̍kitvo a̱bhi ca̍kṣase̱ no'gne̍ ka̱dām̐ ṛ̍ta̱cid yā̍tayāse
||9||bhūri̱ nāma̱ vanda̍māno dadhāti pi̱tā va̍so̱ yadi̱ tajjo̱ṣayā̍se |
ku̱vid de̱vasya̱ saha̍sā cakā̱naḥ su̱mnama̱gnirva̍nate vāvṛdhā̱naḥ
||10||tvama̱ṅga ja̍ri̱tāra̍ṃ yaviṣṭha̱ viśvā̍nyagne duri̱tāti̍ parṣi |
ste̱nā a̍dṛśran ri̱pavo̱ janā̱so'jñā̍taketā vṛji̱nā a̍bhūvan
||11||i̱me yāmā̍sastva̱driga̍bhūva̱n vasa̍ve vā̱ tadidāgo̍ avāci |
nāhā̱yama̱gnira̱bhiśa̍staye no̱ na rīṣa̍te vāvṛdhā̱naḥ parā̍ dāt
||12||11 vasuśruta ātreyaḥ| agniḥ| triṣṭup|
tvāma̍gne̱ vasu̍pati̱ṃ vasū̍nāma̱bhi pra ma̍nde adhva̱reṣu̍ rājan |
tvayā̱ vāja̍ṃ vāja̱yanto̍ jayemā̱'bhi ṣyā̍ma pṛtsu̱tīrmartyā̍nām
||1||ha̱vya̱vāl̤a̱gnira̱jara̍: pi̱tā no̍ vi̱bhurvi̱bhāvā̍ su̱dṛśī̍ko a̱sme |
su̱gā̱rha̱pa̱tyāḥ samiṣo̍ didīhyasma̱drya1k saṃ mi̍mīhi̱ śravā̍ṃsi
||2||vi̱śāṃ ka̱viṃ vi̱śpati̱ṃ mānu̍ṣīṇā̱ṃ śuci̍ṃ pāva̱kaṃ ghṛ̱tapṛ̍ṣṭhama̱gnim |
ni hotā̍raṃ viśva̱vida̍ṃ dadhidhve̱ sa de̱veṣu̍ vanate̱ vāryā̍ṇi
||3||ju̱ṣasvā̍gna̱ il̤a̍yā sa̱joṣā̱ yata̍māno ra̱śmibhi̱: sūrya̍sya |
ju̱ṣasva̍ naḥ sa̱midha̍ṃ jātaveda̱ ā ca̍ de̱vān ha̍vi̱radyā̍ya vakṣi
||4||juṣṭo̱ damū̍nā̱ ati̍thirduro̱ṇa i̱maṃ no̍ ya̱jñamupa̍ yāhi vi̱dvān |
viśvā̍ agne abhi̱yujo̍ vi̱hatyā̍ śatrūya̱tāmā bha̍rā̱ bhoja̍nāni
||5||va̱dhena̱ dasyu̱ṃ pra hi cā̱taya̍sva̱ vaya̍: kṛṇvā̱nasta̱nve̱3 svāyai̍ |
pipa̍rṣi̱ yat sa̍hasasputra de̱vān tso a̍gne pāhi nṛtama̱ vāje̍ a̱smān
||6||va̱yaṃ te̍ agna u̱kthairvi̍dhema va̱yaṃ ha̱vyaiḥ pā̍vaka bhadraśoce |
a̱sme ra̱yiṃ vi̱śvavā̍ra̱ṃ sami̍nvā̱sme viśvā̍ni̱ dravi̍ṇāni dhehi
||7||a̱smāka̍magne adhva̱raṃ ju̍ṣasva̱ saha̍saḥ sūno triṣadhastha ha̱vyam |
va̱yaṃ de̱veṣu̍ su̱kṛta̍: syāma̱ śarma̍ṇā nastri̱varū̍thena pāhi
||8||viśvā̍ni no du̱rgahā̍ jātaveda̱: sindhu̱ṃ na nā̱vā du̍ri̱tāti̍ parṣi |
agne̍ atri̱vannama̍sā gṛṇā̱no̱3'smāka̍ṃ bodhyavi̱tā ta̱nūnā̍m
||9||yastvā̍ hṛ̱dā kī̱riṇā̱ manya̍mā̱no'ma̍rtya̱ṃ martyo̱ joha̍vīmi |
jāta̍vedo̱ yaśo̍ a̱smāsu̍ dhehi pra̱jābhi̍ragne amṛta̱tvama̍śyām
||10||yasmai̱ tvaṃ su̱kṛte̍ jātaveda u lo̱kama̍gne kṛ̱ṇava̍: syo̱nam |
a̱śvina̱ṃ sa pu̱triṇa̍ṃ vī̱rava̍nta̱ṃ goma̍ntaṃ ra̱yiṃ na̍śate sva̱sti
||11||11 vasuśruta ātreyaḥ| āprīsūktaṃ- (1 idhmaḥ samiddho'gnirvā, 2 narāśaṃsaḥ, 3 il̤aḥ, 4 barhiḥ, 5 devīrdvāraḥ, 6 uṣāsāktā, 7daivyo hotārau pracetasau, 8 tisro devyaḥ sarasvatīl̤ābhāratyaḥ, 9tvaṣṭā, 10 vanaspatiḥ, 11 svāhākṛtayaḥ )|gāyatrī|
susa̍middhāya śo̱ciṣe̍ ghṛ̱taṃ tī̱vraṃ ju̍hotana | a̱gnaye̍ jā̱tave̍dase
||1||narā̱śaṃsa̍: suṣūdatī̱maṃ ya̱jñamadā̍bhyaḥ | ka̱virhi madhu̍hastyaḥ
||2||ī̱l̤i̱to a̍gna̱ ā va̱hendra̍ṃ ci̱trami̱ha pri̱yam | su̱khai rathe̍bhirū̱taye̍
||3||ūrṇa̍mradā̱ vi pra̍thasvā̱bhya1rkā a̍nūṣata | bhavā̍ naḥ śubhra sā̱taye̍
||4||devī̍rdvāro̱ vi śra̍yadhvaṃ suprāya̱ṇā na̍ ū̱taye̍ | prapra̍ ya̱jñaṃ pṛ̍ṇītana
||5||su̱pratī̍ke vayo̱vṛdhā̍ ya̱hvī ṛ̱tasya̍ mā̱tarā̍ | do̱ṣāmu̱ṣāsa̍mīmahe
||6||vāta̍sya̱ patma̍nnīl̤i̱tā daivyā̱ hotā̍rā̱ manu̍ṣaḥ | i̱maṃ no̍ ya̱jñamā ga̍tam
||7||il̤ā̱ sara̍svatī ma̱hī ti̱sro de̱vīrma̍yo̱bhuva̍: | ba̱rhiḥ sī̍dantva̱sridha̍:
||8||śi̱vastva̍ṣṭari̱hā ga̍hi vi̱bhuḥ poṣa̍ u̱ta tmanā̍ | ya̱jñeya̍jñe na̱ uda̍va
||9||yatra̱ vettha̍ vanaspate de̱vānā̱ṃ guhyā̱ nāmā̍ni | tatra̍ ha̱vyāni̍ gāmaya
||10||svāhā̱gnaye̱ varu̍ṇāya̱ svāhendrā̍ya ma̱rudbhya̍: | svāhā̍ de̱vebhyo̍ ha̱viḥ
||11||10 vasuśruta ātreyaḥ| agniḥ| paṃktiḥ|
a̱gniṃ taṃ ma̍nye̱ yo vasu̱rasta̱ṃ yaṃ yanti̍ dhe̱nava̍: |
asta̱marva̍nta ā̱śavo'sta̱ṃ nityā̍so vā̱jina̱ iṣa̍ṃ sto̱tṛbhya̱ ā bha̍ra
||1||so a̱gniryo vasu̍rgṛ̱ṇe saṃ yamā̱yanti̍ dhe̱nava̍: |
samarva̍nto raghu̱druva̱: saṃ su̍jā̱tāsa̍: sū̱raya̱ iṣa̍ṃ sto̱tṛbhya̱ ā bha̍ra
||2||a̱gnirhi vā̱jina̍ṃ vi̱śe dadā̍ti vi̱śvaca̍rṣaṇiḥ |
a̱gnī rā̱ye svā̱bhuva̱ṃ sa prī̱to yā̍ti̱ vārya̱miṣa̍ṃ sto̱tṛbhya̱ ā bha̍ra
||3||ā te̍ agna idhīmahi dyu̱manta̍ṃ devā̱jara̍m |
yaddha̱ syā te̱ panī̍yasī sa̱mid dī̱daya̍ti̱ dyavīṣa̍ṃ sto̱tṛbhya̱ ā bha̍ra
||4||ā te̍ agna ṛ̱cā ha̱viḥ śukra̍sya śociṣaspate |
suśca̍ndra̱ dasma̱ viśpa̍te̱ havya̍vā̱ṭ tubhya̍ṃ hūyata̱ iṣa̍ṃ sto̱tṛbhya̱ ā bha̍ra
||5||pro tye a̱gnayo̱'gniṣu̱ viśva̍ṃ puṣyanti̱ vārya̍m |
te hi̍nvire̱ ta i̍nvire̱ ta i̍ṣaṇyantyānu̱ṣagiṣa̍ṃ sto̱tṛbhya̱ ā bha̍ra
||6||tava̱ tye a̍gne a̱rcayo̱ mahi̍ vrādhanta vā̱jina̍: |
ye patva̍bhiḥ śa̱phānā̍ṃ vra̱jā bhu̱ranta̱ gonā̱miṣa̍ṃ sto̱tṛbhya̱ ā bha̍ra
||7||navā̍ no agna̱ ā bha̍ra sto̱tṛbhya̍: sukṣi̱tīriṣa̍: |
te syā̍ma̱ ya ā̍nṛ̱custvādū̍tāso̱ dame̍dama̱ iṣa̍ṃ sto̱tṛbhya̱ ā bha̍ra
||8||u̱bhe su̍ścandra sa̱rpiṣo̱ darvī̍ śrīṇīṣa ā̱sani̍ |
u̱to na̱ ut pu̍pūryā u̱ktheṣu̍ śavasaspata̱ iṣa̍ṃ sto̱tṛbhya̱ ā bha̍ra
||9||e̱vām̐ a̱gnima̍juryamurgī̱rbhirya̱jñebhi̍rānu̱ṣak |
dadha̍da̱sme su̱vīrya̍mu̱ta tyadā̱śvaśvya̱miṣa̍ṃ sto̱tṛbhya̱ ā bha̍ra
||10||10 iṣa ātreyaḥ| agniḥ| anuṣṭup, 10 paṃktiḥ|
sakhā̍ya̱: saṃ va̍: sa̱myañca̱miṣa̱ṃ stoma̍ṃ cā̱gnaye̍ |
varṣi̍ṣṭhāya kṣitī̱nāmū̱rjo naptre̱ saha̍svate
||1||kutrā̍ ci̱d yasya̱ samṛ̍tau ra̱ṇvā naro̍ nṛ̱ṣada̍ne |
arha̍ntaści̱d yami̍ndha̱te sa̍ṃja̱naya̍nti ja̱ntava̍:
||2||saṃ yadi̱ṣo vanā̍mahe̱ saṃ ha̱vyā mānu̍ṣāṇām |
u̱ta dyu̱mnasya̱ śava̍sa ṛ̱tasya̍ ra̱śmimā da̍de
||3||saḥ smā̍ kṛṇoti ke̱tumā nakta̍ṃ cid dū̱ra ā sa̱te |
pā̱va̱ko yad vana̱spatī̱n pra smā̍ mi̱nātya̱jara̍:
||4||ava̍ sma̱ yasya̱ veṣa̍ṇe̱ sveda̍ṃ pa̱thiṣu̱ juhva̍ti |
a̱bhīmaha̱ svaje̍nya̱ṃ bhūmā̍ pṛ̱ṣṭheva̍ ruruhuḥ
||5||yaṃ martya̍: puru̱spṛha̍ṃ vi̱dad viśva̍sya̱ dhāya̍se |
pra svāda̍naṃ pitū̱nāmasta̍tātiṃ cidā̱yave̍
||6||sa hi ṣmā̱ dhanvākṣi̍ta̱ṃ dātā̱ na dātyā pa̱śuḥ |
hiri̍śmaśru̱: śuci̍dannṛ̱bhurani̍bhṛṣṭataviṣiḥ
||7||śuci̍: ṣma̱ yasmā̍ atri̱vat pra svadhi̍tīva̱ rīya̍te |
su̱ṣūra̍sūta mā̱tā krā̱ṇā yadā̍na̱śe bhaga̍m
||8||ā yaste̍ sarpirāsu̱te'gne̱ śamasti̱ dhāya̍se |
aiṣu̍ dyu̱mnamu̱ta śrava̱ ā ci̱ttaṃ martye̍ṣu dhāḥ
||9||iti̍ cinma̱nyuma̱dhrija̱stvādā̍ta̱mā pa̱śuṃ da̍de |
āda̍gne̱ apṛ̍ṇa̱to'tri̍: sāsahyā̱d dasyū̍ni̱ṣaḥ sā̍sahyā̱nnṝn
||10||7 iṣa ātreyaḥ| agniḥ| jagatī|
tvāma̍gna ṛtā̱yava̱: samī̍dhire pra̱tnaṃ pra̱tnāsa̍ ū̱taye̍ sahaskṛta |
pu̱ru̱śca̱ndraṃ ya̍ja̱taṃ vi̱śvadhā̍yasa̱ṃ damū̍nasaṃ gṛ̱hapa̍ti̱ṃ vare̍ṇyam
||1||tvāma̍gne̱ ati̍thiṃ pū̱rvyaṃ viśa̍: śo̱ciṣke̍śaṃ gṛ̱hapa̍ti̱ṃ ni ṣe̍dire |
bṛ̱hatke̍tuṃ puru̱rūpa̍ṃ dhana̱spṛta̍ṃ su̱śarmā̍ṇa̱ṃ svava̍saṃ jara̱dviṣa̍m
||2||tvāma̍gne̱ mānu̍ṣīrīl̤ate̱ viśo̍ hotrā̱vida̱ṃ vivi̍ciṃ ratna̱dhāta̍mam |
guhā̱ santa̍ṃ subhaga vi̱śvada̍rśataṃ tuviṣva̱ṇasa̍ṃ su̱yaja̍ṃ ghṛta̱śriya̍m
||3||tvāma̍gne dharṇa̱siṃ vi̱śvadhā̍ va̱yaṃ gī̱rbhirgṛ̱ṇanto̱ nama̱sopa̍ sedima |
sa no̍ juṣasva samidhā̱no a̍ṅgiro de̱vo marta̍sya ya̱śasā̍ sudī̱tibhi̍:
||4||tvama̍gne puru̱rūpo̍ vi̱śevi̍śe̱ vayo̍ dadhāsi pra̱tnathā̍ puruṣṭuta |
pu̱rūṇyannā̱ saha̍sā̱ vi rā̍jasi̱ tviṣi̱: sā te̍ titviṣā̱ṇasya̱ nādhṛṣe̍
||5||tvāma̍gne samidhā̱naṃ ya̍viṣṭhya de̱vā dū̱taṃ ca̍krire havya̱vāha̍nam |
u̱ru̱jraya̍saṃ ghṛ̱tayo̍ni̱māhu̍taṃ tve̱ṣaṃ cakṣu̍rdadhire coda̱yanma̍ti
||6||tvāma̍gne pra̱diva̱ āhu̍taṃ ghṛ̱taiḥ su̍mnā̱yava̍: suṣa̱midhā̱ samī̍dhire |
sa vā̍vṛdhā̱na oṣa̍dhībhirukṣi̱to̱3'bhi jrayā̍ṃsi̱ pārthi̍vā̱ vi ti̍ṣṭhase
||7||7 gaya ātreyaḥ| agniḥ| anuṣṭup, 5-7 paṃktiḥ|
tvāma̍gne ha̱viṣma̍nto de̱vaṃ martā̍sa īl̤ate |
manye̍ tvā jā̱tave̍dasa̱ṃ sa ha̱vyā va̍kṣyānu̱ṣak
||1||a̱gnirhotā̱ dāsva̍ta̱: kṣaya̍sya vṛ̱ktaba̍rhiṣaḥ |
saṃ ya̱jñāsa̱ścara̍nti̱ yaṃ saṃ vājā̍saḥ śrava̱syava̍:
||2||u̱ta sma̱ yaṃ śiśu̍ṃ yathā̱ nava̱ṃ jani̍ṣṭā̱raṇī̍ |
dha̱rtāra̱ṃ mānu̍ṣīṇāṃ vi̱śāma̱gniṃ sva̍dhva̱ram
||3||u̱ta sma̍ durgṛbhīyase pu̱tro na hvā̱ryāṇā̍m |
pu̱rū yo dagdhāsi̱ vanā 'gne̍ pa̱śurna yava̍se
||4||adha̍ sma̱ yasyā̱rcaya̍: sa̱myak saṃyanti̍ dhū̱mina̍: |
yadī̱maha̍ tri̱to di̱vyupa̱ dhmāte̍va̱ dhama̍ti̱ śiśī̍te dhmā̱tarī̍ yathā
||5||tavā̱hama̍gna ū̱tibhi̍rmi̱trasya̍ ca̱ praśa̍stibhiḥ |
dve̱ṣo̱yuto̱ na du̍ri̱tā tu̱ryāma̱ martyā̍nām
||6||taṃ no̍ agne a̱bhī naro̍ ra̱yiṃ sa̍hasva̱ ā bha̍ra |
sa kṣe̍paya̱t sa po̍ṣaya̱d bhuva̱d vāja̍sya sā̱taya̍ u̱taidhi̍ pṛ̱tsu no̍ vṛ̱dhe
||7||7 gaya ātreyaḥ| agniḥ| anuṣṭup, 4-7 paṃktiḥ|
agna̱ oji̍ṣṭha̱mā bha̍ra dyu̱mnama̱smabhya̍madhrigo |
pra no̍ rā̱yā parī̍ṇasā̱ ratsi̱ vājā̍ya̱ panthā̍m
||1||tvaṃ no̍ agne adbhuta̱ kratvā̱ dakṣa̍sya ma̱ṃhanā̍ |
tve a̍su̱rya1māru̍hat krā̱ṇā mi̱tro na ya̱jñiya̍:
||2||tvaṃ no̍ agna eṣā̱ṃ gaya̍ṃ pu̱ṣṭiṃ ca̍ vardhaya |
ye stome̍bhi̱: pra sū̱rayo̱ naro̍ ma̱ghānyā̍na̱śuḥ
||3||ye a̍gne candra te̱ gira̍: śu̱mbhantyaśva̍rādhasaḥ |
śuṣme̍bhiḥ śu̱ṣmiṇo̱ naro̍ di̱vaści̱d yeṣā̍ṃ bṛ̱hat su̍kī̱rtirbodha̍ti̱ tmanā̍
||4||tava̱ tye a̍gne a̱rcayo̱ bhrāja̍nto yanti dhṛṣṇu̱yā |
pari̍jmāno̱ na vi̱dyuta̍: svā̱no ratho̱ na vā̍ja̱yuḥ
||5||nū no̍ agna ū̱taye̍ sa̱bādha̍saśca rā̱taye̍ |
a̱smākā̍saśca sū̱rayo̱ viśvā̱ āśā̍starī̱ṣaṇi̍
||6||tvaṃ no̍ agne aṅgiraḥ stu̱taḥ stavā̍na̱ ā bha̍ra |
hota̍rvibhvā̱saha̍ṃ ra̱yiṃ: sto̱tṛbhya̱: stava̍se ca na u̱taidhi̍ pṛ̱tsu no̍ vṛ̱dhe
||7||6 sutaṃbhara ātreyaḥ| agniḥ | jagatī|
jana̍sya go̱pā a̍janiṣṭa̱ jāgṛ̍vira̱gniḥ su̱dakṣa̍: suvi̱tāya̱ navya̍se |
ghṛ̱tapra̍tīko bṛha̱tā di̍vi̱spṛśā̍ dyu̱mad vi bhā̍ti bhara̱tebhya̱: śuci̍:
||1||ya̱jñasya̍ ke̱tuṃ pra̍tha̱maṃ pu̱rohi̍tama̱gniṃ nara̍striṣadha̱sthe samī̍dhire |
indre̍ṇa de̱vaiḥ sa̱ratha̱ṃ sa ba̱rhiṣi̱ sīda̱nni hotā̍ ya̱jathā̍ya su̱kratu̍:
||2||asa̍mmṛṣṭo jāyase mā̱troḥ śuci̍rma̱ndraḥ ka̱viruda̍tiṣṭho vi̱vasva̍taḥ |
ghṛ̱tena̍ tvāvardhayannagna āhuta dhū̱maste̍ ke̱tura̍bhavad di̱vi śri̱taḥ
||3||a̱gnirno̍ ya̱jñamupa̍ vetu sādhu̱yā 'gniṃ naro̱ vi bha̍rante gṛ̱hegṛ̍he |
a̱gnirdū̱to a̍bhavaddhavya̱vāha̍no̱'gniṃ vṛ̍ṇā̱nā vṛ̍ṇate ka̱vikra̍tum
||4||tubhye̱dama̍gne̱ madhu̍mattama̱ṃ vaca̱stubhya̍ṃ manī̱ṣā i̱yama̍stu̱ śaṃ hṛ̱de |
tvāṃ gira̱: sindhu̍mivā̱vanī̍rma̱hīrā pṛ̍ṇanti̱ śava̍sā va̱rdhaya̍nti ca
||5||tvāma̍gne̱ aṅgi̍raso̱ guhā̍ hi̱tamanva̍vindañchiśriyā̱ṇaṃ vane̍vane |
sa jā̍yase ma̱thyamā̍na̱: saho̍ ma̱hat tvāmā̍hu̱: saha̍saspu̱trama̍ṅgiraḥ
||6||6 sutaṃbhara ātreyaḥ| agniḥ | triṣṭup|
prāgnaye̍ bṛha̱te ya̱jñiyā̍ya ṛ̱tasya̱ vṛṣṇe̱ asu̍rāya̱ manma̍ |
ghṛ̱taṃ na ya̱jña ā̱sye̱3 supū̍ta̱ṃ gira̍ṃ bhare vṛṣa̱bhāya̍ pratī̱cīm
||1||ṛ̱taṃ ci̍kitva ṛ̱tamicci̍kiddhyṛ̱tasya̱ dhārā̱ anu̍ tṛndhi pū̱rvīḥ |
nāhaṃ yā̱tuṃ saha̍sā̱ na dva̱yena̍ ṛ̱taṃ sa̍pāmyaru̱ṣasya̱ vṛṣṇa̍:
||2||kayā̍ no agna ṛ̱taya̍nnṛ̱tena̱ bhuvo̱ nave̍dā u̱catha̍sya̱ navya̍: |
vedā̍ me de̱va ṛ̍tu̱pā ṛ̍tū̱nāṃ nāhaṃ pati̍ṃ sani̱tura̱sya rā̱yaḥ
||3||ke te̍ agne ri̱pave̱ bandha̍nāsa̱: ke pā̱yava̍: saniṣanta dyu̱manta̍: |
ke dhā̱sima̍gne̱ anṛ̍tasya pānti̱ ka āsa̍to̱ vaca̍saḥ santi go̱pāḥ
||4||sakhā̍yaste̱ viṣu̍ṇā agna e̱te śi̱vāsa̱: santo̱ aśi̍vā abhūvan |
adhū̍rṣata sva̱yame̱te vaco̍bhirṛjūya̱te vṛ̍ji̱nāni̍ bru̱vanta̍:
||5||yaste̍ agne̱ nama̍sā ya̱jñamīṭṭa̍ ṛ̱taṃ sa pā̍tyaru̱ṣasya̱ vṛṣṇa̍: |
tasya̱ kṣaya̍: pṛ̱thurā sā̱dhure̍tu pra̱sarsrā̍ṇasya̱ nahu̍ṣasya̱ śeṣa̍:
||6||6 sutaṃbhara ātreyaḥ| agniḥ | gāyatrī|
arca̍ntastvā havāma̱he'rca̍nta̱: sami̍dhīmahi | agne̱ arca̍nta ū̱taye̍
||1||a̱gneḥ stoma̍ṃ manāmahe si̱dhrama̱dya di̍vi̱spṛśa̍: | de̱vasya̍ draviṇa̱syava̍:
||2||a̱gnirju̍ṣata no̱ giro̱ hotā̱ yo mānu̍ṣe̱ṣvā | sa ya̍kṣa̱d daivya̱ṃ jana̍m
||3||tvama̍gne sa̱prathā̍ asi̱ juṣṭo̱ hotā̱ vare̍ṇyaḥ | tvayā̍ ya̱jñaṃ vi ta̍nvate
||4||tvāma̍gne vāja̱sāta̍ma̱ṃ viprā̍ vardhanti̱ suṣṭu̍tam | sa no̍ rāsva su̱vīrya̍m
||5||agne̍ ne̱mira̱rām̐ i̍va de̱vām̐stvaṃ pa̍ri̱bhūra̍si | ā rādha̍ści̱tramṛ̍ñjase
||6||6 sutaṃbhara ātreyaḥ| agniḥ | gāyatrī|
a̱gniṃ stome̍na bodhaya samidhā̱no ama̍rtyam | ha̱vyā de̱veṣu̍ no dadhat
||1||tama̍dhva̱reṣvī̍l̤ate de̱vaṃ martā̱ ama̍rtyam | yaji̍ṣṭha̱ṃ mānu̍ṣe̱ jane̍
||2||taṃ hi śaśva̍nta̱ īl̤a̍te sru̱cā de̱vaṃ ghṛ̍ta̱ścutā̍ | a̱gniṃ ha̱vyāya̱ vol̤aha̍ve
||3||a̱gnirjā̱to a̍rocata̱ ghnan dasyū̱ñjyoti̍ṣā̱ tama̍: | avi̍nda̱d gā a̱paḥ sva̍:
||4||a̱gnimī̱l̤enya̍ṃ ka̱viṃ ghṛ̱tapṛ̍ṣṭhaṃ saparyata | vetu̍ me śṛ̱ṇava̱ddhava̍m
||5||a̱gniṃ ghṛ̱tena̍ vāvṛdhu̱: stome̍bhirvi̱śvaca̍rṣaṇim | svā̱dhībhi̍rvaca̱syubhi̍:
||6||5 dharuṇa aṅgirasaḥ| agniḥ | triṣṭup|
pra ve̱dhase̍ ka̱vaye̱ vedyā̍ya̱ gira̍ṃ bhare ya̱śase̍ pū̱rvyāya̍ |
ghṛ̱tapra̍satto̱ asu̍raḥ su̱śevo̍ rā̱yo dha̱rtā dha̱ruṇo̱ vasvo̍ a̱gniḥ
||1||ṛ̱tena̍ ṛ̱taṃ dha̱ruṇa̍ṃ dhārayanta ya̱jñasya̍ śā̱ke pa̍ra̱me vyo̍man |
di̱vo dharma̍n dha̱ruṇe̍ se̱duṣo̱ nṝñjā̱tairajā̍tām̐ a̱bhi ye na̍na̱kṣuḥ
||2||a̱ṃho̱yuva̍sta̱nva̍stanvate̱ vi vayo̍ ma̱had du̱ṣṭara̍ṃ pū̱rvyāya̍ |
sa sa̱ṃvato̱ nava̍jātastuturyāt si̱ṃhaṃ na kru̱ddhama̱bhita̱: pari̍ ṣṭhuḥ
||3||mā̱teva̱ yad bhara̍se paprathā̱no jana̍ṃjana̱ṃ dhāya̍se̱ cakṣa̍se ca |
vayo̍vayo jarase̱ yaddadhā̍na̱: pari̱ tmanā̱ viṣu̍rūpo jigāsi
||4||vājo̱ nu te̱ śava̍saspā̱tvanta̍mu̱ruṃ dogha̍ṃ dha̱ruṇa̍ṃ deva rā̱yaḥ |
pa̱daṃ na tā̱yurguhā̱ dadhā̍no ma̱ho rā̱ye ci̱taya̱nnatri̍maspaḥ
||5||5 pūrurātreyaḥ| agniḥ| anuṣṭup, 5 paṃktiḥ|
bṛ̱had vayo̱ hi bhā̱nave'rcā̍ de̱vāyā̱gnaye̍ |
yaṃ mi̱traṃ na praśa̍stibhi̱rmartā̍so dadhi̱re pu̱raḥ
||1||sa hi dyubhi̱rjanā̍nā̱ṃ hotā̱ dakṣa̍sya bā̱hvoḥ |
vi ha̱vyama̱gnirā̍nu̱ṣagbhago̱ na vāra̍mṛṇvati
||2||a̱sya stome̍ ma̱ghona̍: sa̱khye vṛ̱ddhaśo̍ciṣaḥ |
viśvā̱ yasmi̍n tuvi̱ṣvaṇi̱ sama̱rye śuṣma̍māda̱dhuḥ
||3||adhā̱ hya̍gna eṣāṃ su̱vīrya̍sya ma̱ṃhanā̍ |
tamid ya̱hvaṃ na roda̍sī̱ pari̱ śravo̍ babhūvatuḥ
||4||nū na̱ ehi̱ vārya̱magne̍ gṛṇā̱na ā bha̍ra |
ye va̱yaṃ ye ca̍ sū̱raya̍: sva̱sti dhāma̍he̱ saco̱taidhi̍ pṛ̱tsu no̍ vṛ̱dhe
||5||5 pūrurātreyaḥ| agniḥ| anuṣṭup, 5 paṃktiḥ|
ā ya̱jñairde̍va̱ martya̍ i̱tthā tavyā̍ṃsamū̱taye̍ |
a̱gniṃ kṛ̱te sva̍dhva̱re pū̱rurī̍l̤ī̱tāva̍se
||1||asya̱ hi svaya̍śastara ā̱sā vi̍dharma̱n manya̍se |
taṃ nāka̍ṃ ci̱traśo̍ciṣaṃ ma̱ndraṃ pa̱ro ma̍nī̱ṣayā̍
||2||a̱sya vāsā u̍ a̱rciṣā̱ ya āyu̍kta tu̱jā gi̱rā |
di̱vo na yasya̱ reta̍sā bṛ̱hacchoca̍ntya̱rcaya̍:
||3||a̱sya kratvā̱ vice̍taso da̱smasya̱ vasu̱ ratha̱ ā |
adhā̱ viśvā̍su̱ havyo̱'gnirvi̱kṣu pra śa̍syate
||4||nū na̱ iddhi vārya̍mā̱sā sa̍canta sū̱raya̍: |
ūrjo̍ napāda̱bhiṣṭa̍ye pā̱hi śa̱gdhi sva̱staya̍ u̱taidhi̍ pṛ̱tsu no̍ vṛ̱dhe
||5||5 dvito mṛktavāhā ātreyaḥ| agniḥ| anuṣṭup, 5 paṃktiḥ|
prā̱tara̱gniḥ pu̍rupri̱yo vi̱śaḥ sta̍ve̱tāti̍thiḥ |
viśvā̍ni̱ yo ama̍rtyo ha̱vyā marte̍ṣu̱ raṇya̍ti
||1||dvi̱tāya̍ mṛ̱ktavā̍hase̱ svasya̱ dakṣa̍sya ma̱ṃhanā̍ |
indu̱ṃ sa dha̍tta ānu̱ṣak sto̱tā ci̍tte amartya
||2||taṃ vo̍ dī̱rghāyu̍śociṣaṃ gi̱rā hu̍ve ma̱ghonā̍m |
ari̍ṣṭo̱ yeṣā̱ṃ ratho̱ vya̍śvadāva̱nnīya̍te
||3||ci̱trā vā̱ yeṣu̱ dīdhi̍tirā̱sannu̱kthā pānti̱ ye |
stī̱rṇaṃ ba̱rhiḥ sva̍rṇare̱ śravā̍ṃsi dadhire̱ pari̍
||4||ye me̍ pañcā̱śata̍ṃ da̱duraśvā̍nāṃ sa̱dhastu̍ti |
dyu̱mada̍gne̱ mahi̱ śravo̍ bṛ̱hat kṛ̍dhi ma̱ghonā̍ṃ nṛ̱vada̍mṛta nṛ̱ṇām
||5||5 vavrirātreyaḥ| agniḥ| gāyatrī, 3-4 anuṣṭup, 5 virāḍ rūpā|
a̱bhya̍va̱sthāḥ pra jā̍yante̱ pra va̱vrerva̱vriści̍keta | u̱pasthe̍ mā̱turvi ca̍ṣṭe
||1||ju̱hu̱re vi ci̱taya̱nto'ni̍miṣaṃ nṛ̱mṇaṃ pā̍nti | ā dṛ̱l̤ahāṃ pura̍ṃ viviśuḥ
||2||ā śvai̍tre̱yasya̍ ja̱ntavo̍ dyu̱mad va̍rdhanta kṛ̱ṣṭaya̍: |
ni̱ṣkagrī̍vo bṛ̱hadu̍ktha e̱nā madhvā̱ na vā̍ja̱yuḥ
||3||pri̱yaṃ du̱gdhaṃ na kāmya̱majā̍mi jā̱myoḥ sacā̍ |
gha̱rmo na vāja̍jaṭha̱ro'da̍bdha̱: śaśva̍to̱ dabha̍:
||4||krīl̤a̍n no raśma̱ ā bhu̍va̱: saṃ bhasma̍nā vā̱yunā̱ vevi̍dānaḥ |
tā a̍sya san dhṛ̱ṣajo̱ na ti̱gmāḥ susa̍ṃśitā va̱kṣyo̍ vakṣaṇe̱sthāḥ
||5||4 prayasvanta ātreyāḥ| agniḥ| anuṣṭup, 4 paṃktiḥ|
yama̍gne vājasātama̱ tvaṃ ci̱n manya̍se ra̱yim |
taṃ no̍ gī̱rbhiḥ śra̱vāyya̍ṃ deva̱trā pa̍nayā̱ yuja̍m
||1||ye a̍gne̱ neraya̍nti te vṛ̱ddhā u̱grasya̱ śava̍saḥ |
apa̱ dveṣo̱ apa̱ hvaro̱'nyavra̍tasya saścire
||2||hotā̍raṃ tvā vṛṇīma̱he'gne̱ dakṣa̍sya̱ sādha̍nam |
ya̱jñeṣu̍ pū̱rvyaṃ gi̱rā praya̍svanto havāmahe
||3||i̱tthā yathā̍ ta ū̱taye̱ saha̍sāvandi̱vedi̍ve |
rā̱ya ṛ̱tāya̍ sukrato̱ gobhi̍: ṣyāma sadha̱mādo̍ vī̱raiḥ syā̍ma sadha̱māda̍:
||4||4 sasa ātreyaḥ| agniḥ| anuṣṭup, 4 paṃktiḥ|
ma̱nu̱ṣvat tvā̱ ni dhī̍mahi manu̱ṣvat sami̍dhīmahi | agne̍ manu̱ṣvada̍ṅgiro de̱vān de̍vaya̱te ya̍ja
||1||tvaṃ hi mānu̍ṣe̱ jane'gne̱ suprī̍ta i̱dhyase̍ | sruca̍stvā yantyānu̱ṣak sujā̍ta̱ sarpi̍rāsute
||2||tvāṃ viśve̍ sa̱joṣa̍so de̱vāso̍ dū̱tama̍krata | sa̱pa̱ryanta̍stvā kave ya̱jñeṣu̍ de̱vamī̍l̤ate
||3||de̱vaṃ vo̍ devaya̱jyayā̱ 'gnimī̍l̤īta̱ martya̍: |
sami̍ddhaḥ śukra dīdihyṛ̱tasya̱ yoni̱māsa̍daḥ sa̱sasya̱ yoni̱māsa̍daḥ
||4||4 viśvasāmā ātreyaḥ| agniḥ| anuṣṭup, 4 paṃktiḥ|
pra vi̍śvasāmannatri̱vadarcā̍ pāva̱kaśo̍ciṣe | yo a̍dhva̱reṣvīḍyo̱ hotā̍ ma̱ndrata̍mo vi̱śi
||1||nya1gniṃ jā̱tave̍dasa̱ṃ dadhā̍tā de̱vamṛ̱tvija̍m | pra ya̱jña e̍tvānu̱ṣaga̱dyā de̱vavya̍castamaḥ
||2||ci̱ki̱tvinma̍nasaṃ tvā de̱vaṃ martā̍sa ū̱taye̍ | vare̍ṇyasya̱ te'va̍sa iyā̱nāso̍ amanmahi
||3||agne̍ ciki̱ddhya1sya na̍ i̱daṃ vaca̍: sahasya |
taṃ tvā̍ suśipra dampate̱ stomai̍rvardha̱ntyatra̍yo gī̱rbhiḥ śu̍mbha̱ntyatra̍yaḥ
||4||4 dyumno viśvacarṣaṇirātreyaḥ | agniḥ| anuṣṭup, 4 paṃktiḥ|
agne̱ saha̍nta̱mā bha̍ra dyu̱mnasya̍ prā̱sahā̍ ra̱yim | viśvā̱ yaśca̍rṣa̱ṇīra̱bhyā̱3sā vāje̍ṣu sā̱saha̍t
||1||tama̍gne pṛtanā̱ṣaha̍ṃ ra̱yiṃ sa̍hasva̱ ā bha̍ra | tvaṃ hi sa̱tyo adbhu̍to dā̱tā vāja̍sya̱ goma̍taḥ
||2||viśve̱ hi tvā̍ sa̱joṣa̍so̱ janā̍so vṛ̱ktaba̍rhiṣaḥ | hotā̍ra̱ṃ sadma̍su pri̱yaṃ vyanti̱ vāryā̍ pu̱ru
||3||sa hi ṣmā̍ vi̱śvaca̍rṣaṇira̱bhimā̍ti̱ saho̍ da̱dhe |
agna̍ e̱ṣu kṣaye̱ṣvā re̱vanna̍: śukra dīdihi dyu̱mat pā̍vaka dīdihi
||4||4 gaupāyanā laupāyanā vā bandhuḥ subandhuḥ śrutabandhurviprabandhuśca| agniḥ | dvipadā virāṭ|
vasu̍ra̱gnirvasu̍śravā̱ acchā̍ nakṣi dyu̱matta̍maṃ ra̱yiṃ dā̍:
||1||vasu̍ra̱gnirvasu̍śravā̱ acchā̍ nakṣi dyu̱matta̍maṃ ra̱yiṃ dā̍:
||1||2
sa no̍ bodhi śru̱dhī hava̍muru̱ṣyā ṇo̍ aghāya̱taḥ sa̍masmāt
||3||taṃ tvā̍ śociṣṭha dīdivaḥ su̱mnāya̍ nū̱namī̍mahe̱ sakhi̍bhyaḥ
||2||9 vasūyava ātreyāḥ| agniḥ | anuṣṭup|
acchā̍ vo a̱gnimava̍se de̱vaṃ gā̍si̱ sa no̱ vasu̍: |
rāsa̍t pu̱tra ṛ̍ṣū̱ṇāmṛ̱tāvā̍ parṣati dvi̱ṣaḥ
||1||sa hi sa̱tyo yaṃ pūrve̍ cid de̱vāsa̍ści̱d yamī̍dhi̱re |
hotā̍raṃ ma̱ndraji̍hva̱mit su̍dī̱tibhi̍rvi̱bhāva̍sum
||2||sa no̍ dhī̱tī vari̍ṣṭhayā̱ śreṣṭha̍yā ca suma̱tyā |
agne̍ rā̱yo di̍dīhi naḥ suvṛ̱ktibhi̍rvareṇya
||3||a̱gnirde̱veṣu̍ rājatya̱gnirmarte̍ṣvāvi̱śan |
a̱gnirno̍ havya̱vāha̍no̱'gniṃ dhī̱bhiḥ sa̍paryata
||4||a̱gnistu̱viśra̍vastamaṃ tu̱vibra̍hmāṇamutta̱mam |
a̱tūrta̍ṃ śrāva̱yatpa̍tiṃ pu̱traṃ da̍dāti dā̱śuṣe̍
||5||a̱gnirda̍dāti̱ satpa̍tiṃ sā̱sāha̱ yo yu̱dhā nṛbhi̍: |
a̱gniratya̍ṃ raghu̱ṣyada̱ṃ jetā̍ra̱mapa̍rājitam
||6||yad vāhi̍ṣṭha̱ṃ tada̱gnaye̍ bṛ̱hada̍rca vibhāvaso |
mahi̍ṣīva̱ tvad ra̱yistvad vājā̱ udī̍rate
||7||tava̍ dyu̱manto̍ a̱rcayo̱ grāve̍vocyate bṛ̱hat |
u̱to te̍ tanya̱turya̍thā svā̱no a̍rta̱ tmanā̍ di̱vaḥ
||8||e̱vām̐ a̱gniṃ va̍sū̱yava̍: sahasā̱naṃ va̍vandima |
sa no̱ viśvā̱ ati̱ dviṣa̱: parṣa̍nnā̱veva̍ su̱kratu̍:
||9||9 vasūyava ātreyāḥ| agniḥ, 9viśve devāḥ | gāyatrī|
agne̍ pāvaka ro̱ciṣā̍ ma̱ndrayā̍ deva ji̱hvayā̍ | ā de̱vān va̍kṣi̱ yakṣi̍ ca
||1||taṃ tvā̍ ghṛtasnavīmahe̱ citra̍bhāno sva̱rdṛśa̍m | de̱vām̐ ā vī̱taye̍ vaha
||2||vī̱tiho̍traṃ tvā kave dyu̱manta̱ṃ sami̍dhīmahi | agne̍ bṛ̱hanta̍madhva̱re
||3||agne̱ viśve̍bhi̱rā ga̍hi de̱vebhi̍rha̱vyadā̍taye | hotā̍raṃ tvā vṛṇīmahe
||4||yaja̍mānāya sunva̱ta āgne̍ su̱vīrya̍ṃ vaha | de̱vairā sa̍tsi ba̱rhiṣi̍
||5||sa̱mi̱dhā̱naḥ sa̍hasraji̱dagne̱ dharmā̍ṇi puṣyasi | de̱vānā̍ṃ dū̱ta u̱kthya̍:
||6||nya1gniṃ jā̱tave̍dasaṃ hotra̱vāha̱ṃ yavi̍ṣṭhyam | dadhā̍tā de̱vamṛ̱tvija̍m
||7||pra ya̱jña e̍tvānu̱ṣaga̱dyā de̱vavya̍castamaḥ | stṛ̱ṇī̱ta ba̱rhirā̱sade̍
||8||edaṃ ma̱ruto̍ a̱śvinā̍ mi̱traḥ sī̍dantu̱ varu̍ṇaḥ | de̱vāsa̱: sarva̍yā vi̱śā
||9||6 traivṛṣṇastryaruṇaḥ, paurukutsasrasadasyuḥ bhārato'śvamedhaśca rājānaḥ, (atrirbhauma iti kecit)| agniḥ 6 indrāgnī|triṣṭup, 4-6 anuṣṭup|
ana̍svantā̱ satpa̍tirmāmahe me̱ gāvā̱ ceti̍ṣṭho̱ asu̍ro ma̱ghona̍: |
trai̱vṛ̱ṣṇo a̍gne da̱śabhi̍: sa̱hasrai̱rvaiśvā̍nara̱ trya̍ruṇaściketa
||1||yo me̍ śa̱tā ca̍ viṃśa̱tiṃ ca̱ gonā̱ṃ harī̍ ca yu̱ktā su̱dhurā̱ dadā̍ti |
vaiśvā̍nara̱ suṣṭu̍to vāvṛdhā̱no'gne̱ yaccha̱ trya̍ruṇāya̱ śarma̍
||2||e̱vā te̍ agne suma̱tiṃ ca̍kā̱no navi̍ṣṭhāya nava̱maṃ tra̱sada̍syuḥ |
yo me̱ gira̍stuvijā̱tasya̍ pū̱rvīryu̱ktenā̱bhi trya̍ruṇo gṛ̱ṇāti̍
||3||yo ma̱ iti̍ pra̱voca̱tyaśva̍medhāya sū̱raye̍ |
dada̍dṛ̱cā sa̱niṃ ya̱te dada̍nme̱dhāmṛ̍tāya̱te
||4||yasya̍ mā paru̱ṣāḥ śa̱tamu̍ddha̱rṣaya̍ntyu̱kṣaṇa̍: |
aśva̍medhasya̱ dānā̱: somā̍ iva̱ tryā̍śiraḥ
||5||indrā̍gnī śata̱dāvnyaśva̍medhe su̱vīrya̍m |
kṣa̱traṃ dhā̍rayataṃ bṛ̱had di̱vi sūrya̍mivā̱jara̍m
||6||6 viśvavārātreyī| agniḥ| 1, 3 triṣṭup, 2 jagatī, 4 anuṣṭup, 5-6 gāyatrī|
sami̍ddho a̱gnirdi̱vi śo̱cira̍śret pra̱tyaṅṅu̱ṣasa̍murvi̱yā vi bhā̍ti |
eti̱ prācī̍ vi̱śvavā̍rā̱ namo̍bhirde̱vām̐ īl̤ā̍nā ha̱viṣā̍ ghṛ̱tācī̍
||1||sa̱mi̱dhyamā̍no a̱mṛta̍sya rājasi ha̱viṣkṛ̱ṇvanta̍ṃ sacase sva̱staye̍ |
viśva̱ṃ sa dha̍tte̱ dravi̍ṇa̱ṃ yaminva̍syāti̱thyama̍gne̱ ni ca̍ dhatta̱ it pu̱raḥ
||2||agne̱ śardha̍ maha̱te saubha̍gāya̱ tava̍ dyu̱mnānyu̍tta̱māni̍ santu |
saṃ jā̍spa̱tyaṃ su̱yama̱mā kṛ̍ṇuṣva śatrūya̱tāma̱bhi ti̍ṣṭhā̱ mahā̍ṃsi
||3||sami̍ddhasya̱ prama̍ha̱so'gne̱ vande̱ tava̱ śriya̍m |
vṛ̱ṣa̱bho dyu̱mnavā̍m̐ asi̱ sama̍dhva̱reṣvi̍dhyase
||4||sami̍ddho agna āhuta de̱vān ya̍kṣi svadhvara | tvaṃ hi ha̍vya̱vāl̤asi̍
||5||ā ju̍hotā duva̱syatā̱'gniṃ pra̍ya̱tya̍dhva̱re | vṛ̱ṇī̱dhvaṃ ha̍vya̱vāha̍nam
||6||15 gaurivītiḥ śāktyaḥ| indraḥ, 9(prathamapādasya) uśanā vā| triṣṭup|
trya̍rya̱mā manu̍ṣo de̱vatā̍tā̱ trī ro̍ca̱nā di̱vyā dhā̍rayanta |
arca̍nti tvā ma̱ruta̍: pū̱tada̍kṣā̱stvame̍ṣā̱mṛṣi̍rindrāsi̱ dhīra̍:
||1||anu̱ yadī̍ṃ ma̱ruto̍ mandasā̱namārca̱nnindra̍ṃ papi̱vāṃsa̍ṃ su̱tasya̍ |
āda̍tta̱ vajra̍ma̱bhi yadahi̱ṃ hanna̱po ya̱hvīra̍sṛja̱t sarta̱vā u̍
||2||u̱ta bra̍hmāṇo maruto me a̱syendra̱: soma̍sya̱ suṣu̍tasya peyāḥ |
taddhi ha̱vyaṃ manu̍ṣe̱ gā avi̍nda̱daha̱nnahi̍ṃ papi̱vām̐ indro̍ asya
||3||ād roda̍sī vita̱raṃ vi ṣka̍bhāyat saṃvivyā̱naści̍d bhi̱yase̍ mṛ̱gaṃ ka̍: |
jiga̍rti̱mindro̍ apa̱jargu̍rāṇa̱: prati̍ śva̱santa̱mava̍ dāna̱vaṃ ha̍n
||4||adha̱ kratvā̍ maghava̱n tubhya̍ṃ de̱vā anu̱ viśve̍ adaduḥ soma̱peya̍m |
yat sūrya̍sya ha̱rita̱: pata̍ntīḥ pu̱raḥ sa̱tīrupa̍rā̱ eta̍śe̱ kaḥ
||5||nava̱ yada̍sya nava̱tiṃ ca̍ bho̱gān tsā̱kaṃ vajre̍ṇa ma̱ghavā̍ vivṛ̱ścat |
arca̱ntīndra̍ṃ ma̱ruta̍: sa̱dhasthe̱ traiṣṭu̍bhena̱ vaca̍sā bādhata̱ dyām
||6||sakhā̱ sakhye̍ apaca̱t tūya̍ma̱gnira̱sya kratvā̍ mahi̱ṣā trī śa̱tāni̍ |
trī sā̱kamindro̱ manu̍ṣa̱: sarā̍ṃsi su̱taṃ pi̍bad vṛtra̱hatyā̍ya̱ soma̍m
||7||trī yaccha̱tā ma̍hi̱ṣāṇā̱magho̱ māstrī sarā̍ṃsi ma̱ghavā̍ so̱myāpā̍: |
kā̱raṃ na viśve̍ ahvanta de̱vā bhara̱mindrā̍ya̱ yadahi̍ṃ ja̱ghāna̍
||8||u̱śanā̱ yat sa̍ha̱syai̱3rayā̍taṃ gṛ̱hami̍ndra jūjuvā̱nebhi̱raśvai̍: |
va̱nvā̱no atra̍ sa̱ratha̍ṃ yayātha̱ kutse̍na de̱vairava̍norha̱ śuṣṇa̍m
||9||prānyacca̱krama̍vṛha̱: sūrya̍sya̱ kutsā̍yā̱nyad vari̍vo̱ yāta̍ve'kaḥ |
a̱nāso̱ dasyū̍m̐ramṛṇo va̱dhena̱ ni du̍ryo̱ṇa ā̍vṛṇaṅ mṛ̱dhravā̍caḥ
||10||||
stomā̍sastvā̱ gauri̍vīteravardha̱nnara̍ndhayo vaidathi̱nāya̱ pipru̍m |
ā tvāmṛ̱jiśvā̍ sa̱khyāya̍ cakre̱ paca̍n pa̱ktīrapi̍ba̱: soma̍masya
||11||||
nava̍gvāsaḥ su̱taso̍māsa̱ indra̱ṃ daśa̍gvāso a̱bhya̍rcantya̱rkaiḥ |
gavya̍ṃ cidū̱rvama̍pi̱dhāna̍vanta̱ṃ taṃ ci̱nnara̍: śaśamā̱nā apa̍ vran
||12||ka̱tho nu te̱ pari̍ carāṇi vi̱dvān vī̱ryā̍ maghava̱n yā ca̱kartha̍ |
yā co̱ nu navyā̍ kṛ̱ṇava̍: śaviṣṭha̱ predu̱ tā te̍ vi̱dathe̍ṣu bravāma
||13||e̱tā viśvā̍ cakṛ̱vām̐ i̍ndra̱ bhūryapa̍rīto ja̱nuṣā̍ vī̱rye̍ṇa |
yā ci̱nnu va̍jrin kṛ̱ṇavo̍ dadhṛ̱ṣvān na te̍ va̱rtā tavi̍ṣyā asti̱ tasyā̍:
||14||indra̱ brahma̍ kri̱yamā̍ṇā juṣasva̱ yā te̍ śaviṣṭha̱ navyā̱ aka̍rma |
vastre̍va bha̱drā sukṛ̍tā vasū̱yū ratha̱ṃ na dhīra̱: svapā̍ atakṣam
||15||15 babhrurātreyaḥ| indraḥ, 12-15 ṛṇaṃcayendrau| triṣṭup|
kva1 sya vī̱raḥ ko a̍paśya̱dindra̍ṃ su̱khara̍tha̱mīya̍māna̱ṃ hari̍bhyām |
yo rā̱yā va̱jrī su̱taso̍mami̱cchan tadoko̱ gantā̍ puruhū̱ta ū̱tī
||1||avā̍cacakṣaṃ pa̱dama̍sya sa̱svaru̱graṃ ni̍dhā̱turanvā̍yami̱cchan |
apṛ̍cchama̱nyām̐ u̱ta te ma̍ āhu̱rindra̱ṃ naro̍ bubudhā̱nā a̍śema
||2||pra nu va̱yaṃ su̱te yā te̍ kṛ̱tānīndra̱ bravā̍ma̱ yāni̍ no̱ jujo̍ṣaḥ |
veda̱davi̍dvāñchṛ̱ṇava̍cca vi̱dvān vaha̍te̱'yaṃ ma̱ghavā̱ sarva̍senaḥ
||3||sthi̱raṃ mana̍ścakṛṣe jā̱ta i̍ndra̱ veṣīdeko̍ yu̱dhaye̱ bhūya̍saścit |
aśmā̍naṃ ci̱cchava̍sā didyuto̱ vi vi̱do gavā̍mū̱rvamu̱sriyā̍ṇām
||4||pa̱ro yat tvaṃ pa̍ra̱ma ā̱jani̍ṣṭhāḥ parā̱vati̱ śrutya̱ṃ nāma̱ bibhra̍t |
ata̍ści̱dindrā̍dabhayanta de̱vā viśvā̍ a̱po a̍jayad dā̱sapa̍tnīḥ
||5||tubhyede̱te ma̱ruta̍: su̱śevā̱ arca̍ntya̱rkaṃ su̱nvantyandha̍: |
ahi̍mohā̱nama̱pa ā̱śayā̍na̱ṃ pra mā̱yābhi̍rmā̱yina̍ṃ sakṣa̱dindra̍:
||6||vi ṣū mṛdho̍ ja̱nuṣā̱ dāna̱minva̱nnaha̱n gavā̍ maghavan tsaṃcakā̱naḥ |
atrā̍ dā̱sasya̱ namu̍ce̱: śiro̱ yadava̍rtayo̱ mana̍ve gā̱tumi̱cchan
||7||yuja̱ṃ hi māmakṛ̍thā̱ ādidi̍ndra̱ śiro̍ dā̱sasya̱ namu̍cermathā̱yan |
aśmā̍naṃ cit sva̱ryaṃ1 varta̍māna̱ṃ pra ca̱kriye̍va̱ roda̍sī ma̱rudbhya̍:
||8||striyo̱ hi dā̱sa āyu̍dhāni ca̱kre kiṃ mā̍ karannaba̱lā a̍sya̱ senā̍: |
a̱ntarhyakhya̍du̱bhe a̍sya̱ dhene̱ athopa̱ praidyu̱ yu̱dhaye̱ dasyu̱mindra̍:
||9||samatra̱ gāvo̱'bhito̍'navante̱heha̍ va̱tsairviyu̍tā̱ yadāsa̍n |
saṃ tā indro̍ asṛjadasya śā̱kairyadī̱ṃ somā̍sa̱: suṣu̍tā̱ ama̍ndan
||10||||
yadī̱ṃ somā̍ ba̱bhrudhū̍tā̱ ama̍nda̱nnaro̍ravīd vṛṣa̱bhaḥ sāda̍neṣu |
pu̱ra̱ṃda̱raḥ pa̍pi̱vām̐ indro̍ asya̱ puna̱rgavā̍madadādu̱sriyā̍ṇām
||11||||
bha̱drami̱daṃ ru̱śamā̍ agne akra̱n gavā̍ṃ ca̱tvāri̱ dada̍taḥ sa̱hasrā̍ |
ṛ̱ṇa̱ṃca̱yasya̱ praya̍tā ma̱ghāni̱ pratya̍grabhīṣma̱ nṛta̍masya nṛ̱ṇām
||12||su̱peśa̍sa̱ṃ māva̍ sṛja̱ntyasta̱ṃ gavā̍ṃ sa̱hasrai̍ ru̱śamā̍so agne |
tī̱vrā indra̍mamamanduḥ su̱tāso̱'ktorvyu̍ṣṭau̱ pari̍takmyāyāḥ
||13||auccha̱t sā rātrī̱ pari̍takmyā̱ yām̐ ṛ̍ṇaṃca̱ye rāja̍ni ru̱śamā̍nām |
atyo̱ na vā̱jī ra̱ghura̱jyamā̍no ba̱bhruśca̱tvārya̍sanat sa̱hasrā̍
||14||catu̍:sahasra̱ṃ gavya̍sya pa̱śvaḥ pratya̍grabhīṣma ru̱śame̍ṣvagne |
gha̱rmaści̍t ta̱ptaḥ pra̱vṛje̱ ya āsī̍daya̱smaya̱stamvādā̍ma̱ viprā̍:
||15||13 avasyurātreyaḥ| indraḥ, 8 tṛtīyapādasya kutso vā, caturthapādasya uśanā vā, 9 indrākutsau| triṣṭup|
indro̱ rathā̍ya pra̱vata̍ṃ kṛṇoti̱ yama̱dhyasthā̍nma̱ghavā̍ vāja̱yanta̍m |
yū̱theva̍ pa̱śvo vyu̍noti go̱pā ari̍ṣṭo yāti pratha̱maḥ siṣā̍san
||1||ā pra dra̍va harivo̱ mā vi ve̍na̱: piśa̍ṅgarāte a̱bhi na̍: sacasva |
na̱hi tvadi̍ndra̱ vasyo̍ a̱nyadastya̍me̱nām̐ści̱jjani̍vataścakartha
||2||udyat saha̱: saha̍sa̱ āja̍niṣṭa̱ dedi̍ṣṭa̱ indra̍ indri̱yāṇi̱ viśvā̍ |
prāco̍dayat su̱dughā̍ va̱vre a̱ntarvi jyoti̍ṣā saṃvavṛ̱tvat tamo̍'vaḥ
||3||ana̍vaste̱ ratha̱maśvā̍ya takṣa̱n tvaṣṭā̱ vajra̍ṃ puruhūta dyu̱manta̍m |
bra̱hmāṇa̱ indra̍ṃ ma̱haya̍nto a̱rkairava̍rdhaya̱nnaha̍ye̱ hanta̱vā u̍
||4||vṛṣṇe̱ yat te̱ vṛṣa̍ṇo a̱rkamarcā̱nindra̱ grāvā̍ṇo̱ adi̍tiḥ sa̱joṣā̍: |
a̱na̱śvāso̱ ye pa̱vayo̍'ra̱thā indre̍ṣitā a̱bhyava̍rtanta̱ dasyū̍n
||5||pra te̱ pūrvā̍ṇi̱ kara̍ṇāni voca̱ṃ pra nūta̍nā maghava̱n yā ca̱kartha̍ |
śaktī̍vo̱ yad vi̱bharā̱ roda̍sī u̱bhe jaya̍nna̱po mana̍ve̱ dānu̍citrāḥ
||6||tadinnu te̱ kara̍ṇaṃ dasma vi̱prā'hi̱ṃ yad ghnannojo̱ atrāmi̍mīthāḥ |
śuṣṇa̍sya ci̱t pari̍ mā̱yā a̍gṛbhṇāḥ prapi̱tvaṃ yannapa̱ dasyū̍m̐rasedhaḥ
||7||tvama̱po yada̍ve tu̱rvaśā̱yā'ra̍mayaḥ su̱dughā̍: pā̱ra i̍ndra |
u̱grama̍yāta̱mava̍ho ha̱ kutsa̱ṃ saṃ ha̱ yad vā̍mu̱śanāra̍nta de̱vāḥ
||8||indrā̍kutsā̱ vaha̍mānā̱ rathe̱nā'' vā̱matyā̱ api̱ karṇe̍ vahantu |
niḥ ṣī̍ma̱dbhyo dhama̍tho̱ niḥ ṣa̱dhasthā̍n ma̱ghono̍ hṛ̱do va̍ratha̱stamā̍ṃsi
||9||vāta̍sya yu̱ktān tsu̱yuja̍ści̱daśvā̍n ka̱viści̍de̱ṣo a̍jagannava̱syuḥ |
viśve̍ te̱ atra̍ ma̱ruta̱: sakhā̍ya̱ indra̱ brahmā̍ṇi̱ tavi̍ṣīmavardhan
||10||||
sūra̍ści̱d ratha̱ṃ pari̍takmyāyā̱ṃ pūrva̍ṃ kara̱dupa̍raṃ jūju̱vāṃsa̍m |
bhara̍cca̱krameta̍śa̱: saṃ ri̍ṇāti pu̱ro dadha̍t saniṣyati̱ kratu̍ṃ naḥ
||11||||
āyaṃ ja̍nā abhi̱cakṣe̍ jagā̱mendra̱: sakhā̍yaṃ su̱taso̍mami̱cchan |
vada̱n grāvāva̱ vedi̍ṃ bhriyāte̱ yasya̍ jī̱rama̍dhva̱ryava̱ścara̍nti
||12||ye cā̱kana̍nta cā̱kana̍nta̱ nū te martā̍ amṛta̱ mo te aṃha̱ āra̍n |
vā̱va̱ndhi yajyū̍m̐ru̱ta teṣu̍ dhe̱hyojo̱ jane̍ṣu̱ yeṣu̍ te̱ syāma̍
||13||12 gāturātreyaḥ| indraḥ| triṣṭup|
ada̍rda̱rutsa̱masṛ̍jo̱ vi khāni̱ tvama̍rṇa̱vān ba̍dbadhā̱nām̐ a̍ramṇāḥ |
ma̱hānta̍mindra̱ parva̍ta̱ṃ vi yad vaḥ sṛ̱jo vi dhārā̱ ava̍ dāna̱vaṃ ha̍n
||1||tvamutsā̍m̐ ṛ̱tubhi̍rbadbadhā̱nām̐ ara̍ṃha̱ ūdha̱: parva̍tasya vajrin |
ahi̍ṃ cidugra̱ prayu̍ta̱ṃ śayā̍naṃ jagha̱nvām̐ i̍ndra̱ tavi̍ṣīmadhatthāḥ
||2||tyasya̍ cinmaha̱to nirmṛ̱gasya̱ vadha̍rjaghāna̱ tavi̍ṣībhi̱rindra̍: |
ya eka̱ ida̍pra̱tirmanya̍māna̱ āda̍smāda̱nyo a̍janiṣṭa̱ tavyā̍n
||3||tyaṃ ci̍deṣāṃ sva̱dhayā̱ mada̍ntaṃ mi̱ho napā̍taṃ su̱vṛdha̍ṃ tamo̱gām |
vṛṣa̍prabharmā dāna̱vasya̱ bhāma̱ṃ vajre̍ṇa va̱jrī ni ja̍ghāna̱ śuṣṇa̍m
||4||tyaṃ ci̍dasya̱ kratu̍bhi̱rniṣa̍ttamama̱rmaṇo̍ vi̱dadida̍sya̱ marma̍ |
yadī̍ṃ sukṣatra̱ prabhṛ̍tā̱ mada̍sya̱ yuyu̍tsanta̱ṃ tama̍si ha̱rmye dhāḥ
||5||tyaṃ ci̍di̱tthā ka̍tpa̱yaṃ śayā̍namasū̱rye tama̍si vāvṛdhā̱nam |
taṃ ci̍nmandā̱no vṛ̍ṣa̱bhaḥ su̱tasyo̱ccairindro̍ apa̱gūryā̍ jaghāna
||6||ud yadindro̍ maha̱te dā̍na̱vāya̱ vadha̱ryami̍ṣṭa̱ saho̱ apra̍tītam |
yadī̱ṃ vajra̍sya̱ prabhṛ̍tau da̱dābha̱ viśva̍sya ja̱ntora̍dha̱maṃ ca̍kāra
||7||tyaṃ ci̱darṇa̍ṃ madhu̱paṃ śayā̍namasi̱nvaṃ va̱vraṃ mahyāda̍du̱graḥ |
a̱pāda̍ma̱traṃ ma̍ha̱tā va̱dhena̱ ni du̍ryo̱ṇa ā̍vṛṇaṅ mṛ̱dhravā̍cam
||8||ko a̍sya̱ śuṣma̱ṃ tavi̍ṣīṃ varāta̱ eko̱ dhanā̍ bharate̱ apra̍tītaḥ |
i̱me ci̍dasya̱ jraya̍so̱ nu de̱vī indra̱syauja̍so bhi̱yasā̍ jihāte
||9||nya̍smai de̱vī svadhi̍tirjihīta̱ indrā̍ya gā̱turu̍śa̱tīva̍ yeme |
saṃ yadojo̍ yu̱vate̱ viśva̍mābhi̱ranu̍ sva̱dhāvne̍ kṣi̱tayo̍ namanta
||10||eka̱ṃ nu tvā̱ satpa̍ti̱ṃ pāñca̍janyaṃ jā̱taṃ śṛ̍ṇomi ya̱śasa̱ṃ jane̍ṣu |
taṃ me̍ jagṛbhra ā̱śaso̱ navi̍ṣṭhaṃ do̱ṣā vasto̱rhava̍mānāsa̱ indra̍m
||11||e̱vā hi tvāmṛ̍tu̱thā yā̱taya̍ntaṃ ma̱ghā vipre̍bhyo̱ dada̍taṃ śṛ̱ṇomi̍ |
kiṃ te̍ bra̱hmāṇo̍ gṛhate̱ sakhā̍yo̱ ye tvā̱yā ni̍da̱dhuḥ kāma̍mindra
||12||10 prājāpatyaḥ saṃvaraṇaḥ| indraḥ| triṣṭup|
mahi̍ ma̱he ta̱vase̍ dīdhye̱ nṝnindrā̍ye̱tthā ta̱vase̱ ata̍vyān |
yo a̍smai suma̱tiṃ vāja̍sātau stu̱to jane̍ sama̱rya̍ści̱keta̍
||1||sa tvaṃ na̍ indra dhiyasā̱no a̱rkairharī̍ṇāṃ vṛṣa̱n yoktra̍maśreḥ |
yā i̱tthā ma̍ghava̱nnanu̱ joṣa̱ṃ vakṣo̍ a̱bhi prāryaḥ sa̍kṣi̱ janā̍n
||2||na te ta̍ indrā̱bhya1smadṛ̱ṣvā'yu̍ktāso abra̱hmatā̱ yadasa̍n |
tiṣṭhā̱ ratha̱madhi̱ taṃ va̍jraha̱stā'' ra̱śmiṃ de̍va yamase̱ svaśva̍:
||3||pu̱rū yat ta̍ indra̱ santyu̱kthā gave̍ ca̱kartho̱rvarā̍su̱ yudhya̍n |
ta̱ta̱kṣe sūryā̍ya ci̱doka̍si̱ sve vṛṣā̍ sa̱matsu̍ dā̱sasya̱ nāma̍ cit
||4||va̱yaṃ te ta̍ indra̱ ye ca̱ nara̱: śardho̍ jajñā̱nā yā̱tāśca̱ rathā̍: |
āsmāñja̍gamyādahiśuṣma̱ satvā̱ bhago̱ na havya̍: prabhṛ̱theṣu̱ cāru̍:
||5||pa̱pṛ̱kṣeṇya̍mindra̱ tve hyojo̍ nṛ̱mṇāni̍ ca nṛ̱tamā̍no̱ ama̍rtaḥ |
sa na̱ enī̍ṃ vasavāno ra̱yiṃ dā̱: prāryaḥ stu̍ṣe tuvima̱ghasya̱ dāna̍m
||6||e̱vā na̍ indro̱tibhi̍rava pā̱hi gṛ̍ṇa̱taḥ śū̍ra kā̱rūn |
u̱ta tvaca̱ṃ dada̍to̱ vāja̍sātau piprī̱hi madhva̱: suṣu̍tasya̱ cāro̍:
||7||u̱ta tye mā̍ pauruku̱tsyasya̍ sū̱restra̱sada̍syorhira̱ṇino̱ rarā̍ṇāḥ |
vaha̍ntu mā̱ daśa̱ śyetā̍so asya gairikṣi̱tasya̱ kratu̍bhi̱rnu sa̍śce
||8||u̱ta tye mā̍ māru̱tāśva̍sya̱ śoṇā̱: kratvā̍maghāso vi̱datha̍sya rā̱tau |
sa̱hasrā̍ me̱ cyava̍tāno̱ dadā̍na ānū̱kama̱ryo vapu̍ṣe̱ nārca̍t
||9||u̱ta tye mā̍ dhva̱nya̍sya̱ juṣṭā̍ lakṣma̱ṇya̍sya su̱ruco̱ yatā̍nāḥ |
ma̱hnā rā̱yaḥ sa̱ṃvara̍ṇasya̱ ṛṣe̍rvra̱jaṃ na gāva̱: praya̍tā̱ api̍ gman
||10||9 prājāpatyaḥ saṃvaraṇaḥ| indraḥ| jagatī, 9 triṣṭup|
ajā̍taśatruma̱jarā̱ sva̍rva̱tyanu̍ sva̱dhāmi̍tā da̱smamī̍yate |
su̱nota̍na̱ paca̍ta̱ brahma̍vāhase puruṣṭu̱tāya̍ prata̱raṃ da̍dhātana
||1||ā yaḥ some̍na ja̱ṭhara̱mapi̍pra̱tā'ma̍ndata ma̱ghavā̱ madhvo̱ andha̍saḥ |
yadī̍ṃ mṛ̱gāya̱ hanta̍ve ma̱hāva̍dhaḥ sa̱hasra̍bhṛṣṭimu̱śanā̍ va̱dhaṃ yama̍t
||2||yo a̍smai ghra̱ṃsa u̱ta vā̱ ya ūdha̍ni̱ soma̍ṃ su̱noti̱ bhava̍ti dyu̱mām̐ aha̍ |
apā̍pa śa̱krasta̍ta̱nuṣṭi̍mūhati ta̱nūśu̍bhraṃ ma̱ghavā̱ yaḥ ka̍vāsa̱khaḥ
||3||yasyāva̍dhīt pi̱tara̱ṃ yasya̍ mā̱tara̱ṃ yasya̍ śa̱kro bhrāta̍ra̱ṃ nāta̍ īṣate |
vetīdva̍sya̱ praya̍tā yataṃka̱ro na kilbi̍ṣādīṣate̱ vasva̍ āka̱raḥ
||4||na pa̱ñcabhi̍rda̱śabhi̍rvaṣṭyā̱rabha̱ṃ nāsu̍nvatā sacate̱ puṣya̍tā ca̱na |
ji̱nāti̱ veda̍mu̱yā hanti̍ vā̱ dhuni̱rā de̍va̱yuṃ bha̍jati̱ goma̍ti vra̱je
||5||vi̱tvakṣa̍ṇa̱: samṛ̍tau cakramāsa̱jo'su̍nvato̱ viṣu̍ṇaḥ sunva̱to vṛ̱dhaḥ |
indro̱ viśva̍sya dami̱tā vi̱bhīṣa̍ṇo yathāva̱śaṃ na̍yati̱ dāsa̱mārya̍:
||6||samī̍ṃ pa̱ṇera̍jati̱ bhoja̍naṃ mu̱ṣe vi dā̱śuṣe̍ bhajati sū̱nara̱ṃ vasu̍ |
du̱rge ca̱na dhri̍yate̱ viśva̱ ā pu̱ru jano̱ yo a̍sya̱ tavi̍ṣī̱macu̍krudhat
||7||saṃ yajjanau̍ su̱dhanau̍ vi̱śvaśa̍rdhasā̱vave̱dindro̍ ma̱ghavā̱ goṣu̍ śu̱bhriṣu̍ |
yuja̱ṃ hya1nyamakṛ̍ta pravepa̱nyudī̱ṃ gavya̍ṃ sṛjate̱ satva̍bhi̱rdhuni̍:
||8||sa̱ha̱sra̱sāmāgni̍veśiṃ gṛṇīṣe̱ śatri̍magna upa̱māṃ ke̱tuma̱ryaḥ |
tasmā̱ āpa̍: sa̱ṃyata̍: pīpayanta̱ tasmi̍n kṣa̱tramama̍vat tve̱ṣama̍stu
||9||8 prabhūvasurāṅgirasaḥ| indraḥ | anuṣṭup, 8 paṅktiḥ|
yaste̱ sādhi̱ṣṭho'va̍sa̱ indra̱ kratu̱ṣṭamā bha̍ra |
a̱smabhya̍ṃ carṣaṇī̱saha̱ṃ sasni̱ṃ vāje̍ṣu du̱ṣṭara̍m
||1||yadi̍ndra te̱ cata̍sro̱ yacchū̍ra̱ santi̍ ti̱sraḥ |
yad vā̱ pañca̍ kṣitī̱nāmava̱stat su na̱ ā bha̍ra
||2||ā te'vo̱ vare̍ṇya̱ṃ vṛṣa̍ntamasya hūmahe |
vṛṣa̍jūti̱rhi ja̍jñi̱ṣa ā̱bhūbhi̍rindra tu̱rvaṇi̍:
||3||vṛṣā̱ hyasi̱ rādha̍se jajñi̱ṣe vṛṣṇi̍ te̱ śava̍: |
svakṣa̍traṃ te dhṛ̱ṣanmana̍: satrā̱hami̍ndra̱ pauṃsya̍m
||4||tvaṃ tami̍ndra̱ martya̍mamitra̱yanta̍madrivaḥ |
sa̱rva̱ra̱thā śa̍takrato̱ ni yā̍hi śavasaspate
||5||tvāmid vṛ̍trahantama̱ janā̍so vṛ̱ktaba̍rhiṣaḥ |
u̱graṃ pū̱rvīṣu̍ pū̱rvyaṃ hava̍nte̱ vāja̍sātaye
||6||a̱smāka̍mindra du̱ṣṭara̍ṃ puro̱yāvā̍namā̱jiṣu̍ |
sa̱yāvā̍na̱ṃ dhane̍dhane vāja̱yanta̍mavā̱ ratha̍m
||7||a̱smāka̍mi̱ndrehi̍ no̱ ratha̍mavā̱ pura̍ṃdhyā |
va̱yaṃ śa̍viṣṭha̱ vārya̍ṃ di̱vi śravo̍ dadhīmahi di̱vi stoma̍ṃ manāmahe
||8||6 prabhūvasurāṅgirasaḥ| indraḥ | triṣṭup, 3jagatī|
sa ā ga̍ma̱dindro̱ yo vasū̍nā̱ṃ cike̍ta̱d dātu̱ṃ dāma̍no rayī̱ṇām |
dha̱nva̱ca̱ro na vaṃsa̍gastṛṣā̱ṇaśca̍kamā̱naḥ pi̍batu du̱gdhama̱ṃśum
||1||ā te̱ hanū̍ harivaḥ śūra̱ śipre̱ ruha̱t somo̱ na parva̍tasya pṛ̱ṣṭhe |
anu̍ tvā rāja̱nnarva̍to̱ na hi̱nvan gī̱rbhirma̍dema puruhūta̱ viśve̍
||2||ca̱kraṃ na vṛ̱ttaṃ pu̍ruhūta vepate̱ mano̍ bhi̱yā me̱ ama̍te̱rida̍drivaḥ |
rathā̱dadhi̍ tvā jari̱tā sa̍dāvṛdha ku̱vinnu sto̍ṣanmaghavan purū̱vasu̍:
||3||e̱ṣa grāve̍va jari̱tā ta̍ i̱ndreya̍rti̱ vāca̍ṃ bṛ̱hadā̍śuṣā̱ṇaḥ |
pra sa̱vyena̍ maghava̱n yaṃsi̍ rā̱yaḥ pra da̍kṣi̱ṇiddha̍rivo̱ mā vi ve̍naḥ
||4||vṛṣā̍ tvā̱ vṛṣa̍ṇaṃ vardhatu̱ dyaurvṛṣā̱ vṛṣa̍bhyāṃ vahase̱ hari̍bhyām |
sa no̱ vṛṣā̱ vṛṣa̍rathaḥ suśipra̱ vṛṣa̍krato̱ vṛṣā̍ vajri̱n bhare̍ dhāḥ
||5||yo rohi̍tau vā̱jinau̍ vā̱jinī̍vān tri̱bhiḥ śa̱taiḥ saca̍mānā̱vadi̍ṣṭa |
yūne̱ sama̍smai kṣi̱tayo̍ namantāṃ śru̱tara̍thāya maruto duvo̱yā
||6||5 bhaumo'triḥ| indraḥ| triṣṭup|
saṃ bhā̱nunā̍ yatate̱ sūrya̍syā̱''juhvā̍no ghṛ̱tapṛ̍ṣṭha̱: svañcā̍: |
tasmā̱ amṛ̍dhrā u̱ṣaso̱ vyu̍cchā̱n ya indrā̍ya su̱navā̱metyāha̍ || 1||
sami̍ddhāgnirvanavat stī̱rṇaba̍rhiryu̱ktagrā̍vā su̱taso̍mo jarāte |
grāvā̍ṇo̱ yasye̍ṣi̱raṃ vada̱ntyaya̍dadhva̱ryurha̱viṣāva̱ sindhu̍m
||2||va̱dhūri̱yaṃ pati̍mi̱cchantye̍ti̱ ya ī̱ṃ vahā̍te̱ mahi̍ṣīmiṣi̱rām |
āsya̍ śravasyā̱d ratha̱ ā ca̍ ghoṣāt pu̱rū sa̱hasrā̱ pari̍ vartayāte
||3||na sa rājā̍ vyathate̱ yasmi̱nnindra̍stī̱vraṃ soma̱ṃ piba̍ti̱ gosa̍khāyam |
ā sa̍tva̱nairaja̍ti̱ hanti̍ vṛ̱traṃ kṣeti̍ kṣi̱tīḥ su̱bhago̱ nāma̱ puṣya̍n
||4||puṣyā̱t kṣeme̍ a̱bhi yoge̍ bhavātyu̱bhe vṛtau̍ saṃya̱tī saṃ ja̍yāti |
pri̱yaḥ sūrye̍ pri̱yo a̱gnā bha̍vāti̱ ya indrā̍ya su̱taso̍mo̱ dadā̍śat
||5||5 bhaumo'triḥ| indraḥ| anuṣṭup|
u̱roṣṭa̍ indra̱ rādha̍so vi̱bhvī rā̱tiḥ śa̍takrato |
adhā̍ no viśvacarṣaṇe dyu̱mnā su̍kṣatra maṃhaya
||1||yadī̍mindra śra̱vāyya̱miṣa̍ṃ śaviṣṭha dadhi̱ṣe |
pa̱pra̱the dī̍rgha̱śrutta̍ma̱ṃ hira̍ṇyavarṇa du̱ṣṭara̍m
||2||śuṣmā̍so̱ ye te̍ adrivo me̱hanā̍ keta̱sāpa̍: |
u̱bhā de̱vāva̱bhiṣṭa̍ye di̱vaśca̱ gmaśca̍ rājathaḥ
||3||u̱to no̍ a̱sya kasya̍ ci̱d dakṣa̍sya̱ tava̍ vṛtrahan |
a̱smabhya̍ṃ nṛ̱mṇamā bha̍rā̱'smabhya̍ṃ nṛmaṇasyase
||4||nū ta̍ ā̱bhira̱bhiṣṭi̍bhi̱stava̱ śarma̍ñchatakrato |
indra̱ syāma̍ sugo̱pāḥ śūra̱ syāma̍ sugo̱pāḥ
||5||5 bhaumo'triḥ| indraḥ| anuṣṭup, 5paṅktiḥ|
yadi̍ndra citra me̱hanāsti̱ tvādā̍tamadrivaḥ |
rādha̱stanno̍ vidadvasa ubhayāha̱styā bha̍ra
||1||yanmanya̍se̱ vare̍ṇya̱mindra̍ dyu̱kṣaṃ tadā bha̍ra |
vi̱dyāma̱ tasya̍ te va̱yamakū̍pārasya dā̱vane̍
||2||yat te̍ di̱tsu pra̱rādhya̱ṃ mano̱ asti̍ śru̱taṃ bṛ̱hat |
tena̍ dṛ̱l̤ahā ci̍dadriva̱ ā vāja̍ṃ darṣi sā̱taye̍
||3||maṃhi̍ṣṭhaṃ vo ma̱ghonā̱ṃ rājā̍naṃ carṣaṇī̱nām |
indra̱mupa̱ praśa̍staye pū̱rvībhi̍rjujuṣe̱ gira̍:
||4||asmā̱ it kāvya̱ṃ vaca̍ u̱kthamindrā̍ya̱ śaṃsya̍m |
tasmā̍ u̱ brahma̍vāhase̱ giro̍ vardha̱ntyatra̍yo̱ gira̍: śumbha̱ntyatra̍yaḥ
||5||9 bhaumo'triḥ| indraḥ, 5 sūryaḥ, 6-9 atriḥ| 1-3 uṣṇik, 5-9 anuṣṭup, 4, 6-8 triṣṭup|
ā yā̱hyadri̍bhiḥ su̱taṃ soma̍ṃ somapate piba | vṛṣa̍nnindra̱ vṛṣa̍bhirvṛtrahantama
||1||vṛṣā̱ grāvā̱ vṛṣā̱ mado̱ vṛṣā̱ somo̍ a̱yaṃ su̱taḥ | vṛṣa̍nnindra̱ vṛṣa̍bhirvṛtrahantama
||2||vṛṣā̍ tvā̱ vṛṣa̍ṇaṃ huve̱ vajri̍ñci̱trābhi̍rū̱tibhi̍: | vṛṣa̍nnindra̱ vṛṣa̍bhirvṛtrahantama
||3||ṛ̱jī̱ṣī va̱jrī vṛ̍ṣa̱bhastu̍rā̱ṣāṭ chu̱ṣmī rājā̍ vṛtra̱hā so̍ma̱pāvā̍ |
yu̱ktvā hari̍bhyā̱mupa̍ yāsada̱rvāṅ mādhya̍ṃdine̱ sava̍ne matsa̱dindra̍:
||4||yat tvā̍ sūrya̱ sva̍rbhānu̱stama̱sāvi̍dhyadāsu̱raḥ |
akṣe̍travi̱d yathā̍ mu̱gdho bhuva̍nānyadīdhayuḥ
||5||sva̍rbhāno̱radha̱ yadi̍ndra mā̱yā a̱vo di̱vo varta̍mānā a̱vāha̍n |
gū̱l̤ahaṃ sūrya̱ṃ tama̱sāpa̍vratena tu̱rīye̍ṇa̱ brahma̍ṇāvinda̱datri̍:
||6||mā māmi̱maṃ tava̱ santa̍matra ira̱syā dru̱gdho bhi̱yasā̱ ni gā̍rīt |
tvaṃ mi̱tro a̍si sa̱tyarā̍dhā̱stau me̱hāva̍ta̱ṃ varu̍ṇaśca̱ rājā̍
||7||grāvṇo̍ bra̱hmā yu̍yujā̱naḥ sa̍pa̱ryan kī̱riṇā̍ de̱vān nama̍sopa̱śikṣa̍n |
atri̱: sūrya̍sya di̱vi cakṣu̱rādhā̱t sva̍rbhāno̱rapa̍ mā̱yā a̍ghukṣat
||8||yaṃ vai sūrya̱ṃ sva̍rbhānu̱stama̱sāvi̍dhyadāsu̱raḥ |
atra̍ya̱stamanva̍vindan na̱hya1nye aśa̍knuvan
||9||20 bhaumo'triḥ| viśve devāḥ | triṣṭup, 16-17 atijagatī, 20 ekapadā virāṭ|
ko nu vā̍ṃ mitrāvaruṇāvṛtā̱yan di̱vo vā̍ ma̱haḥ pārthi̍vasya vā̱ de |
ṛ̱tasya̍ vā̱ sada̍si̱ trāsī̍thāṃ no yajñāya̱te vā̍ paśu̱ṣo na vājā̍n
||1||te no̍ mi̱tro varu̍ṇo arya̱māyurindra̍ ṛbhu̱kṣā ma̱ruto̍ juṣanta |
namo̍bhirvā̱ ye dadha̍te suvṛ̱ktiṃ stoma̍ṃ ru̱drāya̍ mī̱l̤ahuṣe̍ sa̱joṣā̍:
||2||ā vā̱ṃ yeṣṭhā̍śvinā hu̱vadhyai̱ vāta̍sya̱ patma̱n rathya̍sya pu̱ṣṭau |
u̱ta vā̍ di̱vo asu̍rāya̱ manma̱ prāndhā̍ṃsīva̱ yajya̍ve bharadhvam
||3||pra sa̱kṣaṇo̍ di̱vyaḥ kaṇva̍hotā tri̱to di̱vaḥ sa̱joṣā̱ vāto̍ a̱gniḥ |
pū̱ṣā bhaga̍: prabhṛ̱the vi̱śvabho̍jā ā̱jiṃ na ja̍gmurā̱śva̍śvatamāḥ
||4||pra vo̍ ra̱yiṃ yu̱ktāśva̍ṃ bharadhvaṃ rā̱ya eṣe'va̍se dadhīta̱ dhīḥ |
su̱śeva̱ evai̍rauśi̱jasya̱ hotā̱ ye va̱ evā̍ marutastu̱rāṇā̍m
||5||pra vo̍ vā̱yuṃ ra̍tha̱yuja̍ṃ kṛṇudhva̱ṃ pra de̱vaṃ vipra̍ṃ pani̱tāra̍ma̱rkaiḥ |
i̱ṣu̱dhyava̍ ṛta̱sāpa̱: pura̍ṃdhī̱rvasvī̍rno̱ atra̱ patnī̱rā dhi̱ye dhu̍:
||6||upa̍ va̱ eṣe̱ vandye̍bhiḥ śū̱ṣaiḥ pra ya̱hvī di̱vaści̱taya̍dbhira̱rkaiḥ |
u̱ṣāsā̱naktā̍ vi̱duṣī̍va̱ viśva̱mā hā̍ vahato̱ martyā̍ya ya̱jñam
||7||a̱bhi vo̍ arce po̱ṣyāva̍to̱ nṝn vāsto̱ṣpati̱ṃ tvaṣṭā̍ra̱ṃ rarā̍ṇaḥ |
dhanyā̍ sa̱joṣā̍ dhi̱ṣaṇā̱ namo̍bhi̱rvana̱spatī̱m̐roṣa̍dhī rā̱ya eṣe̍
||8||tu̱je na̱stane̱ parva̍tāḥ santu̱ svaita̍vo̱ ye vasa̍vo̱ na vī̱rāḥ |
pa̱ni̱ta ā̱ptyo ya̍ja̱taḥ sadā̍ no̱ vardhā̍nna̱: śaṃsa̱ṃ naryo̍ a̱bhiṣṭau̍
||9||vṛṣṇo̍ astoṣi bhū̱myasya̱ garbha̍ṃ tri̱to napā̍tama̱pāṃ su̍vṛ̱kti |
gṛ̱ṇī̱te a̱gnire̱tarī̱ na śū̱ṣaiḥ śo̱ciṣke̍śo̱ ni ri̍ṇāti̱ vanā̍
||10||||
ka̱thā ma̱he ru̱driyā̍ya bravāma̱ kadrā̱ye ci̍ki̱tuṣe̱ bhagā̍ya |
āpa̱ oṣa̍dhīru̱ta no̍'vantu̱ dyaurvanā̍ gi̱rayo̍ vṛ̱kṣake̍śāḥ
||11||||
śṛ̱ṇotu̍ na ū̱rjāṃ pati̱rgira̱: sa nabha̱starī̍yām̐ iṣi̱raḥ pari̍jmā |
śṛ̱ṇvantvāpa̱: puro̱ na śu̱bhrāḥ pari̱ sruco̍ babṛhā̱ṇasyādre̍:
||12||vi̱dā ci̱nnu ma̍hānto̱ ye va̱ evā̱ bravā̍ma dasmā̱ vārya̱ṃ dadhā̍nāḥ |
vaya̍śca̱na su̱bhva1 āva̍ yanti kṣu̱bhā marta̱manu̍yataṃ vadha̱snaiḥ
||13||ā daivyā̍ni̱ pārthi̍vāni̱ janmā̱paścācchā̱ suma̍khāya vocam |
vardha̍ntā̱ṃ dyāvo̱ gira̍śca̱ndrāgrā̍ u̱dā va̍rdhantāma̱bhiṣā̍tā̱ arṇā̍:
||14||pa̱depa̍de me jari̱mā ni dhā̍yi̱ varū̍trī vā śa̱krā yā pā̱yubhi̍śca |
siṣa̍ktu mā̱tā ma̱hī ra̱sā na̱: smat sū̱ribhi̍rṛju̱hasta̍ ṛju̱vani̍:
||15||ka̱thā dā̍śema̱ nama̍sā su̱dānū̍neva̱yā ma̱ruto̱ accho̍ktau̱ praśra̍vaso ma̱ruto̱ accho̍ktau |
mā no'hi̍rbu̱dhnyo̍ ri̱ṣe dhā̍da̱smāka̍ṃ bhūdupamāti̱vani̍:
||16||iti̍ ci̱nnu pra̱jāyai̍ paśu̱matyai̱ devā̍so̱ vana̍te̱ martyo̍ va̱ ā de̍vāso vanate̱ martyo̍ vaḥ |
atrā̍ śi̱vāṃ ta̱nvo̍ dhā̱sima̱syā ja̱rāṃ ci̍nme̱ nirṛ̍tirjagrasīta
||17||tāṃ vo̍ devāḥ suma̱timū̱rjaya̍ntī̱miṣa̍maśyāma vasava̱: śasā̱ goḥ |
sā na̍: su̱dānu̍rmṛ̱l̤aya̍ntī de̱vī prati̱ drava̍ntī suvi̱tāya̍ gamyāḥ
||18||a̱bhi na̱ il̤ā̍ yū̱thasya̍ mā̱tā smanna̱dībhi̍ru̱rvaśī̍ vā gṛṇātu |
u̱rvaśī̍ vā bṛhaddi̱vā gṛ̍ṇā̱nā'bhyū̍rṇvā̱nā pra̍bhṛ̱thasyā̱yoḥ
||19||siṣa̍ktu na ūrja̱vya̍sya pu̱ṣṭeḥ
||20||18 bhaumo'triḥ| viśve devāḥ, 11 rudraḥ| triṣṭup, 17 ekapadā virāṭ|
pra śaṃta̍mā̱ varu̍ṇa̱ṃ dīdhi̍tī̱ gīrmi̱traṃ bhaga̱madi̍tiṃ nū̱nama̍śyāḥ |
pṛṣa̍dyoni̱: pañca̍hotā śṛṇo̱tvatū̍rtapanthā̱ asu̍ro mayo̱bhuḥ
||1||prati̍ me̱ stoma̱madi̍tirjagṛbhyāt sū̱nuṃ na mā̱tā hṛdya̍ṃ su̱śeva̍m |
brahma̍ pri̱yaṃ de̱vahi̍ta̱ṃ yadastya̱haṃ mi̱tre varu̍ṇe̱ yanma̍yo̱bhu
||2||udī̍raya ka̱vita̍maṃ kavī̱nāmu̱nattai̍nama̱bhi madhvā̍ ghṛ̱tena̍ |
sa no̱ vasū̍ni̱ praya̍tā hi̱tāni̍ ca̱ndrāṇi̍ de̱vaḥ sa̍vi̱tā su̍vāti
||3||sami̍ndra ṇo̱ mana̍sā neṣi̱ gobhi̱: saṃ sū̱ribhi̍rhariva̱: saṃ sva̱sti |
saṃ brahma̍ṇā de̱vahi̍ta̱ṃ yadasti̱ saṃ de̱vānā̍ṃ suma̱tyā ya̱jñiyā̍nām
||4||de̱vo bhaga̍: savi̱tā rā̱yo aṃśa̱ indro̍ vṛ̱trasya̍ sa̱ṃjito̱ dhanā̍nām |
ṛ̱bhu̱kṣā vāja̍ u̱ta vā̱ pura̍ṃdhi̱rava̍ntu no a̱mṛtā̍sastu̱rāsa̍:
||5||ma̱rutva̍to̱ apra̍tītasya ji̱ṣṇorajū̍ryata̱: pra bra̍vāmā kṛ̱tāni̍ |
na te̱ pūrve̍ maghava̱n nāpa̍rāso̱ na vī̱ryaṃ1 nūta̍na̱: kaśca̱nāpa̍
||6||upa̍ stuhi pratha̱maṃ ra̍tna̱dheya̱ṃ bṛha̱spati̍ṃ sani̱tāra̱ṃ dhanā̍nām |
yaḥ śaṃsa̍te stuva̱te śambha̍viṣṭhaḥ purū̱vasu̍rā̱gama̱jjohu̍vānam
||7||tavo̱tibhi̱: saca̍mānā̱ ari̍ṣṭā̱ bṛha̍spate ma̱ghavā̍naḥ su̱vīrā̍: |
ye a̍śva̱dā u̱ta vā̱ santi̍ go̱dā ye va̍stra̱dāḥ su̱bhagā̱steṣu̱ rāya̍:
||8||vi̱sa̱rmāṇa̍ṃ kṛṇuhi vi̱ttame̍ṣā̱ṃ ye bhu̱ñjate̱ apṛ̍ṇanto na u̱kthaiḥ |
apa̍vratān prasa̱ve vā̍vṛdhā̱nān bra̍hma̱dviṣa̱: sūryā̍d yāvayasva
||9||ya oha̍te ra̱kṣaso̍ de̱vavī̍tāvaca̱krebhi̱staṃ ma̍ruto̱ ni yā̍ta |
yo va̱: śamī̍ṃ śaśamā̱nasya̱ nindā̍ttu̱cchyān kāmā̍n karate siṣvidā̱naḥ
||10||||
tamu̍ ṣṭuhi̱ yaḥ svi̱ṣuḥ su̱dhanvā̱ yo viśva̍sya̱ kṣaya̍ti bheṣa̱jasya̍ |
yakṣvā̍ ma̱he sau̍mana̱sāya̍ ru̱draṃ namo̍bhirde̱vamasu̍raṃ duvasya
||11||||
damū̍naso a̱paso̱ ye su̱hastā̱ vṛṣṇa̱: patnī̍rna̱dyo̍ vibhvata̱ṣṭāḥ |
sara̍svatī bṛhaddi̱vota rā̱kā da̍śa̱syantī̍rvarivasyantu śu̱bhrāḥ
||12||pra sū ma̱he su̍śara̱ṇāya̍ me̱dhāṃ gira̍ṃ bhare̱ navya̍sī̱ṃ jāya̍mānām |
ya ā̍ha̱nā du̍hi̱turva̱kṣaṇā̍su rū̱pā mi̍nā̱no akṛ̍ṇodi̱daṃ na̍:
||13||pra su̍ṣṭu̱tiḥ sta̱naya̍ntaṃ ru̱vanta̍mi̱l̤aspati̍ṃ jaritarnū̱nama̍śyāḥ |
yo a̍bdi̱mām̐ u̍dani̱mām̐ iya̍rti̱ pra vi̱dyutā̱ roda̍sī u̱kṣamā̍ṇaḥ
||14||e̱ṣa stomo̱ māru̍ta̱ṃ śardho̱ acchā̍ ru̱drasya̍ sū̱nūm̐ryu̍va̱nyūm̐ruda̍śyāḥ |
kāmo̍ rā̱ye ha̍vate mā sva̱styupa̍ stuhi̱ pṛṣa̍daśvām̐ a̱yāsa̍:
||15||praiṣa stoma̍: pṛthi̱vīma̱ntari̍kṣa̱ṃ vana̱spatī̱m̐roṣa̍dhī rā̱ye a̍śyāḥ |
de̱vode̍vaḥ su̱havo̍ bhūtu̱ mahya̱ṃ mā no̍ mā̱tā pṛ̍thi̱vī du̍rma̱tau dhā̍t
||16||u̱rau de̍vā anibā̱dhe syā̍ma
||17||sama̱śvino̱rava̍sā̱ nūta̍nena mayo̱bhuvā̍ su̱praṇī̍tī gamema |
ā no̍ ra̱yiṃ va̍hata̱mota vī̱rānā viśvā̍nyamṛtā̱ saubha̍gāni
||18||17 bhaumo'triḥ| viśve devāḥ | triṣṭup, 16 ekapadā virāṭ |
ā dhe̱nava̱: paya̍sā̱ tūrṇya̍rthā̱ ama̍rdhantī̱rupa̍ no yantu̱ madhvā̍ |
ma̱ho rā̱ye bṛ̍ha̱tīḥ sa̱pta vipro̍ mayo̱bhuvo̍ jari̱tā jo̍havīti
||1||ā su̍ṣṭu̱tī nama̍sā varta̱yadhyai̱ dyāvā̱ vājā̍ya pṛthi̱vī amṛ̍dhre |
pi̱tā mā̱tā madhu̍vacāḥ su̱hastā̱ bhare̍bhare no ya̱śasā̍vaviṣṭām
||2||adhva̍ryavaścakṛ̱vāṃso̱ madhū̍ni̱ pra vā̱yave̍ bharata̱ cāru̍ śu̱kram |
hote̍va naḥ pratha̱maḥ pā̍hya̱sya deva̱ madhvo̍ rari̱mā te̱ madā̍ya
||3||daśa̱ kṣipo̍ yuñjate bā̱hū adri̱ṃ soma̍sya̱ yā śa̍mi̱tārā̍ su̱hastā̍ |
madhvo̱ rasa̍ṃ su̱gabha̍stirgiri̱ṣṭhāṃ cani̍ścadad duduhe śu̱krama̱ṃśuḥ
||4||asā̍vi te jujuṣā̱ṇāya̱ soma̱: kratve̱ dakṣā̍ya bṛha̱te madā̍ya |
harī̱ rathe̍ su̱dhurā̱ yoge̍ a̱rvāgindra̍ pri̱yā kṛ̍ṇuhi hū̱yamā̍naḥ
||5||ā no̍ ma̱hīma̱rama̍tiṃ sa̱joṣā̱ gnāṃ de̱vīṃ nama̍sā rā̱taha̍vyām |
madho̱rmadā̍ya bṛha̱tīmṛ̍ta̱jñāmāgne̍ vaha pa̱thibhi̍rdeva̱yānai̍:
||6||a̱ñjanti̱ yaṃ pra̱thaya̍nto̱ na viprā̍ va̱pāva̍nta̱ṃ nāgninā̱ tapa̍ntaḥ |
pi̱turna pu̱tra u̱pasi̱ preṣṭha̱ ā gha̱rmo a̱gnimṛ̱taya̍nnasādi
||7||acchā̍ ma̱hī bṛ̍ha̱tī śaṃta̍mā̱ gīrdū̱to na ga̍ntva̱śvinā̍ hu̱vadhyai̍ |
ma̱yo̱bhuvā̍ sa̱rathā yā̍tama̱rvāgga̱ntaṃ ni̱dhiṃ dhura̍mā̱ṇirna nābhi̍m
||8||pra tavya̍so̱ nama̍uktiṃ tu̱rasyā̱'haṃ pū̱ṣṇa u̱ta vā̱yora̍dikṣi |
yā rādha̍sā codi̱tārā̍ matī̱nāṃ yā vāja̍sya draviṇo̱dā u̱ta tman
||9||ā nāma̍bhirma̱ruto̍ vakṣi̱ viśvā̱nā rū̱pebhi̍rjātavedo huvā̱naḥ |
ya̱jñaṃ giro̍ jari̱tuḥ su̍ṣṭu̱tiṃ ca̱ viśve̍ ganta maruto̱ viśva̍ ū̱tī
||10||||
ā no̍ di̱vo bṛ̍ha̱taḥ parva̍tā̱dā sara̍svatī yaja̱tā ga̍ntu ya̱jñam |
hava̍ṃ de̱vī ju̍juṣā̱ṇā ghṛ̱tācī̍ śa̱gmāṃ no̱ vāca̍muśa̱tī śṛ̍ṇotu
||11||||
ā ve̱dhasa̱ṃ nīla̍pṛṣṭhaṃ bṛ̱hanta̱ṃ bṛha̱spati̱ṃ sada̍ne sādayadhvam |
sā̱dadyo̍ni̱ṃ dama̱ ā dī̍di̱vāṃsa̱ṃ hira̍ṇyavarṇamaru̱ṣaṃ sa̍pema
||12||ā dha̍rṇa̱sirbṛ̱haddi̍vo̱ rarā̍ṇo̱ viśve̍bhirga̱ntvoma̍bhirhuvā̱naḥ |
gnā vasā̍na̱ oṣa̍dhī̱ramṛ̍dhrastri̱dhātu̍śṛṅgo vṛṣa̱bho va̍yo̱dhāḥ
||13||mā̱tuṣpa̱de pa̍ra̱me śu̱kra ā̱yorvi̍pa̱nyavo̍ rāspi̱rāso̍ agman |
su̱śevya̱ṃ nama̍sā rā̱taha̍vyā̱: śiśu̍ṃ mṛjantyā̱yavo̱ na vā̱se
||14||bṛ̱had vayo̍ bṛha̱te tubhya̍magne dhiyā̱juro̍ mithu̱nāsa̍: sacanta |
de̱vode̍vaḥ su̱havo̍ bhūtu̱ mahya̱ṃ mā no̍ mā̱tā pṛ̍thi̱vī du̍rma̱tau dhā̍t
||15||u̱rau de̍vā anibā̱dhe syā̍ma
||16||sama̱śvino̱rava̍sā̱ nūta̍nena mayo̱bhuvā̍ su̱praṇī̍tī gamema |
ā no̍ ra̱yiṃ va̍hata̱mota vī̱rānā viśvā̍nyamṛtā̱ saubha̍gāni
||17||15 kāśyapo'vatsāraḥ (10 kṣatra-manasa-evāvada-yajata-sadhri- avatsārāḥ, 11 viśvavāra- yajata- māyī- avatsārāḥ, 12 avatsareṇa saha sadāpṛṇa- yajata- bāhuvṛkta- śrutavit-taryāḥ, 13 sutaṃbharaśca)| viśve devāḥ| jagatī, 14-15 triṣṭup|
taṃ pra̱tnathā̍ pū̱rvathā̍ vi̱śvathe̱mathā̍ jye̱ṣṭhatā̍tiṃ barhi̱ṣada̍ṃ sva̱rvida̍m |
pra̱tī̱cī̱naṃ vṛ̱jana̍ṃ dohase gi̱rā ''śuṃ jaya̍nta̱manu̱ yāsu̱ vardha̍se
||1||śri̱ye su̱dṛśī̱rupa̍rasya̱ yāḥ sva̍rvi̱roca̍mānaḥ ka̱kubhā̍maco̱date̍ |
su̱go̱pā a̍si̱ na dabhā̍ya sukrato pa̱ro mā̱yābhi̍rṛ̱ta ā̍sa̱ nāma̍ te
||2||atya̍ṃ ha̱viḥ sa̍cate̱ sacca̱ dhātu̱ cā'ri̍ṣṭagātu̱: sa hotā̍ saho̱bhari̍: |
pra̱sarsrā̍ṇo̱ anu̍ ba̱rhirvṛṣā̱ śiśu̱rmadhye̱ yuvā̱jaro̍ vi̱sruhā̍ hi̱taḥ
||3||pra va̍ e̱te su̱yujo̱ yāma̍nni̱ṣṭaye̱ nīcī̍ra̱muṣmai̍ ya̱mya̍ ṛtā̱vṛdha̍: |
su̱yantu̍bhiḥ sarvaśā̱saira̱bhīśu̍bhi̱: krivi̱rnāmā̍ni prava̱ṇe mu̍ṣāyati
||4||sa̱ṃjarbhu̍rāṇa̱staru̍bhiḥ sute̱gṛbha̍ṃ vayā̱kina̍ṃ ci̱ttaga̍rbhāsu su̱svaru̍: |
dhā̱ra̱vā̱keṣvṛ̍jugātha śobhase̱ vardha̍sva̱ patnī̍ra̱bhi jī̱vo a̍dhva̱re
||5||yā̱dṛge̱va dadṛ̍śe tā̱dṛgu̍cyate̱ saṃ chā̱yayā̍ dadhire si̱dhrayā̱psvā |
ma̱hīma̱smabhya̍muru̱ṣāmu̱ru jrayo̍ bṛ̱hat su̱vīra̱mana̍pacyuta̱ṃ saha̍:
||6||vetyagru̱rjani̍vā̱n vā ati̱ spṛdha̍: samarya̱tā mana̍sā̱ sūrya̍: ka̱viḥ |
ghra̱ṃsaṃ rakṣa̍nta̱ṃ pari̍ vi̱śvato̱ gaya̍ma̱smāka̱ṃ śarma̍ vanava̱t svāva̍suḥ
||7||jyāyā̍ṃsama̱sya ya̱tuna̍sya ke̱tuna̍ ṛṣisva̱raṃ ca̍rati̱ yāsu̱ nāma̍ te |
yā̱dṛśmi̱n dhāyi̱ tama̍pa̱syayā̍ vida̱d ya u̍ sva̱yaṃ vaha̍te̱ so ara̍ṃ karat
||8||sa̱mu̱dramā̍sā̱mava̍ tasthe agri̱mā na ri̍ṣyati̱ sava̍na̱ṃ yasmi̱nnāya̍tā |
atrā̱ na hārdi̍ krava̱ṇasya̍ rejate̱ yatrā̍ ma̱tirvi̱dyate̍ pūta̱bandha̍nī
||9||sa hi kṣa̱trasya̍ mana̱sasya̱ citti̍bhirevāva̱dasya̍ yaja̱tasya̱ sadhre̍: |
a̱va̱tsā̱rasya̍ spṛṇavāma̱ raṇva̍bhi̱: śavi̍ṣṭha̱ṃ vāja̍ṃ vi̱duṣā̍ ci̱dardhya̍m
||10||||
śye̱na ā̍sā̱madi̍tiḥ ka̱kṣyo̱3 mado̍ vi̱śvavā̍rasya yaja̱tasya̍ mā̱yina̍: |
sama̱nyama̍nyamarthaya̱ntyeta̍ve vi̱durvi̱ṣāṇa̍ṃ pari̱pāna̱manti̱ te
||11||||
sa̱dā̱pṛ̱ṇo ya̍ja̱to vi dviṣo̍ vadhīd bāhuvṛ̱ktaḥ śru̍ta̱vit taryo̍ va̱: sacā̍ |
u̱bhā sa varā̱ pratye̍ti̱ bhāti̍ ca̱ yadī̍ṃ ga̱ṇaṃ bhaja̍te supra̱yāva̍bhiḥ
||12||su̱ta̱mbha̱ro yaja̍mānasya̱ satpa̍ti̱rviśvā̍sā̱mūdha̱: sa dhi̱yāmu̱dañca̍naḥ |
bhara̍d dhe̱nū rasa̍vacchiśriye̱ payo̍'nubruvā̱ṇo adhye̍ti̱ na sva̱pan
||13||yo jā̱gāra̱ tamṛca̍: kāmayante̱ yo jā̱gāra̱ tamu̱ sāmā̍ni yanti |
yo jā̱gāra̱ tama̱yaṃ soma̍ āha̱ tavā̱hama̍smi sa̱khye nyo̍kāḥ
||14||a̱gnirjā̍gāra̱ tamṛca̍: kāmayante̱'gnirjā̍gāra̱ tamu̱ sāmā̍ni yanti |
a̱gnirjā̍gāra̱ tama̱yaṃ soma̍ āha̱ tavā̱hama̍smi sa̱khye nyo̍kāḥ
||15||11 sadāpṛṇā ātreyaḥ| viśve devāḥ| triṣṭup 9 purastājjyotiḥ|
vi̱dā di̱vo vi̱ṣyannadri̍mu̱kthairā̍ya̱tyā u̱ṣaso̍ a̱rcino̍ guḥ |
apā̍vṛta vra̱jinī̱rut sva̍rgā̱d vi duro̱ mānu̍ṣīrde̱va ā̍vaḥ
||1||vi sūryo̍ a̱mati̱ṃ na śriya̍ṃ sā̱dorvād gavā̍ṃ mā̱tā jā̍na̱tī gā̍t |
dhanva̍rṇaso na̱dya1: khādo̍arṇā̱: sthūṇe̍va̱ sumi̍tā dṛṃhata̱ dyauḥ
||2||a̱smā u̱kthāya̱ parva̍tasya̱ garbho̍ ma̱hīnā̍ṃ ja̱nuṣe̍ pū̱rvyāya̍ |
vi parva̍to̱ jihī̍ta̱ sādha̍ta̱ dyaurā̱vivā̍santo dasayanta̱ bhūma̍
||3||sū̱ktebhi̍rvo̱ vaco̍bhirde̱vaju̍ṣṭai̱rindrā̱ nva1gnī ava̍se hu̱vadhyai̍ |
u̱kthebhi̱rhi ṣmā̍ ka̱vaya̍: suya̱jñā ā̱vivā̍santo ma̱ruto̱ yaja̍nti
||4||eto̱ nva1dya su̱dhyo̱3 bhavā̍ma̱ pra du̱cchunā̍ minavāmā̱ varī̍yaḥ |
ā̱re dveṣā̍ṃsi sanu̱tarda̍dhā̱mā'yā̍ma̱ prāñco̱ yaja̍māna̱maccha̍
||5||etā̱ dhiya̍ṃ kṛ̱ṇavā̍mā sakhā̱yo'pa̱ yā mā̱tām̐ ṛ̍ṇu̱ta vra̱jaṃ goḥ |
yayā̱ manu̍rviśiśi̱praṃ ji̱gāya̱ yayā̍ va̱ṇigva̱ṅkurāpā̱ purī̍ṣam
||6||anū̍no̱datra̱ hasta̍yato̱ adri̱rārca̱n yena̱ daśa̍ mā̱so nava̍gvāḥ |
ṛ̱taṃ ya̱tī sa̱ramā̱ gā a̍vinda̱d viśvā̍ni sa̱tyāṅgi̍rāścakāra
||7||viśve̍ a̱syā vyuṣi̱ māhi̍nāyā̱: saṃ yad gobhi̱raṅgi̍raso̱ nava̍nta |
utsa̍ āsāṃ para̱me sa̱dhastha̍ ṛ̱tasya̍ pa̱thā sa̱ramā̍ vida̱d gāḥ
||8||ā sūryo̍ yātu sa̱ptāśva̱: kṣetra̱ṃ yada̍syorvi̱yā dī̍rghayā̱the |
ra̱ghuḥ śye̱naḥ pa̍taya̱dandho̱ acchā̱ yuvā̍ ka̱virdī̍daya̱d goṣu̱ gaccha̍n
||9||ā sūryo̍ aruhacchu̱kramarṇo'yu̍kta̱ yaddha̱rito̍ vī̱tapṛ̍ṣṭhāḥ |
u̱dnā na nāva̍manayanta̱ dhīrā̍ āśṛṇva̱tīrāpo̍ a̱rvāga̍tiṣṭhan
||10||dhiya̍ṃ vo a̱psu da̍dhiṣe sva̱rṣāṃ yayāta̍ra̱n daśa̍ mā̱so nava̍gvāḥ |
a̱yā dhi̱yā syā̍ma de̱vago̍pā a̱yā dhi̱yā tu̍turyā̱mātyaṃha̍:
||11||8 pratikṣatra ātreyaḥ| viśve devāḥ, 7-8 devapatnyaḥ| jagatī, 2, 8 triṣṭup|
hayo̱ na vi̱dvām̐ a̍yuji sva̱yaṃ dhu̱ri tāṃ va̍hāmi pra̱tara̍ṇīmava̱syuva̍m |
nāsyā̍ vaśmi vi̱muca̱ṃ nāvṛta̱ puna̍rvi̱dvān pa̱thaḥ pu̍rae̱ta ṛ̱ju ne̍ṣati
||1||agna̱ indra̱ varu̍ṇa̱ mitra̱ devā̱: śardha̱: pra ya̍nta̱ māru̍to̱ta vi̍ṣṇo |
u̱bhā nāsa̍tyā ru̱dro adha̱ gnāḥ pū̱ṣā bhaga̱: sara̍svatī juṣanta
||2||i̱ndrā̱gnī mi̱trāvaru̱ṇādi̍ti̱ṃ sva̍: pṛthi̱vīṃ dyāṃ ma̱ruta̱: parva̍tām̐ a̱paḥ |
hu̱ve viṣṇu̍ṃ pū̱ṣaṇa̱ṃ brahma̍ṇa̱spati̱ṃ bhaga̱ṃ nu śaṃsa̍ṃ savi̱tāra̍mū̱taye̍
||3||u̱ta no̱ viṣṇu̍ru̱ta vāto̍ a̱sridho̍ draviṇo̱dā u̱ta somo̱ maya̍skarat |
u̱ta ṛ̱bhava̍ u̱ta rā̱ye no̍ a̱śvino̱ta tvaṣṭo̱ta vibhvānu̍ maṃsate
||4||u̱ta tyanno̱ māru̍ta̱ṃ śardha̱ ā ga̍mad divikṣa̱yaṃ ya̍ja̱taṃ ba̱rhirā̱sade̍ |
bṛha̱spati̱: śarma̍ pū̱ṣota no̍ yamad varū̱thyaṃ1 varu̍ṇo mi̱tro a̍rya̱mā
||5||u̱ta tye na̱: parva̍tāsaḥ suśa̱staya̍: sudī̱tayo̍ na̱dya1strāma̍ṇe bhuvan |
bhago̍ vibha̱ktā śava̱sāva̱sā ga̍maduru̱vyacā̱ adi̍tiḥ śrotu me̱ hava̍m
||6||de̱vānā̱ṃ patnī̍ruśa̱tīra̍vantu na̱: prāva̍ntu nastu̱jaye̱ vāja̍sātaye |
yāḥ pārthi̍vāso̱ yā a̱pāmapi̍ vra̱te tā no̍ devīḥ suhavā̱: śarma̍ yacchata
||7||u̱ta gnā vya̍ntu de̱vapa̍tnīrindrā̱ṇya1gnāyya̱śvinī̱ rāṭ |
ā roda̍sī varuṇā̱nī śṛ̍ṇotu̱ vyantu̍ de̱vīrya ṛ̱turjanī̍nām
||8||7 pratiratha ātreyaḥ| viśve devāḥ| triṣṭup|
pra̱yu̱ñja̱tī di̱va e̍ti bruvā̱ṇā ma̱hī mā̱tā du̍hi̱turbo̱dhaya̍ntī |
ā̱vivā̍santī yuva̱tirma̍nī̱ṣā pi̱tṛbhya̱ ā sada̍ne̱ johu̍vānā
||1||a̱ji̱rāsa̱stada̍pa̱ īya̍mānā ātasthi̱vāṃso̍ a̱mṛta̍sya̱ nābhi̍m |
a̱na̱ntāsa̍ u̱ravo̍ vi̱śvata̍: sī̱ṃ pari̱ dyāvā̍pṛthi̱vī ya̍nti̱ panthā̍:
||2||u̱kṣā sa̍mu̱dro a̍ru̱ṣaḥ su̍pa̱rṇaḥ pūrva̍sya̱ yoni̍ṃ pi̱turā vi̍veśa |
madhye̍ di̱vo nihi̍ta̱: pṛśni̱raśmā̱ vi ca̍krame̱ raja̍saspā̱tyantau̍
||3||ca̱tvāra̍ īṃ bibhrati kṣema̱yanto̱ daśa̱ garbha̍ṃ ca̱rase̍ dhāpayante |
tri̱dhāta̍vaḥ para̱mā a̍sya̱ gāvo̍ di̱vaśca̍ranti̱ pari̍ sa̱dyo antā̍n
||4||i̱daṃ vapu̍rni̱vaca̍naṃ janāsa̱ścara̍nti̱ yanna̱dya̍sta̱sthurāpa̍: |
dve yadī̍ṃ bibhṛ̱to mā̱tura̱nye i̱heha̍ jā̱te ya̱myā̱3 saba̍ndhū
||5||vi ta̍nvate̱ dhiyo̍ asmā̱ apā̍ṃsi̱ vastrā̍ pu̱trāya̍ mā̱taro̍ vayanti |
u̱pa̱pra̱kṣe vṛṣa̍ṇo̱ moda̍mānā di̱vaspa̱thā va̱dhvo̍ ya̱ntyaccha̍
||6||tada̍stu mitrāvaruṇā̱ tada̍gne̱ śaṃ yora̱smabhya̍mi̱dama̍stu śa̱stam |
a̱śī̱mahi̍ gā̱dhamu̱ta pra̍ti̱ṣṭhāṃ namo̍ di̱ve bṛ̍ha̱te sāda̍nāya
||7||5 pratibhānurātreyaḥ| viśve devāḥ| jagatī|
kadu̍ pri̱yāya̱ dhāmne̍ manāmahe̱ svakṣa̍trāya̱ svaya̍śase ma̱he va̱yam |
ā̱me̱nyasya̱ raja̍so̱ yada̱bhra ām̐ a̱po vṛ̍ṇā̱nā vi̍ta̱noti̍ mā̱yinī̍
||1||tā a̍tnata va̱yuna̍ṃ vī̱rava̍kṣaṇaṃ samā̱nyā vṛ̱tayā̱ viśva̱mā raja̍: |
apo̱ apā̍cī̱rapa̍rā̱ ape̍jate̱ pra pūrvā̍bhistirate deva̱yurjana̍:
||2||ā grāva̍bhiraha̱nye̍bhira̱ktubhi̱rvari̍ṣṭha̱ṃ vajra̱mā ji̍gharti mā̱yini̍ |
śa̱taṃ vā̱ yasya̍ pra̱cara̱n tsve dame̍ saṃva̱rtaya̍nto̱ vi ca̍ vartaya̱nnahā̍
||3||tāma̍sya rī̱tiṃ pa̍ra̱śori̍va̱ pratyanī̍kamakhyaṃ bhu̱je a̍sya̱ varpa̍saḥ |
sacā̱ yadi̍ pitu̱manta̍miva̱ kṣaya̱ṃ ratna̱ṃ dadhā̍ti̱ bhara̍hūtaye vi̱śe
||4||sa ji̱hvayā̱ catu̍ranīka ṛñjate̱ cāru̱ vasā̍no̱ varu̍ṇo̱ yata̍nna̱rim |
na tasya̍ vidma puruṣa̱tvatā̍ va̱yaṃ yato̱ bhaga̍: savi̱tā dāti̱ vārya̍m
||5||5 pratiprabha ātreyaḥ, (5 tṛṇapāṇiḥ)| viśve devāḥ| triṣṭup|
de̱vaṃ vo̍ a̱dya sa̍vi̱tāra̱meṣe̱ bhaga̍ṃ ca̱ ratna̍ṃ vi̱bhaja̍ntamā̱yoḥ |
ā vā̍ṃ narā purubhujā vavṛtyāṃ di̱vedi̍ve cidaśvinā sakhī̱yan
||1||prati̍ pra̱yāṇa̱masu̍rasya vi̱dvān tsū̱ktairde̱vaṃ sa̍vi̱tāra̍ṃ duvasya |
upa̍ bruvīta̱ nama̍sā vijā̱nañjyeṣṭha̍ṃ ca̱ ratna̍ṃ vi̱bhaja̍ntamā̱yoḥ
||2||a̱da̱tra̱yā da̍yate̱ vāryā̍ṇi pū̱ṣā bhago̱ adi̍ti̱rvasta̍ u̱sraḥ |
indro̱ viṣṇu̱rvaru̍ṇo mi̱tro a̱gnirahā̍ni bha̱drā ja̍nayanta da̱smāḥ
||3||tanno̍ ana̱rvā sa̍vi̱tā varū̍tha̱ṃ tat sindha̍va i̱ṣaya̍nto̱ anu̍ gman |
upa̱ yad voce̍ adhva̱rasya̱ hotā̍ rā̱yaḥ syā̍ma̱ pata̍yo̱ vāja̍ratnāḥ
||4||pra ye vasu̍bhya̱ īva̱dā namo̱ durye mi̱tre varu̍ṇe sū̱ktavā̍caḥ |
avai̱tvabhva̍ṃ kṛṇu̱tā varī̍yo di̱vaspṛ̍thi̱vyorava̍sā madema
||5||5 svastyātreyaḥ| viśve devāḥ| anuṣṭup, 5 paṅktiḥ|
viśvo̍ de̱vasya̍ ne̱turmarto̍ vurīta sa̱khyam |
viśvo̍ rā̱ya i̍ṣudhyati dyu̱mnaṃ vṛ̍ṇīta pu̱ṣyase̍
||1||te te̍ deva neta̱rye ce̱mām̐ a̍nu̱śase̍ |
te rā̱yā te hyā̱3pṛce̱ sace̍mahi saca̱thyai̍:
||2||ato̍ na̱ ā nṝnati̍thī̱nata̱: patnī̍rdaśasyata |
ā̱re viśva̍ṃ pathe̱ṣṭhāṃ dvi̱ṣo yu̍yotu̱ yūyu̍viḥ
||3||yatra̱ vahni̍ra̱bhihi̍to du̱drava̱d droṇya̍: pa̱śuḥ |
nṛ̱maṇā̍ vī̱rapa̱styo'rṇā̱ dhīre̍va̱ sani̍tā
||4||e̱ṣa te̍ deva netā̱ ratha̱spati̱: śaṃ ra̱yiḥ |
śaṃ rā̱ye śaṃ sva̱staya̍ iṣa̱:stuto̍ manāmahe deva̱stuto̍ manāmahe
||5||15 svastyātreyaḥ| viśve devāḥ, 4, 6-7 indravāyū, 5 vāyuḥ|1-4 gāyatrī, 5-10 uṣṇik, 11-13 jagatī triṣṭubvā, 14-15 anuṣṭup|
agne̍ su̱tasya̍ pī̱taye̱ viśvai̱rūme̍bhi̱rā ga̍hi | de̱vebhi̍rha̱vyadā̍taye
||1||ṛta̍dhītaya̱ ā ga̍ta̱ satya̍dharmāṇo adhva̱ram | a̱gneḥ pi̍bata ji̱hvayā̍
||2||vipre̍bhirvipra santya prāta̱ryāva̍bhi̱rā ga̍hi | de̱vebhi̱: soma̍pītaye
||3||a̱yaṃ soma̍śca̱mū su̱to'ma̍tre̱ pari̍ ṣicyate | pri̱ya indrā̍ya vā̱yave̍
||4||vāya̱vā yā̍hi vī̱taye̍ juṣā̱ṇo ha̱vyadā̍taye | pibā̍ su̱tasyāndha̍so a̱bhi praya̍:
||5||indra̍śca vāyaveṣāṃ su̱tānā̍ṃ pī̱tima̍rhathaḥ | tāñju̍ṣethāmare̱pasā̍va̱bhi praya̍:
||6||su̱tā indrā̍ya vā̱yave̱ somā̍so̱ dadhyā̍śiraḥ | ni̱mnaṃ na ya̍nti̱ sindha̍vo̱'bhi praya̍:
||7||sa̱jūrviśve̍bhirde̱vebhi̍ra̱śvibhyā̍mu̱ṣasā̍ sa̱jūḥ | ā yā̍hyagne atri̱vat su̱te ra̍ṇa
||8||sa̱jūrmi̱trāvaru̍ṇābhyāṃ sa̱jūḥ some̍na̱ viṣṇu̍nā | ā yā̍hyagne atri̱vat su̱te ra̍ṇa
||9||sa̱jūrā̍di̱tyairvasu̍bhiḥ sa̱jūrindre̍ṇa vā̱yunā̍ | ā yā̍hyagne atri̱vat su̱te ra̍ṇa
||10||||
sva̱sti no̍ mimītāma̱śvinā̱ bhaga̍: sva̱sti de̱vyadi̍tirana̱rvaṇa̍: |
sva̱sti pū̱ṣā asu̍ro dadhātu naḥ sva̱sti dyāvā̍pṛthi̱vī su̍ce̱tunā̍
||11||||
sva̱staye̍ vā̱yumupa̍ bravāmahai̱ soma̍ṃ sva̱sti bhuva̍nasya̱ yaspati̍: |
bṛha̱spati̱ṃ sarva̍gaṇaṃ sva̱staye̍ sva̱staya̍ ādi̱tyāso̍ bhavantu naḥ
||12||viśve̍ de̱vā no̍ a̱dyā sva̱staye̍ vaiśvāna̱ro vasu̍ra̱gniḥ sva̱staye̍ |
de̱vā a̍vantvṛ̱bhava̍: sva̱staye̍ sva̱sti no̍ ru̱draḥ pā̱tvaṃha̍saḥ
||13||sva̱sti mi̍trāvaruṇā sva̱sti pa̍thye revati |
sva̱sti na̱ indra̍ścā̱gniśca̍ sva̱sti no̍ adite kṛdhi
||14||sva̱sti panthā̱manu̍ carema sūryācandra̱masā̍viva |
puna̱rdada̱tāghna̍tā jāna̱tā saṃ ga̍memahi
||15||17 śyāvāśva ātreyaḥ| marutaḥ| anuṣṭup, 6, 16-17 paṅktiḥ|
pra śyā̍vāśva dhṛṣṇu̱yārcā̍ ma̱rudbhi̱ṝkva̍bhiḥ |
ye a̍dro̱ghama̍nuṣva̱dhaṃ śravo̱ mada̍nti ya̱jñiyā̍:
||1||te hi sthi̱rasya̱ śava̍sa̱: sakhā̍ya̱: santi̍ dhṛṣṇu̱yā |
te yāma̱nnā dhṛ̍ṣa̱dvina̱stmanā̍ pānti̱ śaśva̍taḥ
||2||te sya̱ndrāso̱ nokṣaṇo'ti̍ ṣkandanti̱ śarva̍rīḥ |
ma̱rutā̱madhā̱ maho̍ di̱vi kṣa̱mā ca̍ manmahe
||3||ma̱rutsu̍ vo dadhīmahi̱ stoma̍ṃ ya̱jñaṃ ca̍ dhṛṣṇu̱yā |
viśve̱ ye mānu̍ṣā yu̱gā pānti̱ martya̍ṃ ri̱ṣaḥ
||4||arha̍nto̱ ye su̱dāna̍vo̱ naro̱ asā̍miśavasaḥ |
pra ya̱jñaṃ ya̱jñiye̍bhyo di̱vo a̍rcā ma̱rudbhya̍:
||5||ā ru̱kmairā yu̱dhā nara̍ ṛ̱ṣvā ṛ̱ṣṭīra̍sṛkṣata |
anve̍nā̱m̐ aha̍ vi̱dyuto̍ ma̱ruto̱ jajjha̍tīriva bhā̱nura̍rta̱ tmanā̍ di̱vaḥ
||6||ye vā̍vṛ̱dhanta̱ pārthi̍vā̱ ya u̱rāva̱ntari̍kṣa̱ ā |
vṛ̱jane̍ vā na̱dīnā̍ṃ sa̱dhasthe̍ vā ma̱ho di̱vaḥ
||7||śardho̱ māru̍ta̱muccha̍ṃsa sa̱tyaśa̍vasa̱mṛbhva̍sam |
u̱ta sma̱ te śu̱bhe nara̱: pra sya̱ndrā yu̍jata̱ tmanā̍
||8||u̱ta sma̱ te paru̍ṣṇyā̱mūrṇā̍ vasata śu̱ndhyava̍: |
u̱ta pa̱vyā rathā̍nā̱madri̍ṃ bhinda̱ntyoja̍sā
||9||āpa̍thayo̱ vipa̍tha̱yo'nta̍spathā̱ anu̍pathāḥ |
e̱tebhi̱rmahya̱ṃ nāma̍bhirya̱jñaṃ vi̍ṣṭā̱ra o̍hate
||10||adhā̱ naro̱ nyo̍ha̱te'dhā̍ ni̱yuta̍ ohate |
adhā̱ pārā̍vatā̱ iti̍ ci̱trā rū̱pāṇi̱ darśyā̍
||11||cha̱nda̱:stubha̍: kubha̱nyava̱ utsa̱mā kī̱riṇo̍ nṛtuḥ |
te me̱ ke ci̱nna tā̱yava̱ ūmā̍ āsan dṛ̱śi tvi̱ṣe
||12||ya ṛ̱ṣvā ṛ̱ṣṭivi̍dyutaḥ ka̱vaya̱: santi̍ ve̱dhasa̍: |
tamṛ̍ṣe̱ māru̍taṃ ga̱ṇaṃ na̍ma̱syā ra̱mayā̍ gi̱rā
||13||accha̍ ṛṣe̱ māru̍taṃ ga̱ṇaṃ dā̱nā mi̱traṃ na yo̱ṣaṇā̍ |
di̱vo vā̍ dhṛṣṇava̱ oja̍sā stu̱tā dhī̱bhiri̍ṣaṇyata
||14||nū ma̍nvā̱na e̍ṣāṃ de̱vām̐ acchā̱ na va̱kṣaṇā̍ |
dā̱nā sa̍ceta sū̱ribhi̱ryāma̍śrutebhira̱ñjibhi̍:
||15||pra ye me̍ bandhve̱ṣe gāṃ voca̍nta sū̱raya̱: pṛśni̍ṃ vocanta mā̱tara̍m |
adhā̍ pi̱tara̍mi̱ṣmiṇa̍ṃ ru̱draṃ vo̍canta̱ śikva̍saḥ
||16||sa̱pta me̍ sa̱pta śā̱kina̱ eka̍mekā śa̱tā da̍duḥ |
ya̱munā̍yā̱madhi̍ śru̱tamud rādho̱ gavya̍ṃ mṛje̱ ni rādho̱ aśvya̍ṃ mṛje
||17||16 śyāvāśva ātreyaḥ| marutaḥ| 1, 5, 10-11, 15 kakup, 2 bṛhatī, 3 anuṣṭup, 4 pura uṣṇik, 6-7, 9, 13-14, 16 satobṛhatī, 8, 12 gāyatrī|
ko ve̍da̱ jāna̍meṣā̱ṃ ko vā̍ pu̱rā su̱mneṣvā̍sa ma̱rutā̍m |
yad yu̍yu̱jre ki̍lā̱sya̍:
||1||aitān rathe̍ṣu ta̱sthuṣa̱: kaḥ śu̍śrāva ka̱thā ya̍yuḥ |
kasmai̍ sasruḥ su̱dāse̱ anvā̱paya̱ il̤ā̍bhirvṛ̱ṣṭaya̍: sa̱ha
||2||te ma̍ āhu̱rya ā̍ya̱yurupa̱ dyubhi̱rvibhi̱rmade̍ |
naro̱ maryā̍ are̱pasa̍ i̱mān paśya̱nniti̍ ṣṭuhi
||3||ye a̱ñjiṣu̱ ye vāśī̍ṣu̱ svabhā̍navaḥ sra̱kṣu ru̱kmeṣu̍ khā̱diṣu̍ |
śrā̱yā rathe̍ṣu̱ dhanva̍su
||4||yu̱ṣmāka̍ṃ smā̱ rathā̱m̐ anu̍ mu̱de da̍dhe maruto jīradānavaḥ |
vṛ̱ṣṭī dyāvo̍ ya̱tīri̍va
||5||ā yaṃ nara̍: su̱dāna̍vo dadā̱śuṣe̍ di̱vaḥ kośa̱macu̍cyavuḥ |
vi pa̱rjanya̍ṃ sṛjanti̱ roda̍sī̱ anu̱ dhanva̍nā yanti vṛ̱ṣṭaya̍:
||6||ta̱tṛ̱dā̱nāḥ sindha̍va̱: kṣoda̍sā̱ raja̱: pra sa̍srurdhe̱navo̍ yathā |
sya̱nnā aśvā̍ i̱vādhva̍no vi̱moca̍ne̱ vi yad varta̍nta e̱nya̍:
||7||ā yā̍ta maruto di̱va āntari̍kṣāda̱mādu̱ta |
māva̍ sthāta parā̱vata̍:
||8||mā vo̍ ra̱sāni̍tabhā̱ kubhā̱ krumu̱rmā va̱: sindhu̱rni rī̍ramat |
mā va̱: pari̍ ṣṭhāt sa̱rayu̍: purī̱ṣiṇya̱sme it su̱mnama̍stu vaḥ
||9||taṃ va̱: śardha̱ṃ rathā̍nāṃ tve̱ṣaṃ ga̱ṇaṃ māru̍ta̱ṃ navya̍sīnām |
anu̱ pra ya̍nti vṛ̱ṣṭaya̍:
||10||||
śardha̍ṃśardhaṃ va eṣā̱ṃ vrāta̍ṃvrātaṃ ga̱ṇaṃga̍ṇaṃ suśa̱stibhi̍: |
anu̍ krāmema dhī̱tibhi̍:
||11||||
kasmā̍ a̱dya sujā̍tāya rā̱taha̍vyāya̱ pra ya̍yuḥ | e̱nā yāme̍na ma̱ruta̍:
||12||yena̍ to̱kāya̱ tana̍yāya dhā̱nyaṃ1 bīja̱ṃ vaha̍dhve̱ akṣi̍tam |
a̱smabhya̱ṃ tad dha̍ttana̱ yad va̱ īma̍he̱ rādho̍ vi̱śvāyu̱ saubha̍gam
||13||atī̍yāma ni̱dasti̱raḥ sva̱stibhi̍rhi̱tvāva̱dyamarā̍tīḥ |
vṛ̱ṣṭvī śaṃ yorāpa̍ u̱sri bhe̍ṣa̱jaṃ syāma̍ marutaḥ sa̱ha
||14||su̱de̱vaḥ sa̍mahāsati su̱vīro̍ naro maruta̱: sa martya̍: | yaṃ trāya̍dhve̱ syāma̱ te
||15||stu̱hi bho̱jān tstu̍va̱to a̍sya̱ yāma̍ni̱ raṇa̱n gāvo̱ na yava̍se |
ya̱taḥ pūrvā̍m̐ iva̱ sakhī̱m̐ranu̍ hvaya gi̱rā gṛ̍ṇīhi kā̱mina̍:
||16||15 śyāvāśva ātreyaḥ| marutaḥ| jagatī, 14 triṣṭup |
pra śardhā̍ya̱ māru̍tāya̱ svabhā̍nava i̱māṃ vāca̍manajā parvata̱cyute̍ |
gha̱rma̱stubhe̍ di̱va ā pṛ̍ṣṭha̱yajva̍ne dyu̱mnaśra̍vase̱ mahi̍ nṛ̱mṇama̍rcata
||1||pra vo̍ marutastavi̱ṣā u̍da̱nyavo̍ vayo̱vṛdho̍ aśva̱yuja̱: pari̍jrayaḥ |
saṃ vi̱dyutā̱ dadha̍ti̱ vāśa̍ti tri̱taḥ svara̱ntyāpo̱'vanā̱ pari̍jrayaḥ
||2||vi̱dyunma̍haso̱ naro̱ aśma̍didyavo̱ vāta̍tviṣo ma̱ruta̍: parvata̱cyuta̍: |
a̱bda̱yā ci̱nmuhu̱rā hrā̍dunī̱vṛta̍: sta̱naya̍damā rabha̱sā udo̍jasaḥ
||3||vya1ktūn ru̍drā̱ vyahā̍ni śikvaso̱ vya1ntari̍kṣa̱ṃ vi rajā̍ṃsi dhūtayaḥ |
vi yadajrā̱m̐ aja̍tha̱ nāva̍ īṃ yathā̱ vi du̱rgāṇi̍ maruto̱ nāha̍ riṣyatha
||4||tad vī̱rya̍ṃ vo maruto mahitva̱naṃ dī̱rghaṃ ta̍tāna̱ sūryo̱ na yoja̍nam |
etā̱ na yāme̱ agṛ̍bhītaśoci̱ṣo'na̍śvadā̱ṃ yannyayā̍tanā gi̱rim
||5||abhrā̍ji̱ śardho̍ maruto̱ yada̍rṇa̱saṃ moṣa̍thā vṛ̱kṣaṃ ka̍pa̱neva̍ vedhasaḥ |
adha̍ smā no a̱rama̍tiṃ sajoṣasa̱ścakṣu̍riva̱ yanta̱manu̍ neṣathā su̱gam
||6||na sa jī̍yate maruto̱ na ha̍nyate̱ na sre̍dhati̱ na vya̍thate̱ na ri̍ṣyati |
nāsya̱ rāya̱ upa̍ dasyanti̱ notaya̱ ṛṣi̍ṃ vā̱ yaṃ rājā̍naṃ vā̱ suṣū̍datha
||7||ni̱yutva̍nto grāma̱jito̱ yathā̱ naro̍'rya̱maṇo̱ na ma̱ruta̍: kaba̱ndhina̍: |
pinva̱ntyutsa̱ṃ yadi̱nāso̱ asva̍ra̱n vyu̍ndanti pṛthi̱vīṃ madhvo̱ andha̍sā
||8||pra̱vatva̍tī̱yaṃ pṛ̍thi̱vī ma̱rudbhya̍: pra̱vatva̍tī̱ dyaurbha̍vati pra̱yadbhya̍: |
pra̱vatva̍tīḥ pa̱thyā̍ a̱ntari̍kṣyāḥ pra̱vatva̍nta̱: parva̍tā jī̱radā̍navaḥ
||9||yanma̍rutaḥ sabharasaḥ svarṇara̱: sūrya̱ udi̍te̱ mada̍thā divo naraḥ |
na vo'śvā̍: śrathaya̱ntāha̱ sisra̍taḥ sa̱dyo a̱syādhva̍naḥ pā̱rama̍śnutha
||10||aṃse̍ṣu va ṛ̱ṣṭaya̍: pa̱tsu khā̱dayo̱ vakṣa̍ḥsu ru̱kmā ma̍ruto̱ rathe̱ śubha̍: |
a̱gnibhrā̍jaso vi̱dyuto̱ gabha̍styo̱: śiprā̍: śī̱rṣasu̱ vita̍tā hira̱ṇyayī̍:
||11||taṃ nāka̍ma̱ryo agṛ̍bhītaśociṣa̱ṃ ruśa̱t pippa̍laṃ maruto̱ vi dhū̍nutha |
sama̍cyanta vṛ̱janāti̍tviṣanta̱ yatsvara̍nti̱ ghoṣa̱ṃ vita̍tamṛtā̱yava̍:
||12||yu̱ṣmāda̍ttasya maruto vicetaso rā̱yaḥ syā̍ma ra̱thyo̱3 vaya̍svataḥ |
na yo yuccha̍ti ti̱ṣyo̱3 yathā̍ di̱vo̱3'sme rā̍ranta marutaḥ saha̱sriṇa̍m
||13||yū̱yaṃ ra̱yiṃ ma̍rutaḥ spā̱rhavī̍raṃ yū̱yamṛṣi̍mavatha̱ sāma̍vipram |
yū̱yamarva̍ntaṃ bhara̱tāya̱ vāja̍ṃ yū̱yaṃ dha̍ttha̱ rājā̍naṃ śruṣṭi̱manta̍m
||14||tad vo̍ yāmi̱ dravi̍ṇaṃ sadyaūtayo̱ yenā̱ sva1rṇa ta̱tanā̍ma̱ nṝm̐ra̱bhi |
i̱daṃ su me̍ maruto haryatā̱ vaco̱ yasya̱ tare̍ma̱ tara̍sā śa̱taṃ himā̍:
||15||10 śyāvāśva ātreyaḥ| marutaḥ| jagatī, 10 triṣṭup |
praya̍jyavo ma̱ruto̱ bhrāja̍dṛṣṭayo bṛ̱had vayo̍ dadhire ru̱kmava̍kṣasaḥ |
īya̍nte̱ aśvai̍: su̱yame̍bhirā̱śubhi̱: śubha̍ṃ yā̱tāmanu̱ rathā̍ avṛtsata
||1||sva̱yaṃ da̍dhidhve̱ tavi̍ṣī̱ṃ yathā̍ vi̱da bṛ̱hanma̍hānta urvi̱yā vi rā̍jatha |
u̱tāntari̍kṣaṃ mamire̱ vyoja̍sā̱ śubha̍ṃ yā̱tāmanu̱ rathā̍ avṛtsata
||2||sā̱kaṃ jā̱tāḥ su̱bhva̍: sā̱kamu̍kṣi̱tāḥ śri̱ye ci̱dā pra̍ta̱raṃ vā̍vṛdhu̱rnara̍: |
vi̱ro̱kiṇa̱: sūrya̍syeva ra̱śmaya̱: śubha̍ṃ yā̱tāmanu̱ rathā̍ avṛtsata
||3||ā̱bhū̱ṣeṇya̍ṃ vo maruto mahitva̱naṃ di̍dṛ̱kṣeṇya̱ṃ sūrya̍syeva̱ cakṣa̍ṇam |
u̱to a̱smām̐ a̍mṛta̱tve da̍dhātana̱ śubha̍ṃ yā̱tāmanu̱ rathā̍ avṛtsata
||4||udī̍rayathā marutaḥ samudra̱to yū̱yaṃ vṛ̱ṣṭiṃ va̍rṣayathā purīṣiṇaḥ |
na vo̍ dasrā̱ upa̍ dasyanti dhe̱nava̱: śubha̍ṃ yā̱tāmanu̱ rathā̍ avṛtsata
||5||yadaśvā̍n dhū̱rṣu pṛṣa̍tī̱rayu̍gdhvaṃ hira̱ṇyayā̱n pratyatkā̱m̐ amu̍gdhvam |
viśvā̱ it spṛdho̍ maruto̱ vya̍syatha̱ śubha̍ṃ yā̱tāmanu̱ rathā̍ avṛtsata
||6||na parva̍tā̱ na na̱dyo̍ varanta vo̱ yatrāci̍dhvaṃ maruto̱ gaccha̱thedu̱ tat |
u̱ta dyāvā̍pṛthi̱vī yā̍thanā̱ pari̱ śubha̍ṃ yā̱tāmanu̱ rathā̍ avṛtsata
||7||yat pū̱rvyaṃ ma̍ruto̱ yacca̱ nūta̍na̱ṃ yadu̱dyate̍ vasavo̱ yacca̍ śa̱syate̍ |
viśva̍sya̱ tasya̍ bhavathā̱ nave̍dasa̱: śubha̍ṃ yā̱tāmanu̱ rathā̍ avṛtsata
||8||mṛ̱l̤ata̍ no maruto̱ mā va̍dhiṣṭanā̱'smabhya̱ṃ śarma̍ bahu̱laṃ vi ya̍ntana |
adhi̍ sto̱trasya̍ sa̱khyasya̍ gātana̱ śubha̍ṃ yā̱tāmanu̱ rathā̍ avṛtsata
||9||yū̱yama̱smān na̍yata̱ vasyo̱ acchā̱ nira̍ṃha̱tibhyo̍ maruto gṛṇā̱nāḥ |
ju̱ṣadhva̍ṃ no ha̱vyadā̍tiṃ yajatrā va̱yaṃ syā̍ma̱ pata̍yo rayī̱ṇām
||10||9 śyāvāśva ātreyaḥ| marutaḥ| bṛhatī, 3, 7 satobṛhatī |
agne̱ śardha̍nta̱mā ga̱ṇaṃ pi̱ṣṭaṃ ru̱kmebhi̍ra̱ñjibhi̍: |
viśo̍ a̱dya ma̱rutā̱mava̍ hvaye di̱vaści̍d roca̱nādadhi̍
||1||yathā̍ ci̱nmanya̍se hṛ̱dā tadinme̍ jagmurā̱śasa̍: |
ye te̱ nedi̍ṣṭha̱ṃ hava̍nānyā̱gama̱n tān va̍rdha bhī̱masa̍ṃdṛśaḥ
||2||mī̱l̤ahuṣma̍tīva pṛthi̱vī parā̍hatā̱ mada̍ntyetya̱smadā |
ṛkṣo̱ na vo̍ maruta̱: śimī̍vā̱m̐ amo̍ du̱dhro gauri̍va bhīma̱yuḥ
||3||ni ye ri̱ṇantyoja̍sā̱ vṛthā̱ gāvo̱ na du̱rdhura̍: |
aśmā̍naṃ cit svaryaṃ1 parva̍taṃ gi̱riṃ pra cyā̍vayanti̱ yāma̍bhiḥ
||4||ut ti̍ṣṭha nū̱name̍ṣā̱ṃ stomai̱: samu̍kṣitānām |
ma̱rutā̍ṃ puru̱tama̱mapū̍rvya̱ṃ gavā̱ṃ sarga̍miva hvaye
||5||yu̱ṅgdhvaṃ hyaru̍ṣī̱ rathe̍ yu̱ṅgdhvaṃ rathe̍ṣu ro̱hita̍: |
yu̱ṅgdhvaṃ harī̍ aji̱rā dhu̱ri vol̤aha̍ve̱ vahi̍ṣṭhā dhu̱ri vol̤aha̍ve
||6||u̱ta sya vā̱jya̍ru̱ṣastu̍vi̱ṣvaṇi̍ri̱ha sma̍ dhāyi darśa̱taḥ |
mā vo̱ yāme̍ṣu marutaści̱raṃ ka̍ra̱t pra taṃ rathe̍ṣu codata
||7||ratha̱ṃ nu māru̍taṃ va̱yaṃ śra̍va̱syumā hu̍vāmahe |
ā yasmi̍n ta̱sthau su̱raṇā̍ni̱ bibhra̍tī̱ sacā̍ ma̱rutsu̍ roda̱sī
||8||taṃ va̱: śardha̍ṃ rathe̱śubha̍ṃ tve̱ṣaṃ pa̍na̱syumā hu̍ve |
yasmi̱n tsujā̍tā su̱bhagā̍ mahī̱yate̱ sacā̍ ma̱rutsu̍ mīl̤ahu̱ṣī
||9||8 śyāvāśva ātreyaḥ| marutaḥ| jagatī, 7-8 triṣṭup|
ā ru̍drāsa̱ indra̍vantaḥ sa̱joṣa̍so̱ hira̍ṇyarathāḥ suvi̱tāya̍ gantana |
i̱yaṃ vo̍ a̱smat prati̍ haryate ma̱tistṛ̱ṣṇaje̱ na di̱va utsā̍ uda̱nyave̍
||1||vāśī̍manta ṛṣṭi̱manto̍ manī̱ṣiṇa̍: su̱dhanvā̍na̱ iṣu̍manto niṣa̱ṅgiṇa̍: |
svaśvā̍: stha su̱rathā̍: pṛśnimātaraḥ svāyu̱dhā ma̍ruto yāthanā̱ śubha̍m
||2||dhū̱nu̱tha dyāṃ parva̍tān dā̱śuṣe̱ vasu̱ ni vo̱ vanā̍ jihate̱ yāma̍no bhi̱yā |
ko̱paya̍tha pṛthi̱vīṃ pṛ̍śnimātaraḥ śu̱bhe yadu̍grā̱: pṛṣa̍tī̱rayu̍gdhvam
||3||vāta̍tviṣo ma̱ruto̍ va̱rṣani̍rṇijo ya̱mā i̍va̱ susa̍dṛśaḥ su̱peśa̍saḥ |
pi̱śaṅgā̍śvā aru̱ṇāśvā̍ are̱pasa̱: pratva̍kṣaso mahi̱nā dyauri̍vo̱rava̍:
||4||pu̱ru̱dra̱psā a̍ñji̱manta̍: su̱dāna̍vastve̱ṣasa̍ṃdṛśo anava̱bhrarā̍dhasaḥ |
su̱jā̱tāso̍ ja̱nuṣā̍ ru̱kmava̍kṣaso di̱vo a̱rkā a̱mṛta̱ṃ nāma̍ bhejire
||5||ṛ̱ṣṭayo̍ vo maruto̱ aṃsa̍yo̱radhi̱ saha̱ ojo̍ bā̱hvorvo̱ bala̍ṃ hi̱tam |
nṛ̱mṇā śī̱rṣasvāyu̍dhā̱ rathe̍ṣu vo̱ viśvā̍ va̱: śrīradhi̍ ta̱nūṣu̍ pipiśe
||6||goma̱daśvā̍va̱d ratha̍vat su̱vīra̍ṃ ca̱ndrava̱d rādho̍ maruto dadā naḥ |
praśa̍stiṃ naḥ kṛṇuta rudriyāso bhakṣī̱ya vo'va̍so̱ daivya̍sya
||7||ha̱ye naro̱ maru̍to mṛ̱l̤atā̍ na̱stuvī̍maghāso̱ amṛ̍tā̱ ṛta̍jñāḥ |
satya̍śruta̱: kava̍yo̱ yuvā̍no̱ bṛha̍dgirayo bṛ̱hadu̱kṣamā̍ṇāḥ
||8||8 śyāvāśva ātreyaḥ| marutaḥ| triṣṭup |
tamu̍ nū̱naṃ tavi̍ṣīmantameṣāṃ stu̱ṣe ga̱ṇaṃ māru̍ta̱ṃ navya̍sīnām |
ya ā̱śva̍śvā̱ ama̍va̱d vaha̍nta u̱teśi̍re a̱mṛta̍sya sva̱rāja̍:
||1||tve̱ṣaṃ ga̱ṇaṃ ta̱vasa̱ṃ khādi̍hasta̱ṃ dhuni̍vrataṃ mā̱yina̱ṃ dāti̍vāram |
ma̱yo̱bhuvo̱ ye ami̍tā mahi̱tvā vanda̍sva vipra tuvi̱rādha̍so̱ nṝn
||2||ā vo̍ yantūdavā̱hāso̍ a̱dya vṛ̱ṣṭiṃ ye viśve̍ ma̱ruto̍ ju̱nanti̍ |
a̱yaṃ yo a̱gnirma̍ruta̱: sami̍ddha e̱taṃ ju̍ṣadhvaṃ kavayo yuvānaḥ
||3||yū̱yaṃ rājā̍na̱mirya̱ṃ janā̍ya vibhvata̱ṣṭaṃ ja̍nayathā yajatrāḥ |
yu̱ṣmade̍ti muṣṭi̱hā bā̱hujū̍to yu̱ṣmat sada̍śvo marutaḥ su̱vīra̍:
||4||a̱rā i̱vedaca̍ramā̱ ahe̍va̱ prapra̍ jāyante̱ aka̍vā̱ maho̍bhiḥ |
pṛśne̍: pu̱trā u̍pa̱māso̱ rabhi̍ṣṭhā̱: svayā̍ ma̱tyā ma̱ruta̱: saṃ mi̍mikṣuḥ
||5||yat prāyā̍siṣṭa̱ pṛṣa̍tībhi̱raśvai̍rvīl̤upa̱vibhi̍rmaruto̱ rathe̍bhiḥ |
kṣoda̍nta̱ āpo̍ riṇa̱te vanā̱nyavo̱sriyo̍ vṛṣa̱bhaḥ kra̍ndatu̱ dyauḥ
||6||prathi̍ṣṭa̱ yāma̍n pṛthi̱vī ci̍deṣā̱ṃ bharte̍va̱ garbha̱ṃ svamicchavo̍ dhuḥ |
vātā̱n hyaśvā̍n dhu̱ryā̍yuyu̱jre va̱rṣaṃ sveda̍ṃ cakrire ru̱driyā̍saḥ
||7||ha̱ye naro̱ maru̍to mṛ̱l̤atā̍ na̱stuvī̍maghāso̱ amṛ̍tā̱ ṛta̍jñāḥ |
satya̍śruta̱: kava̍yo̱ yuvā̍no̱ bṛha̍dgirayo bṛ̱hadu̱kṣamā̍ṇāḥ
||8||8 śyāvāśva ātreyaḥ| marutaḥ| jagatī, 8 triṣṭup |
pra va̱: spal̤a̍kran tsuvi̱tāya̍ dā̱vane'rcā̍ di̱ve pra pṛ̍thi̱vyā ṛ̱taṃ bha̍re |
u̱kṣante̱ aśvā̱n taru̍ṣanta̱ ā rajo'nu̱ svaṃ bhā̱nuṃ śra̍thayante arṇa̱vaiḥ
||1||amā̍deṣāṃ bhi̱yasā̱ bhūmi̍rejati̱ naurna pū̱rṇā kṣa̍rati̱ vyathi̍rya̱tī |
dū̱re̱dṛśo̱ ye ci̱taya̍nta̱ ema̍bhira̱ntarma̱he vi̱dathe̍ yetire̱ nara̍:
||2||gavā̍miva śri̱yase̱ śṛṅga̍mutta̱maṃ sūryo̱ na cakṣū̱ raja̍so vi̱sarja̍ne |
atyā̍ iva su̱bhva1ścāra̍vaḥ sthana̱ maryā̍ iva śri̱yase̍ cetathā naraḥ
||3||ko vo̍ ma̱hānti̍ maha̱tāmuda̍śnava̱t kaskāvyā̍ maruta̱: ko ha̱ pauṃsyā̍ |
yū̱yaṃ ha̱ bhūmi̍ṃ ki̱raṇa̱ṃ na re̍jatha̱ pra yad bhara̍dhve suvi̱tāya̍ dā̱vane̍
||4||aśvā̍ i̱veda̍ru̱ṣāsa̱: saba̍ndhava̱: śūrā̍ iva pra̱yudha̱: prota yu̍yudhuḥ |
maryā̍ iva su̱vṛdho̍ vāvṛdhu̱rnara̱: sūrya̍sya̱ cakṣu̱: pra mi̍nanti vṛ̱ṣṭibhi̍:
||5||te a̍jye̱ṣṭhā aka̍niṣṭhāsa u̱dbhido'ma̍dhyamāso̱ maha̍sā̱ vi vā̍vṛdhuḥ |
su̱jā̱tāso̍ ja̱nuṣā̱ pṛśni̍mātaro di̱vo maryā̱ ā no̱ acchā̍ jigātana
||6||vayo̱ na ye śreṇī̍: pa̱pturoja̱sā 'ntā̍n di̱vo bṛ̍ha̱taḥ sānu̍na̱spari̍ |
aśvā̍sa eṣāmu̱bhaye̱ yathā̍ vi̱duḥ pra parva̍tasya nabha̱nūm̐ra̍cucyavuḥ
||7||mimā̍tu̱ dyauradi̍tirvī̱taye̍ na̱: saṃ dānu̍citrā u̱ṣaso̍ yatantām |
ācu̍cyavurdi̱vyaṃ kośa̍me̱ta ṛṣe̍ ru̱drasya̍ ma̱ruto̍ gṛṇā̱nāḥ
||8||8 śyāvāśva ātreyaḥ| maruto'gnāmarutau vā| triṣṭup, 7- 8 jagatī |
īl̤e̍ a̱gniṃ svava̍sa̱ṃ namo̍bhiri̱ha pra̍sa̱tto vi ca̍yat kṛ̱taṃ na̍: |
rathai̍riva̱ pra bha̍re vāja̱yadbhi̍: pradakṣi̱ṇinma̱rutā̱ṃ stoma̍mṛdhyām
||1||ā ye ta̱sthuḥ pṛṣa̍tīṣu śru̱tāsu̍ su̱kheṣu̍ ru̱drā ma̱ruto̱ rathe̍ṣu |
vanā̍ cidugrā jihate̱ ni vo̍ bhi̱yā pṛ̍thi̱vī ci̍d rejate̱ parva̍taścit
||2||parva̍taści̱nmahi̍ vṛ̱ddho bi̍bhāya di̱vaści̱t sānu̍ rejata sva̱ne va̍: |
yat krīl̤a̍tha maruta ṛṣṭi̱manta̱ āpa̍ iva sa̱dhrya̍ñco dhavadhve
||3||va̱rā i̱ved rai̍va̱tāso̱ hira̍ṇyaira̱bhi sva̱dhābhi̍sta̱nva̍: pipiśre |
śri̱ye śreyā̍ṃsasta̱vaso̱ rathe̍ṣu sa̱trā mahā̍ṃsi cakrire ta̱nūṣu̍
||4||a̱jye̱ṣṭhāso̱ aka̍niṣṭhāsa e̱te saṃ bhrāta̍ro vāvṛdhu̱: saubha̍gāya |
yuvā̍ pi̱tā svapā̍ ru̱dra e̍ṣāṃ su̱dughā̱ pṛśni̍: su̱dinā̍ ma̱rudbhya̍:
||5||yadu̍tta̱me ma̍ruto madhya̱me vā̱ yad vā̍va̱me su̍bhagāso di̱vi ṣṭha |
ato̍ no rudrā u̱ta vā̱ nva1syā'gne̍ vi̱ttāddha̱viṣo̱ yad yajā̍ma
||6||a̱gniśca̱ yanma̍ruto viśvavedaso di̱vo vaha̍dhva̱ utta̍rā̱dadhi̱ ṣṇubhi̍: |
te ma̍ndasā̱nā dhuna̍yo riśādaso vā̱maṃ dha̍tta̱ yaja̍mānāya sunva̱te
||7||agne̍ ma̱rudbhi̍: śu̱bhaya̍dbhi̱rṛkva̍bhi̱: soma̍ṃ piba mandasā̱no ga̍ṇa̱śribhi̍: |
pā̱va̱kebhi̍rviśvami̱nvebhi̍rā̱yubhi̱rvaiśvā̍nara pra̱divā̍ ke̱tunā̍ sa̱jūḥ
||8||19 śyāvāśva ātreyaḥ| 1-4, 11-16 marutaḥ, 5-8 tarantamahiṣī śaśīyasī, 9 vaidadaśviḥ purumīl̤ahaḥ, 10 vaidadaśvistarantaḥ, 17-19 dārbhyo rathavītiḥ| gāyatrī, 3 nicṛt, 5 anuṣṭup, 9 satobṛhatī |
ke ṣṭhā̍ nara̱: śreṣṭha̍tamā̱ ya eka̍eka āya̱ya | pa̱ra̱masyā̍: parā̱vata̍:
||1||kva1 vo'śvā̱: kvā̱3bhīśa̍vaḥ ka̱thaṃ śe̍ka ka̱thā ya̍ya | pṛ̱ṣṭhe sado̍ na̱soryama̍:
||2||ja̱ghane̱ coda̍ eṣā̱ṃ vi sa̱kthāni̱ naro̍ yamuḥ | pu̱tra̱kṛ̱the na jana̍yaḥ
||3||parā̍ vīrāsa etana̱ maryā̍so̱ bhadra̍jānayaḥ | a̱gni̱tapo̱ yathāsa̍tha
||4||sana̱t sāśvya̍ṃ pa̱śumu̱ta gavya̍ṃ śa̱tāva̍yam | śyā̱vāśva̍stutāya̱ yā dorvī̱rāyo̍pa̱barbṛ̍hat
||5||u̱ta tvā̱ strī śaśī̍yasī pu̱ṃso bha̍vati̱ vasya̍sī | ade̍vatrādarā̱dhasa̍:
||6||vi yā jā̱nāti̱ jasu̍ri̱ṃ vi tṛṣya̍nta̱ṃ vi kā̱mina̍m | de̱va̱trā kṛ̍ṇu̱te mana̍:
||7||u̱ta ghā̱ nemo̱ astu̍ta̱: pumā̱m̐ iti̍ bruve pa̱ṇiḥ | sa vaira̍deya̱ it sa̱maḥ
||8||u̱ta me̍'rapad yuva̱tirma̍ma̱nduṣī̱ prati̍ śyā̱vāya̍ varta̱nim |
vi rohi̍tā purumī̱l̤ahāya̍ yematu̱rviprā̍ya dī̱rghaya̍śase
||9||yo me̍ dhenū̱nāṃ śa̱taṃ vaida̍daśvi̱ryathā̱ dada̍t | ta̱ra̱nta i̍va ma̱ṃhanā̍
||10||||
ya ī̱ṃ vaha̍nta ā̱śubhi̱: piba̍nto madi̱raṃ madhu̍ | atra̱ śravā̍ṃsi dadhire
||11||||
yeṣā̍ṃ śri̱yādhi̱ roda̍sī vi̱bhrāja̍nte̱ rathe̱ṣvā | di̱vi ru̱kma i̍vo̱pari̍
||12||yuvā̱ sa māru̍to ga̱ṇastve̱ṣara̍tho̱ ane̍dyaḥ | śu̱bha̱ṃyāvāpra̍tiṣkutaḥ
||13||ko ve̍da nū̱name̍ṣā̱ṃ yatrā̱ mada̍nti̱ dhūta̍yaḥ | ṛ̱tajā̍tā are̱pasa̍:
||14||yū̱yaṃ marta̍ṃ vipanyavaḥ praṇe̱tāra̍ i̱tthā dhi̱yā | śrotā̍ro̱ yāma̍hūtiṣu
||15||te no̱ vasū̍ni̱ kāmyā̍ puruśca̱ndrā ri̍śādasaḥ | ā ya̍jñiyāso vavṛttana
||16||e̱taṃ me̱ stoma̍mūrmye dā̱rbhyāya̱ parā̍ vaha | giro̍ devi ra̱thīri̍va
||17||u̱ta me̍ vocatā̱diti̍ su̱taso̍me̱ ratha̍vītau | na kāmo̱ apa̍ veti me
||18||e̱ṣa kṣe̍ti̱ ratha̍vītirma̱ghavā̱ goma̍tī̱ranu̍ | parva̍te̱ṣvapa̍śritaḥ
||19||9 śrutavidātreyaḥ| mitrāvaruṇau| triṣṭup|
ṛ̱tena̍ ṛ̱tamapi̍hitaṃ dhru̱vaṃ vā̱ṃ sūrya̍sya̱ yatra̍ vimu̱cantyaśvā̍n |
daśa̍ śa̱tā sa̱ha ta̍sthu̱stadeka̍ṃ de̱vānā̱ṃ śreṣṭha̱ṃ vapu̍ṣāmapaśyam
||1||tat su vā̍ṃ mitrāvaruṇā mahi̱tvamī̱rmā ta̱sthuṣī̱raha̍bhirduduhre |
viśvā̍: pinvatha̱: svasa̍rasya̱ dhenā̱ anu̍ vā̱meka̍: pa̱virā va̍varta
||2||adhā̍rayataṃ pṛthi̱vīmu̱ta dyāṃ mitra̍rājānā varuṇā̱ maho̍bhiḥ |
va̱rdhaya̍ta̱moṣa̍dhī̱: pinva̍ta̱ṃ gā ava̍ vṛ̱ṣṭiṃ sṛ̍jataṃ jīradānū
||3||ā vā̱maśvā̍saḥ su̱yujo̍ vahantu ya̱tara̍śmaya̱ upa̍ yantva̱rvāk |
ghṛ̱tasya̍ ni̱rṇiganu̍ vartate vā̱mupa̱ sindha̍vaḥ pra̱divi̍ kṣaranti
||4||anu̍ śru̱tāma̱mati̱ṃ vardha̍du̱rvīṃ ba̱rhiri̍va̱ yaju̍ṣā̱ rakṣa̍māṇā |
nama̍svantā dhṛtada̱kṣādhi̱ garte̱ mitrāsā̍the varu̱ṇel̤ā̍sva̱ntaḥ
||5||akra̍vihastā su̱kṛte̍ para̱spā yaṃ trāsā̍the varu̱ṇel̤ā̍sva̱ntaḥ |
rājā̍nā kṣa̱tramahṛ̍ṇīyamānā sa̱hasra̍sthūṇaṃ bibhṛthaḥ sa̱ha dvau
||6||hira̍ṇyanirṇi̱gayo̍ asya̱ sthūṇā̱ vi bhrā̍jate di̱vya1śvāja̍nīva |
bha̱dre kṣetre̱ nimi̍tā̱ tilvi̍le vā sa̱nema̱ madhvo̱ adhi̍gartyasya
||7||hira̍ṇyarūpamu̱ṣaso̱ vyu̍ṣṭā̱vaya̍:sthūṇa̱mudi̍tā̱ sūrya̍sya |
ā ro̍hatho varuṇa mitra̱ garta̱mata̍ścakṣāthe̱ adi̍ti̱ṃ diti̍ṃ ca
||8||yad baṃhi̍ṣṭha̱ṃ nāti̱vidhe̍ sudānū̱ acchi̍dra̱ṃ śarma̍ bhuvanasya gopā |
tena̍ no mitrāvaruṇāvaviṣṭa̱ṃ siṣā̍santo jigī̱vāṃsa̍: syāma
||9||7 arcanānā ātreyaḥ| mitrāvaruṇau| jagatī|
ṛta̍sya gopā̱vadhi̍ tiṣṭhatho̱ ratha̱ṃ satya̍dharmāṇā para̱me vyo̍mani |
yamatra̍ mitrāvaru̱ṇāva̍tho yu̱vaṃ tasmai̍ vṛ̱ṣṭirmadhu̍mat pinvate di̱vaḥ
||1||sa̱mrājā̍va̱sya bhuva̍nasya rājatho̱ mitrā̍varuṇā vi̱dathe̍ sva̱rdṛśā̍ |
vṛ̱ṣṭiṃ vā̱ṃ rādho̍ amṛta̱tvamī̍mahe̱ dyāvā̍pṛthi̱vī vi ca̍ranti ta̱nyava̍:
||2||sa̱mrājā̍ u̱grā vṛ̍ṣa̱bhā di̱vaspatī̍ pṛthi̱vyā mi̱trāvaru̍ṇā̱ vica̍rṣaṇī |
ci̱trebhi̍ra̱bhrairupa̍ tiṣṭhatho̱ rava̱ṃ dyāṃ va̍rṣayatho̱ asu̍rasya mā̱yayā̍
||3||mā̱yā vā̍ṃ mitrāvaruṇā di̱vi śri̱tā sūryo̱ jyoti̍ścarati ci̱tramāyu̍dham |
tama̱bhreṇa̍ vṛ̱ṣṭyā gū̍hatho di̱vi parja̍nya dra̱psā madhu̍manta īrate
||4||ratha̍ṃ yuñjate ma̱ruta̍: śu̱bhe su̱khaṃ śūro̱ na mi̍trāvaruṇā̱ gavi̍ṣṭiṣu |
rajā̍ṃsi ci̱trā vi ca̍ranti ta̱nyavo̍ di̱vaḥ sa̍mrājā̱ paya̍sā na ukṣatam
||5||vāca̱ṃ su mi̍trāvaruṇā̱virā̍vatīṃ pa̱rjanya̍ści̱trāṃ va̍dati̱ tviṣī̍matīm |
a̱bhrā va̍sata ma̱ruta̱: su mā̱yayā̱ dyāṃ va̍rṣayatamaru̱ṇāma̍re̱pasa̍m
||6||dharma̍ṇā mitrāvaruṇā vipaścitā vra̱tā ra̍kṣethe̱ asu̍rasya mā̱yayā̍ |
ṛ̱tena̱ viśva̱ṃ bhuva̍na̱ṃ vi rā̍jatha̱: sūrya̱mā dha̍ttho di̱vi citrya̱ṃ ratha̍m
||7||7 arcanānā ātreyaḥ| mitrāvaruṇau| anuṣṭup, 7 paṅktiḥ|
varu̍ṇaṃ vo ri̱śāda̍samṛ̱cā mi̱traṃ ha̍vāmahe | pari̍ vra̱jeva̍ bā̱hvorja̍ga̱nvāṃsā̱ sva̍rṇaram
||1||tā bā̱havā̍ suce̱tunā̱ pra ya̍ntamasmā̱ arca̍te | śeva̱ṃ hi jā̱rya̍ṃ vā̱ṃ viśvā̍su̱ kṣāsu̱ jogu̍ve
||2||yannū̱nama̱śyāṃ gati̍ṃ mi̱trasya̍ yāyāṃ pa̱thā | asya̍ pri̱yasya̱ śarma̱ṇyahi̍ṃsānasya saścire
||3||yu̱vābhyā̍ṃ mitrāvaruṇopa̱maṃ dhe̍yāmṛ̱cā | yaddha̱ kṣaye̍ ma̱ghonā̍ṃ stotṝ̱ṇāṃ ca̍ spū̱rdhase̍
||4||ā no̍ mitra sudī̱tibhi̱rvaru̍ṇaśca sa̱dhastha̱ ā | sve kṣaye̍ ma̱ghonā̱ṃ sakhī̍nāṃ ca vṛ̱dhase̍
||5||yu̱vaṃ no̱ yeṣu̍ varuṇa kṣa̱traṃ bṛ̱hacca̍ bibhṛ̱thaḥ | u̱ru ṇo̱ vāja̍sātaye kṛ̱taṃ rā̱ye sva̱staye̍
||6||u̱cchantyā̍ṃ me yaja̱tā de̱vakṣa̍tre̱ ruśa̍dgavi |
su̱taṃ soma̱ṃ na ha̱stibhi̱rā pa̱ḍbhirdhā̍vataṃ narā̱ bibhra̍tāvarca̱nāna̍sam
||7||6 rātahavya ātreyaḥ| mitrāvaruṇau| anuṣṭup, 6 paṅktiḥ|
yaści̱keta̱ sa su̱kratu̍rdeva̱trā sa bra̍vītu naḥ | varu̍ṇo̱ yasya̍ darśa̱to mi̱tro vā̱ vana̍te̱ gira̍:
||1||tā hi śreṣṭha̍varcasā̱ rājā̍nā dīrgha̱śrutta̍mā | tā satpa̍tī ṛtā̱vṛdha̍ ṛ̱tāvā̍nā̱ jane̍jane
||2||tā vā̍miyā̱no'va̍se̱ pūrvā̱ upa̍ bruve̱ sacā̍ | svaśvā̍sa̱: su ce̱tunā̱ vājā̍m̐ a̱bhi pra dā̱vane̍
||3||mi̱tro a̱ṃhości̱dādu̱ru kṣayā̍ya gā̱tuṃ va̍nate | mi̱trasya̱ hi pra̱tūrva̍taḥ suma̱tirasti̍ vidha̱taḥ
||4||va̱yaṃ mi̱trasyāva̍si̱ syāma̍ sa̱pratha̍stame | a̱ne̱hasa̱stvota̍yaḥ sa̱trā varu̍ṇaśeṣasaḥ
||5||yu̱vaṃ mi̍tre̱maṃ jana̱ṃ yata̍tha̱: saṃ ca̍ nayathaḥ |
mā ma̱ghona̱: pari̍ khyata̱ṃ mo a̱smāka̱mṛṣī̍ṇāṃ gopī̱the na̍ uruṣyatam
||6||6 rātahavya ātreyaḥ| mitrāvaruṇau| anuṣṭup|
ā ci̍kitāna su̱kratū̍ de̱vau ma̍rta ri̱śāda̍sā | varu̍ṇāya ṛ̱tape̍śase dadhī̱ta praya̍se ma̱he
||1||tā hi kṣa̱tramavi̍hrutaṃ sa̱myaga̍su̱rya1māśā̍te | adha̍ vra̱teva̱ mānu̍ṣa̱ṃ sva1rṇa dhā̍yi darśa̱tam
||2||tā vā̱meṣe̱ rathā̍nāmu̱rvīṃ gavyū̍timeṣām | rā̱taha̍vyasya suṣṭu̱tiṃ da̱dhṛk stomai̍rmanāmahe
||3||adhā̱ hi kāvyā̍ yu̱vaṃ dakṣa̍sya pū̱rbhira̍dbhutā | ni ke̱tunā̱ janā̍nāṃ ci̱kethe̍ pūtadakṣasā
||4||tadṛ̱taṃ pṛ̍thivi bṛ̱hacchra̍vae̱ṣa ṛṣī̍ṇām | jra̱ya̱sā̱nāvara̍ṃ pṛ̱thvati̍ kṣaranti̱ yāma̍bhiḥ
||5||ā yad vā̍mīyacakṣasā̱ mitra̍ va̱yaṃ ca̍ sū̱raya̍: | vyaci̍ṣṭhe bahu̱pāyye̱ yate̍mahi sva̱rājye̍
||6||5 yajata ātreyaḥ| mitrāvaruṇau| anuṣṭup|
bal̤i̱tthā de̍va niṣkṛ̱tamādi̍tyā yaja̱taṃ bṛ̱hat | varu̍ṇa̱ mitrārya̍ma̱n varṣi̍ṣṭhaṃ kṣa̱tramā̍śāthe
||1||ā yad yoni̍ṃ hira̱ṇyaya̱ṃ varu̍ṇa̱ mitra̱ sada̍thaḥ | dha̱rtārā̍ carṣaṇī̱nāṃ ya̱ntaṃ su̱mnaṃ ri̍śādasā
||2||viśve̱ hi vi̱śvave̍daso̱ varu̍ṇo mi̱tro a̍rya̱mā | vra̱tā pa̱deva̍ saścire̱ pānti̱ martya̍ṃ ri̱ṣaḥ
||3||te hi sa̱tyā ṛ̍ta̱spṛśa̍ ṛ̱tāvā̍no̱ jane̍jane | su̱nī̱thāsa̍: su̱dāna̍vo̱ṃ'hości̍duru̱cakra̍yaḥ
||4||ko nu vā̍ṃ mi̱trāstu̍to̱ varu̍ṇo vā ta̱nūnā̍m | tat su vā̱meṣa̍te ma̱tiratri̍bhya̱ eṣa̍te ma̱tiḥ
||5||5 yajata ātreyaḥ| mitrāvaruṇau| gāyatrī|
pra vo̍ mi̱trāya̍ gāyata̱ varu̍ṇāya vi̱pā gi̱rā | mahi̍kṣatrāvṛ̱taṃ bṛ̱hat
||1||sa̱mrājā̱ yā ghṛ̱tayo̍nī mi̱traśco̱bhā varu̍ṇaśca | de̱vā de̱veṣu̍ praśa̱stā
||2||tā na̍: śakta̱ṃ pārthi̍vasya ma̱ho rā̱yo di̱vyasya̍ | mahi̍ vāṃ kṣa̱traṃ de̱veṣu̍
||3||ṛ̱tamṛ̱tena̱ sapa̍nteṣi̱raṃ dakṣa̍māśāte | a̱druhā̍ de̱vau va̍rdhete
||4||vṛ̱ṣṭidyā̍vā rī̱tyā̍pe̱ṣaspatī̱ dānu̍matyāḥ | bṛ̱hanta̱ṃ garta̍māśāte
||5||4 urucakrirātreyaḥ| mitrāvaruṇau| triṣṭup|
trī ro̍ca̱nā va̍ruṇa̱ trīm̐ru̱ta dyūn trīṇi̍ mitra dhārayatho̱ rajā̍ṃsi |
vā̱vṛ̱dhā̱nāva̱mati̍ṃ kṣa̱triya̱syā'nu̍ vra̱taṃ rakṣa̍māṇāvaju̱ryam
||1||irā̍vatīrvaruṇa dhe̱navo̍ vā̱ṃ madhu̍mad vā̱ṃ sindha̍vo mitra duhre |
traya̍stasthurvṛṣa̱bhāsa̍stisṛ̱ṇāṃ dhi̱ṣaṇā̍nāṃ reto̱dhā vi dyu̱manta̍:
||2||prā̱tarde̱vīmadi̍tiṃ johavīmi ma̱dhyaṃdi̍na̱ udi̍tā̱ sūrya̍sya |
rā̱ye mi̍trāvaruṇā sa̱rvatā̱tel̤e̍ to̱kāya̱ tana̍yāya̱ śaṃ yoḥ
||3||yā dha̱rtārā̱ raja̍so roca̱nasyo̱tādi̱tyā di̱vyā pārthi̍vasya |
na vā̍ṃ de̱vā a̱mṛtā̱ ā mi̍nanti vra̱tāni̍ mitrāvaruṇā dhru̱vāṇi̍
||4||4 urucakrirātreyaḥ| mitrāvaruṇau| gāyatrī|
pu̱rū̱ruṇā̍ ci̱ddhyastyavo̍ nū̱naṃ vā̍ṃ varuṇa | mitra̱ vaṃsi̍ vāṃ suma̱tim
||1||tā vā̍ṃ sa̱myaga̍druhvā̱ṇeṣa̍maśyāma̱ dhāya̍se | va̱yaṃ te ru̍drā syāma
||2||pā̱taṃ no̍ rudrā pā̱yubhi̍ru̱ta trā̍yethāṃ sutrā̱trā | tu̱ryāma̱ dasyū̍n ta̱nūbhi̍:
||3||mā kasyā̍dbhutakratū ya̱kṣaṃ bhu̍jemā ta̱nūbhi̍: | mā śeṣa̍sā̱ mā tana̍sā
||4||3 bāhuvṛkta ātreyaḥ| mitrāvaruṇau| gāyatrī|
ā no̍ gantaṃ riśādasā̱ varu̍ṇa̱ mitra̍ ba̱rhaṇā̍ | upe̱maṃ cāru̍madhva̱ram
||1||viśva̍sya̱ hi pra̍cetasā̱ varu̍ṇa̱ mitra̱ rāja̍thaḥ | ī̱śā̱nā pi̍pyata̱ṃ dhiya̍:
||2||upa̍ naḥ su̱tamā ga̍ta̱ṃ varu̍ṇa̱ mitra̍ dā̱śuṣa̍: | a̱sya soma̍sya pī̱taye̍
||3||3 bāhuvṛkta ātreyaḥ| mitrāvaruṇau| uṣṇik|
ā mi̱tre varu̍ṇe va̱yaṃ gī̱rbhirju̍humo atri̱vat | ni ba̱rhiṣi̍ sadata̱ṃ soma̍pītaye
||1||vra̱tena̍ stho dhru̱vakṣe̍mā̱ dharma̍ṇā yāta̱yajja̍nā | ni ba̱rhiṣi̍ sadata̱ṃ soma̍pītaye
||2||mi̱traśca̍ no̱ varu̍ṇaśca ju̱ṣetā̍ṃ ya̱jñami̱ṣṭaye̍ | ni ba̱rhiṣi̍ sadatā̱ṃ soma̍pītaye
||3||10 paura ātreyaḥ| aśvinau| anuṣṭup|
yada̱dya sthaḥ pa̍rā̱vati̱ yada̍rvā̱vatya̍śvinā | yad vā̍ pu̱rū pu̍rubhujā̱ yada̱ntari̍kṣa̱ ā ga̍tam
||1||i̱ha tyā pu̍ru̱bhūta̍mā pu̱rū daṃsā̍ṃsi̱ bibhra̍tā | va̱ra̱syā yā̱myadhri̍gū hu̱ve tu̱viṣṭa̍mā bhu̱je
||2||ī̱rmānyad vapu̍ṣe̱ vapu̍śca̱kraṃ ratha̍sya yemathuḥ | parya̱nyā nāhu̍ṣā yu̱gā ma̱hnā rajā̍ṃsi dīyathaḥ
||3||tadū̱ ṣu vā̍me̱nā kṛ̱taṃ viśvā̱ yad vā̱manu̱ ṣṭave̍ | nānā̍ jā̱tāva̍re̱pasā̱ sama̱sme bandhu̱meya̍thuḥ
||4||ā yad vā̍ṃ sū̱ryā ratha̱ṃ tiṣṭha̍d raghu̱ṣyada̱ṃ sadā̍ | pari̍ vāmaru̱ṣā vayo̍ ghṛ̱ṇā va̍ranta ā̱tapa̍:
||5||yu̱voratri̍ściketati̱ narā̍ su̱mnena̱ ceta̍sā | gha̱rmaṃ yad vā̍mare̱pasa̱ṃ nāsa̍tyā̱snā bhu̍ra̱ṇyati̍
||6||u̱gro vā̍ṃ kaku̱ho ya̱yiḥ śṛ̱ṇve yāme̍ṣu saṃta̱niḥ | yad vā̱ṃ daṃso̍bhiraśvi̱nā'tri̍rnarāva̱varta̍ti
||7||madhva̍ ū̱ ṣu ma̍dhūyuvā̱ rudrā̱ siṣa̍kti pi̱pyuṣī̍ | yat sa̍mu̱drāti̱ parṣa̍thaḥ pa̱kvāḥ pṛkṣo̍ bharanta vām
||8||sa̱tyamid vā u̍ aśvinā yu̱vāmā̍hurmayo̱bhuvā̍ | tā yāma̍n yāma̱hūta̍mā̱ yāma̱nnā mṛ̍l̤a̱yatta̍mā
||9||i̱mā brahmā̍ṇi̱ vardha̍nā̱ 'śvibhyā̍ṃ santu̱ śaṃta̍mā | yā takṣā̍ma̱ rathā̍m̐ i̱vā'vo̍cāma bṛ̱hannama̍:
||10||10 paura ātreyaḥ| aśvinau| anuṣṭup, 8 nicṛt|
kūṣṭho̍ devāvaśvinā̱ 'dyā di̱vo ma̍nāvasū | tacchra̍vatho vṛṣaṇvasū̱ atri̍rvā̱mā vi̍vāsati
||1||kuha̱ tyā kuha̱ nu śru̱tā di̱vi de̱vā nāsa̍tyā | kasmi̱nnā ya̍tatho̱ jane̱ ko vā̍ṃ na̱dīnā̱ṃ sacā̍
||2||kaṃ yā̍tha̱: kaṃ ha̍ gacchatha̱: kamacchā̍ yuñjāthe̱ ratha̍m | kasya̱ brahmā̍ṇi raṇyatho va̱yaṃ vā̍muśmasī̱ṣṭaye̍
||3||pau̱raṃ ci̱ddhyu̍da̱pruta̱ṃ paura̍ pau̱rāya̱ jinva̍thaḥ | yadī̍ṃ gṛbhī̱tatā̍taye si̱ṃhami̍va dru̱haspa̱de
||4||pra cyavā̍nājjuju̱ruṣo̍ va̱vrimatka̱ṃ na mu̍ñcathaḥ | yuvā̱ yadī̍ kṛ̱thaḥ puna̱rā kāma̍mṛṇve va̱dhva̍:
||5||asti̱ hi vā̍mi̱ha sto̱tā smasi̍ vāṃ sa̱ṃdṛśi̍ śri̱ye | nū śru̱taṃ ma̱ ā ga̍ta̱mavo̍bhirvājinīvasū
||6||ko vā̍ma̱dya pu̍rū̱ṇāmā va̍vne̱ martyā̍nām | ko vipro̍ vipravāhasā̱ ko ya̱jñairvā̍jinīvasū
||7||ā vā̱ṃ ratho̱ rathā̍nā̱ṃ yeṣṭho̍ yātvaśvinā | pu̱rū ci̍dasma̱yusti̱ra ā̍ṅgū̱ṣo martye̱ṣvā
||8||śamū̱ ṣu vā̍ṃ madhūyuvā̱smāka̍mastu carkṛ̱tiḥ | a̱rvā̱cī̱nā vi̍cetasā̱ vibhi̍: śye̱neva̍ dīyatam
||9||aśvi̍nā̱ yaddha̱ karhi̍ cicchuśrū̱yāta̍mi̱maṃ hava̍m | vasvī̍rū̱ ṣu vā̱ṃ bhuja̍: pṛ̱ñcanti̱ su vā̱ṃ pṛca̍:
||10||9 avasyurātreyaḥ| aśvinau| paṅktiḥ|
prati̍ pri̱yata̍ma̱ṃ ratha̱ṃ vṛṣa̍ṇaṃ vasu̱vāha̍nam |
sto̱tā vā̍maśvinā̱vṛṣi̱: stome̍na̱ prati̍ bhūṣati̱ mādhvī̱ mama̍ śruta̱ṃ hava̍m
||1||a̱tyāyā̍tamaśvinā ti̱ro viśvā̍ a̱haṃ sanā̍ |
dasrā̱ hira̍ṇyavartanī̱ suṣu̍mnā̱ sindhu̍vāhasā̱ mādhvī̱ mama̍ śruta̱ṃ hava̍m
||2||ā no̱ ratnā̍ni̱ bibhra̍tā̱vaśvi̍nā̱ gaccha̍taṃ yu̱vam |
rudrā̱ hira̍ṇyavartanī juṣā̱ṇā vā̍jinīvasū̱ mādhvī̱ mama̍ śruta̱ṃ hava̍m
||3||su̱ṣṭubho̍ vāṃ vṛṣaṇvasū̱ rathe̱ vāṇī̱cyāhi̍tā |
u̱ta vā̍ṃ kaku̱ho mṛ̱gaḥ pṛkṣa̍: kṛṇoti vāpu̱ṣo mādhvī̱ mama̍ śruta̱ṃ hava̍m
||4||bo̱dhinma̍nasā ra̱thye̍ṣi̱rā ha̍vana̱śrutā̍ |
vibhi̱ścyavā̍namaśvinā̱ ni yā̍tho̱ adva̍yāvina̱ṃ mādhvī̱ mama̍ śruta̱ṃ hava̍m
||5||ā vā̍ṃ narā mano̱yujo'śvā̍saḥ pruṣi̱tapsa̍vaḥ |
vayo̍ vahantu pī̱taye̍ sa̱ha su̱mnebhi̍raśvinā̱ mādhvī̱ mama̍ śruta̱ṃ hava̍m
||6||aśvi̍nā̱veha ga̍cchata̱ṃ nāsa̍tyā̱ mā vi ve̍natam |
ti̱raści̍darya̱yā pari̍ va̱rtiryā̍tamadābhyā̱ mādhvī̱ mama̍ śruta̱ṃ hava̍m
||7||a̱smin ya̱jñe a̍dābhyā jari̱tāra̍ṃ śubhaspatī |
a̱va̱syuma̍śvinā yu̱vaṃ gṛ̱ṇanta̱mupa̍ bhūṣatho̱ mādhvī̱ mama̍ śruta̱ṃ hava̍m
||8||abhū̍du̱ṣā ruśa̍t paśu̱rāgnira̍dhāyyṛ̱tviya̍: |
ayo̍ji vāṃ vṛṣaṇvasū̱ ratho̍ dasrā̱vama̍rtyo̱ mādhvī̱ mama̍ śruta̱ṃ hava̍m
||9||5 bhaumo'triḥ| aśvinau| triṣṭup|
ā bhā̍tya̱gniru̱ṣasā̱manī̍ka̱mud viprā̍ṇāṃ deva̱yā vāco̍ asthuḥ |
a̱rvāñcā̍ nū̱naṃ ra̍thye̱ha yā̍taṃ pīpi̱vāṃsa̍maśvinā gha̱rmamaccha̍
||1||na sa̍ṃskṛ̱taṃ pra mi̍mīto̱ gami̱ṣṭhā 'nti̍ nū̱nama̱śvinopa̍stute̱ha |
divā̍bhipi̱tve'va̱sāga̍miṣṭhā̱ pratyava̍rtiṃ dā̱śuṣe̱ śambha̍viṣṭhā
||2||u̱tā yā̍taṃ saṃga̱ve prā̱tarahno̍ ma̱dhyaṃdi̍na̱ udi̍tā̱ sūrya̍sya |
divā̱ nakta̱mava̍sā̱ śaṃta̍mena̱ nedānī̍ṃ pī̱tira̱śvinā ta̍tāna
||3||i̱daṃ hi vā̍ṃ pra̱divi̱ sthāna̱moka̍ i̱me gṛ̱hā a̍śvine̱daṃ du̍ro̱ṇam |
ā no̍ di̱vo bṛ̍ha̱taḥ parva̍tā̱dā 'dbhyo yā̍ta̱miṣa̱mūrja̱ṃ vaha̍ntā
||4||sama̱śvino̱rava̍sā̱ nūta̍nena mayo̱bhuvā̍ su̱praṇī̍tī gamema |
ā no̍ ra̱yiṃ va̍hata̱mota vī̱rānā viśvā̍nyamṛtā̱ saubha̍gāni
||5||5 bhaumo'triḥ| aśvinau| triṣṭup|
prā̱ta̱ryāvā̍ṇā pratha̱mā ya̍jadhvaṃ pu̱rā gṛdhrā̱dara̍ruṣaḥ pibātaḥ |
prā̱tarhi ya̱jñama̱śvinā̍ da̱dhāte̱ pra śa̍ṃsanti ka̱vaya̍: pūrva̱bhāja̍:
||1||prā̱tarya̍jadhvama̱śvinā̍ hinota̱ na sā̱yama̍sti deva̱yā aju̍ṣṭam |
u̱tānyo a̱smad ya̍jate̱ vi cāva̱: pūrva̍:pūrvo̱ yaja̍māno̱ vanī̍yān
||2||hira̍ṇyatva̱ṅmadhu̍varṇo ghṛ̱tasnu̱: pṛkṣo̱ vaha̱nnā ratho̍ vartate vām |
mano̍javā aśvinā̱ vāta̍raṃhā̱ yenā̍tiyā̱tho du̍ri̱tāni̱ viśvā̍
||3||yo bhūyi̍ṣṭha̱ṃ nāsa̍tyābhyāṃ vi̱veṣa̱ cani̍ṣṭhaṃ pi̱tvo rara̍te vibhā̱ge |
sa to̱kama̍sya pīpara̱cchamī̍bhi̱ranū̍rdhvabhāsa̱: sada̱mit tu̍turyāt
||4||sama̱śvino̱rava̍sā̱ nūta̍nena mayo̱bhuvā̍ su̱praṇī̍tī gamema |
ā no̍ ra̱yiṃ va̍hata̱mota vī̱rānā viśvā̍nyamṛtā̱ saubha̍gāni
||5||9 saptavadhrirātreyaḥ| aśvinau(5-9 garbhasrāviṇyupaniṣad)| anuṣṭup, 1-3 uṣṇik, 4 triṣṭup|
aśvi̍nā̱veha ga̍cchata̱ṃ nāsa̍tyā̱ mā vi ve̍natam | ha̱ṃsāvi̍va patata̱mā su̱tām̐ upa̍
||1||aśvi̍nā hari̱ṇāvi̍va gau̱rāvi̱vānu̱ yava̍sam | ha̱ṃsāvi̍va patata̱mā su̱tām̐ upa̍
||2||aśvi̍nā vājinīvasū ju̱ṣethā̍ṃ ya̱jñami̱ṣṭaye̍ | ha̱ṃsāvi̍va patata̱mā su̱tām̐ upa̍
||3||atri̱ryad vā̍mava̱roha̍nnṛ̱bīsa̱majo̍havī̱nnādha̍māneva̱ yoṣā̍ |
śye̱nasya̍ ci̱jjava̍sā̱ nūta̍ne̱nā ''ga̍cchatamaśvinā̱ śaṃta̍mena
||4||vi ji̍hīṣva vanaspate̱ yoni̱: sūṣya̍ntyā iva | śru̱taṃ me̍ aśvinā̱ hava̍ṃ sa̱ptava̍dhriṃ ca muñcatam
||5||bhī̱tāya̱ nādha̍mānāya̱ ṛṣa̍ye sa̱ptava̍dhraye | mā̱yābhi̍raśvinā yu̱vaṃ vṛ̱kṣaṃ saṃ ca̱ vi cā̍cathaḥ
||6||yathā̱ vāta̍: puṣka̱riṇī̍ṃ sami̱ṅgaya̍ti sa̱rvata̍: | e̱vā te̱ garbha̍ ejatu ni̱raitu̱ daśa̍māsyaḥ
||7||yathā̱ vāto̱ yathā̱ vana̱ṃ yathā̍ samu̱dra eja̍ti | e̱vā tvaṃ da̍śamāsya sa̱hāve̍hi ja̱rāyu̍ṇā
||8||daśa̱ māsā̍ñchaśayā̱naḥ ku̍mā̱ro adhi̍ mā̱tari̍ | ni̱raitu̍ jī̱vo akṣa̍to jī̱vo jīva̍ntyā̱ adhi̍
||9||10 satyaśravā ātreyaḥ| uṣā| paṅktiḥ|
ma̱he no̍ a̱dya bo̍dha̱yoṣo̍ rā̱ye di̱vitma̍tī |
yathā̍ cinno̱ abo̍dhayaḥ sa̱tyaśra̍vasi vā̱yye sujā̍te̱ aśva̍sūnṛte
||1||yā su̍nī̱the śau̍cadra̱the vyauccho̍ duhitardivaḥ |
sā vyu̍ccha̱ sahī̍yasi sa̱tyaśra̍vasi vā̱yye sujā̍te̱ aśva̍sūnṛte
||2||sā no̍ a̱dyābha̱radva̍su̱rvyu̍cchā duhitardivaḥ |
yo vyauccha̱: sahī̍yasi sa̱tyaśra̍vasi vā̱yye sujā̍te̱ aśva̍sūnṛte
||3||a̱bhi ye tvā̍ vibhāvari̱ stomai̍rgṛ̱ṇanti̱ vahna̍yaḥ |
ma̱ghairma̍ghoni su̱śriyo̱ dāma̍nvantaḥ surā̱taya̱: sujā̍ta̍ aśva̍sūnṛte
||4||yacci̱ddhi te̍ ga̱ṇā i̱me cha̱daya̍nti ma̱ghatta̍ye |
pari̍ ci̱d vaṣṭa̍yo dadhu̱rdada̍to̱ rādho̱ ahra̍ya̱ṃ sujā̍te̱ aśva̍sūnṛte
||5||aiṣu̍ dhā vī̱rava̱d yaśa̱ uṣo̍ maghoni sū̱riṣu̍ |
ye no̱ rādhā̱ṃsyahra̍yā ma̱ghavā̍no̱ arā̍sata̱ sujā̍te̱ aśva̍sūnṛte
||6||tebhyo̍ dyu̱mnaṃ bṛ̱had yaśa̱ uṣo̍ magho̱nyā va̍ha |
ye no̱ rādhā̱ṃsyaśvyā̍ ga̱vyā bhaja̍nta sū̱raya̱: sujā̍te̱ aśva̍sūnṛte
||7||u̱ta no̱ goma̍tī̱riṣa̱ ā va̍hā duhitardivaḥ |
sā̱kaṃ sūrya̍sya ra̱śmibhi̍: śu̱kraiḥ śoca̍dbhira̱rcibhi̱: sujā̍te̱ aśva̍sūnṛte
||8||vyu̍cchā duhitardivo̱ mā ci̱raṃ ta̍nuthā̱ apa̍: |
net tvā̍ ste̱naṃ yathā̍ ri̱puṃ tapā̍ti̱ sūro̍ a̱rciṣā̱ sujā̍te̱ aśva̍sūnṛte
||9||e̱tāva̱d vedu̍ṣa̱stvaṃ bhūyo̍ vā̱ dātu̍marhasi |
yā sto̱tṛbhyo̍ vibhāvaryu̱cchantī̱ na pra̱mīya̍se̱ sujā̍te̱ aśva̍sūnṛte
||10||6 satyaśravā ātreyaḥ| uṣā| triṣṭup|
dyu̱tadyā̍mānaṃ bṛha̱tīmṛ̱tena̍ ṛ̱tāva̍rīmaru̱ṇapsu̍ṃ vibhā̱tīm |
de̱vīmu̱ṣasa̱ṃ sva̍rā̱vaha̍ntī̱ṃ prati̱ viprā̍so ma̱tibhi̍rjarante
||1||e̱ṣā jana̍ṃ darśa̱tā bo̱dhaya̍ntī su̱gān pa̱thaḥ kṛ̍ṇva̱tī yā̱tyagre̍ |
bṛ̱ha̱dra̱thā bṛ̍ha̱tī vi̍śvami̱nvoṣā jyoti̍ryaccha̱tyagre̱ ahnā̍m
||2||e̱ṣā gobhi̍raru̱ṇebhi̍ryujā̱nā 'sre̍dhantī ra̱yimaprā̍yu cakre |
pa̱tho rada̍ntī suvi̱tāya̍ de̱vī pu̍ruṣṭu̱tā vi̱śvavā̍rā̱ vi bhā̍ti
||3||e̱ṣā vye̍nī bhavati dvi̱barhā̍ āviṣkṛṇvā̱nā ta̱nva̍ṃ pu̱rastā̍t |
ṛ̱tasya̱ panthā̱manve̍ti sā̱dhu pra̍jāna̱tīva̱ na diśo̍ mināti
||4||e̱ṣā śu̱bhrā na ta̱nvo̍ vidā̱nordhveva̍ snā̱tī dṛ̱śaye̍ no asthāt |
apa̱ dveṣo̱ bādha̍mānā̱ tamā̍ṃsyu̱ṣā di̱vo du̍hi̱tā jyoti̱ṣāgā̍t
||5||e̱ṣā pra̍tī̱cī du̍hi̱tā di̱vo nṝn yoṣe̍va bha̱drā ni ri̍ṇīte̱ apsa̍: |
vyū̱rṇva̱tī dā̱śuṣe̱ vāryā̍ṇi̱ puna̱rjyoti̍ryuva̱tiḥ pū̱rvathā̍kaḥ
||6||5 śyāvāśva ātreyaḥ| savitā| jagatī|
yu̱ñjate̱ mana̍ u̱ta yu̍ñjate̱ dhiyo̱ viprā̱ vipra̍sya bṛha̱to vi̍pa̱ścita̍: |
vi hotrā̍ dadhe vayunā̱videka̱ inma̱hī de̱vasya̍ savi̱tuḥ pari̍ṣṭutiḥ
||1||viśvā̍ rū̱pāṇi̱ prati̍ muñcate ka̱viḥ prāsā̍vīd bha̱draṃ dvi̱pade̱ catu̍ṣpade |
vi nāka̍makhyat savi̱tā vare̱ṇyo'nu̍ pra̱yāṇa̍mu̱ṣaso̱ vi rā̍jati
||2||yasya̍ pra̱yāṇa̱manva̱nya id ya̱yurde̱vā de̱vasya̍ mahi̱māna̱moja̍sā |
yaḥ pārthi̍vāni vima̱me sa eta̍śo̱ rajā̍ṃsi de̱vaḥ sa̍vi̱tā ma̍hitva̱nā
||3||u̱ta yā̍si savita̱strīṇi̍ roca̱nota sūrya̍sya ra̱śmibhi̱: samu̍cyasi |
u̱ta rātrī̍mubha̱yata̱: parī̍yasa u̱ta mi̱tro bha̍vasi deva̱ dharma̍bhiḥ
||4||u̱teśi̍ṣe prasa̱vasya̱ tvameka̱ idu̱ta pū̱ṣā bha̍vasi deva̱ yāma̍bhiḥ |
u̱tedaṃ viśva̱ṃ bhuva̍na̱ṃ vi rā̍jasi śyā̱vāśva̍ste savita̱ stoma̍mānaśe
||5||9 śyāvāśva ātreyaḥ| savitā| gāyatrī, 1 anuṣṭup|
tat sa̍vi̱turvṛ̍ṇīmahe va̱yaṃ de̱vasya̱ bhoja̍nam | śreṣṭha̍ṃ sarva̱dhāta̍ma̱ṃ tura̱ṃ bhaga̍sya dhīmahi
||1||asya̱ hi svaya̍śastaraṃ savi̱tuḥ kacca̱na pri̱yam | na mi̱nanti̍ sva̱rājya̍m
||2||sa hi ratnā̍ni dā̱śuṣe̍ su̱vāti̍ savi̱tā bhaga̍: | taṃ bhā̱gaṃ ci̱tramī̍mahe
||3||a̱dyā no̍ deva savitaḥ pra̱jāva̍t sāvī̱: saubha̍gam | parā̍ du̱ṣṣvapnya̍ṃ suva
||4||viśvā̍ni deva savitarduri̱tāni̱ parā̍ suva | yad bha̱draṃ tanna̱ ā su̍va
||5||anā̍gaso̱ adi̍taye de̱vasya̍ savi̱tuḥ sa̱ve | viśvā̍ vā̱māni̍ dhīmahi
||6||ā vi̱śvade̍va̱ṃ satpa̍tiṃ sū̱ktaira̱dyā vṛ̍ṇīmahe | sa̱tyasa̍vaṃ savi̱tāra̍m
||7||ya i̱me u̱bhe aha̍nī pu̱ra etyapra̍yucchan | svā̱dhīrde̱vaḥ sa̍vi̱tā
||8||ya i̱mā viśvā̍ jā̱tānyā̍śrā̱vaya̍ti̱ śloke̍na | pra ca̍ su̱vāti̍ savi̱tā
||9||10 bhaumo'triḥ| parjanyaḥ| triṣṭup, 2-4 jagatī, 9 anuṣṭup|
acchā̍ vada ta̱vasa̍ṃ gī̱rbhirā̱bhiḥ stu̱hi pa̱rjanya̱ṃ nama̱sā vi̍vāsa |
kani̍kradad vṛṣa̱bho jī̱radā̍nū̱ reto̍ dadhā̱tyoṣa̍dhīṣu̱ garbha̍m
||1||vi vṛ̱kṣān ha̍ntyu̱ta ha̍nti ra̱kṣaso̱ viśva̍ṃ bibhāya̱ bhuva̍naṃ ma̱hāva̍dhāt |
u̱tānā̍gā īṣate̱ vṛṣṇyā̍vato̱ yat pa̱rjanya̍: sta̱naya̱nhanti̍ du̱ṣkṛta̍:
||2||ra̱thīva̱ kaśa̱yāśvā̍m̐ abhikṣi̱pannā̱virdū̱tān kṛ̍ṇute va̱rṣyā̱m̐3 aha̍ |
dū̱rāt si̱ṃhasya̍ sta̱nathā̱ udī̍rate̱ yat pa̱rjanya̍: kṛṇu̱te va̱rṣyaṃ1 nabha̍:
||3||pra vātā̱ vānti̍ pa̱taya̍nti vi̱dyuta̱ udoṣa̍dhī̱rjiha̍te̱ pinva̍te̱ sva̍: |
irā̱ viśva̍smai̱ bhuva̍nāya jāyate̱ yat pa̱rjanya̍: pṛthi̱vīṃ reta̱sāva̍ti
||4||yasya̍ vra̱te pṛ̍thi̱vī nanna̍mīti̱ yasya̍ vra̱te śa̱phava̱jjarbhu̍rīti |
yasya̍ vra̱ta oṣa̍dhīrvi̱śvarū̍pā̱: sa na̍: parjanya̱ mahi̱ śarma̍ yaccha
||5||di̱vo no̍ vṛ̱ṣṭiṃ ma̍ruto rarīdhva̱ṃ pra pi̍nvata̱ vṛṣṇo̱ aśva̍sya̱ dhārā̍: |
a̱rvāṅe̱tena̍ stanayi̱tnunehya̱po ni̍ṣi̱ñcannasu̍raḥ pi̱tā na̍:
||6||a̱bhi kra̍nda sta̱naya̱ garbha̱mā dhā̍ uda̱nvatā̱ pari̍ dīyā̱ rathe̍na |
dṛti̱ṃ su ka̍rṣa̱ viṣi̍ta̱ṃ nya̍ñcaṃ sa̱mā bha̍vantū̱dvato̍ nipā̱dāḥ
||7||ma̱hānta̱ṃ kośa̱muda̍cā̱ ni ṣi̍ñca̱ syanda̍ntāṃ ku̱lyā viṣi̍tāḥ pu̱rastā̍t |
ghṛ̱tena̱ dyāvā̍pṛthi̱vī vyu̍ndhi suprapā̱ṇaṃ bha̍vatva̱ghnyābhya̍:
||8||yat pa̍rjanya̱ kani̍kradat sta̱naya̱nhaṃsi̍ du̱ṣkṛta̍: |
pratī̱daṃ viśva̍ṃ modate̱ yat kiṃ ca̍ pṛthi̱vyāmadhi̍
||9||ava̍rṣīrva̱rṣamudu̱ ṣū gṛ̍bhā̱yā'ka̱rdhanvā̱nyatye̍ta̱vā u̍ |
ajī̍jana̱ oṣa̍dhī̱rbhoja̍nāya̱ kamu̱ta pra̱jābhyo̍'vido manī̱ṣām
||10||3 bhaumo'triḥ| pṛthivī| anuṣṭup|
bal̤i̱tthā parva̍tānāṃ khi̱draṃ bi̍bharṣi pṛthivi | pra yā bhūmi̍ṃ pravatvati ma̱hnā ji̱noṣi̍ mahini
||1||stomā̍sastvā vicāriṇi̱ prati̍ ṣṭobhantya̱ktubhi̍: | pra yā vāja̱ṃ na heṣa̍ntaṃ pe̱rumasya̍syarjuni
||2||dṛ̱l̤ahā ci̱d yā vana̱spatī̍n kṣma̱yā dardha̱rṣyoja̍sā | yat te̍ a̱bhrasya̍ vi̱dyuto̍ di̱vo varṣa̍nti vṛ̱ṣṭaya̍:
||3||8 bhaumo'triḥ| varuṇa| triṣṭup|
pra sa̱mrāje̍ bṛ̱hada̍rcā gabhī̱raṃ brahma̍ pri̱yaṃ varu̍ṇāya śru̱tāya̍ |
vi yo ja̱ghāna̍ śami̱teva̱ carmo̍pa̱stire̍ pṛthi̱vīṃ sūryā̍ya
||1||vane̍ṣu̱ vya1ntari̍kṣaṃ tatāna̱ vāja̱marva̍tsu̱ paya̍ u̱sriyā̍su |
hṛ̱tsu kratu̱ṃ varu̍ṇo a̱psva1gniṃ di̱vi sūrya̍madadhā̱t soma̱madrau̍
||2||nī̱cīna̍bāra̱ṃ varu̍ṇa̱: kava̍ndha̱ṃ pra sa̍sarja̱ roda̍sī a̱ntari̍kṣam |
tena̱ viśva̍sya̱ bhuva̍nasya̱ rājā̱ yava̱ṃ na vṛ̱ṣṭirvyu̍natti̱ bhūma̍
||3||u̱natti̱ bhūmi̍ṃ pṛthi̱vīmu̱ta dyāṃ ya̱dā du̱gdhaṃ varu̍ṇo̱ vaṣṭyādit |
sama̱bhreṇa̍ vasata̱ parva̍tāsastaviṣī̱yanta̍: śrathayanta vī̱rāḥ
||4||i̱māmū̱ ṣvā̍su̱rasya̍ śru̱tasya̍ ma̱hīṃ mā̱yāṃ varu̍ṇasya̱ pra vo̍cam |
māne̍neva tasthi̱vām̐ a̱ntari̍kṣe̱ vi yo ma̱me pṛ̍thi̱vīṃ sūrye̍ṇa
||5||i̱māmū̱ nu ka̱vita̍masya mā̱yāṃ ma̱hīṃ de̱vasya̱ naki̱rā da̍dharṣa |
eka̱ṃ yadu̱dnā na pṛ̱ṇantyenī̍rāsi̱ñcantī̍ra̱vana̍yaḥ samu̱dram
||6||a̱rya̱mya̍ṃ varuṇa mi̱trya̍ṃ vā̱ sakhā̍yaṃ vā̱ sada̱mid bhrāta̍raṃ vā |
ve̱śaṃ vā̱ nitya̍ṃ varu̱ṇāra̍ṇaṃ vā̱ yat sī̱māga̍ścakṛ̱mā śi̱śratha̱stat
||7||ki̱ta̱vāso̱ yad ri̍ri̱purna dī̱vi yad vā̍ ghā sa̱tyamu̱ta yanna vi̱dma |
sarvā̱ tā vi ṣya̍ śithi̱reva̍ de̱vā'dhā̍ te syāma varuṇa pri̱yāsa̍:
||8||bhaumo'triḥ|indrāgnī| anuṣṭup, 6 virāṭ pūrvā|
indrā̍gnī̱ yamava̍tha u̱bhā vāje̍ṣu̱ martya̍m | dṛ̱l̤ahā ci̱t sa pra bhe̍dati dyu̱mnā vāṇī̍riva tri̱taḥ
||1||yā pṛta̍nāsu du̱ṣṭarā̱ yā vāje̍ṣu śra̱vāyyā̍ | yā pañca̍ carṣa̱ṇīra̱bhī̍ndrā̱gnī tā ha̍vāmahe
||2||tayo̱ridama̍va̱cchava̍sti̱gmā di̱dyunma̱ghono̍: | prati̱ druṇā̱ gabha̍styo̱rgavā̍ṃ vṛtra̱ghna eṣa̍te
||3||tā vā̱meṣe̱ rathā̍nāmindrā̱gnī ha̍vāmahe | patī̍ tu̱rasya̱ rādha̍so vi̱dvāṃsā̱ girva̍ṇastamā
||4||tā vṛ̱dhantā̱vanu̱ dyūn martā̍ya de̱vāva̱dabhā̍ | arha̍ntā cit pu̱ro da̱dheṃ'śe̍va de̱vāvarva̍te
||5||e̱vendrā̱gnibhyā̱mahā̍vi ha̱vyaṃ śū̱ṣya̍ṃ ghṛ̱taṃ na pū̱tamadri̍bhiḥ |
tā sū̱riṣu̱ śravo̍ bṛ̱hadra̱yiṃ gṛ̱ṇatsu̍ didhṛta̱miṣa̍ṃ gṛ̱ṇatsu̍ didhṛtam
||6||9 evayāmarudātreyaḥ| marutaḥ| atijagatī|
pra vo̍ ma̱he ma̱tayo̍ yantu̱ viṣṇa̍ve ma̱rutva̍te giri̱jā e̍va̱yāma̍rut |
pra śardhā̍ya̱ praya̍jyave sukhā̱daye̍ ta̱vase̍ bha̱ndadi̍ṣṭaye̱ dhuni̍vratāya̱ śava̍se
||1||pra ye jā̱tā ma̍hi̱nā ye ca̱ nu sva̱yaṃ pra vi̱dmanā̍ bru̱vata̍ eva̱yāma̍rut |
kratvā̱ tad vo̍ maruto̱ nādhṛṣe̱ śavo̍ dā̱nā ma̱hnā tade̍ṣā̱madhṛ̍ṣṭāso̱ nādra̍yaḥ
||2||pra ye di̱vo bṛ̍ha̱taḥ śṛ̍ṇvi̱re gi̱rā su̱śukvā̍naḥ su̱bhva̍ eva̱yāma̍rut |
na yeṣā̱mirī̍ sa̱dhastha̱ īṣṭa̱ ām̐ a̱gnayo̱ na svavi̍dyuta̱: pra sya̱ndrāso̱ dhunī̍nām
||3||sa ca̍krame maha̱to niru̍rukra̱maḥ sa̍mā̱nasmā̱t sada̍sa eva̱yāma̍rut |
ya̱dāyu̍kta̱ tmanā̱ svādadhi̱ ṣṇubhi̱rviṣpa̍rdhaso̱ vima̍haso̱ jigā̍ti̱ śevṛ̍dho̱ nṛbhi̍:
||4||sva̱no na vo'ma̍vān rejaya̱d vṛṣā̍ tve̱ṣo ya̱yista̍vi̱ṣa e̍va̱yāma̍rut |
yenā̱ saha̍nta ṛ̱ñjata̱ svaro̍ciṣa̱: sthāra̍śmāno hira̱ṇyayā̍: svāyu̱dhāsa̍ i̱ṣmiṇa̍:
||5||a̱pā̱ro vo̍ mahi̱mā vṛ̍ddhaśavasastve̱ṣaṃ śavo̍'vatveva̱yāma̍rut |
sthātā̍ro̱ hi prasi̍tau sa̱ṃdṛśi̱ sthana̱ te na̍ uruṣyatā ni̱daḥ śu̍śu̱kvāṃso̱ nāgnaya̍:
||6||te ru̱drāsa̱: suma̍khā a̱gnayo̍ yathā tuvidyu̱mnā a̍vantveva̱yāma̍rut |
dī̱rghaṃ pṛ̱thu pa̍prathe̱ sadma̱ pārthi̍va̱ṃ yeṣā̱majme̱ṣvā ma̱haḥ śardhā̱ṃsyadbhu̍tainasām
||7||a̱dve̱ṣo no̍ maruto gā̱tumeta̍na̱ śrotā̱ hava̍ṃ jari̱ture̍va̱yāma̍rut |
viṣṇo̍rma̱haḥ sa̍manyavo yuyotana̱ smad ra̱thyo̱3 na da̱ṃsanā 'pa̱ dveṣā̍ṃsi sanu̱taḥ
||8||gantā̍ no ya̱jñaṃ ya̍jñiyāḥ su̱śami̱ śrotā̱ hava̍mara̱kṣa e̍va̱yāma̍rut |
jyeṣṭhā̍so̱ na parva̍tāso̱ vyo̍mani yū̱yaṃ tasya̍ pracetasa̱: syāta̍ du̱rdharta̍vo ni̱daḥ
||9||