Skip to content

Sūktam 55 — vratā (22 mantras)

Sūkta 55

22 prajāpatirvaiśvāmitraḥ, prajāpatirvācyo vā| viśve devāḥ| triṣṭup|

u̱ṣasa̱: pūrvā̱ adha̱ yad vyūṣurma̱had vi ja̍jñe a̱kṣara̍ṃ pa̱de goḥ |

vra̱tā de̱vānā̱mupa̱ nu pra̱bhūṣa̍n ma̱had de̱vānā̍masura̱tvameka̍m

||1||

mo ṣū ṇo̱ atra̍ juhuranta de̱vā mā pūrve̍ agne pi̱tara̍: pada̱jñāḥ |

pu̱rā̱ṇyoḥ sadma̍noḥ ke̱tura̱ntarma̱had de̱vānā̍masura̱tvameka̍m

||2||

vi me̍ puru̱trā pa̍tayanti̱ kāmā̱: śamyacchā̍ dīdye pū̱rvyāṇi̍ |

sami̍ddhe a̱gnāvṛ̱tamid va̍dema ma̱had de̱vānā̍masura̱tvameka̍m

||3||

sa̱mā̱no rājā̱ vibhṛ̍taḥ puru̱trā śaye̍ śa̱yāsu̱ prayu̍to̱ vanānu̍ |

a̱nyā va̱tsaṃ bhara̍ti̱ kṣeti̍ mā̱tā ma̱had de̱vānā̍masura̱tvameka̍m

||4||

ā̱kṣit pūrvā̱svapa̍rā anū̱rut sa̱dyo jā̱tāsu̱ taru̍ṇīṣva̱ntaḥ |

a̱ntarva̍tīḥ suvate̱ apra̍vītā ma̱had de̱vānā̍masura̱tvameka̍m

||5||

śa̱yuḥ pa̱rastā̱dadha̱ nu dvi̍mā̱tā 'ba̍ndha̱naśca̍rati va̱tsa eka̍: |

mi̱trasya̱ tā varu̍ṇasya vra̱tāni̍ ma̱had de̱vānā̍masura̱tvameka̍m

||6||

dvi̱mā̱tā hotā̍ vi̱dathe̍ṣu sa̱mrāl̤anvagra̱ṃ cara̍ti̱ kṣeti̍ bu̱dhnaḥ |

pra raṇyā̍ni raṇya̱vāco̍ bharante ma̱had de̱vānā̍masura̱tvameka̍m

||7||

śūra̍syeva̱ yudhya̍to anta̱masya̍ pratī̱cīna̍ṃ dadṛśe̱ viśva̍mā̱yat |

a̱ntarma̱tiśca̍rati ni̱ṣṣidha̱ṃ gorma̱had de̱vānā̍masura̱tvameka̍m

||8||

ni ve̍veti pali̱to dū̱ta ā̍sva̱ntarma̱hāṃśca̍rati roca̱nena̍ |

vapū̍ṃṣi̱ bibhra̍da̱bhi no̱ vi ca̍ṣṭe ma̱had de̱vānā̍masura̱tvameka̍m

||9||

viṣṇu̍rgo̱pāḥ pa̍ra̱maṃ pā̍ti̱ pātha̍: pri̱yā dhāmā̍nya̱mṛtā̱ dadhā̍naḥ |

a̱gniṣṭā viśvā̱ bhuva̍nāni veda ma̱had de̱vānā̍masura̱tvameka̍m

||10||

||

nānā̍ cakrāte ya̱myā̱3vapū̍ṃṣi̱ tayo̍ra̱nyad roca̍te kṛ̱ṣṇama̱nyat |

śyāvī̍ ca̱ yadaru̍ṣī ca̱ svasā̍rau ma̱had de̱vānā̍masura̱tvameka̍m

||11||

||

mā̱tā ca̱ yatra̍ duhi̱tā ca̍ dhe̱nū sa̍ba̱rdughe̍ dhā̱paye̍te samī̱cī |

ṛ̱tasya̱ te sada̍sīl̤e a̱ntarma̱had de̱vānā̍masura̱tvameka̍m

||12||

a̱nyasyā̍ va̱tsaṃ ri̍ha̱tī mi̍māya̱ kayā̍ bhu̱vā ni da̍dhe dhe̱nurūdha̍: |

ṛ̱tasya̱ sā paya̍sāpinva̱tel̤ā̍ ma̱hadde̱vānā̍masura̱tvameka̍m

||13||

padyā̍ vaste puru̱rūpā̱ vapū̍ṃṣyū̱rdhvā ta̍sthau̱ tryavi̱ṃ reri̍hāṇā |

ṛ̱tasya̱ sadma̱ vi ca̍rāmi vi̱dvān ma̱had de̱vānā̍masura̱tvameka̍m

||14||

pa̱de i̍va̱ nihi̍te da̱sme a̱ntastayo̍ra̱nyad guhya̍mā̱vira̱nyat |

sa̱dhrī̱cī̱nā pa̱thyā̱3 sā viṣū̍cī ma̱had de̱vānā̍masura̱tvameka̍m

||15||

ā dhe̱navo̍ dhunayantā̱maśi̍śvīḥ saba̱rdughā̍: śaśa̱yā apra̍dugdhāḥ |

navyā̍navyā yuva̱tayo̱ bhava̍ntīrma̱had de̱vānā̍masura̱tvameka̍m

||16||

yada̱nyāsu̍ vṛṣa̱bho rora̍vīti̱ so a̱nyasmi̍n yū̱the ni da̍dhāti̱ reta̍: |

sa hi kṣapā̍vā̱n tsa bhaga̱: sa rājā̍ ma̱had de̱vānā̍masura̱tvameka̍m

||17||

vī̱rasya̱ nu svaśvya̍ṃ janāsa̱: pra nu vo̍cāma vi̱dura̍sya de̱vāḥ |

ṣo̱l̤ahā yu̱ktāḥ pañca̍pa̱ñcā va̍hanti ma̱had de̱vānā̍masura̱tvameka̍m

||18||

de̱vastvaṣṭā̍ savi̱tā vi̱śvarū̍paḥ pu̱poṣa̍ pra̱jāḥ pu̍ru̱dhā ja̍jāna |

i̱mā ca̱ viśvā̱ bhuva̍nānyasya ma̱had de̱vānā̍masura̱tvameka̍m

||19||

ma̱hī samai̍racca̱mvā̍ samī̱cī u̱bhe te a̍sya̱ vasu̍nā̱ nyṛ̍ṣṭe |

śṛ̱ṇve vī̱ro vi̱ndamā̍no̱ vasū̍ni ma̱had de̱vānā̍masura̱tvameka̍m

||20||

||

i̱māṃ ca̍ naḥ pṛthi̱vīṃ vi̱śvadhā̍yā̱ upa̍ kṣeti hi̱tami̍tro̱ na rājā̍ |

pu̱ra̱:sada̍: śarma̱sado̱ na vī̱rā ma̱had de̱vānā̍masura̱tvameka̍m

||21||

||

ni̱ṣṣidhva̍rīsta̱ oṣa̍dhīru̱tāpo̍ ra̱yiṃ ta̍ indra pṛthi̱vī bi̍bharti |

sakhā̍yaste vāma̱bhāja̍: syāma ma̱had de̱vānā̍masura̱tvameka̍m

||22||