Skip to content

Sūktam 2 — vaiśvānarāya (15 mantras)

Sūkta 2

15 gāthino viśvāmitraḥ| vaiśvānaro'gniḥ| jagatī|

vai̱śvā̱na̱rāya̍ dhi̱ṣaṇā̍mṛtā̱vṛdhe̍ ghṛ̱taṃ na pū̱tama̱gnaye̍ janāmasi |

dvi̱tā hotā̍ra̱ṃ manu̍ṣaśca vā̱ghato̍ dhi̱yā ratha̱ṃ na kuli̍śa̱: samṛ̍ṇvati

||1||

sa ro̍cayajja̱nuṣā̱ roda̍sī u̱bhe sa mā̱trora̍bhavatpu̱tra īḍya̍: |

ha̱vya̱vāl̤a̱gnira̱jara̱ścano̍hito dū̱l̤abho̍ vi̱śāmati̍thirvi̱bhāva̍suḥ

||2||

kratvā̱ dakṣa̍sya̱ taru̍ṣo̱ vidha̍rmaṇi de̱vāso̍ a̱gniṃ ja̍nayanta̱ citti̍bhiḥ |

ru̱ru̱cā̱naṃ bhā̱nunā̱ jyoti̍ṣā ma̱hāmatya̱ṃ na vāja̍ṃ sani̱ṣyannupa̍ bruve

||3||

ā ma̱ndrasya̍ sani̱ṣyanto̱ vare̍ṇyaṃ vṛṇī̱mahe̱ ahra̍ya̱ṃ vāja̍mṛ̱gmiya̍m |

rā̱tiṃ bhṛgū̍ṇāmu̱śija̍ṃ ka̱vikra̍tuma̱gniṃ rāja̍ntaṃ di̱vyena̍ śo̱ciṣā̍

||4||

a̱gniṃ su̱mnāya̍ dadhire pu̱ro janā̱ vāja̍śravasami̱ha vṛ̱ktaba̍rhiṣaḥ |

ya̱tasru̍caḥ su̱ruca̍ṃ vi̱śvade̍vyaṃ ru̱draṃ ya̱jñānā̱ṃ sādha̍diṣṭima̱pasā̍m

||5||

pāva̍kaśoce̱ tava̱ hi kṣaya̱ṃ pari̱ hota̍rya̱jñeṣu̍ vṛ̱ktaba̍rhiṣo̱ nara̍: |

agne̱ duva̍ i̱cchamā̍nāsa̱ āpya̱mupā̍sate̱ dravi̍ṇaṃ dhehi̱ tebhya̍:

||6||

ā roda̍sī apṛṇa̱dā sva̍rma̱hajjā̱taṃ yade̍nama̱paso̱ adhā̍rayan |

so a̍dhva̱rāya̱ pari̍ ṇīyate ka̱viratyo̱ na vāja̍sātaye̱ cano̍hitaḥ

||7||

na̱ma̱syata̍ ha̱vyadā̍tiṃ svadhva̱raṃ du̍va̱syata̱ damya̍ṃ jā̱tave̍dasam |

ra̱thīrṛ̱tasya̍ bṛha̱to vica̍rṣaṇira̱gnirde̱vānā̍mabhavat pu̱rohi̍taḥ

||8||

ti̱sro ya̱hvasya̍ sa̱midha̱: pari̍jmano̱'gnera̍punannu̱śijo̱ amṛ̍tyavaḥ |

tāsā̱mekā̱mada̍dhu̱rmartye̱ bhuja̍mu lo̱kamu̱ dve upa̍ jā̱mimī̍yatuḥ

||9||

vi̱śāṃ ka̱viṃ vi̱śpati̱ṃ mānu̍ṣī̱riṣa̱: saṃ sī̍makṛṇva̱n tsvadhi̍ti̱ṃ na teja̍se |

sa u̱dvato̍ ni̱vato̍ yāti̱ vevi̍ṣa̱t sa garbha̍me̱ṣu bhuva̍neṣu dīdharat

||10||

||

sa ji̍nvate ja̱ṭhare̍ṣu prajajñi̱vān vṛṣā̍ ci̱treṣu̱ nāna̍da̱nna si̱ṃhaḥ |

vai̱śvā̱na̱raḥ pṛ̍thu̱pājā̱ ama̍rtyo̱ vasu̱ ratnā̱ daya̍māno̱ vi dā̱śuṣe̍

||11||

||

vai̱śvā̱na̱raḥ pra̱tnathā̱ nāka̱māru̍had di̱vaspṛ̱ṣṭhaṃ bhanda̍mānaḥ su̱manma̍bhiḥ |

sa pū̍rva̱vajja̱naya̍ñja̱ntave̱ dhana̍ṃ samā̱namajma̱ṃ parye̍ti̱ jāgṛ̍viḥ

||12||

ṛ̱tāvā̍naṃ ya̱jñiya̱ṃ vipra̍mu̱kthya1mā yaṃ da̱dhe mā̍ta̱riśvā̍ di̱vi kṣaya̍m |

taṃ ci̱trayā̍ma̱ṃ hari̍keśamīmahe sudī̱tima̱gniṃ su̍vi̱tāya̱ navya̍se

||13||

śuci̱ṃ na yāma̍nniṣi̱raṃ sva̱rdṛśa̍ṃ ke̱tuṃ di̱vo ro̍cana̱sthāmu̍ṣa̱rbudha̍m |

a̱gniṃ mū̱rdhāna̍ṃ di̱vo apra̍tiṣkuta̱ṃ tamī̍mahe̱ nama̍sā vā̱jina̍ṃ bṛ̱hat

||14||

ma̱ndraṃ hotā̍ra̱ṃ śuci̱madva̍yāvina̱ṃ damū̍nasamu̱kthya̍ṃ vi̱śvaca̍rṣaṇim |

ratha̱ṃ na ci̱traṃ vapu̍ṣāya darśa̱taṃ manu̍rhita̱ṃ sada̱mid rā̱ya ī̍mahe

||15||