Skip to content

Sūktam 85 — satyenottabhitā (47 mantras)

Sūkta 85

47 sāvitrī sūryā ṛṣikā| 1-5 somaḥ, 6-16 sūryāvivāhaḥ, 17 devāḥ, 18 somārkau, 19 candramāḥ, 20-28 nṛṇāṃ vivāhamantrā āśī:prāyāḥ, 29-30 vadhūvāsaḥ saṃsparśanindā, 31 dampatyoryakṣmanāśanaṃ, 32-47 sūryā sāvitrī| anuṣṭup , 14,19-21,23-24,26,36-37,44 triṣṭup, 18,27,43 jagatī, 34 urobṛhatī|

sa̱tyenotta̍bhitā̱ bhūmi̱: sūrye̱ṇotta̍bhitā̱ dyauḥ | ṛ̱tenā̍di̱tyāsti̍ṣṭhanti di̱vi somo̱ adhi̍ śri̱taḥ

||1||

some̍nādi̱tyā ba̱lina̱: some̍na pṛthi̱vī ma̱hī | atho̱ nakṣa̍trāṇāme̱ṣāmu̱pasthe̱ soma̱ āhi̍taḥ

||2||

ye va̱dhva̍śca̱ndraṃ va̍ha̱tuṃ yakṣmā̱ yanti̱ janā̱danu̍ | puna̱stānya̱jñiyā̍ de̱vā naya̍ntu̱ yata̱ āga̍tāḥ

||3||

ā̱cchadvi̍dhānairgupi̱to bārha̍taiḥ soma rakṣi̱taḥ | grāvṇā̱micchṛ̱ṇvanti̍ṣṭhasi̱ na te̍ aśnāti̱ pārthi̍vaḥ

||4||

yattvā̍ deva pra̱piba̍nti̱ tata̱ ā pyā̍yase̱ puna̍: | vā̱yuḥ soma̍sya rakṣi̱tā samā̍nā̱ṃ māsa̱ ākṛ̍tiḥ

||5||

raibhyā̍sīdanu̱deyī̍ nārāśa̱ṃsī nyoca̍nī | sū̱ryāyā̍ bha̱dramidvāso̱ gātha̍yaiti̱ pari̍ṣkṛtam

||6||

citti̍rā upa̱barha̍ṇa̱ṃ cakṣu̍rā a̱bhyañja̍nam | dyaurbhūmi̱: kośa̍ āsī̱dyadayā̍tsū̱ryā pati̍m

||7||

stomā̍ āsanprati̱dhaya̍: ku̱rīra̱ṃ chanda̍ opa̱śaḥ | sū̱ryāyā̍ a̱śvinā̍ va̱rā'gnirā̍sītpuroga̱vaḥ

||8||

somo̍ vadhū̱yura̍bhavada̱śvinā̍stāmu̱bhā va̱rā | sū̱ryāṃ yatpatye̱ śaṃsa̍ntī̱ṃ mana̍sā savi̱tāda̍dāt

||9||

mano̍ asyā̱ ana̍ āsī̱ddyaurā̍sīdu̱ta ccha̱diḥ | śu̱krāva̍na̱ḍvāhā̍vāstā̱ṃ yadayā̍tsū̱ryā gṛ̱ham

||10||

ṛ̱ksā̱mābhyā̍ma̱bhihi̍tau̱ gāvau̍ te sāma̱nāvi̍taḥ | śrotra̍ṃ te ca̱kre ā̍stāṃ di̱vi panthā̍ścarācā̱raḥ

||11||

śucī̍ te ca̱kre yā̱tyā vyā̱no akṣa̱ āha̍taḥ | ano̍ mana̱smaya̍ṃ sū̱ryā''ro̍hatpraya̱tī pati̍m

||12||

sū̱ryāyā̍ vaha̱tuḥ prāgā̍tsavi̱tā yama̱vāsṛ̍jat | a̱ghāsu̍ hanyante̱ gāvo'rju̍nyo̱: paryu̍hyate

||13||

yada̍śvinā pṛ̱cchamā̍nā̱vayā̍taṃ trica̱kreṇa̍ vaha̱tuṃ sū̱ryāyā̍: |

viśve̍ de̱vā anu̱ tadvā̍majānanpu̱traḥ pi̱tarā̍vavṛṇīta pū̱ṣā

||14||

yadayā̍taṃ śubhaspatī vare̱yaṃ sū̱ryāmupa̍ | kvaika̍ṃ ca̱kraṃ vā̍māsī̱tkva̍ de̱ṣṭrāya̍ tasthathuḥ

||15||

dve te̍ ca̱kre sū̍rye bra̱hmāṇa̍ ṛtu̱thā vi̍duḥ | athaika̍ṃ ca̱kraṃ yadguhā̱ tada̍ddhā̱taya̱ idvi̍duḥ

||16||

sū̱ryāyai̍ de̱vebhyo̍ mi̱trāya̱ varu̍ṇāya ca | ye bhū̱tasya̱ prace̍tasa i̱daṃ tebhyo̍'kara̱ṃ nama̍:

||17||

pū̱rvā̱pa̱raṃ ca̍rato mā̱yayai̱tau śiśū̱ krīl̤a̍ntau̱ pari̍ yāto adhva̱ram |

viśvā̍nya̱nyo bhuva̍nābhi̱caṣṭa̍ ṛ̱tūm̐ra̱nyo vi̱dadha̍jjāyate̱ puna̍:

||18||

navo̍navo bhavati̱ jāya̍mā̱no'hnā̍ṃ ke̱turu̱ṣasā̍me̱tyagra̍m |

bhā̱gaṃ de̱vebhyo̱ vi da̍dhātyā̱yanpra ca̱ndramā̍stirate dī̱rghamāyu̍:

||19||

su̱ki̱ṃśu̱kaṃ śa̍lma̱liṃ vi̱śvarū̍pa̱ṃ hira̍ṇyavarṇaṃ su̱vṛta̍ṃ suca̱kram |

ā ro̍ha sūrye a̱mṛta̍sya lo̱kaṃ syo̱naṃ patye̍ vaha̱tuṃ kṛ̍ṇuṣva

||20||

udī̱rṣvāta̱: pati̍vatī̱ hye̱3ṣā vi̱śvāva̍su̱ṃ nama̍sā gī̱rbhirī̍l̤e |

a̱nyāmi̍ccha pitṛ̱ṣada̱ṃ vya̍ktā̱ṃ sa te̍ bhā̱go ja̱nuṣā̱ tasya̍ viddhi

||21||

udī̱rṣvāto̍ viśvāvaso̱ nama̍sel̤ā mahe tvā | a̱nyāmi̍ccha prapha̱rvyaṃ1 saṃ jā̱yāṃ patyā̍ sṛja

||22||

a̱nṛ̱kṣa̱rā ṛ̱java̍: santu̱ panthā̱ yebhi̱: sakhā̍yo̱ yanti̍ no vare̱yam |

sama̍rya̱mā saṃ bhago̍ no ninīyā̱tsaṃ jā̍spa̱tyaṃ su̱yama̍mastu devāḥ

||23||

pra tvā̍ muñcāmi̱ varu̍ṇasya̱ pāśā̱dyena̱ tvāba̍dhnātsavi̱tā su̱śeva̍: |

ṛ̱tasya̱ yonau̍ sukṛ̱tasya̍ lo̱ke'ri̍ṣṭāṃ tvā sa̱ha patyā̍ dadhāmi

||24||

preto mu̱ñcāmi̱ nāmuta̍: suba̱ddhāma̱muta̍skaram | yathe̱yami̍ndra mīḍhvaḥ supu̱trā su̱bhagāsa̍ti

||25||

pū̱ṣā tve̱to na̍yatu hasta̱gṛhyā̱'śvinā̍ tvā̱ pra va̍hatā̱ṃ rathe̍na |

gṛ̱hānga̍ccha gṛ̱hapa̍tnī̱ yathāso̍ va̱śinī̱ tvaṃ vi̱datha̱mā va̍dāsi

||26||

i̱ha pri̱yaṃ pra̱jayā̍ te̱ samṛ̍dhyatāma̱smingṛ̱he gārha̍patyāya jāgṛhi |

e̱nā patyā̍ ta̱nvaṃ1 saṃ sṛ̍ja̱svādhā̱ jivrī̍ vi̱datha̱mā va̍dāthaḥ

||27||

nī̱la̱lo̱hi̱taṃ bha̍vati kṛ̱tyāsa̱ktirvya̍jyate | edha̍nte asyā jñā̱taya̱: pati̍rba̱ndheṣu̍ badhyate

||28||

parā̍ dehi śāmu̱lya̍ṃ bra̱hmabhyo̱ vi bha̍jā̱ vasu̍ | kṛ̱tyaiṣā pa̱dvatī̍ bhū̱tvyā jā̱yā vi̍śate̱ pati̍m

||29||

a̱śrī̱rā ta̱nūrbha̍vati̱ ruśa̍tī pā̱payā̍mu̱yā | pati̱ryadva̱dhvo̱3 vāsa̍sā̱ svamaṅga̍mabhi̱dhitsa̍te

||30||

ye va̱dhva̍śca̱ndraṃ va̍ha̱tuṃ yakṣmā̱ yanti̱ janā̱danu̍ | puna̱stānya̱jñiyā̍ de̱vā naya̍ntu̱ yata̱ āga̍tāḥ

||3||

1

mā vi̍danparipa̱nthino̱ ya ā̱sīda̍nti̱ dampa̍tī | su̱gebhi̍rdu̱rgamatī̍tā̱mapa̍ drā̱ntvarā̍tayaḥ

||32||

su̱ma̱ṅga̱līri̱yaṃ va̱dhūri̱māṃ sa̱meta̱ paśya̍ta | saubhā̍gyamasyai da̱ttvāyā'thāsta̱ṃ vi pare̍tana

||33||

tṛ̱ṣṭame̱tatkaṭu̍kame̱tada̍pā̱ṣṭhava̍dvi̱ṣava̱nnaitadatta̍ve | sū̱ryāṃ yo bra̱hmā vi̱dyātsa idvādhū̍yamarhati

||34||

ā̱śasa̍naṃ vi̱śasa̍na̱matho̍ adhivi̱karta̍nam | sū̱ryāyā̍: paśya rū̱pāṇi̱ tāni̍ bra̱hmā tu śu̍ndhati

||35||

gṛ̱bhṇāmi̍ te saubhaga̱tvāya̱ hasta̱ṃ mayā̱ patyā̍ ja̱rada̍ṣṭi̱ryathāsa̍: |

bhago̍ arya̱mā sa̍vi̱tā pura̍ṃdhi̱rmahya̍ṃ tvādu̱rgārha̍patyāya de̱vāḥ

||36||

tāṃ pū̍ṣañchi̱vata̍mā̱mera̍yasva̱ yasyā̱ṃ bīja̍ṃ manu̱ṣyā̱3 vapa̍nti |

yā na̍ ū̱rū u̍śa̱tī vi̱śrayā̍te̱ yasyā̍mu̱śanta̍: pra̱harā̍ma̱ śepa̍m

||37||

tubhya̱magre̱ parya̍vahantsū̱ryāṃ va̍ha̱tunā̍ sa̱ha | puna̱: pati̍bhyo jā̱yāṃ dā a̍gne pra̱jayā̍ sa̱ha

||38||

puna̱: patnī̍ma̱gnira̍dā̱dāyu̍ṣā sa̱ha varca̍sā | dī̱rghāyu̍rasyā̱ yaḥ pati̱rjīvā̍ti śa̱rada̍: śa̱tam

||39||

soma̍: pratha̱mo vi̍vide gandha̱rvo vi̍vida̱ utta̍raḥ | tṛ̱tīyo̍ a̱gniṣṭe̱ pati̍stu̱rīya̍ste manuṣya̱jāḥ

||40||

somo̍ dadadgandha̱rvāya̍ gandha̱rvo da̍dada̱gnaye̍ | ra̱yiṃ ca̍ pu̱trām̐ścā̍dāda̱gnirmahya̱matho̍ i̱mām

||41||

i̱haiva sta̱ṃ mā vi yau̍ṣṭa̱ṃ viśva̱māyu̱rvya̍śnutam | krīl̤a̍ntau pu̱trairnaptṛ̍bhi̱rmoda̍mānau̱ sve gṛ̱he

||42||

ā na̍: pra̱jāṃ ja̍nayatu pra̱jāpa̍tirājara̱sāya̱ sama̍naktvarya̱mā |

adu̍rmaṅgalīḥ patilo̱kamā vi̍śa̱ śaṃ no̍ bhava dvi̱pade̱ śaṃ catu̍ṣpade

||43||

agho̍racakṣu̱rapa̍tighnyedhi śi̱vā pa̱śubhya̍: su̱manā̍: su̱varcā̍: |

vī̱ra̱sūrde̱vakā̍mā syo̱nā śaṃ no̍ bhava dvi̱pade̱ śaṃ catu̍ṣpade

||44||

i̱māṃ tvami̍ndra mīḍhvaḥ supu̱trāṃ su̱bhagā̍ṃ kṛṇu | daśā̍syāṃ pu̱trānā dhe̍hi̱ pati̍mekāda̱śaṃ kṛ̍dhi

||45||

sa̱mrājñī̱ śvaśu̍re bhava sa̱mrājñī̍ śva̱śrvāṃ bha̍va | nanā̍ndari sa̱mrājñī̍ bhava sa̱mrājñī̱ adhi̍ de̱vṛṣu̍

||46||

sama̍ñjantu̱ viśve̍ de̱vāḥ samāpo̱ hṛda̍yāni nau | saṃ mā̍ta̱riśvā̱ saṃ dhā̱tā samu̱ deṣṭrī̍ dadhātu nau

||47||